{
  "type": "topic",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "name": "rasizm",
  "slug": "rasizm",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rasizm",
  "heading": "Cytaty o rasizmie",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rasizm.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rasizm.md",
  "quotes_count": 27,
  "authors_count": 19,
  "parent": {
    "name": "społeczeństwo",
    "slug": "spoleczenstwo",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo",
    "heading": "Cytaty o społeczeństwie"
  },
  "children": [
    {
      "name": "antysemityzm",
      "slug": "antysemityzm",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/antysemityzm",
      "heading": "Cytaty o antysemityzmie"
    }
  ],
  "quotes": [
    {
      "id": "b4610d75-dd87-4b0d-9770-37af437cd656",
      "slug": "faszyzm-juz-tu-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jacek-kochanowski/brunatna-fala-socjologia-nowego-faszyzmu-w-polsce/faszyzm-juz-tu-jest",
      "text": "Faszyzm już tu jest, a dowodem na to jest rasistowsko uzasadniona przemoc i śmierć na granicy polsko-białoruskiej.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jacek Kochanowski",
        "slug": "jacek-kochanowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jacek-kochanowski"
      },
      "book": {
        "title": "Brunatna fala. Socjologia nowego faszyzmu w Polsce",
        "slug": "brunatna-fala-socjologia-nowego-faszyzmu-w-polsce",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jacek-kochanowski/brunatna-fala-socjologia-nowego-faszyzmu-w-polsce"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 259,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przemoc",
          "slug": "przemoc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przemoc"
        },
        {
          "name": "rasizm",
          "slug": "rasizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rasizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jacek_Kochanowski#Brunatna_fala._Socjologia_nowego_faszyzmu_w_Polsce",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:48"
    },
    {
      "id": "a00a662b-2715-4419-8eb8-921bcd422dd6",
      "slug": "jako-pierwsza-cecha",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dominika-dudek/sztuka-obslugi-zycia/jako-pierwsza-cecha",
      "text": "Jako pierwsza cecha tych, którym rosną skrzydła, przyszła mi do głowy empatia i otwartość emocjonalna oraz intelektualna. Kiedyś przeczytałam mądre zdanie, że z rasizmu czy ksenofobii najlepiej leczą podróże, zwłaszcza te, które pozwalają poznać różne kultury, zobaczyć codzienne życie. I to byłaby kolejna cecha tych, którym się portki nie trzęsą: chęć zdobywania wiedzy i mądrości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dominika Dudek",
        "slug": "dominika-dudek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dominika-dudek"
      },
      "book": {
        "title": "Sztuka obsługi życia",
        "slug": "sztuka-obslugi-zycia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dominika-dudek/sztuka-obslugi-zycia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 54,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "podróże",
          "slug": "podroze",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/podroze"
        },
        {
          "name": "empatia",
          "slug": "empatia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/empatia"
        },
        {
          "name": "rasizm",
          "slug": "rasizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rasizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Dominika_Dudek#Sztuka_obs%C5%82ugi_%C5%BCycia_(2021)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:26"
    },
    {
      "id": "6209c8d3-dda3-4a80-af8b-5b2030e7ce1c",
      "slug": "pozdrawiamy-wszystkich-rasistow",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maja-stasko/hejt-polski/pozdrawiamy-wszystkich-rasistow",
      "text": "Pozdrawiamy wszystkich rasistów! Mam nadzieję, że przepracujecie swoje problemy i przestaniecie krzywdzić ludzi. Dyskryminacja to przemoc. A sprawcy przemocy mogą się leczyć i zmieniać.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Maja Staśko",
        "slug": "maja-stasko",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maja-stasko"
      },
      "book": {
        "title": "Hejt polski",
        "slug": "hejt-polski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maja-stasko/hejt-polski"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 188,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przemoc",
          "slug": "przemoc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przemoc"
        },
        {
          "name": "rasizm",
          "slug": "rasizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rasizm"
        },
        {
          "name": "dyskryminacja",
          "slug": "dyskryminacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dyskryminacja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Maja_Sta%C5%9Bko#Hejt_polski_(2022)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:24"
    },
    {
      "id": "55ec655f-ad3c-4474-b724-82e5f537acf2",
      "slug": "patrzac-na-niego",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/philipp-meyer/syn/patrzac-na-niego",
      "text": "Patrząc na niego [ojca], zdałem sobie sprawę, że to człowiek z zupełnie innych czasów. Jest jak skamielina wypłukana ze strumienia albo rów na dnie oceanu. Pochodził z epoki, w której każdy brał to, co chciał i nie musiał się usprawiedliwiać. Uświadomiłem sobie również, że nie różni się niczym od naszych sąsiadów: robią dokładnie to samo, choć w nowocześniejszy sposób. Potrzebują rasowego uzasadnienia, żeby usprawiedliwić własne kradzieże i morderstwa. Najbardziej postępowym z nich jest mój brat, Phineas, który nie ma nic przeciwko Meksykanom ani komukolwiek innemu, uważa natomiast, że wszystko jest kwestią ekonomii. Nauki, a nie uczuć. Silnych należy wspierać, słabi muszą zginąć. Żaden z nich nie widzi jednak, a raczej nie chce widzieć, że ciągle mamy wybór.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Philipp Meyer",
        "slug": "philipp-meyer",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/philipp-meyer"
      },
      "book": {
        "title": "Syn",
        "slug": "syn",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/philipp-meyer/syn"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 191,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolna wola",
          "slug": "wolna-wola",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolna-wola"
        },
        {
          "name": "ojciec",
          "slug": "ojciec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ojciec"
        },
        {
          "name": "konflikt pokoleń",
          "slug": "konflikt-pokolen",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konflikt-pokolen"
        },
        {
          "name": "rasizm",
          "slug": "rasizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rasizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Philipp_Meyer#Syn",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:55"
    },
    {
      "id": "edbbbfe1-37e5-4a98-b816-5de9300a666b",
      "slug": "niewolnictwo-i-jego",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-weglowski/zywe-trupy-prawdziwa-historia-zombie/niewolnictwo-i-jego",
      "text": "Niewolnictwo i jego potworności nie były wówczas pochodną rasizmu. Odwrotnie, to rasizm pojawił się w konsekwencji niewolnictwa, jako próba jego „uzasadnienia” w oczach oprawców i ich rodzin.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Adam Węgłowski",
        "slug": "adam-weglowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-weglowski"
      },
      "book": {
        "title": "Żywe trupy. Prawdziwa historia zombie",
        "slug": "zywe-trupy-prawdziwa-historia-zombie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-weglowski/zywe-trupy-prawdziwa-historia-zombie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 51,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rasizm",
          "slug": "rasizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rasizm"
        },
        {
          "name": "niewolnictwo",
          "slug": "niewolnictwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niewolnictwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Adam_W%C4%99g%C5%82owski#%C5%BBywe_trupy._Prawdziwa_historia_zombie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:50"
    },
    {
      "id": "202e5e0c-a201-4e1b-8ea4-51a97b0981f9",
      "slug": "bojkot-gospodarczy-dal",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emanuel-ringelblum/stosunki-polsko-zydowskie-w-czasie-drugiej-wojny-swiatowej-pisma-z-bunkra/bojkot-gospodarczy-dal",
      "text": "Bojkot gospodarczy dał upust najdzikszym instynktom motłochu, który hulał bezkarnie, rozbijając stragany, sklepiki, urządzając pogromy i ekscesy, bez przeszkód ze strony władz bezpieczeństwa. Doprowadziło to kraj do nieustannego wrzenia, zamieniło Polskę w Meksyk, w kraj, w którym rządzą siła i bezprawie. Stworzono takie warunki, że w kraju mogły zakwitnąć chwasty hitleryzmu, rasizmu, czyli nowoczesnego ludożerstwa.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Emanuel Ringelblum",
        "slug": "emanuel-ringelblum",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emanuel-ringelblum"
      },
      "book": {
        "title": "Stosunki polsko-żydowskie w czasie drugiej wojny światowej. Pisma z bunkra",
        "slug": "stosunki-polsko-zydowskie-w-czasie-drugiej-wojny-swiatowej-pisma-z-bunkra",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emanuel-ringelblum/stosunki-polsko-zydowskie-w-czasie-drugiej-wojny-swiatowej-pisma-z-bunkra"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 34,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przemoc",
          "slug": "przemoc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przemoc"
        },
        {
          "name": "antysemityzm",
          "slug": "antysemityzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/antysemityzm"
        },
        {
          "name": "rasizm",
          "slug": "rasizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rasizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Emanuel_Ringelblum#Stosunki_polsko-%C5%BCydowskie_w_czasie_drugiej_wojny_%C5%9Bwiatowej._Uwagi_i_spostrze%C5%BCenia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:13"
    },
    {
      "id": "112d3e19-f6b1-4172-a81d-823ca5c78d5f",
      "slug": "stroop-mowil-tamtejsi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kazimierz-moczarski/rozmowy-z-katem/stroop-mowil-tamtejsi",
      "text": "Stroop mówił: „Tamtejsi tubylcy [na Polesiu] to dzicz”. Uważał, że są stworzeni na niewolników i że pod zarządem niemieckim osiągnęliby szczęście.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Kazimierz Moczarski",
        "slug": "kazimierz-moczarski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kazimierz-moczarski"
      },
      "book": {
        "title": "Rozmowy z katem",
        "slug": "rozmowy-z-katem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kazimierz-moczarski/rozmowy-z-katem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rasizm",
          "slug": "rasizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rasizm"
        },
        {
          "name": "nazizm",
          "slug": "nazizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nazizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Rozmowy_z_katem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:54"
    },
    {
      "id": "96424c16-7ce5-43ec-b55d-1f508e4f34c4",
      "slug": "kazda-subkultura-i-grupa",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dean-koontz/przepowiednia/kazda-subkultura-i-grupa",
      "text": "Każda subkultura i grupa etniczna ma swoje przejawy bigoterii.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dean Koontz",
        "slug": "dean-koontz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dean-koontz"
      },
      "book": {
        "title": "Przepowiednia",
        "slug": "przepowiednia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dean-koontz/przepowiednia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "uprzedzenia",
          "slug": "uprzedzenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/uprzedzenia"
        },
        {
          "name": "rasizm",
          "slug": "rasizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rasizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Dean_Koontz#Przepowiednia_(2004)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:22"
    },
    {
      "id": "5b0cc013-3d73-4ad9-a0e5-95b468d64b96",
      "slug": "jest-rzecza-ze-wszech",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-baldwin/zapiski-syna-tego-kraju/jest-rzecza-ze-wszech",
      "text": "Jest rzeczą ze wszech miar nieuchronną, że niegdysiejszych upokorzeń nie kojarzy się wyłącznie z odwiecznymi ciemiężcami, ale również z odwiecznymi pobratymcami.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "James Baldwin",
        "slug": "james-baldwin",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-baldwin"
      },
      "book": {
        "title": "Zapiski syna tego kraju",
        "slug": "zapiski-syna-tego-kraju",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-baldwin/zapiski-syna-tego-kraju"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 150,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "poniżenie",
          "slug": "ponizenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ponizenie"
        },
        {
          "name": "rasizm",
          "slug": "rasizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rasizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/James_Baldwin#Zapiski_syna_tego_kraju",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:27"
    },
    {
      "id": "ceed0bb2-9bbf-49b8-97a0-ccf4948db85e",
      "slug": "zdobyl-te-medale",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kurt-vonnegut/sniadanie-mistrzow/zdobyl-te-medale",
      "text": "Zdobył te medale w drugiej wojnie światowej zorganizowanej przez roboty, żeby Dwayne Hoover mógł zademonstrować swoją reakcję na taką rzeź. Ta wojna była tak fantastycznym przedsięwzięciem, że chyba każdy robot na świecie miał w niej do odegrania jakąś rolę. Harold Newcomb Wilbur dostał swoje medale za zabijanie Japończyków. Były to żółte roboty napędzane ryżem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Kurt Vonnegut",
        "slug": "kurt-vonnegut",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kurt-vonnegut"
      },
      "book": {
        "title": "Śniadanie mistrzów",
        "slug": "sniadanie-mistrzow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kurt-vonnegut/sniadanie-mistrzow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wojna",
          "slug": "wojna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wojna"
        },
        {
          "name": "czarny humor",
          "slug": "czarny-humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czarny-humor"
        },
        {
          "name": "rasizm",
          "slug": "rasizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rasizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kurt_Vonnegut#%C5%9Aniadanie_mistrz%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:16"
    },
    {
      "id": "92f43387-04c3-498e-b1e9-c39c3cf40f9f",
      "slug": "dziewczyny-przyjechaly-ze-wsi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kurt-vonnegut/sniadanie-mistrzow/dziewczyny-przyjechaly-ze-wsi",
      "text": "Dziewczyny przyjechały ze wsi. Wychowały się na rolniczym Południu, gdzie ich przodków używano w charakterze maszyn rolniczych. Teraz biali farmerzy na Południu nie używali już maszyn skonstruowanych z ciała, gdyż maszyny z metalu były tańsze, pewniejsze i wystarczały im prostsze domy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Kurt Vonnegut",
        "slug": "kurt-vonnegut",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kurt-vonnegut"
      },
      "book": {
        "title": "Śniadanie mistrzów",
        "slug": "sniadanie-mistrzow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kurt-vonnegut/sniadanie-mistrzow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "technologia",
          "slug": "technologia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/technologia"
        },
        {
          "name": "rasizm",
          "slug": "rasizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rasizm"
        },
        {
          "name": "niewolnictwo",
          "slug": "niewolnictwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niewolnictwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kurt_Vonnegut#%C5%9Aniadanie_mistrz%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:15"
    },
    {
      "id": "93e3cd77-c6d0-4622-994e-e3cba20a0da6",
      "slug": "wszyscy-ludzie-sa-sobie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/raj-tuz-za-rogiem/wszyscy-ludzie-sa-sobie",
      "text": "Wszyscy ludzie są sobie równi, bez względu na kolor skóry, język jakim mówią, oraz Boga, do którego się modlą!",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Raj tuż za rogiem",
        "slug": "raj-tuz-za-rogiem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/raj-tuz-za-rogiem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "tolerancja",
          "slug": "tolerancja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tolerancja"
        },
        {
          "name": "równość",
          "slug": "rownosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rownosc"
        },
        {
          "name": "rasizm",
          "slug": "rasizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rasizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Raj_tu%C5%BC_za_rogiem#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:57"
    },
    {
      "id": "d3984f74-fa4d-4739-9dc7-9d93195f0447",
      "slug": "w-zroznicowanym-spoleczenstwie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/jak-ryba-w-wodzie/w-zroznicowanym-spoleczenstwie",
      "text": "W zróżnicowanym społeczeństwie peruwiańskim, podobnie jak we wszystkich społeczeństwach składających się z wielu ras i ogromnych nierówności, określenie b i a ł y i m i e s z a n i e c znaczą więcej niż r a s a i e t n i a, bo opisują osobę pod względem społecznym i ekonomicznym, a te czynniki najczęściej decydują o zaszeregowaniu człowieka. A klasyfikacja jest elastyczna i zmienna, zależnie od okoliczności i zróżnicowania poszczególnych losów. (…). A całe to nieuprawnione definiowanie, które w dużym stopniu decyduje o indywidualnych ludzkich losach, utrzymuje się dzięki nienormalnej strukturze przesądów i emocji – takich jak lekceważenie, pogarda, zazdrość, urazy, podziw, chęć rywalizacji – które bez względu na ideologię, wartości, ich dewaluację często pozostają głównym wytłumaczeniem konfliktów i frustracji mieszkańców Peru. Poważnym błędem jest mówić o przesądach rasowych i społecznych funkcjonujących tylko z góry na dół. Analogicznie bowiem do pogardy, z jaką biały traktuje Metysa, Indianina czy Murzyna, taką samą Metys żywi do białego, Indianina i Murzyna, a każdy z tej trójki – do wszystkich innych, okazując im swoją niechęć, napastliwość czy gniew ukryty pod osłoną rywalizacji politycznej, ideologicznej, zawodowej, kulturalnej i osobistej zgodnie z procesem, którego nawet nie można nazwać udawaniem, bo rzadko występuje jawnie i z otwartą przyłbicą. W większości przypadków jest nieuświadomiony, bierze początek z własnego j a skrywanego i ślepego wobec rozumu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Jak ryba w wodzie",
        "slug": "jak-ryba-w-wodzie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/jak-ryba-w-wodzie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "uprzedzenia",
          "slug": "uprzedzenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/uprzedzenia"
        },
        {
          "name": "nierówności społeczne",
          "slug": "nierownosci-spoleczne",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nierownosci-spoleczne"
        },
        {
          "name": "pogarda",
          "slug": "pogarda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pogarda"
        },
        {
          "name": "rasizm",
          "slug": "rasizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rasizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jak_ryba_w_wodzie#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:50"
    },
    {
      "id": "8af4e7ca-116d-466e-90eb-b2fccd76a295",
      "slug": "stal-sie-wyznawca",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/jak-ryba-w-wodzie/stal-sie-wyznawca",
      "text": "Stał się wyznawcą dziwacznej idei dumy rasowej, idei, która miała bez wątpienia wiele wspólnego z rozczarowaniem, jakie go spotkało, gdyż czuł się bezsilny, nie mogąc zmobilizować narodowej elity, która z pewnością nie reprezentowała nic elitarnego poza pieniędzmi, jakie prawie zawsze dziedziczyła albo zdobywała w niechlubny sposób.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Jak ryba w wodzie",
        "slug": "jak-ryba-w-wodzie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/jak-ryba-w-wodzie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rozczarowanie",
          "slug": "rozczarowanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rozczarowanie"
        },
        {
          "name": "bezradność",
          "slug": "bezradnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bezradnosc"
        },
        {
          "name": "rasizm",
          "slug": "rasizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rasizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jak_ryba_w_wodzie#S",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:50"
    },
    {
      "id": "9e2411c6-5ec7-4df6-a931-2c5567aed86f",
      "slug": "dawniej-zloscily-mnie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/wojna-futbolowa/dawniej-zloscily-mnie",
      "text": "Dawniej złościły mnie książki o Afryce: tyle w nich o białym i czarnym. Kolor taki i siaki we wszystkich odmianach. Aż wreszcie pojechałem sam. I wtedy zrozumiałem. Od razu dostaje się przydział, swój tor. Od razu ta skóra swędzi. albo razi, albo wywyższa. Człowiek nie może z niej wyskoczyć, a przeszkadza mu ona żyć. (…) „Miałem ze sobą pięciu ludzi i dwudziestu czarnych” – opowiada mi jeden Anglik. To tacy właśnie budowali mit. Totalny, absolutny mit koloru skóry, żywotny i potężny do dziś.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ryszard Kapuściński",
        "slug": "ryszard-kapuscinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski"
      },
      "book": {
        "title": "Wojna futbolowa",
        "slug": "wojna-futbolowa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/wojna-futbolowa"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "stereotypy",
          "slug": "stereotypy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/stereotypy"
        },
        {
          "name": "rasizm",
          "slug": "rasizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rasizm"
        },
        {
          "name": "kolonializm",
          "slug": "kolonializm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kolonializm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ryszard_Kapu%C5%9Bci%C5%84ski#Wojna_futbolowa",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:45"
    },
    {
      "id": "ec1d8c1a-6f4d-4096-b06f-d76c65265287",
      "slug": "wszystkiemu-winna-byla",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/jeszcze-dzien-zycia/wszystkiemu-winna-byla",
      "text": "Wszystkiemu winna była rewolucja, bo przedtem panował spokój. Teraz rząd obiecał czarnym wolność, czarni pobili się między sobą, palą i mordują. Oni nie są zdolni do rządzenia. Czarny to tak: wypić, a potem spać cały dzień. Nawiesza na siebie koralików i chodzi zadowolony. Pracować? Tutaj nikt nie pracuje. Oni żyją jak sto lat temu. Jak sto, panie? Jak tysiąc! Ja widziałem takich, co żyją jak tysiąc lat temu. A co można wiedzieć, jak było tysiąc lat temu? Pewnie, że można, każdy wie, jak było.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ryszard Kapuściński",
        "slug": "ryszard-kapuscinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski"
      },
      "book": {
        "title": "Jeszcze dzień życia",
        "slug": "jeszcze-dzien-zycia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/jeszcze-dzien-zycia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 35,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "stereotypy",
          "slug": "stereotypy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/stereotypy"
        },
        {
          "name": "rasizm",
          "slug": "rasizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rasizm"
        },
        {
          "name": "kolonializm",
          "slug": "kolonializm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kolonializm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jeszcze_dzie%C5%84_%C5%BCycia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:43"
    },
    {
      "id": "a71ed271-3c1b-438f-ae9e-e228c72abd20",
      "slug": "swiatu-groza-trzy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/imperium/swiatu-groza-trzy",
      "text": "Światu grożą trzy plagi, trzy zarazy. Pierwsza – to plaga nacjonalizmu. Druga – to plaga rasizmu. Trzecia – to plaga religijnego fundamentalizmu. Te trzy plagi mają tę samą cechę, wspólny mianownik – jest nim agresywna, wszechwładna, totalna irracjonalność. Do umysłu porażonego jedną z tych plag nie sposób dotrzeć. W takiej głowie pali się święty stos, który tylko czeka ofiary. Wszelka próba spokojnej rozmowy będzie mijać się z celem. Nie o rozmowę mu chodzi, tylko o deklarację. Żebyś mu przytaknął, przyznał rację, podpisał akces. Inaczej w jego oczach nie masz znaczenia, nie istniejesz, ponieważ liczysz się tylko jako narzędzie, jako instrument, jako oręż. Nie ma ludzi – jest sprawa. Umysł tknięty taką zarazą to umysł zamknięty, jednowymiarowy, monotematyczny, obracający się wyłącznie wokół jednego wątku – swojego wroga. Myśl o wrogu żywi nas, pozwala nam istnieć. Dlatego wróg jest zawsze obecny, jest zawsze z nami.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ryszard Kapuściński",
        "slug": "ryszard-kapuscinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski"
      },
      "book": {
        "title": "Imperium",
        "slug": "imperium",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/imperium"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nienawiść",
          "slug": "nienawisc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nienawisc"
        },
        {
          "name": "wrogowie",
          "slug": "wrogowie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wrogowie"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        },
        {
          "name": "rasizm",
          "slug": "rasizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rasizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ryszard_Kapu%C5%9Bci%C5%84ski#Imperium",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:42"
    },
    {
      "id": "aab8f120-4662-4353-9e71-134327d58e0f",
      "slug": "raz-ojciec-kupil",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/busz-po-polsku/raz-ojciec-kupil",
      "text": "Raz ojciec kupił pół bochenka chleba. Z daleka widzieliśmy ojca, jak niesie ten chleb. A ja stałem z siostrą w oknie i kiedy zobaczyłem chleb, zacząłem płakać. To był wtedy ten jeden raz w moim życiu, kiedy wiedziałem, co to jest szczęście (...) To brzmiało szokująco. Starcy drgnęli, cmokali: cu, cu, cu – dziwili się. Kiedyś ja się dziwiłem, że oni się dziwili. Ale nie teraz. Nie cierpię tego języka: biały, czarny, żółty. Mit rasy jest wstrętny. O co tu chodzi? Że ktoś jest biały, to ważniejszy? Jak dotychczas, najwięcej łobuzów miało białą skórę. Nie widzę, z czego się cieszyć czy martwić, że się jest takim czy siakim. Na to nie ma nikt wpływu. Wszystko, co jest ważne, to serce. Nic więcej się nie liczy (...) Tworzą się nowe elity – mówi później. Jeśli dawniej łączyły je dążenia twórcze, to teraz tym lepikiem jest zasada konsumpcji. Sycić się, jak najwięcej sycić się: iluzją, hazardem, pędem, bezwładem. Piekielnie atrakcyjne hobby. Wszystko, co przeszkadza tej zabawie, jest podejrzane. Oni nie są wcale tolerancyjni. Prawda – nie rzucają na przeciwnika klątw, ale za to jak go miażdżą nieubłaganą obojętnością! (...) Lipko kocha świnie. Wygląda to na humor. Ale niby dlaczego? Może to nie jest takie śmieszne, że człowiek, który przeszedł życie i spotkał parę tysięcy ludzi, oddaje w końcu swoje serce świniom.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ryszard Kapuściński",
        "slug": "ryszard-kapuscinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski"
      },
      "book": {
        "title": "Busz po polsku",
        "slug": "busz-po-polsku",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/busz-po-polsku"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "szczęście",
          "slug": "szczescie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szczescie"
        },
        {
          "name": "obojętność",
          "slug": "obojetnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/obojetnosc"
        },
        {
          "name": "konsumpcjonizm",
          "slug": "konsumpcjonizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konsumpcjonizm"
        },
        {
          "name": "rasizm",
          "slug": "rasizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rasizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Busz_po_polsku",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:40"
    },
    {
      "id": "7a143744-6bdd-47c9-b42b-00c71aa187d8",
      "slug": "slowo-metysaz-oznacza",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gabriel-garcia-marquez/dwanascie-opowiadan-tulaczych/slowo-metysaz-oznacza",
      "text": "Słowo „metysaż” oznacza mieszanie łez z płynącą krwią. I czego tu oczekiwać po podobnej miksturze?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Gabriel García Márquez",
        "slug": "gabriel-garcia-marquez",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gabriel-garcia-marquez"
      },
      "book": {
        "title": "Dwanaście opowiadań tułaczych",
        "slug": "dwanascie-opowiadan-tulaczych",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gabriel-garcia-marquez/dwanascie-opowiadan-tulaczych"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "rasizm",
          "slug": "rasizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rasizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Gabriel_Garc%C3%ADa_M%C3%A1rquez#Dwana%C5%9Bcie_opowiada%C5%84_tu%C5%82aczych",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:07"
    },
    {
      "id": "85790a4c-a7e9-4e0e-96aa-05a0e4f083e2",
      "slug": "przeczytam-poczatek-litwo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-pilipiuk/wezmisz-czarno-kure/przeczytam-poczatek-litwo",
      "text": "– Przeczytam początek… „Litwo, ojczyzno moja…” – Zaraz zaraz – zdenerwował się trzynastoletni dryblas. – Co pan przed chwilą mówił że on był Polakiem a teraz pisze „Litwo ojczyzno moja”? – Co to jest ojczyzna? – zapytał jakiś siedmiolatek. – Kraj który musimy oczyszczać z Żydów – powiedział jego starszy kolega. – To znaczy ta okolica w której mieszkamy. Ojczyzna to takie miejsce gdzie nie wpuszcza się obcych zwłaszcza kolorowych – błysnął erudycją. – Kuzyn mi powiedział on jest skinheadem. To taki legion ludzi, którzy walczą w obronie swojego kraju. A najniebezpieczniejsi są tacy właśnie, co udają Polaków, a potem wypisują, że ich ojczyzną jest Litwa. Napiszę do tego kuzyna, to pomaca tego Mickiewicza bejsbolem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Andrzej Pilipiuk",
        "slug": "andrzej-pilipiuk",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-pilipiuk"
      },
      "book": {
        "title": "Weźmisz czarno kure…",
        "slug": "wezmisz-czarno-kure",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-pilipiuk/wezmisz-czarno-kure"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ironia",
          "slug": "ironia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ironia"
        },
        {
          "name": "ojczyzna",
          "slug": "ojczyzna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ojczyzna"
        },
        {
          "name": "rasizm",
          "slug": "rasizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rasizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Andrzej_Pilipiuk#We%C5%BAmisz_czarno_kure%E2%80%A6",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:47"
    },
    {
      "id": "fc44a9ae-54eb-4739-a592-11519c172c2e",
      "slug": "wyjatek-jak-zwykle",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-sapkowski/krew-elfow/wyjatek-jak-zwykle",
      "text": "Wyjątek jak zwykle stanowiły dzieci. Zwolniona z nakazu ciszy obowiązującego w czasie występu barda, smarkateria z dzikim wrzaskiem pomknęła ku lasowi, by tam z zapałem oddać się grze, której reguły były nie do pojęcia dla kogoś, kto pożegnał się już ze szczęśliwymi latami dzieciństwa. Mali ludzie, elfy, krasnoludki, niziołki, gnomy, półelfy, ćwierćelfy i berbecie zagadkowej proweniencji nie znały i nie uznawały podziałów rasowych i społecznych. Na razie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Andrzej Sapkowski",
        "slug": "andrzej-sapkowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-sapkowski"
      },
      "book": {
        "title": "Krew elfów",
        "slug": "krew-elfow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-sapkowski/krew-elfow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "dzieci",
          "slug": "dzieci",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dzieci"
        },
        {
          "name": "uprzedzenia",
          "slug": "uprzedzenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/uprzedzenia"
        },
        {
          "name": "rasizm",
          "slug": "rasizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rasizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Krew_elf%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:35"
    },
    {
      "id": "d0d6f47c-4b10-4f6e-9362-3c16af80b7d2",
      "slug": "jesli-spytacie-kogokolwiek",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/czarownica-z-portobello/jesli-spytacie-kogokolwiek",
      "text": "Jeśli spytacie kogokolwiek, co sądzi o Cyganach, odpowie bez namysłu: „To złodzieje i oszuści”. Choćbyśmy jak najusilniej próbowali wieść normalne życie, choćbyśmy osiedlali się na stałe w jednym miejscu, nosili przy sobie dowody osobiste, na rasizm nie ma lekarstwa.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Czarownica z Portobello",
        "slug": "czarownica-z-portobello",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/czarownica-z-portobello"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "stereotypy",
          "slug": "stereotypy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/stereotypy"
        },
        {
          "name": "uprzedzenia",
          "slug": "uprzedzenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/uprzedzenia"
        },
        {
          "name": "rasizm",
          "slug": "rasizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rasizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Czarownica_z_Portobello#Voszo_%E2%80%9EBuszalo%E2%80%9D,_w%C5%82a%C5%9Bciciel_restauracji",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:16"
    },
    {
      "id": "c21e63cc-062e-4380-9c05-02ae1a18ec99",
      "slug": "rasizm-na-dysku",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/wyprawa-czarownic/rasizm-na-dysku",
      "text": "Rasizm na Dysku nie stanowił problemu, ponieważ – przy wszystkich trollach, krasnoludach i innych – gatunkizm był o wiele ciekawszy. Biali i czarni żyli w doskonalej zgodzie i wspólnie prześladowali zielonych.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Wyprawa czarownic",
        "slug": "wyprawa-czarownic",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/wyprawa-czarownic"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ironia",
          "slug": "ironia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ironia"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "hipokryzja",
          "slug": "hipokryzja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hipokryzja"
        },
        {
          "name": "rasizm",
          "slug": "rasizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rasizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wyprawa_czarownic",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:52"
    },
    {
      "id": "3cf97453-3e33-45a8-a82f-f0dd5fc7e4aa",
      "slug": "nie-chodzi-o-mnie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/eryk/nie-chodzi-o-mnie",
      "text": "– Nie chodzi o mnie, rozumiesz, ale tam, skąd pochodzę, powszechne są rasowe uprzedzenia wobec trzydziestostopowych osób z kłami i szponami i naszyjnikami z czaszek na całym ciele. Obawiam się, że miałbyś problemy z adaptacją.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Eryk",
        "slug": "eryk",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/eryk"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "uprzedzenia",
          "slug": "uprzedzenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/uprzedzenia"
        },
        {
          "name": "rasizm",
          "slug": "rasizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rasizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eryk",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:49"
    },
    {
      "id": "59491168-1d91-4935-8e07-181c02c2a102",
      "slug": "mieszkancy-morpork-byli",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/trzy-wiedzmy/mieszkancy-morpork-byli",
      "text": "Mieszkańcy Morpork byli dość kosmopolityczni, jednak przejawiali swobodny, rzeczowy stosunek do ras nieludzkich, mianowicie tłukli je cegłą po głowie i wrzucali do rzeki.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Trzy wiedźmy",
        "slug": "trzy-wiedzmy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/trzy-wiedzmy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przemoc",
          "slug": "przemoc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przemoc"
        },
        {
          "name": "rasizm",
          "slug": "rasizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rasizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Trzy_wied%C5%BAmy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:48"
    },
    {
      "id": "087ea96a-8868-4a09-8172-100002cd015e",
      "slug": "modlila-sie-do-boga",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wislawa-szymborska/tutaj/modlila-sie-do-boga",
      "text": "Modliła się do Boga, modliła gorąco, żeby z niej zrobił białą szczęśliwą dziewczynę.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wisława Szymborska",
        "slug": "wislawa-szymborska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wislawa-szymborska"
      },
      "book": {
        "title": "Tutaj",
        "slug": "tutaj",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wislawa-szymborska/tutaj"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samoocena",
          "slug": "samoocena",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samoocena"
        },
        {
          "name": "rasizm",
          "slug": "rasizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rasizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Tutaj",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:25"
    },
    {
      "id": "031f9d67-239a-4915-98e4-ee94da6b3a2d",
      "slug": "rasisci-nie-dopuszczaja",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/rasisci-nie-dopuszczaja",
      "text": "Rasiści! Nie dopuszczają czarnych myśli.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pesymizm",
          "slug": "pesymizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pesymizm"
        },
        {
          "name": "gra słów",
          "slug": "gra-slow",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/gra-slow"
        },
        {
          "name": "rasizm",
          "slug": "rasizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rasizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#R",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:19"
    }
  ]
}