{
  "type": "topic",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "name": "przeszłość",
  "slug": "przeszlosc",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc",
  "heading": "Cytaty o przeszłości",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc.md",
  "quotes_count": 260,
  "authors_count": 139,
  "parent": {
    "name": "czas",
    "slug": "czas",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czas",
    "heading": "Cytaty o czasie"
  },
  "children": [
    {
      "name": "nostalgia",
      "slug": "nostalgia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nostalgia",
      "heading": "Cytaty o nostalgii"
    }
  ],
  "quotes": [
    {
      "id": "836a79ba-9655-40ed-9172-7ce42e2d8311",
      "slug": "spojrzenie-w-przeszlosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kim-ho-yeon/nietuzinkowy-sklep-calodobowy/spojrzenie-w-przeszlosc",
      "text": "Spojrzenie w przeszłość na odniesione rany i próba przebadania ich budują charakter osoby i stanowią siłę napędową jej działań.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Kim Ho-yeon",
        "slug": "kim-ho-yeon",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kim-ho-yeon"
      },
      "book": {
        "title": "Nietuzinkowy sklep całodobowy",
        "slug": "nietuzinkowy-sklep-calodobowy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kim-ho-yeon/nietuzinkowy-sklep-calodobowy"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Rozdział 5: nietuzinkowy sklep całodobowy",
      "chapter_parent": null,
      "page": 180,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "charakter",
          "slug": "charakter",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/charakter"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-10-18T10:55:47"
    },
    {
      "id": "ac11f184-265d-42b1-9b55-c69791b0f10a",
      "slug": "zarowno-cale-narody",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kim-ho-yeon/nietuzinkowy-sklep-calodobowy/zarowno-cale-narody",
      "text": "Zarówno całe narody, jak i pojedynczych ludzi ocenia się po tym, co zrobili w przeszłości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Kim Ho-yeon",
        "slug": "kim-ho-yeon",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kim-ho-yeon"
      },
      "book": {
        "title": "Nietuzinkowy sklep całodobowy",
        "slug": "nietuzinkowy-sklep-calodobowy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kim-ho-yeon/nietuzinkowy-sklep-calodobowy"
      },
      "character": "Yeom Yeong-suk",
      "chapter": "Rozdział 1: zestaw rozmaitości",
      "chapter_parent": null,
      "page": 30,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "historia",
          "slug": "historia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/historia"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "ocenianie innych",
          "slug": "ocenianie-innych",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ocenianie-innych"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-10-16T07:17:37"
    },
    {
      "id": "5399e058-7e1d-4cce-b9c6-0b8e5d94f8af",
      "slug": "dzis-pasjonuje-mnie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/julio-cortazar/gra-w-klasy/dzis-pasjonuje-mnie",
      "text": "„Dziś” pasjonuje mnie, ale zawsze z punktu widzenia dnia wczorajszego [...].",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Julio Cortázar",
        "slug": "julio-cortazar",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/julio-cortazar"
      },
      "book": {
        "title": "Gra w klasy",
        "slug": "gra-w-klasy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/julio-cortazar/gra-w-klasy"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Z tamtej strony, 21",
      "chapter_parent": null,
      "page": 117,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-28T21:04:20"
    },
    {
      "id": "4ab9471d-b7f6-4707-aad8-957aab0e9d81",
      "slug": "ty-mogles-mi-opowiadac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/julio-cortazar/gra-w-klasy/ty-mogles-mi-opowiadac",
      "text": "Ty mogłeś mi opowiadać albo nie opowiadać o twoich kochankach, ale ja musiałam ci opowiedzieć o wszystkim i wszystko. To jedyny sposób, żeby się ich pozbyć, zanim się zacznie kochać kogoś innego. Jedyny sposób, żeby ich wyrzucić za drzwi i żebyśmy sami zostali w pokoju.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Julio Cortázar",
        "slug": "julio-cortazar",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/julio-cortazar"
      },
      "book": {
        "title": "Gra w klasy",
        "slug": "gra-w-klasy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/julio-cortazar/gra-w-klasy"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Z tamtej strony, 20",
      "chapter_parent": null,
      "page": 104,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-28T00:24:06"
    },
    {
      "id": "a1e80c81-38f1-45a2-8ed3-c112e201169c",
      "slug": "nie-znasz-dnia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/przemyslaw-kowalewski/kurort/nie-znasz-dnia",
      "text": "Nie znasz dnia ani godziny, kiedy przeszłość wyciągnie po ciebie swoje brudne łapska.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Przemysław Kowalewski",
        "slug": "przemyslaw-kowalewski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/przemyslaw-kowalewski"
      },
      "book": {
        "title": "Kurort",
        "slug": "kurort",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/przemyslaw-kowalewski/kurort"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Przemys%C5%82aw_Kowalewski#Kurort_(2025)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:44"
    },
    {
      "id": "1956fc92-d357-439b-b000-a041ec836c7c",
      "slug": "nie-ma-tego",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-lesmian/klechdy-sezamowe/nie-ma-tego",
      "text": "Nie ma tego, co było, a co być przestało!",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Bolesław Leśmian",
        "slug": "boleslaw-lesmian",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-lesmian"
      },
      "book": {
        "title": "Klechdy sezamowe",
        "slug": "klechdy-sezamowe",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-lesmian/klechdy-sezamowe"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przemijanie",
          "slug": "przemijanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przemijanie"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Klechdy_sezamowe#Ba%C5%9B%C5%84_o_Aladynie_i_o_lampie_cudownej",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:18"
    },
    {
      "id": "48203f56-0101-4bfd-80be-31bd1884957f",
      "slug": "musisz-bezwzglednie-niemilosiernie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kevin-dutton/madrosc-psychopatow/musisz-bezwzglednie-niemilosiernie",
      "text": "Musisz bezwzględnie, niemiłosiernie, nieustępliwie trzymać się teraźniejszości. Nie możesz sobie pozwolić, żeby coś, co się stało wczoraj, wpłynęło na to, co się dzieje dzisiaj. Kiedy to zrobisz, ani się obejrzysz, jak utoniesz.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Kevin Dutton",
        "slug": "kevin-dutton",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kevin-dutton"
      },
      "book": {
        "title": "Mądrość psychopatów",
        "slug": "madrosc-psychopatow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kevin-dutton/madrosc-psychopatow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "chwila obecna",
          "slug": "chwila-obecna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chwila-obecna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kevin_Dutton#M%C4%85dro%C5%9B%C4%87_psychopat%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:11"
    },
    {
      "id": "492279a5-25af-4395-903a-5a28719fb38b",
      "slug": "kazdy-z-nas",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/nina-blazon/wladczyni-snow/kazdy-z-nas",
      "text": "Każdy z nas ma aż nadto powodów, by pławić się w rozpaczy jak ty. Nie robimy tego, bo teraźniejszość jest zbyt cenna, by marnować czas na przeszłość.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Nina Blazon",
        "slug": "nina-blazon",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/nina-blazon"
      },
      "book": {
        "title": "Władczyni snów",
        "slug": "wladczyni-snow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/nina-blazon/wladczyni-snow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "chwila obecna",
          "slug": "chwila-obecna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chwila-obecna"
        },
        {
          "name": "rozpacz",
          "slug": "rozpacz",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rozpacz"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Nina_Blazon#W%C5%82adczyni_sn%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:06"
    },
    {
      "id": "18125025-31a1-4de2-8ce5-efe83b184f15",
      "slug": "kiedy-pojawia-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ajahn-brahm/opowiesci-buddyjskiego-mnicha-licencja-na-szczescie/kiedy-pojawia-sie",
      "text": "Kiedy pojawia się nowe doświadczenie, dobrze jest uwolnić się od wspomnień dotyczących przeszłości. Nie mów – Nieeeeeeeeee! One są zbyt cenne (…) Oczyść półkę swojego mózgu. Nie doświadczysz dzięki temu stresu, a teraźniejszość nie będzie musiała rywalizować o twoją uwagę ze wspomnieniami, wskutek czego będziesz w pełni radować się tym, co nowe. Uczyń ze swojego umysłu pustą półkę, na której będzie znajdowało się wystarczająco dużo miejsca, by cieszyć się najnowszymi darami, czyli teraźniejszością.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ajahn Brahm",
        "slug": "ajahn-brahm",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ajahn-brahm"
      },
      "book": {
        "title": "Opowieści buddyjskiego mnicha. Licencja na szczęście",
        "slug": "opowiesci-buddyjskiego-mnicha-licencja-na-szczescie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ajahn-brahm/opowiesci-buddyjskiego-mnicha-licencja-na-szczescie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 161,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "chwila obecna",
          "slug": "chwila-obecna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chwila-obecna"
        },
        {
          "name": "buddyzm",
          "slug": "buddyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/buddyzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ajahn_Brahm#Opowie%C5%9Bci_buddyjskiego_mnicha._Licencja_na_szcz%C4%99%C5%9Bcie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:03"
    },
    {
      "id": "4e3b7aa9-413e-415f-b83c-37b3116db734",
      "slug": "wspomnienia-mozna-opowiadac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jean-claude-izzo/solea/wspomnienia-mozna-opowiadac",
      "text": "Wspomnienia można opowiadać setki razy. To przecież najlepsze, co się ma z życia. I jeszcze piękniejsze, jak się nimi dzielisz.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jean-Claude Izzo",
        "slug": "jean-claude-izzo",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jean-claude-izzo"
      },
      "book": {
        "title": "Solea",
        "slug": "solea",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jean-claude-izzo/solea"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 138,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "opowiadanie historii",
          "slug": "opowiadanie-historii",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/opowiadanie-historii"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jean-Claude_Izzo#Solea_(1998)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:00"
    },
    {
      "id": "b0d9ef02-aa58-4483-900b-d85f9e107297",
      "slug": "nie-ma-sensu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ana-veloso/badz-zdrowa-lizbono/nie-ma-sensu",
      "text": "Nie ma sensu patrzeć wstecz, Juju. Wtedy łatwo przeoczyć, co jest przed nami.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ana Veloso",
        "slug": "ana-veloso",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ana-veloso"
      },
      "book": {
        "title": "Bądź zdrowa, Lizbono",
        "slug": "badz-zdrowa-lizbono",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ana-veloso/badz-zdrowa-lizbono"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "przyszłość",
          "slug": "przyszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/B%C4%85d%C5%BA_zdrowa,_Lizbono",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:48"
    },
    {
      "id": "0cbf014d-4d27-43c4-8a05-85b67d939e5d",
      "slug": "przeszlosc-nigdy-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/susana-fortes/fatum-laury-ulloa/przeszlosc-nigdy-nie",
      "text": "Przeszłość nigdy nie zostaje za nami, zawsze jest obok.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Susana Fortes",
        "slug": "susana-fortes",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/susana-fortes"
      },
      "book": {
        "title": "Fatum Laury Ulloa",
        "slug": "fatum-laury-ulloa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/susana-fortes/fatum-laury-ulloa"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Fatum_Laury_Ulloa#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:45"
    },
    {
      "id": "a26e0be6-b36f-4647-b6d5-33f62961ee47",
      "slug": "zdarza-sie-ze-przeszlosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/susana-fortes/quattrocento/zdarza-sie-ze-przeszlosc",
      "text": "Zdarza się, że przeszłość przycupnie na skrzyżowaniu ulic i każdy, kto jest na to bodaj trochę uwrażliwiony, może ją wyczuć za plecami w postaci czyjejś obecności. Są to, podobnie jak węch u tygrysa, podstawe oznaki naszej zwierzęcej natury, ostrzegające przed tym, co się dzieje lub za chwilę może się wydarzyć, lecz nasz mózg rzadko daje posłuch takim wskazówkom, przedkładając rozum nad instynkt.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Susana Fortes",
        "slug": "susana-fortes",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/susana-fortes"
      },
      "book": {
        "title": "Quattrocento",
        "slug": "quattrocento",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/susana-fortes/quattrocento"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "instynkt",
          "slug": "instynkt",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/instynkt"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Quattrocento#Z",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:44"
    },
    {
      "id": "3e02c369-bcf2-4ee7-99b2-4d0bd3410763",
      "slug": "czlowiek-mysli-ze-czas",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/susana-fortes/fatum-laury-ulloa/czlowiek-mysli-ze-czas",
      "text": "Człowiek myśli, że czas odsuwa wspomnienia, ale to nieprawda, nic nie odchodzi – czekają w pamięci, żeby wrócić.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Susana Fortes",
        "slug": "susana-fortes",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/susana-fortes"
      },
      "book": {
        "title": "Fatum Laury Ulloa",
        "slug": "fatum-laury-ulloa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/susana-fortes/fatum-laury-ulloa"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Fatum_Laury_Ulloa#C",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:44"
    },
    {
      "id": "1f30ebea-c6ec-4afd-a327-247fe2c152c7",
      "slug": "moze-by-dorosnac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/susana-fortes/fatum-laury-ulloa/moze-by-dorosnac",
      "text": "Może by dorosnąć, trzeba wiedzieć wszystko o sobie i o ukochanych osobach, poznać nawet najskrytsze sprawy, z którymi trudno się pogodzić. To dziwne, jak osąd dziecka może skazać nas na ciągłe wracanie do przeszłości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Susana Fortes",
        "slug": "susana-fortes",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/susana-fortes"
      },
      "book": {
        "title": "Fatum Laury Ulloa",
        "slug": "fatum-laury-ulloa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/susana-fortes/fatum-laury-ulloa"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "dojrzewanie",
          "slug": "dojrzewanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dojrzewanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Fatum_Laury_Ulloa#M",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:44"
    },
    {
      "id": "f1d92b3e-9c5e-4a81-af9d-1dc8efe8195a",
      "slug": "nic-z-tego",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/susana-fortes/quattrocento/nic-z-tego",
      "text": "Nic z tego, co miało miejsce, nie wymazuje się ani całkowicie nie znika, zawsze jest ktoś, kto na nas patrzy, choćbyśmy tego nie dostrzegali, okno na podwórze chwytające obraz i zamrażające go, żeby się nie zgubił, i zawsze jest ktoś po drugiej stronie wieków, badacz z zamiłowaniem do retrospekcji, człowiek żądny wiedzy, który czeka w pewnej odległości, niczym James Stewart ze swoim teleobiektywem, żeby przeanalizować nasze zachowanie, i próbuje odkryć nasze zamiary, szlachetne lub małoduszne, a może i takie, i takie, bo wszystko się miesza i nic nie jest zupełnie czyste.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Susana Fortes",
        "slug": "susana-fortes",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/susana-fortes"
      },
      "book": {
        "title": "Quattrocento",
        "slug": "quattrocento",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/susana-fortes/quattrocento"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "historia",
          "slug": "historia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/historia"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Quattrocento#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:43"
    },
    {
      "id": "326e0223-894a-4046-8a51-605318b507cd",
      "slug": "to-podstawy-algebry",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fernando-vallejo/blekitne-dni/to-podstawy-algebry",
      "text": "To podstawy algebry, której uczyłem się w szkole średniej. Cała przyszłość mieści się w przeszłości, a absolutny smutek w absolutnym szczęściu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Fernando Vallejo",
        "slug": "fernando-vallejo",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fernando-vallejo"
      },
      "book": {
        "title": "Błękitne dni",
        "slug": "blekitne-dni",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fernando-vallejo/blekitne-dni"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "szczęście",
          "slug": "szczescie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szczescie"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "smutek",
          "slug": "smutek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smutek"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/B%C5%82%C4%99kitne_dni",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:43"
    },
    {
      "id": "fc0eaa0e-a250-40f5-84fa-660ae7372d04",
      "slug": "zastanawianie-sie-nad",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kerstin-gier/zielen-szmaragdu-trylogia-czasu-tom-3/zastanawianie-sie-nad",
      "text": "Zastanawianie się nad tym, co by było gdyby, to czysta strata czasu, moje dziecko.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Kerstin Gier",
        "slug": "kerstin-gier",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kerstin-gier"
      },
      "book": {
        "title": "Zieleń szmaragdu. Trylogia Czasu, tom 3",
        "slug": "zielen-szmaragdu-trylogia-czasu-tom-3",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kerstin-gier/zielen-szmaragdu-trylogia-czasu-tom-3"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "marnowanie czasu",
          "slug": "marnowanie-czasu",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/marnowanie-czasu"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kerstin_Gier#Ziele%C5%84_szmaragdu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:36"
    },
    {
      "id": "c01aee54-73f4-4dd6-9a78-ec9a41903409",
      "slug": "twoja-historia-cie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/magdalena-parys/tunel/twoja-historia-cie",
      "text": "Twoja historia cię dogoni, choćby w następnym pokoleniu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Magdalena Parys",
        "slug": "magdalena-parys",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/magdalena-parys"
      },
      "book": {
        "title": "Tunel",
        "slug": "tunel",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/magdalena-parys/tunel"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "dziedziczenie",
          "slug": "dziedziczenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dziedziczenie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Magdalena_Parys#Tunel",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:29"
    },
    {
      "id": "6b6849f7-8a9c-4e20-b084-be7e671fb96d",
      "slug": "duch-znika-ale",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/magdalena-parys/biala-rika/duch-znika-ale",
      "text": "Duch znika, ale duchy wracają. Zawsze.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Magdalena Parys",
        "slug": "magdalena-parys",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/magdalena-parys"
      },
      "book": {
        "title": "Biała Rika",
        "slug": "biala-rika",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/magdalena-parys/biala-rika"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "duchy",
          "slug": "duchy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchy"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Magdalena_Parys#Bia%C5%82a_Rika",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:29"
    },
    {
      "id": "245b70c9-e6a1-494f-a891-7f197424bfa2",
      "slug": "przyszlosci-nie-ma-co-ponaglac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mateusz-czarnecki/otworz-oczy-zaraz-swit/przyszlosci-nie-ma-co-ponaglac",
      "text": "Przyszłości nie ma co ponaglać. I tak przyjdzie. A przeszłość to coś, co nie istnieje.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mateusz Czarnecki",
        "slug": "mateusz-czarnecki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mateusz-czarnecki"
      },
      "book": {
        "title": "Otwórz oczy, zaraz świt",
        "slug": "otworz-oczy-zaraz-swit",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mateusz-czarnecki/otworz-oczy-zaraz-swit"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "przyszłość",
          "slug": "przyszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mateusz_Czarnecki#Otw%C3%B3rz_oczy,_zaraz_%C5%9Bwit",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:23"
    },
    {
      "id": "f4539786-d7c8-4c63-87fe-430a86f9824b",
      "slug": "niebo-akurat-wyglada",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lauren-oliver/7-razy-dzis/niebo-akurat-wyglada",
      "text": "(...) Niebo akurat wygląda dokładnie tak samo. Pewnie na tym polega cała tajemnica, kiedy próbuje się wrócić do przeszłości. Trzeba spojrzeć w górę.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Lauren Oliver",
        "slug": "lauren-oliver",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lauren-oliver"
      },
      "book": {
        "title": "7 razy dziś",
        "slug": "7-razy-dzis",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lauren-oliver/7-razy-dzis"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "nostalgia",
          "slug": "nostalgia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nostalgia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/7_razy_dzi%C5%9B",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:19"
    },
    {
      "id": "8bf2ac3b-bc33-4fd7-b402-f956aadab22c",
      "slug": "nie-dobijaj-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richelle-mead/przysiega-krwi-akademia-wampirow-tom-4/nie-dobijaj-sie",
      "text": "Nie dobijaj się tym, co mogłaś albo powinnaś była zrobić. Przeszłość jest już za nami. Ruszaj ku przyszłości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Richelle Mead",
        "slug": "richelle-mead",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richelle-mead"
      },
      "book": {
        "title": "Przysięga krwi. Akademia wampirów. Tom 4",
        "slug": "przysiega-krwi-akademia-wampirow-tom-4",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richelle-mead/przysiega-krwi-akademia-wampirow-tom-4"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "przyszłość",
          "slug": "przyszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyszlosc"
        },
        {
          "name": "wyrzuty sumienia",
          "slug": "wyrzuty-sumienia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyrzuty-sumienia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Akademia_wampir%C3%B3w#Przysi%C4%99ga_krwi_(2009)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:11"
    },
    {
      "id": "371f2a21-6203-457a-80a7-66e2b08aee9e",
      "slug": "przeszlosc-ludzi-mysli",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mons-kallentoft/jesienna-sonata/przeszlosc-ludzi-mysli",
      "text": "Przeszłość ludzi, myśli Johan. Są w niej zakotwiczeni, przykuci łańcuchami, jest wmurowana w ich pamięć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mons Kallentoft",
        "slug": "mons-kallentoft",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mons-kallentoft"
      },
      "book": {
        "title": "Jesienna sonata",
        "slug": "jesienna-sonata",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mons-kallentoft/jesienna-sonata"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mons_Kallentoft#Jesienna_sonata",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:57"
    },
    {
      "id": "8be711e1-2e9e-4e65-bf81-fd67ff59a40c",
      "slug": "ktos-kto-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anne-tyler/drabina-czasu/ktos-kto-nie",
      "text": "Ktoś, kto nie mówi o swojej przeszłości, jest automatycznie uznawany za osobę z przeszłością, to znaczy z przeszłością odbiegającą od przeciętnej, jakąś bogatą i egzotyczną.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Anne Tyler",
        "slug": "anne-tyler",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anne-tyler"
      },
      "book": {
        "title": "Drabina czasu",
        "slug": "drabina-czasu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anne-tyler/drabina-czasu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "tajemnica",
          "slug": "tajemnica",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tajemnica"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Anne_Tyler#Drabina_czasu_(1995)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:46"
    },
    {
      "id": "1bfc778b-9c0b-47d1-b8f8-407b6ec41ff2",
      "slug": "moze-pewnego-dnia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-marsden/jutro-3-w-objeciach-chlodu/moze-pewnego-dnia",
      "text": "Może pewnego dnia znowu zacznę myśleć o przyszłości. Na razie tylko wspominam przeszłość. Teraźniejszości nawet nie zauważam.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "John Marsden",
        "slug": "john-marsden",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-marsden"
      },
      "book": {
        "title": "Jutro 3. W objęciach chłodu",
        "slug": "jutro-3-w-objeciach-chlodu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-marsden/jutro-3-w-objeciach-chlodu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "chwila obecna",
          "slug": "chwila-obecna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chwila-obecna"
        },
        {
          "name": "przyszłość",
          "slug": "przyszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/John_Marsden#Jutro_3:_W_obj%C4%99ciach_ch%C5%82odu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:38"
    },
    {
      "id": "ba0ebfda-19db-43f8-b393-5736811c325d",
      "slug": "niepamiec-moze-to-wlasciwe",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marsha-mehran/woda-rozana-i-chleb-na-sodzie/niepamiec-moze-to-wlasciwe",
      "text": "Niepamięć… Może to właściwe miejsce dla przeszłości?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Marsha Mehran",
        "slug": "marsha-mehran",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marsha-mehran"
      },
      "book": {
        "title": "Woda różana i chleb na sodzie",
        "slug": "woda-rozana-i-chleb-na-sodzie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marsha-mehran/woda-rozana-i-chleb-na-sodzie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "zapominanie",
          "slug": "zapominanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zapominanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Marsha_Mehran#Woda_r%C3%B3%C5%BCana_i_chleb_na_sodzie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:33"
    },
    {
      "id": "fa8ffb89-81f6-4219-af00-33e9e52e65e7",
      "slug": "wczesniej-czy-pozniej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/federico-moccia/tylko-ciebie-chce/wczesniej-czy-pozniej",
      "text": "Wcześniej czy później sprawy, które za sobą zostawiłeś, same cie dopadną.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Federico Moccia",
        "slug": "federico-moccia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/federico-moccia"
      },
      "book": {
        "title": "Tylko ciebie chcę",
        "slug": "tylko-ciebie-chce",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/federico-moccia/tylko-ciebie-chce"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "konsekwencje decyzji",
          "slug": "konsekwencje-decyzji",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konsekwencje-decyzji"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Federico_Moccia#Tylko_ciebie_chc%C4%99",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:28"
    },
    {
      "id": "3e33c262-41d4-4d7d-8aa1-29376a5f4e76",
      "slug": "nie-ogladajcie-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/federico-moccia/wybacz-ale-bede-ci-mowila-skarbie/nie-ogladajcie-sie",
      "text": "Nie oglądajcie się za siebie, bo w przeciwnym razie umknie wam teraźniejszość. jeśli chodzi o teraźniejszość, musicie zawsze być czujni.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Federico Moccia",
        "slug": "federico-moccia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/federico-moccia"
      },
      "book": {
        "title": "Wybacz, ale będę ci mówiła skarbie",
        "slug": "wybacz-ale-bede-ci-mowila-skarbie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/federico-moccia/wybacz-ale-bede-ci-mowila-skarbie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "chwila obecna",
          "slug": "chwila-obecna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chwila-obecna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Federico_Moccia#Wybacz,_ale_b%C4%99d%C4%99_ci_m%C3%B3wi%C5%82a_skarbie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:28"
    },
    {
      "id": "1424953a-33d1-4662-a0fa-4ea5c4f09c1c",
      "slug": "kim-jestem-jestem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/janet-fitch/bialy-oleander/kim-jestem-jestem",
      "text": "Kim jestem? Jestem tym, kim mówię, że jestem, a jutro kimś zupełnie innym. Jesteś zbyt nostalgiczna, chcesz żeby pamięć Cię ochroniła, otuliła. Przeszłość jest nudna i uciążliwa. Liczy się tylko nasze własne ja i to, co stworzymy z tego, czego się nauczyliśmy. Wyobraźnia bierze, co jest jej potrzebne, a resztę wyrzuca – a Ty chcesz zbudować muzeum tych resztek.\n\nNie magazynuj przeszłości, Astrid. Nie pielęgnuj żadnych wspomnień. Spal wszystko. Artysta jest feniksem, który płonie, żeby zaistnieć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Janet Fitch",
        "slug": "janet-fitch",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/janet-fitch"
      },
      "book": {
        "title": "Biały oleander",
        "slug": "bialy-oleander",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/janet-fitch/bialy-oleander"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 344,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "tożsamość",
          "slug": "tozsamosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tozsamosc"
        },
        {
          "name": "sztuka",
          "slug": "sztuka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sztuka"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Bia%C5%82y_oleander_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:24"
    },
    {
      "id": "1acdb06b-b702-4dd9-ae0b-22218ca329fc",
      "slug": "wspomnienia-sa-gorsze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ewa-nowak/kiedys-na-pewno/wspomnienia-sa-gorsze",
      "text": "Wspomnienia są gorsze niż teraźniejszość, bo już nic z nimi nie możesz zrobić. Musisz je mieć. I to jest straszne.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ewa Nowak",
        "slug": "ewa-nowak",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ewa-nowak"
      },
      "book": {
        "title": "Kiedyś na pewno",
        "slug": "kiedys-na-pewno",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ewa-nowak/kiedys-na-pewno"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ewa_Nowak#Kiedy%C5%9B_na_pewno_(2007)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:23"
    },
    {
      "id": "84f27bf6-c797-4f36-82f7-e5c5c756ca46",
      "slug": "przeszlosc-potrafi-nas",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/guillaume-musso/potem/przeszlosc-potrafi-nas",
      "text": "Przeszłość potrafi nas dopaść znienacka, nawet jeśli przez całe życie staraliśmy się o niej zapomnieć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Guillaume Musso",
        "slug": "guillaume-musso",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/guillaume-musso"
      },
      "book": {
        "title": "Potem…",
        "slug": "potem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/guillaume-musso/potem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "zapominanie",
          "slug": "zapominanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zapominanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Guillaume_Musso#Potem%E2%80%A6_(2003)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:21"
    },
    {
      "id": "e538e530-8c0b-4cc8-bbe6-1abe6a670c26",
      "slug": "nie-mysl-o-tym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/krzysztof-niewrzeda/zamet/nie-mysl-o-tym",
      "text": "(…) nie myśl o tym, że los cię skrzywdził, nie myśl o przeszłości, ona wypacza obraz teraźniejszości, jej jedyną zaletą jest to, że minęła, nie przywołuj jej zatem, oddaj się chwili obecnej, jeśli nią będziesz żyć, to będziesz szczęśliwa również w przyszłości",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Krzysztof Niewrzęda",
        "slug": "krzysztof-niewrzeda",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/krzysztof-niewrzeda"
      },
      "book": {
        "title": "Zamęt",
        "slug": "zamet",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/krzysztof-niewrzeda/zamet"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 81,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "szczęście",
          "slug": "szczescie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szczescie"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "chwila obecna",
          "slug": "chwila-obecna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chwila-obecna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Krzysztof_Niewrz%C4%99da#Zam%C4%99t",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:15"
    },
    {
      "id": "6e32dce5-bd22-41d5-bce6-d4d532b5fa88",
      "slug": "myslenie-o-przyszlosci",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/krzysztof-niewrzeda/zamet/myslenie-o-przyszlosci",
      "text": "(…) myślenie o przyszłości jest tak samo zgubne, jak rozważanie tego, co się stało kiedyś, przyszłość identycznie jak przeszłość jest urojona, myślisz, że obie są ważne, że jednej zawdzięczasz tożsamość, a druga przyniesie ci jakieś spełnienie, ale obie nie istnieją, powodują tylko niechęć do tego, żeby oddać się teraźniejszości, która jest jedyną realną płaszczyzną odniesienia, bo istnieje tu i teraz",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Krzysztof Niewrzęda",
        "slug": "krzysztof-niewrzeda",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/krzysztof-niewrzeda"
      },
      "book": {
        "title": "Zamęt",
        "slug": "zamet",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/krzysztof-niewrzeda/zamet"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 97,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "chwila obecna",
          "slug": "chwila-obecna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chwila-obecna"
        },
        {
          "name": "przyszłość",
          "slug": "przyszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Krzysztof_Niewrz%C4%99da#Zam%C4%99t",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:15"
    },
    {
      "id": "75cb970b-d574-43e3-84b4-1b1f5d0dcc0c",
      "slug": "jesli-boisz-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erica-spindler/tylko-chlod/jesli-boisz-sie",
      "text": "Jeśli boisz się przeszłości i ukrywasz się przed nią, to znaczy, że stanowi ona część twojej teraźniejszości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Erica Spindler",
        "slug": "erica-spindler",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erica-spindler"
      },
      "book": {
        "title": "Tylko chłód",
        "slug": "tylko-chlod",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erica-spindler/tylko-chlod"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Erica_Spindler#Tylko_ch%C5%82%C3%B3d",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:11"
    },
    {
      "id": "90fb1d2c-54b7-412f-8c88-111eb9f67b48",
      "slug": "w-sprzezeniu-zwrotnym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maciej-bennewicz/coaching-zlote-zasady/w-sprzezeniu-zwrotnym",
      "text": "W Sprzężeniu zwrotnym do przeszłości tkwi przemożna potrzeba utrzymania znanej strefy komfortu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Maciej Bennewicz",
        "slug": "maciej-bennewicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maciej-bennewicz"
      },
      "book": {
        "title": "Coaching. Złote zasady",
        "slug": "coaching-zlote-zasady",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maciej-bennewicz/coaching-zlote-zasady"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "wygoda",
          "slug": "wygoda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wygoda"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Maciej_Bennewicz#Coaching._Czyli_restauracja_osobowo%C5%9Bci_(2013)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:10"
    },
    {
      "id": "16330417-a954-4470-bb5e-5ec780bb46bc",
      "slug": "kazdy-z-nas",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/glen-cook/kroniki-czarnej-kompanii/kazdy-z-nas",
      "text": "Każdy z nas ma swoją przeszłość. Podejrzewam, że kryjemy ją za zasłoną nie dlatego, że chcemy przed nią uciec, lecz dlatego, iż sądzimy, że staniemy się bardziej romantycznymi postaciami, jeśli będziemy wodząc wokół oczyma rzucać dyskretne uwagi, na temat pięknych kobiet na zawsze pozostających poza naszym zasięgiem. Ci z nas, których dzieje odgrzebałem, uciekli przed prawem, nie przed tragicznymi miłościami.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Glen Cook",
        "slug": "glen-cook",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/glen-cook"
      },
      "book": {
        "title": "Kroniki Czarnej Kompanii",
        "slug": "kroniki-czarnej-kompanii",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/glen-cook/kroniki-czarnej-kompanii"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "tajemnica",
          "slug": "tajemnica",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tajemnica"
        },
        {
          "name": "autoprezentacja",
          "slug": "autoprezentacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/autoprezentacja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kroniki_Czarnej_Kompanii",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:05"
    },
    {
      "id": "567fe457-642a-442c-8d83-725d82ef0181",
      "slug": "przeszlosc-jest-jak",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/italo-calvino/jesli-zimowa-noca-podrozny/przeszlosc-jest-jak",
      "text": "Przeszłość jest jak tasiemiec, coraz dłuższy, zwinięty w moich trzewiach, i nigdy nie traci ani jednego pierścienia, choćbym opróżniał bebechy do więziennych kubłów lub do szpitalnych nocników, w wychodkach typu angielskiego czy tureckiego, w obozowych rowach albo zwyczajnie w krzakach, rozejrzawszy się przedtem, czy nie wyskoczy skądś wąż, tak jak to się stało w Wenezueli. Przeszłości nie możesz zmienić, tak jak nie możesz sobie zmienić nazwiska.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Italo Calvino",
        "slug": "italo-calvino",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/italo-calvino"
      },
      "book": {
        "title": "Jeśli zimową nocą podróżny",
        "slug": "jesli-zimowa-noca-podrozny",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/italo-calvino/jesli-zimowa-noca-podrozny"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Je%C5%9Bli_zimow%C4%85_noc%C4%85_podr%C3%B3%C5%BCny",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:02"
    },
    {
      "id": "56126bce-5285-46ed-8efe-57ecf7a100d7",
      "slug": "wniosek-do-ktorego",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/italo-calvino/jesli-zimowa-noca-podrozny/wniosek-do-ktorego",
      "text": "Wniosek, do którego prowadzą wszystkie przeżyte perypetie, jest zatem taki, że życie jest tylko jedno, jednorodne i zwarte niczym sfilcowany koc, w którym nie sposób jest wyodrębnić pojedynczych włókien. Tak że jeśli przypadkiem zdarza mi zwrócić uwagę na byle jaki szczegół byle jakiego dnia, choćby na wizytę Cejlończyka, który chce mi sprzedać lęg nowo narodzonych krokodyli w wanience z cynkowej blachy, mogę być pewien, że nawet to drobne, nic nie znaczące wydarzenie zawiera w sobie wszystko to, co dotychczas przeżyłem, całą moją przeszłość, różne wcielenia, które daremnie starałem się porzucić, zawiera żywoty, które w końcu sumują się w jedno globalne życie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Italo Calvino",
        "slug": "italo-calvino",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/italo-calvino"
      },
      "book": {
        "title": "Jeśli zimową nocą podróżny",
        "slug": "jesli-zimowa-noca-podrozny",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/italo-calvino/jesli-zimowa-noca-podrozny"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "drobiazgi",
          "slug": "drobiazgi",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/drobiazgi"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Je%C5%9Bli_zimow%C4%85_noc%C4%85_podr%C3%B3%C5%BCny",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:02"
    },
    {
      "id": "f3b1b913-705c-4360-890c-fa37b4187289",
      "slug": "przeszlosc-jest-mitem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/monika-rakusa/zona-adama/przeszlosc-jest-mitem",
      "text": "(…) przeszłość jest mitem, a teraźniejszość mizerią.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Monika Rakusa",
        "slug": "monika-rakusa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/monika-rakusa"
      },
      "book": {
        "title": "Żona Adama",
        "slug": "zona-adama",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/monika-rakusa/zona-adama"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 33,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "chwila obecna",
          "slug": "chwila-obecna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chwila-obecna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Monika_Rakusa#%C5%BBona_Adama",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:58"
    },
    {
      "id": "81db45fc-120b-49cb-a3eb-3c6aa199154a",
      "slug": "czasem-by-zrobic",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-paul-evans/podarunek/czasem-by-zrobic",
      "text": "Czasem, by zrobić krok naprzód, musimy być gotowi spojrzeć za siebie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Richard Paul Evans",
        "slug": "richard-paul-evans",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-paul-evans"
      },
      "book": {
        "title": "Podarunek",
        "slug": "podarunek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-paul-evans/podarunek"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "nowy początek",
          "slug": "nowy-poczatek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nowy-poczatek"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Richard_Paul_Evans#Podarunek_(2009)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:46"
    },
    {
      "id": "5fbe5113-5f97-42c7-8f92-4ca9e9d433d6",
      "slug": "czyli-radosc-zycia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aleksandra-ziolkowska-boehm/kaja-od-radoslawa-czyli-historia-hubalowego-krzyza/czyli-radosc-zycia",
      "text": "Czyli radość życia daje niedająca się niczym zahamować młodość i beztroska dwudziestu kilku lat?... a później do nas wszystkich (brzmi to jak stara i niemodna płyta) należy dbanie o teraźniejszość, by następnym pokoleniom lepiej się żyło. Zostajemy na straży przeszłości i staramy się ją uporządkować, tak jak to właśnie robię, snując swoją opowieść o „Kai od Radosława”, dzielnej, dumnej dziewczynie, którą kształtował „szeroki świat”. Tak jak jej siostra, która mając trzy lata, zaginęła w górach Ałtaju w Dżungarii, powiedziała potem Kirgizowi, że poszła zobaczyć „szeroki świat”.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Aleksandra Ziółkowska-Boehm",
        "slug": "aleksandra-ziolkowska-boehm",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aleksandra-ziolkowska-boehm"
      },
      "book": {
        "title": "Kaja od Radosława czyli Historia Hubalowego krzyża",
        "slug": "kaja-od-radoslawa-czyli-historia-hubalowego-krzyza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aleksandra-ziolkowska-boehm/kaja-od-radoslawa-czyli-historia-hubalowego-krzyza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "młodość",
          "slug": "mlodosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/mlodosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Aleksandra_Zi%C3%B3%C5%82kowska-Boehm#Kaja_od_Rados%C5%82awa,_czyli_Historia_Hubalowego_Krzy%C5%BCa",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:39"
    },
    {
      "id": "55a44bc8-420a-40d5-aa21-c7bf52b29c2a",
      "slug": "ktos-mi-kiedys",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-connolly/niespokojni/ktos-mi-kiedys",
      "text": "Ktoś mi kiedyś powiedział, że sami kreujemy swoje duchy, że tak jak w snach, każdy duch jest pewną wersją nas samych: naszej winy, naszego żalu, naszego smutku. Może to jest jakaś odpowiedź. Każdy z nas ma swoje duchy. Nie każdy z tych duchów jest stworzony przez nas samych, ale jednak nas wszystkich w końcu dopadają.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "John Connolly",
        "slug": "john-connolly",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-connolly"
      },
      "book": {
        "title": "Niespokojni",
        "slug": "niespokojni",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-connolly/niespokojni"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "duchy",
          "slug": "duchy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchy"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/John_Connolly#Niespokojni",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:36"
    },
    {
      "id": "3a8450f5-66cf-414b-a4bf-4407c44f0b8e",
      "slug": "ale-od-wspolwiny",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-blonski/biedni-polacy-patrza-na-getto/ale-od-wspolwiny",
      "text": "Ale od współwiny wcale nas to nie uwalnia. Skażenie, zbezczeszczenie polskiej ziemi miało miejsce i dalej ciąży na nas obowiązek oczyszczenia. Chociaż – na tym cmentarzu – sprowadza się już tylko do jednego: do obowiązku zobaczenia naszej przeszłości w prawdzie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jan Błoński",
        "slug": "jan-blonski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-blonski"
      },
      "book": {
        "title": "Biedni Polacy patrzą na Getto",
        "slug": "biedni-polacy-patrza-na-getto",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-blonski/biedni-polacy-patrza-na-getto"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "prawda",
          "slug": "prawda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prawda"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "odpowiedzialność zbiorowa",
          "slug": "odpowiedzialnosc-zbiorowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odpowiedzialnosc-zbiorowa"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Biedni_Polacy_patrz%C4%85_na_getto",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:29"
    },
    {
      "id": "0bd782ba-9d84-4e82-94c0-4702b523e693",
      "slug": "kraj-ojczysty-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-blonski/biedni-polacy-patrza-na-getto/kraj-ojczysty-nie",
      "text": "Kraj ojczysty nie jest hotelem, w którym dość sprzątnąć brudy po przypadkowych gościach. Zbudowany jest przede wszystkim z pamięci, inaczej mówiąc, jesteśmy sobą tylko dzięki pamięci o przeszłości. Tą przeszłością nie możemy dowolnie rozporządzać, chociaż – jako jednostki – nie jesteśmy za tę przeszłość bezpośrednio odpowiedzialni. Musimy nosić ją w sobie, chociaż bywa to przykre czy bolesne. I winniśmy dążyć do tego, aby ją oczyścić.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jan Błoński",
        "slug": "jan-blonski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-blonski"
      },
      "book": {
        "title": "Biedni Polacy patrzą na Getto",
        "slug": "biedni-polacy-patrza-na-getto",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-blonski/biedni-polacy-patrza-na-getto"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "ojczyzna",
          "slug": "ojczyzna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ojczyzna"
        },
        {
          "name": "pamięć zbiorowa",
          "slug": "pamiec-zbiorowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec-zbiorowa"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jan_B%C5%82o%C5%84ski#Biedni_Polacy_patrz%C4%85_na_getto_(1987)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:29"
    },
    {
      "id": "d6201158-aee0-4500-9b89-de8697174048",
      "slug": "przeszlosci-nie-da-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jodi-picoult/zagubiona-przeszlosc/przeszlosci-nie-da-sie",
      "text": "Przeszłości nie da się wymazać; Przeszłość można ukryć, można ją zatuszować, zasłonić, żeby nic nie było widać – ale zawsze pozostanie świadomość tego, co jest pod spodem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jodi Picoult",
        "slug": "jodi-picoult",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jodi-picoult"
      },
      "book": {
        "title": "Zagubiona przeszłość",
        "slug": "zagubiona-przeszlosc",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jodi-picoult/zagubiona-przeszlosc"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "tajemnica",
          "slug": "tajemnica",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tajemnica"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zagubiona_przesz%C5%82o%C5%9B%C4%87",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:19"
    },
    {
      "id": "d40cc7f3-b411-40d8-8456-65f309b93f93",
      "slug": "szukam-odpowiednich-slow",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jodi-picoult/zagubiona-przeszlosc/szukam-odpowiednich-slow",
      "text": "Szukam odpowiednich słów, żeby wyjaśnić temu człowiekowi, że nie ma już dla mnie powrotu do przeszłości, że nigdy już nie będzie tak jak dawniej. Że bardzo łatwo jest uwierzyć w fikcję, którą się samemu wymyśliło, a wiara ta jest tak mocna, że wypiera z pamięci prawdę, na której została oparta.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jodi Picoult",
        "slug": "jodi-picoult",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jodi-picoult"
      },
      "book": {
        "title": "Zagubiona przeszłość",
        "slug": "zagubiona-przeszlosc",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jodi-picoult/zagubiona-przeszlosc"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "oszukiwanie siebie",
          "slug": "oszukiwanie-siebie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/oszukiwanie-siebie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zagubiona_przesz%C5%82o%C5%9B%C4%87",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:19"
    },
    {
      "id": "24656e73-0b73-4904-8382-f9ecc4f2e515",
      "slug": "nie-zrozum-mnie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jodi-picoult/tam-gdzie-ty/nie-zrozum-mnie",
      "text": "Nie zrozum mnie źle: wciąż jestem wściekle zazdrosna o te dziewięć lat, bo ich nie odzyskam, choćby nie wiem co. Ale gdybyś nie spędziła ich z Maxem, może nie byłabyś teraz ze mną.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jodi Picoult",
        "slug": "jodi-picoult",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jodi-picoult"
      },
      "book": {
        "title": "Tam gdzie ty",
        "slug": "tam-gdzie-ty",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jodi-picoult/tam-gdzie-ty"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "los",
          "slug": "los",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/los"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "zazdrość",
          "slug": "zazdrosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zazdrosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jodi_Picoult#Tam,_gdzie_ty_(2012)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:18"
    },
    {
      "id": "e62a45d4-dc65-4c75-819a-40bd5603f52d",
      "slug": "jeszcze-nie-tak",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jodi-picoult/krucha-jak-lod/jeszcze-nie-tak",
      "text": "Jeszcze nie tak dawno temu żeglarze wierzyli, że wszystkie morza spadają do otchłani, a płynąc według kompasu, można dotrzeć do miejsc, gdzie żyją smoki. Wyobraziłam sobie odkrywców wyruszających na krańce świata. Jak bardzo musieli się bać, wiedząc, że ryzykują upadek w bezdenną przepaść, i jak wielkie musiało być ich zdumienie, kiedy się okazało, że zamiast zagłady czekają na nich miejsca, jakie do tej pory widzieli tylko w snach.\n\nMówią, że każdy z nas może odnaleźć w swojej przeszłości ścieżkę prowadzącą do ostatecznego celu, zamaskowaną jak tajemne oznaczenia na starej mapie, które pokazują drogę do skarbu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jodi Picoult",
        "slug": "jodi-picoult",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jodi-picoult"
      },
      "book": {
        "title": "Krucha jak lód",
        "slug": "krucha-jak-lod",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jodi-picoult/krucha-jak-lod"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "odwaga",
          "slug": "odwaga",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odwaga"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "przygoda",
          "slug": "przygoda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przygoda"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Krucha_jak_l%C3%B3d",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:17"
    },
    {
      "id": "6c41bd46-a344-4392-a5b0-76e1b2a53580",
      "slug": "historie-swojego-zycia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jodi-picoult/krucha-jak-lod/historie-swojego-zycia",
      "text": "Historię swojego życia można napisać od nowa na sto różnych sposobów, ale nic nie zatrze tych kilku pierwszych pociągnięć pędzlem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jodi Picoult",
        "slug": "jodi-picoult",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jodi-picoult"
      },
      "book": {
        "title": "Krucha jak lód",
        "slug": "krucha-jak-lod",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jodi-picoult/krucha-jak-lod"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "tożsamość",
          "slug": "tozsamosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tozsamosc"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "dzieciństwo",
          "slug": "dziecinstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dziecinstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Krucha_jak_l%C3%B3d",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:17"
    },
    {
      "id": "419e0faa-0084-4a75-aad1-d7037e5804b7",
      "slug": "jesli-chcesz-cos",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jodi-picoult/jak-z-obrazka/jesli-chcesz-cos",
      "text": "Jeśli chcesz coś w życiu zaplanować, musisz odwołać się do przeszłości, poza nią nic innego nie masz do dyspozycji. Nie istnieje nowy początek. Jest tylko zbieranie w całość kawałków, które za sobą zostawiłeś.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jodi Picoult",
        "slug": "jodi-picoult",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jodi-picoult"
      },
      "book": {
        "title": "Jak z obrazka",
        "slug": "jak-z-obrazka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jodi-picoult/jak-z-obrazka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "nowy początek",
          "slug": "nowy-poczatek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nowy-poczatek"
        },
        {
          "name": "plany",
          "slug": "plany",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/plany"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jodi_Picoult#Jak_z_obrazka_(1995)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:16"
    },
    {
      "id": "895a1740-4558-41f4-a111-94fc497e3cea",
      "slug": "nie-mozemy-cofnac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fannie-flagg/witaj-na-swiecie-malenka/nie-mozemy-cofnac",
      "text": "Nie możemy cofnąć się w czasie i zmienić przeszłości. Możemy tylko postarać się, żeby teraźniejszość była jak najprzyjemniejsza.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Fannie Flagg",
        "slug": "fannie-flagg",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fannie-flagg"
      },
      "book": {
        "title": "Witaj na świecie, maleńka",
        "slug": "witaj-na-swiecie-malenka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fannie-flagg/witaj-na-swiecie-malenka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "chwila obecna",
          "slug": "chwila-obecna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chwila-obecna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Fannie_Flagg#Witaj_na_%C5%9Bwiecie,_male%C5%84ka!",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:15"
    },
    {
      "id": "fe021c29-4cd3-4073-9ad6-08ad2b8d189f",
      "slug": "jesli-cos-pozostalo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wiera-kamsza/czerwien-na-czerwieni/jesli-cos-pozostalo",
      "text": "Jeśli coś pozostało po przeszłości, to tylko pamięć…",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wiera Kamsza",
        "slug": "wiera-kamsza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wiera-kamsza"
      },
      "book": {
        "title": "Czerwień na czerwieni",
        "slug": "czerwien-na-czerwieni",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wiera-kamsza/czerwien-na-czerwieni"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wiera_Kamsza#Czerwie%C5%84_na_czerwieni",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:04"
    },
    {
      "id": "ebc46a9b-7568-47ce-98c9-5bdc9ef91c54",
      "slug": "ci-co-zapomnieli",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wiera-kamsza/czerwien-na-czerwieni/ci-co-zapomnieli",
      "text": "Ci, co zapomnieli o swojej przeszłości, nie są jej godni.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wiera Kamsza",
        "slug": "wiera-kamsza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wiera-kamsza"
      },
      "book": {
        "title": "Czerwień na czerwieni",
        "slug": "czerwien-na-czerwieni",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wiera-kamsza/czerwien-na-czerwieni"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "zapominanie",
          "slug": "zapominanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zapominanie"
        },
        {
          "name": "pamięć zbiorowa",
          "slug": "pamiec-zbiorowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec-zbiorowa"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wiera_Kamsza#Czerwie%C5%84_na_czerwieni",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:04"
    },
    {
      "id": "7b19aa89-07f7-4317-9410-05ca2a17a93d",
      "slug": "czy-gdzies-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-odonohue/anam-cara-duchowa-madrosc-celtyckiego-swiata/czy-gdzies-jest",
      "text": "Czy gdzieś jest takie miejsce, w którym w sekrecie gromadzą się nasze minione dni? Jak pytał średniowieczny mistyk: gdzie się podziewa światło świecy, kiedy ją zdmuchnąć? Wierzę, że jest takie miejsce. Nazywa się ono pamięć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "John O’Donohue",
        "slug": "john-odonohue",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-odonohue"
      },
      "book": {
        "title": "Anam Cara. Duchowa mądrość celtyckiego świata",
        "slug": "anam-cara-duchowa-madrosc-celtyckiego-swiata",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-odonohue/anam-cara-duchowa-madrosc-celtyckiego-swiata"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "przemijanie",
          "slug": "przemijanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przemijanie"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Anam_Cara",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:03"
    },
    {
      "id": "bb56fdca-c7cc-4ddb-846b-201a21e5cf20",
      "slug": "przeszlosc-nawet-pogrzebana",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michael-connelly/cmentarzysko/przeszlosc-nawet-pogrzebana",
      "text": "Przeszłość, nawet pogrzebana zwykła wynurzać się z powrotem na powierzchnię. Zawsze tuż pod nogami.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Michael Connelly",
        "slug": "michael-connelly",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michael-connelly"
      },
      "book": {
        "title": "Cmentarzysko",
        "slug": "cmentarzysko",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michael-connelly/cmentarzysko"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Michael_Connelly#Cmentarzysko",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:58"
    },
    {
      "id": "035be2c1-8799-43ef-903d-d002f6abb59f",
      "slug": "w-budowanym-domu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michael-connelly/cmentarzysko/w-budowanym-domu",
      "text": "W budowanym domu zawsze będą pokoje nawiedzane przez ich duchy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Michael Connelly",
        "slug": "michael-connelly",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michael-connelly"
      },
      "book": {
        "title": "Cmentarzysko",
        "slug": "cmentarzysko",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michael-connelly/cmentarzysko"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "dom",
          "slug": "dom",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dom"
        },
        {
          "name": "duchy",
          "slug": "duchy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchy"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Michael_Connelly#Cmentarzysko",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:58"
    },
    {
      "id": "e29eb686-8167-488f-a732-dc901af55fe4",
      "slug": "pamiec-jest-przesladowca",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-jerome-dickey/genevieve/pamiec-jest-przesladowca",
      "text": "Pamięć jest prześladowcą. Pamięć trzyma nas w naszym własnym więzieniu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Eric Jerome Dickey",
        "slug": "eric-jerome-dickey",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-jerome-dickey"
      },
      "book": {
        "title": "Genevieve",
        "slug": "genevieve",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-jerome-dickey/genevieve"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "niewola",
          "slug": "niewola",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niewola"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eric_Jerome_Dickey#Genevieve_(2005)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:51"
    },
    {
      "id": "c8ca352b-ca5d-488c-9a7d-f4cbff599dee",
      "slug": "w-swiatowej-gospodarce",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/philip-zimbardo/paradoks-czasu/w-swiatowej-gospodarce",
      "text": "W światowej gospodarce narody, które żyją przeszłością, są skazane na pozostanie w tyle.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Philip Zimbardo",
        "slug": "philip-zimbardo",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/philip-zimbardo"
      },
      "book": {
        "title": "Paradoks czasu",
        "slug": "paradoks-czasu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/philip-zimbardo/paradoks-czasu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "gospodarka",
          "slug": "gospodarka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/gospodarka"
        },
        {
          "name": "postęp technologiczny",
          "slug": "postep-technologiczny",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/postep-technologiczny"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Philip_Zimbardo#Paradoks_czasu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:51"
    },
    {
      "id": "afa62ec5-30b7-4d2d-aee5-4616dd80e12e",
      "slug": "mozemy-sobie-konczyc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-jerome-dickey/genevieve/mozemy-sobie-konczyc",
      "text": "Możemy sobie kończyć z przeszłością, ale przeszłość nigdy nie kończy z nami.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Eric Jerome Dickey",
        "slug": "eric-jerome-dickey",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-jerome-dickey"
      },
      "book": {
        "title": "Genevieve",
        "slug": "genevieve",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-jerome-dickey/genevieve"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eric_Jerome_Dickey#Genevieve_(2005)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:51"
    },
    {
      "id": "a52156fe-77a0-4e91-a467-1994392577cf",
      "slug": "terazniejszosc-ksztaltuje-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/1q84-tom-1/terazniejszosc-ksztaltuje-sie",
      "text": "Teraźniejszość kształtuje się wskutek akumulacji przeszłości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Haruki Murakami",
        "slug": "haruki-murakami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami"
      },
      "book": {
        "title": "1Q84. Tom 1",
        "slug": "1q84-tom-1",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/1q84-tom-1"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "chwila obecna",
          "slug": "chwila-obecna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chwila-obecna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/1Q84#Tom_2",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:50"
    },
    {
      "id": "0c6848d6-e70d-4b20-8317-a9f2af7fcefb",
      "slug": "niektore-cienie-przesladuja",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tess-gerritsen/klub-mefista/niektore-cienie-przesladuja",
      "text": "Niektóre cienie prześladują nas i wciąż nam zagrażają.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Tess Gerritsen",
        "slug": "tess-gerritsen",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tess-gerritsen"
      },
      "book": {
        "title": "Klub Mefista",
        "slug": "klub-mefista",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tess-gerritsen/klub-mefista"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Tess_Gerritsen#Klub_Mefista_(2006)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:48"
    },
    {
      "id": "535068ea-7427-4172-b766-a5580dbcff9f",
      "slug": "tak-samo-jak",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/patricia-cornwell/wyspa-psow/tak-samo-jak",
      "text": "Tak samo jak odbicie w lustrze wydaje się bliższe niż jest w rzeczywistości, tak samo Przeszłość wchodzi nam na zderzak na autostradach życia, a może nawet siedzi z nami razem w samochodzie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Patricia Cornwell",
        "slug": "patricia-cornwell",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/patricia-cornwell"
      },
      "book": {
        "title": "Wyspa psów",
        "slug": "wyspa-psow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/patricia-cornwell/wyspa-psow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "metafory",
          "slug": "metafory",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/metafory"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Patricia_Cornwell#Wyspa_ps%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:44"
    },
    {
      "id": "bf49803a-fda9-4782-a63d-9e1c20b5100e",
      "slug": "nie-mozna-zaczac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/siegfried-lenz/biuro-rzeczy-znalezionych/nie-mozna-zaczac",
      "text": "Nie można zacząć niczego od nowa, to znaczy, w ścisłym sensie; coś z dawniejszych czasów zawsze przylgnie do człowieka, coś, czego niepodobna z siebie strząsnąć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Siegfried Lenz",
        "slug": "siegfried-lenz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/siegfried-lenz"
      },
      "book": {
        "title": "Biuro rzeczy znalezionych",
        "slug": "biuro-rzeczy-znalezionych",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/siegfried-lenz/biuro-rzeczy-znalezionych"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 132,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "nowy początek",
          "slug": "nowy-poczatek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nowy-poczatek"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Siegfried_Lenz#Biuro_rzeczy_znalezionych",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:37"
    },
    {
      "id": "635e8e69-37f1-49c4-9c20-cbf5be816ba3",
      "slug": "to-co-czlowiek",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/siegfried-lenz/biuro-rzeczy-znalezionych/to-co-czlowiek",
      "text": "To, co człowiek widzi, gdy spogląda wstecz ku stronom rodzinnym – prawie zawsze wprawia go w zdumienie; i tak jest z wieloma ludźmi. Jakie to wszystko małe, myśli sobie, jakie mizerne i odległe.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Siegfried Lenz",
        "slug": "siegfried-lenz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/siegfried-lenz"
      },
      "book": {
        "title": "Biuro rzeczy znalezionych",
        "slug": "biuro-rzeczy-znalezionych",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/siegfried-lenz/biuro-rzeczy-znalezionych"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 195,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "dom",
          "slug": "dom",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dom"
        },
        {
          "name": "nostalgia",
          "slug": "nostalgia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nostalgia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Siegfried_Lenz#Biuro_rzeczy_znalezionych",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:37"
    },
    {
      "id": "614a1f35-4b76-4bd9-bab2-7fbaab785b11",
      "slug": "przeszlosc-nalezy-do-nas",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/siegfried-lenz/muzeum-ziemi-ojczystej/przeszlosc-nalezy-do-nas",
      "text": "Przeszłość należy do nas wszystkich, nie można jej dzielić, wygładzać; to wszystko się przecież z sobą zrasta, krzyżuje, utwierdza wzajemnie w żądzy posiadania, we władzy i w klęskach; niekiedy też, ale bardzo rzadko, w rozsądku; a kto próbuje rozdzielać rzeczy i dowody, któreśmy odziedziczyli, kto chce sprawić sobie czysty rodowód, ten wie, że musi użyć przemocy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Siegfried Lenz",
        "slug": "siegfried-lenz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/siegfried-lenz"
      },
      "book": {
        "title": "Muzeum ziemi ojczystej",
        "slug": "muzeum-ziemi-ojczystej",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/siegfried-lenz/muzeum-ziemi-ojczystej"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 388,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "historia",
          "slug": "historia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/historia"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "przemoc",
          "slug": "przemoc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przemoc"
        },
        {
          "name": "dziedziczenie",
          "slug": "dziedziczenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dziedziczenie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Siegfried_Lenz#Muzeum_ziemi_ojczystej",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:37"
    },
    {
      "id": "0587376a-b691-404f-ae0e-a6f125513e99",
      "slug": "przeszlosc-zawsze-nadaje",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/siegfried-lenz/biuro-rzeczy-znalezionych/przeszlosc-zawsze-nadaje",
      "text": "Przeszłość zawsze nadaje się dobrze do tego, abyśmy mogli upewnić się o swojej wartości albo usprawiedliwić siebie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Siegfried Lenz",
        "slug": "siegfried-lenz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/siegfried-lenz"
      },
      "book": {
        "title": "Biuro rzeczy znalezionych",
        "slug": "biuro-rzeczy-znalezionych",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/siegfried-lenz/biuro-rzeczy-znalezionych"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "wymówki",
          "slug": "wymowki",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wymowki"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Siegfried_Lenz#Biuro_rzeczy_znalezionych",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:37"
    },
    {
      "id": "fd3afa3f-99a0-47c1-98f8-3b19b21c7e77",
      "slug": "myslisz-ze-jak",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/cormac-mccarthy/to-nie-jest-kraj-dla-starych-ludzi/myslisz-ze-jak",
      "text": "Myślisz, że jak się budzisz rano, dzień wczorajszy się nie liczy. Tylko że ten dzień jest właśnie wszystkim, co się liczy. No bo co? Życie składa się z dni. Z niczego innego. Możesz myśleć, że uciekniesz, zmienisz nazwisko i nie wiadomo co jeszcze. Że zaczniesz od początku. A potem pewnego ranka się obudzisz i patrząc w sufit, będziesz się zastanawiała, kto tam leży.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Cormac McCarthy",
        "slug": "cormac-mccarthy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/cormac-mccarthy"
      },
      "book": {
        "title": "To nie jest kraj dla starych ludzi",
        "slug": "to-nie-jest-kraj-dla-starych-ludzi",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/cormac-mccarthy/to-nie-jest-kraj-dla-starych-ludzi"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "nowy początek",
          "slug": "nowy-poczatek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nowy-poczatek"
        },
        {
          "name": "ucieczka od siebie",
          "slug": "ucieczka-od-siebie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ucieczka-od-siebie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Cormac_McCarthy#To_nie_jest_kraj_dla_starych_ludzi_(2005)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:19"
    },
    {
      "id": "9dd334f5-2b78-45c9-9527-6382e5564d07",
      "slug": "nie-chodzi-o-to-gdzie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/cormac-mccarthy/to-nie-jest-kraj-dla-starych-ludzi/nie-chodzi-o-to-gdzie",
      "text": "Nie chodzi o to, gdzie się jest, ale o to, że chcesz tam dotrzeć, nie zabierając nic ze sobą. Tak według ciebie wygląda zaczynanie życia od początku. Wszyscy tak to sobie wyobrażają. Ale nie zaczniesz od początku. I o to właśnie chodzi. Wszystko, co robisz, ciągnie się za tobą. Tego się nie pozbędziesz. W żaden sposób.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Cormac McCarthy",
        "slug": "cormac-mccarthy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/cormac-mccarthy"
      },
      "book": {
        "title": "To nie jest kraj dla starych ludzi",
        "slug": "to-nie-jest-kraj-dla-starych-ludzi",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/cormac-mccarthy/to-nie-jest-kraj-dla-starych-ludzi"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "nowy początek",
          "slug": "nowy-poczatek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nowy-poczatek"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Cormac_McCarthy#To_nie_jest_kraj_dla_starych_ludzi_(2005)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:19"
    },
    {
      "id": "18b81a64-a161-403e-a1a3-3fa4dd9f20b1",
      "slug": "te-obrazy-pamietam",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emily-giffin/cos-pozyczonego/te-obrazy-pamietam",
      "text": "Te obrazy pamiętam najlepiej. Są jak zdjęcia byłych chłopaków, które rozpaczliwie pragniesz wyrzucić, lecz nie możesz się na to zdobyć. Więc zamiast tego przechowujesz je w starym pudełku po butach w głębi szafy, dochodząc do wniosku, że nie zaszkodzi je mieć. Po prostu na wypadek gdybyś pewnego dnia zapragnęła otworzyć to pudełko i przypomnieć sobie stare dobre czasy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Emily Giffin",
        "slug": "emily-giffin",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emily-giffin"
      },
      "book": {
        "title": "Coś pożyczonego",
        "slug": "cos-pozyczonego",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emily-giffin/cos-pozyczonego"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Emily_Giffin#Co%C5%9B_po%C5%BCyczonego",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:17"
    },
    {
      "id": "53b3e09a-d5e5-49ab-88c9-841bb42af3cb",
      "slug": "nie-mierz-przeszlosci",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richelle-mead/podboje-sukuba/nie-mierz-przeszlosci",
      "text": "Nie mierz przeszłości miarką teraźniejszości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Richelle Mead",
        "slug": "richelle-mead",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richelle-mead"
      },
      "book": {
        "title": "Podboje sukuba",
        "slug": "podboje-sukuba",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richelle-mead/podboje-sukuba"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "ocenianie innych",
          "slug": "ocenianie-innych",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ocenianie-innych"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Richelle_Mead#Podboje_sukuba_(2008)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:16"
    },
    {
      "id": "3d43a4c6-12ee-454a-b231-39eefe0ffdd7",
      "slug": "poniewaz-rosline-rozpoznaje",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/giulio-leoni/krucjata-ciemnosci/poniewaz-rosline-rozpoznaje",
      "text": "Ponieważ roślinę rozpoznaje się dzięki korzeniom. To, co poprzedza, wyznacza los tego, co następuje.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Giulio Leoni",
        "slug": "giulio-leoni",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/giulio-leoni"
      },
      "book": {
        "title": "Krucjata ciemności",
        "slug": "krucjata-ciemnosci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/giulio-leoni/krucjata-ciemnosci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "przyczyna i skutek",
          "slug": "przyczyna-i-skutek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyczyna-i-skutek"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Giulio_Leoni#Krucjata_ciemno%C5%9Bci",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:11"
    },
    {
      "id": "162cd573-e029-4591-a337-9ae39190e531",
      "slug": "wszystko-co-zle",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-rudnicka/zacisze-13-powrot/wszystko-co-zle",
      "text": "Wszystko, co złe, zawsze powraca.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Olga Rudnicka",
        "slug": "olga-rudnicka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-rudnicka"
      },
      "book": {
        "title": "Zacisze 13. Powrót",
        "slug": "zacisze-13-powrot",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-rudnicka/zacisze-13-powrot"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 153,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zło",
          "slug": "zlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zlo"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Olga_Rudnicka#Zacisze_13._Powr%C3%B3t",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:01"
    },
    {
      "id": "1c9dfe3e-2f62-45f3-ac24-b02cabec2e28",
      "slug": "zycie-to-dla",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/alice-sebold/nostalgia-aniola/zycie-to-dla",
      "text": "Życie to dla nas wieczne wczoraj.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Alice Sebold",
        "slug": "alice-sebold",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/alice-sebold"
      },
      "book": {
        "title": "Nostalgia anioła",
        "slug": "nostalgia-aniola",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/alice-sebold/nostalgia-aniola"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Nostalgia_anio%C5%82a",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:50"
    },
    {
      "id": "750893eb-5a15-404a-bf31-d3af7546fb1d",
      "slug": "nalezy-przezyc-swoje",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/guillaume-musso/uratuj-mnie/nalezy-przezyc-swoje",
      "text": "Należy przeżyć swoje życie, spoglądając przed siebie, ale rozumie się je tylko wtedy, kiedy spojrzy się wstecz.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Guillaume Musso",
        "slug": "guillaume-musso",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/guillaume-musso"
      },
      "book": {
        "title": "Uratuj Mnie",
        "slug": "uratuj-mnie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/guillaume-musso/uratuj-mnie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "doświadczenie",
          "slug": "doswiadczenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/doswiadczenie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Uratuj_mnie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:36"
    },
    {
      "id": "02fa9403-4f15-42b4-af95-7f1926d902b6",
      "slug": "otacza-mnie-przeszlosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-abedi/whisper-nawiedzony-dom/otacza-mnie-przeszlosc",
      "text": "Otacza mnie przeszłość, a mój uśmiech wplątuje się w cudze historie. Ja też chcę mieć historię, taką, którą sama mogę kształtować.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Isabel Abedi",
        "slug": "isabel-abedi",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-abedi"
      },
      "book": {
        "title": "Whisper. Nawiedzony dom",
        "slug": "whisper-nawiedzony-dom",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-abedi/whisper-nawiedzony-dom"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "tożsamość",
          "slug": "tozsamosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tozsamosc"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "niezależność",
          "slug": "niezaleznosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niezaleznosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Isabel_Abedi#Whisper_%E2%80%93_Nawiedzony_dom",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:34"
    },
    {
      "id": "cd226af1-deec-4de7-ad02-0ddd986b0540",
      "slug": "zycie-jest-jak",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mian-mian/cukiereczki/zycie-jest-jak",
      "text": "Życie jest jak most, który łączy to, co było, z tym, co będzie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mian Mian",
        "slug": "mian-mian",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mian-mian"
      },
      "book": {
        "title": "Cukiereczki",
        "slug": "cukiereczki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mian-mian/cukiereczki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "przyszłość",
          "slug": "przyszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mian_Mian#Cukiereczki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:33"
    },
    {
      "id": "229f79fb-12d5-49af-ba04-b524501adc1c",
      "slug": "ogien-i-popiol",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mian-mian/cukiereczki/ogien-i-popiol",
      "text": "Ogień i popiół nie spotkają się nigdy, tak jak dzień wczorajszy nie zetknie się z dzisiejszym.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mian Mian",
        "slug": "mian-mian",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mian-mian"
      },
      "book": {
        "title": "Cukiereczki",
        "slug": "cukiereczki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mian-mian/cukiereczki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przemijanie",
          "slug": "przemijanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przemijanie"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mian_Mian#Cukiereczki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:33"
    },
    {
      "id": "aa0f5d1a-8fa2-4e3f-b014-f60887f5fcdb",
      "slug": "nigdy-nie-opowiadalem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/nicholas-sparks/i-wciaz-ja-kocham/nigdy-nie-opowiadalem",
      "text": "Nigdy nie opowiadałem im o mojej przeszłości ani nie wtajemniczałem w osobiste sprawy. Nie wiedzieli nic o Savannah ani o moim tacie, ani też o przyjaźni z Tonym. Te wspomnienia należały wyłącznie do mnie, nauczyłem się bowiem, że pewne rzeczy należy zachować dla siebie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Nicholas Sparks",
        "slug": "nicholas-sparks",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/nicholas-sparks"
      },
      "book": {
        "title": "I Wciąż Ją Kocham",
        "slug": "i-wciaz-ja-kocham",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/nicholas-sparks/i-wciaz-ja-kocham"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 254,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "prywatność",
          "slug": "prywatnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prywatnosc"
        },
        {
          "name": "dyskrecja",
          "slug": "dyskrecja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dyskrecja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/I_wci%C4%85%C5%BC_j%C4%85_kocham",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:28"
    },
    {
      "id": "7fa6c6ff-ba56-4a57-9ce2-de12b8a031ef",
      "slug": "jesli-interesuje-cie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/sarah-dessen/posluchaj-mnie/jesli-interesuje-cie",
      "text": "Jeśli interesuje cię przeszłość, nigdy nie zrozumiesz przyszłości. Przeszłość i przyszłość są ze sobą powiązane.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Sarah Dessen",
        "slug": "sarah-dessen",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/sarah-dessen"
      },
      "book": {
        "title": "Posłuchaj mnie...",
        "slug": "posluchaj-mnie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/sarah-dessen/posluchaj-mnie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "przyszłość",
          "slug": "przyszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pos%C5%82uchaj_mnie...",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:10"
    },
    {
      "id": "db0e3ef9-c063-4ede-bb53-f2ed415f823a",
      "slug": "nie-mozna-tak",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ysabelle-lacamp/tajlandzka-ksiezniczka/nie-mozna-tak",
      "text": "Nie można tak po prostu uwolnić się od własnej przeszłości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ysabelle Lacamp",
        "slug": "ysabelle-lacamp",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ysabelle-lacamp"
      },
      "book": {
        "title": "Tajlandzka księżniczka",
        "slug": "tajlandzka-ksiezniczka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ysabelle-lacamp/tajlandzka-ksiezniczka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ysabelle_Lacamp#Tajlandzka_ksi%C4%99%C5%BCniczka",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:09"
    },
    {
      "id": "7b25fd3a-b7a8-441e-ab7d-45f23fc21eb3",
      "slug": "a-najtrudniej-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/javier-marias/jutro-w-czas-bitwy-o-mnie-mysl/a-najtrudniej-jest",
      "text": "A najtrudniej jest pogodzić się z tym, że odchodzi w przeszłość ktoś, kto w naszej pamięci trwa jako przyszłość.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Javier Marías",
        "slug": "javier-marias",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/javier-marias"
      },
      "book": {
        "title": "Jutro, w czas bitwy, o mnie myśl",
        "slug": "jutro-w-czas-bitwy-o-mnie-mysl",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/javier-marias/jutro-w-czas-bitwy-o-mnie-mysl"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "strata",
          "slug": "strata",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strata"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Javier_Mar%C3%ADas#Jutro,_w_czas_bitwy,_o_mnie_my%C5%9Bl",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:58"
    },
    {
      "id": "9cbe6be9-fafb-4fed-bb57-44159a108817",
      "slug": "w-przeciwienstwie-do-zwierzat",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arthur-c-clarke/2001-odyseja-kosmiczna/w-przeciwienstwie-do-zwierzat",
      "text": "W przeciwieństwie do zwierząt, które znają jedynie teraźniejszość, Człowiek zdobył przeszłość. Zaczął również po omacku szukać przyszłości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Arthur C. Clarke",
        "slug": "arthur-c-clarke",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arthur-c-clarke"
      },
      "book": {
        "title": "2001 Odyseja kosmiczna",
        "slug": "2001-odyseja-kosmiczna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arthur-c-clarke/2001-odyseja-kosmiczna"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "przyszłość",
          "slug": "przyszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/2001:_Odyseja_kosmiczna_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:56"
    },
    {
      "id": "ca5916c9-7253-4f91-9485-ae633e4df77a",
      "slug": "umysl-ludzki-ma-pewna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/umysl-ludzki-ma-pewna",
      "text": "Umysł ludzki ma pewną ciekawą i groźną właściwość. W miarę tego, jak przypominam sobie chwile, które minęły, przeżywam je z taką wyrazistością, że ciało moje powtarza ruchy, i odczuwa stany i cierpienia z tamtych dni. Płaczę i śmieję się, jakby powody, które wiele lat temu wywołały owe łzy i ów śmiech, jeszcze posiadały tę samą intensywność. A nic nie jest równie dalekie od tego stwierdzenia, bowiem mam smutną świadomość, że niemal wszyscy ci, przez których niegdyś cierpiałem lub byłem szczęśliwy, są już daleko poza mną, tak w czasie, jak i w przestrzeni.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Eduardo Mendoza",
        "slug": "eduardo-mendoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza"
      },
      "book": {
        "title": "Prawda o sprawie Savolty",
        "slug": "prawda-o-sprawie-savolty",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#U",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:44"
    },
    {
      "id": "83f556e9-6eda-4ed6-8b73-d8a982396bff",
      "slug": "lepiej-sie-pamieta",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/grzegorz-strumyk/lzy/lepiej-sie-pamieta",
      "text": "Lepiej się pamięta, co zdarzyło się wiele lat temu, niż wszystko, co działo się wczoraj.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Grzegorz Strumyk",
        "slug": "grzegorz-strumyk",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/grzegorz-strumyk"
      },
      "book": {
        "title": "Łzy",
        "slug": "lzy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/grzegorz-strumyk/lzy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Grzegorz_Strumyk#%C5%81zy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:33"
    },
    {
      "id": "d545adb3-5095-45c1-b4c8-534f269e4cfd",
      "slug": "jeszcze-trudniej-niz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/karel-glastra-van-loon/ojciec-i-ojciec/jeszcze-trudniej-niz",
      "text": "(…) jeszcze trudniej niż bez przyszłości jest żyć bez przeszłości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Karel Glastra van Loon",
        "slug": "karel-glastra-van-loon",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/karel-glastra-van-loon"
      },
      "book": {
        "title": "Ojciec i ojciec",
        "slug": "ojciec-i-ojciec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/karel-glastra-van-loon/ojciec-i-ojciec"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "przyszłość",
          "slug": "przyszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Karel_van_Loon#Ojciec_i_ojciec",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:28"
    },
    {
      "id": "4ecb7804-e4a9-4dc4-b0c6-200f597994a3",
      "slug": "cos-niedobrego-dzialo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/gra-na-wielu-bebenkach/cos-niedobrego-dzialo",
      "text": "Coś niedobrego działo się z czasem, myślała, rozklejał się i rozwarstwiał. Dwie wielkie płyty tektoniczne czasu z ponurym grzmotem odsuwały się od siebie, tworząc już na następne miliony lat podział na „kiedyś” i „teraz”. „Teraz” było szorstkie, kanciaste i milczące – w nocy ciężki sen, resztki gniewu po przebudzeniu, jakby we śnie prowadziło się wojny. „Kiedyś” wydawało się stąd ciągłe i rytmiczne, dźwięk lekkiej piłeczki pingpongowej, kiedy uderza o gładki stół, wzorzysta tkanina chwil, w której każda była częścią innej.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Olga Tokarczuk",
        "slug": "olga-tokarczuk",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk"
      },
      "book": {
        "title": "Gra na wielu bębenkach",
        "slug": "gra-na-wielu-bebenkach",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/gra-na-wielu-bebenkach"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "czas",
          "slug": "czas",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czas"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Olga_Tokarczuk#Gra_na_wielu_b%C4%99benkach",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:20"
    },
    {
      "id": "e99eb327-1b88-45cb-9f82-51e0edf94b65",
      "slug": "to-co-nastapilo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-scott-bakker/mrok-ktory-nas-poprzedza/to-co-nastapilo",
      "text": "To, co nastąpiło, określa to, co nastąpi.(...) Jeśli zrozumie się to, co nastąpiło, będzie się wiedzieć, co nastąpi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Richard Scott Bakker",
        "slug": "richard-scott-bakker",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-scott-bakker"
      },
      "book": {
        "title": "Mrok, który nas poprzedza",
        "slug": "mrok-ktory-nas-poprzedza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-scott-bakker/mrok-ktory-nas-poprzedza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "przyszłość",
          "slug": "przyszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyszlosc"
        },
        {
          "name": "przyczyna i skutek",
          "slug": "przyczyna-i-skutek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyczyna-i-skutek"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mrok,_kt%C3%B3ry_nas_poprzedza#Prolog",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:14"
    },
    {
      "id": "10b0cec4-1590-4395-980b-9929948951ea",
      "slug": "nie-mozna-odgrodzic",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-scott-bakker/mrok-ktory-nas-poprzedza/nie-mozna-odgrodzic",
      "text": "Nie można odgrodzić się murem od tego, co zapomniane.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Richard Scott Bakker",
        "slug": "richard-scott-bakker",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-scott-bakker"
      },
      "book": {
        "title": "Mrok, który nas poprzedza",
        "slug": "mrok-ktory-nas-poprzedza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-scott-bakker/mrok-ktory-nas-poprzedza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "zapominanie",
          "slug": "zapominanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zapominanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mrok,_kt%C3%B3ry_nas_poprzedza#Prolog",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:14"
    },
    {
      "id": "f474675d-67e5-4257-9a78-c603e893ca2b",
      "slug": "teraz-nie-ma-granic",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wieslaw-mysliwski/traktat-o-luskaniu-fasoli/teraz-nie-ma-granic",
      "text": "(…) teraz nie ma granic, podobnie jak tu jest gdziekolwiek. Każdy świat jest przeszły, każdy człowiek przeszły, bo czas jest tylko przeszły. Teraz, tu to tylko słowa, jedno, drugie bezcielesne.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wiesław Myśliwski",
        "slug": "wieslaw-mysliwski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wieslaw-mysliwski"
      },
      "book": {
        "title": "Traktat o łuskaniu fasoli",
        "slug": "traktat-o-luskaniu-fasoli",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wieslaw-mysliwski/traktat-o-luskaniu-fasoli"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "czas",
          "slug": "czas",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czas"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Traktat_o_%C5%82uskaniu_fasoli",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:08"
    },
    {
      "id": "70d57082-e9d0-40e2-a53a-1ff06c96f646",
      "slug": "dobrze-jest-raz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kazuo-ishiguro/pejzaz-w-kolorze-sepii/dobrze-jest-raz",
      "text": "Dobrze jest raz na jakiś czas spojrzeć za siebie, to pomaga uzyskać odpowiednią perspektywę.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Kazuo Ishiguro",
        "slug": "kazuo-ishiguro",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kazuo-ishiguro"
      },
      "book": {
        "title": "Pejzaż W Kolorze Sepii",
        "slug": "pejzaz-w-kolorze-sepii",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kazuo-ishiguro/pejzaz-w-kolorze-sepii"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kazuo_Ishiguro#Pejza%C5%BC_w_kolorze_sepii_(1982)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:55"
    },
    {
      "id": "7ff85557-b6b9-49b7-88ab-28ed12c82646",
      "slug": "takie-jest-moje",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/paula/takie-jest-moje",
      "text": "Takie jest moje życie, różnorodny i zmienny fresk, który tylko ja umiem rozszyfrować i który należy do mnie jak sekret. Umysł selekcjonuje, przesadza, zawodzi, zdarzenia zacierają się, o ludziach się zapomina i w końcu zostają tylko wewnętrzne przeżycia, te rzadkie momenty objawienia ducha. Nie liczy się to, co mnie spotkało, tylko blizny, które mnie naznaczają i wyróżniają. Moja przeszłość nie ma zbyt wiele sensu, nie widzę w niej porządku, jasności, celów, dróg, jest tylko podróżą, którą przebyłam po omacku, kierowana instynktem i niepoddającymi się kontroli wydarzeniami, które zniosły mój los z obranego kursu. Nie było w niej kalkulacji a jedynie dobre chęci i lekkie podejrzenie, że istnieje jakiś wyższy plan, które determinuje moje poczynania.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Isabel Allende",
        "slug": "isabel-allende",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende"
      },
      "book": {
        "title": "Paula",
        "slug": "paula",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/paula"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "los",
          "slug": "los",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/los"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Paula_(powie%C5%9B%C4%87)#T",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:53"
    },
    {
      "id": "5e8605d3-a86e-47e1-b7d1-8e0ac7a251a4",
      "slug": "przyszlosc-nie-istnieje",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/paula/przyszlosc-nie-istnieje",
      "text": "Przyszłość nie istnieje, mówią Indianie z płaskowyżu, mamy tylko przeszłość, żeby czerpać z niej doświadczenie i wiedzę, oraz teraźniejszość, która jest zaledwie mgnieniem, gdyż w tym samym momencie zamienia się w przeszłość.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Isabel Allende",
        "slug": "isabel-allende",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende"
      },
      "book": {
        "title": "Paula",
        "slug": "paula",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/paula"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "chwila obecna",
          "slug": "chwila-obecna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chwila-obecna"
        },
        {
          "name": "przyszłość",
          "slug": "przyszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Paula_(powie%C5%9B%C4%87)#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:53"
    },
    {
      "id": "404fe0fa-0462-476c-9bcb-b42af78b0209",
      "slug": "tak-czy-inaczej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/niezglebiony-zamysl/tak-czy-inaczej",
      "text": "Tak czy inaczej każdy dopasowuje do siebie różne fakty z przeszłości, a w pamięci pokutuje wiele fantazji.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Isabel Allende",
        "slug": "isabel-allende",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende"
      },
      "book": {
        "title": "Niezgłębiony zamysł",
        "slug": "niezglebiony-zamysl",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/niezglebiony-zamysl"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Niezg%C5%82%C4%99biony_zamys%C5%82",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:52"
    },
    {
      "id": "31e10ff7-a7e7-4997-97e2-0c8047bb39fb",
      "slug": "nie-mozna-cofnac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/paula/nie-mozna-cofnac",
      "text": "Nie można cofnąć czasu, nie powinnam oglądać się wstecz, a jednak nie potrafię się od tego powstrzymać, to moja obsesja.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Isabel Allende",
        "slug": "isabel-allende",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende"
      },
      "book": {
        "title": "Paula",
        "slug": "paula",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/paula"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "nostalgia",
          "slug": "nostalgia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nostalgia"
        },
        {
          "name": "obsesja",
          "slug": "obsesja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/obsesja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Isabel_Allende#Paula",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:52"
    },
    {
      "id": "e394c980-dd59-404d-b5de-23c736580300",
      "slug": "nie-mozna-zyc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/niezglebiony-zamysl/nie-mozna-zyc",
      "text": "– Nie można żyć dwa razy ani mieć dwóch różnych losów. Życie nie podsuwa brudnopisu – zauważyła Bel.\n\n– Ależ możemy, pani Benedict, sam tego próbuję. Można zmienić swoje przeznaczenie i poprawić brudnopis.\n\n– Tylko że nie da się naprawić tego, co już się przeżyło. Można ulepszyć to, co jeszcze mamy przed sobą, ale przeszłość jest czymś nieodwracalnym.\n\n– To znaczy, że nie da się naprawić popełnionych błędów? (…) – To po prostu potworne… To znaczy, że każdy krok stanowi część naszych dziejów, że jesteśmy nimi obciążeni na zawsze, ze wszystkimi naszymi pragnieniami, myślami i czynami. Innymi słowy, stanowimy część własnej przeszłości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Isabel Allende",
        "slug": "isabel-allende",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende"
      },
      "book": {
        "title": "Niezgłębiony zamysł",
        "slug": "niezglebiony-zamysl",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/niezglebiony-zamysl"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "los",
          "slug": "los",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/los"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "błędy",
          "slug": "bledy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bledy"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Niezg%C5%82%C4%99biony_zamys%C5%82",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:51"
    },
    {
      "id": "24f3acfa-d0b6-42eb-a11e-e5efb5b92a04",
      "slug": "krok-po-kroku",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/niezglebiony-zamysl/krok-po-kroku",
      "text": "Krok po kroku, dzień po dniu – to była jej dewiza, nie warto martwić się o niejasne jutro. Jej dziadek, niewolnik znad Missisipi mawiał, że przed sobą mamy przeszłość: to jedyna rzecz prawdziwa, z przeszłości możemy wyciągać wnioski i doświadczenie na resztę życia. Teraźniejszość to złudzenie, ponieważ w ułamku sekundy staje się częścią przeszłości, a przyszłość to czarna dziura, której nie widać i nawet nie wiadomo, czy istnieje, bo w każdej chwili może nadejść śmierć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Isabel Allende",
        "slug": "isabel-allende",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende"
      },
      "book": {
        "title": "Niezgłębiony zamysł",
        "slug": "niezglebiony-zamysl",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/niezglebiony-zamysl"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "czas",
          "slug": "czas",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czas"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "chwila obecna",
          "slug": "chwila-obecna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chwila-obecna"
        },
        {
          "name": "przyszłość",
          "slug": "przyszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Niezg%C5%82%C4%99biony_zamys%C5%82",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:51"
    },
    {
      "id": "c539cd23-4555-4ddc-98d1-ed9b13c8763b",
      "slug": "obawiala-sie-ze-nieznajomy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/obawiala-sie-ze-nieznajomy",
      "text": "Obawiała się, że nieznajomy rozsypie się na placu w garstkę kurzu, bo taki los spotyka ostatecznie każdego, kto jest pozbawiony dobrych wspomnień.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Isabel Allende",
        "slug": "isabel-allende",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende"
      },
      "book": {
        "title": "Eva Luna",
        "slug": "eva-luna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#O",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:47"
    },
    {
      "id": "5f023ff9-98c2-46b4-b380-2d13fa67b51a",
      "slug": "dziwne-nigdy-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/dziwne-nigdy-nie",
      "text": "– Dziwne, nigdy nie ubierałem tych wspomnień w słowa.\n\n– Dlaczego?\n\n– Nie wiem, wydaje mi się, że to tajemnice stanowią najmroczniejszą część mojej przeszłości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Isabel Allende",
        "slug": "isabel-allende",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende"
      },
      "book": {
        "title": "Eva Luna",
        "slug": "eva-luna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "słowa",
          "slug": "slowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/slowa"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "tajemnica",
          "slug": "tajemnica",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tajemnica"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#D",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:47"
    },
    {
      "id": "c7a243e4-926f-46ad-83d8-d809a6f7c0b3",
      "slug": "krajobraz-to-pamiec",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/julio-llamazares/rzeka-zapomnienia/krajobraz-to-pamiec",
      "text": "Krajobraz to pamięć. Mimo swych ograniczeń zachowuje ślady przeszłości, odtwarza wspomnienia, wypełnia je cieniami innej epoki, będącej już tylko odbiciem samej siebie, przechowywanym w pamięci wędrowca lub kogoś, kto pozostaje – po prostu – wierny krajobraz.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Julio Llamazares",
        "slug": "julio-llamazares",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/julio-llamazares"
      },
      "book": {
        "title": "Rzeka zapomnienia",
        "slug": "rzeka-zapomnienia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/julio-llamazares/rzeka-zapomnienia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Rzeka_zapomnienia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:41"
    },
    {
      "id": "f09c697a-93b1-445f-baf0-93f3cb0c8397",
      "slug": "wszystko-co-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/zygzak/wszystko-co-jest",
      "text": "Wszystko, co jest, jest przeszłością.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "José Carlos Somoza",
        "slug": "jose-carlos-somoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza"
      },
      "book": {
        "title": "Zygzak",
        "slug": "zygzak",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/zygzak"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zygzak#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:30"
    },
    {
      "id": "a54728ed-5853-401c-b140-63f837d8c780",
      "slug": "przyszlosc-nas-dreczy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/zygzak/przyszlosc-nas-dreczy",
      "text": "Przyszłość nas dręczy, przeszłość nas więzi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "José Carlos Somoza",
        "slug": "jose-carlos-somoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza"
      },
      "book": {
        "title": "Zygzak",
        "slug": "zygzak",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/zygzak"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "przyszłość",
          "slug": "przyszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zygzak#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:30"
    },
    {
      "id": "da6b5540-df84-4526-803b-bcbf6684904a",
      "slug": "historia-nie-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/zygzak/historia-nie-jest",
      "text": "Historia nie jest przeszłością. Historia już się wydarzyła, a przeszłość wciąż się dzieje. (…) Jesteś, bo byli inni. (…) Nawet ty sama jesteś twoją własną przeszłością. (…) Przeszłość stanowi naszą teraźniejszość. To nie jest zwykła „historia”; to coś, co właśnie się staje. Nie możemy tego zobaczyć, poczuć ani zmienić, ale towarzyszy nam przez cały czas jak widmo. I decyduje o naszym życiu, a może nawet o śmierci. (…) „Przeszłość nie umarła.” (…) Jest w stanie nas zabić.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "José Carlos Somoza",
        "slug": "jose-carlos-somoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza"
      },
      "book": {
        "title": "Zygzak",
        "slug": "zygzak",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/zygzak"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "czas",
          "slug": "czas",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czas"
        },
        {
          "name": "historia",
          "slug": "historia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/historia"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zygzak#H",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:29"
    },
    {
      "id": "a74b6602-6f88-4f05-b9e7-e4c164b5f1cd",
      "slug": "czas-istotnie-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/zygzak/czas-istotnie-jest",
      "text": "Czas istotnie jest dziwny. Przenosi rozmaite rzeczy w odległe miejsce, do którego nie mamy dostępu, choć nadal wywierają one stamtąd na nas swój magiczny wpływ.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "José Carlos Somoza",
        "slug": "jose-carlos-somoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza"
      },
      "book": {
        "title": "Zygzak",
        "slug": "zygzak",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/zygzak"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "czas",
          "slug": "czas",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czas"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jos%C3%A9_Carlos_Somoza#Zygzak",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:29"
    },
    {
      "id": "4c019d0a-007c-4d62-a280-7238c2bd3e3a",
      "slug": "doszedl-do-niezwyklego",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/trzynasta-dama/doszedl-do-niezwyklego",
      "text": "Doszedł do niezwykłego wniosku: był jedynie przeszłością. Nie było w nim już nic, nic go już nie czekało, miał tylko to, co kiedyś. Może wszystkie ludzkie istoty są takie same. Posiada się tylko to, co już się : jeśli zostanie ci to odebrane, przestajesz istnieć. I za to mi zapłacisz. Zmuszę cię do tego, o ile potrafię.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "José Carlos Somoza",
        "slug": "jose-carlos-somoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza"
      },
      "book": {
        "title": "Trzynasta dama",
        "slug": "trzynasta-dama",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/trzynasta-dama"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "zemsta",
          "slug": "zemsta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zemsta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Trzynasta_dama",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:28"
    },
    {
      "id": "46dcfc16-0656-46ca-a155-d5a1881dddb5",
      "slug": "zawsze-jest-czas",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/dafne-znikajaca/zawsze-jest-czas",
      "text": "Zawsze jest czas na przeszłość! To o przyszłość powinniśmy się troszczyć!...",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "José Carlos Somoza",
        "slug": "jose-carlos-somoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza"
      },
      "book": {
        "title": "Dafne znikająca",
        "slug": "dafne-znikajaca",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/dafne-znikajaca"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "przyszłość",
          "slug": "przyszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jos%C3%A9_Carlos_Somoza#Dafne_znikaj%C4%85ca",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:26"
    },
    {
      "id": "a4723448-8095-40ae-94c9-86b24e8b922d",
      "slug": "wszystko-jedno-dokad",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon/ksiaze-mgly/wszystko-jedno-dokad",
      "text": "Wszystko jedno, dokąd się udam, i tak nigdy nie będę mógł naprawdę stąd wyjechać.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Carlos Ruiz Zafón",
        "slug": "carlos-ruiz-zafon",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon"
      },
      "book": {
        "title": "Książę Mgły",
        "slug": "ksiaze-mgly",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon/ksiaze-mgly"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "dom",
          "slug": "dom",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dom"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ksi%C4%85%C5%BC%C4%99_mg%C5%82y",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:22"
    },
    {
      "id": "4c23e930-1e2c-4c32-b123-6bc3a710238d",
      "slug": "zlych-wspomnien-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon/ksiaze-mgly/zlych-wspomnien-nie",
      "text": "Złych wspomnień nie musisz brać ze sobą. I bez tego będą cię prześladować.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Carlos Ruiz Zafón",
        "slug": "carlos-ruiz-zafon",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon"
      },
      "book": {
        "title": "Książę Mgły",
        "slug": "ksiaze-mgly",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon/ksiaze-mgly"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Carlos_Ruiz_Zaf%C3%B3n#Ksi%C4%85%C5%BC%C4%99_mg%C5%82y_(1993)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:22"
    },
    {
      "id": "c27d3ca9-5080-4182-8686-d57e1b7d826d",
      "slug": "nie-sposob-przepolowic",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-terakowska/ono/nie-sposob-przepolowic",
      "text": "Nie sposób przepołowić człowieka i powiedzieć mu, że większą część życia spędził w kłamstwie i upokorzeniu, a nawet w kolaboracji. To przecież było nasze życie, drugiego nam nie dadzą.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dorota Terakowska",
        "slug": "dorota-terakowska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-terakowska"
      },
      "book": {
        "title": "Ono",
        "slug": "ono",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-terakowska/ono"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "poniżenie",
          "slug": "ponizenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ponizenie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ono",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:11"
    },
    {
      "id": "13dd10c4-045f-44d7-a5e9-8cf023a1c7a6",
      "slug": "to-co-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/sergio-kokis/mistrz-gry/to-co-sie",
      "text": "To, co się przydarzyło, wydaje nam się bardzo ważne, a każdy szczegół wydaje się niezbędny, nawet jeśli niektórzy tego nie zrozumieją.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Sergio Kokis",
        "slug": "sergio-kokis",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/sergio-kokis"
      },
      "book": {
        "title": "Mistrz gry",
        "slug": "mistrz-gry",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/sergio-kokis/mistrz-gry"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mistrz_gry",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:58"
    },
    {
      "id": "7a73293c-19ce-4a4c-b4e8-d1c9ad68a094",
      "slug": "jestem-lacznikiem-pomiedzy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jozef-baran/przystanek-marzenie/jestem-lacznikiem-pomiedzy",
      "text": "Jestem łącznikiem pomiędzy wczoraj, dziś i jutro,\n\nJestem ciągiem dalszym czegoś, co było i nadzieją na coś, co będzie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Józef Baran",
        "slug": "jozef-baran",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jozef-baran"
      },
      "book": {
        "title": "Przystanek Marzenie",
        "slug": "przystanek-marzenie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jozef-baran/przystanek-marzenie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "tożsamość",
          "slug": "tozsamosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tozsamosc"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "przyszłość",
          "slug": "przyszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/J%C3%B3zef_Baran#Przystanek_marzenie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:56"
    },
    {
      "id": "7b17d193-adef-457b-bcd3-b9c283d42937",
      "slug": "trzeba-patrzec-do-przodu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zofia-kucowna/zdarzenia-potoczne/trzeba-patrzec-do-przodu",
      "text": "Trzeba patrzeć do przodu, nie do tyłu, bo inaczej życie mijałoby na płaczu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Zofia Kucówna",
        "slug": "zofia-kucowna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zofia-kucowna"
      },
      "book": {
        "title": "Zdarzenia potoczne",
        "slug": "zdarzenia-potoczne",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zofia-kucowna/zdarzenia-potoczne"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "przyszłość",
          "slug": "przyszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zofia_Kuc%C3%B3wna#Zdarzenia_potoczne",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:47"
    },
    {
      "id": "306af6c6-789c-44f7-8040-d16c2fe5fc97",
      "slug": "na-tym-polega",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mitch-albom/piec-osob-ktore-spotykamy-w-niebie/na-tym-polega",
      "text": "Na tym polega niebo. Masz zrozumieć swoje wczoraj.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mitch Albom",
        "slug": "mitch-albom",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mitch-albom"
      },
      "book": {
        "title": "Pięć osób, które spotykamy w niebie",
        "slug": "piec-osob-ktore-spotykamy-w-niebie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mitch-albom/piec-osob-ktore-spotykamy-w-niebie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "życie po śmierci",
          "slug": "zycie-po-smierci",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie-po-smierci"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mitch_Albom#Pi%C4%99%C4%87_os%C3%B3b,_kt%C3%B3re_spotykamy_w_niebie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:42"
    },
    {
      "id": "2315d734-32a8-4988-9e55-a8e67505d947",
      "slug": "od-czasu-do-czasu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/harlan-coben/obiecaj-mi/od-czasu-do-czasu",
      "text": "Od czasu do czasu próbujesz wracać myślami do takich chwil, kiedy wszystko było dobre. Próbujesz sobie przypomnieć i zrozumieć, jak to się zaczęło, od kiedy wszystko potoczyło się tak, a nie inaczej, czy był taki moment, do którego – gdyby to było możliwe – mógłbyś cofnąć się w czasie i zmienić wszystko na lepsze.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Harlan Coben",
        "slug": "harlan-coben",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/harlan-coben"
      },
      "book": {
        "title": "Obiecaj Mi",
        "slug": "obiecaj-mi",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/harlan-coben/obiecaj-mi"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "wyrzuty sumienia",
          "slug": "wyrzuty-sumienia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyrzuty-sumienia"
        },
        {
          "name": "nostalgia",
          "slug": "nostalgia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nostalgia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Obiecaj_mi",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:37"
    },
    {
      "id": "f48a4928-936c-43ce-bfbc-98e62b7f6491",
      "slug": "bylo-minelo-zauwazyl",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/harlan-coben/krotka-pilka/bylo-minelo-zauwazyl",
      "text": "– Było, minęło – zauważył Win. – To już przeszłość. A dobrze wiesz, że nad przyszłością nie można zapanować.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Harlan Coben",
        "slug": "harlan-coben",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/harlan-coben"
      },
      "book": {
        "title": "Krótka Piłka",
        "slug": "krotka-pilka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/harlan-coben/krotka-pilka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "przyszłość",
          "slug": "przyszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Harlan_Coben#Kr%C3%B3tka_pi%C5%82ka_(1996)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:34"
    },
    {
      "id": "a9c0df83-bba5-444e-afe7-8a9cc0bbfd94",
      "slug": "predzej-czy-pozniej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dan-brown/zwodniczy-punkt/predzej-czy-pozniej",
      "text": "Prędzej czy później wszyscy musimy rozstać się z przeszłością.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dan Brown",
        "slug": "dan-brown",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dan-brown"
      },
      "book": {
        "title": "Zwodniczy punkt",
        "slug": "zwodniczy-punkt",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dan-brown/zwodniczy-punkt"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "pożegnanie",
          "slug": "pozegnanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pozegnanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Dan_Brown#Zwodniczy_punkt_(2001)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:30"
    },
    {
      "id": "64c98c19-0cce-4167-aad4-3f73bf9b23ac",
      "slug": "kiedy-patrzymy-wstecz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/ulisses-z-bagdadu/kiedy-patrzymy-wstecz",
      "text": "Kiedy patrzymy wstecz na swoje życie, aż huczy w nim od owych „dlaczego”, których wcześniej nie słyszeliśmy, roi się od poplątanych ścieżek, które wcześniej postrzegaliśmy jako prostą drogę.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Éric-Emmanuel Schmitt",
        "slug": "eric-emmanuel-schmitt",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt"
      },
      "book": {
        "title": "Ulisses z Bagdadu",
        "slug": "ulisses-z-bagdadu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/ulisses-z-bagdadu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "zadawanie pytań",
          "slug": "zadawanie-pytan",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zadawanie-pytan"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ulisses_z_Bagdadu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:23"
    },
    {
      "id": "71dfce66-9100-4f94-9a3c-f137a1cf8a07",
      "slug": "ci-ktorzy-zabieraja",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/ulisses-z-bagdadu/ci-ktorzy-zabieraja",
      "text": "Ci, którzy zabierają zbyt wiele bagażu, sądzą, że przenosząc się, ułożą sobie życie. Tymczasem nigdy go sobie nie ułożą.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Éric-Emmanuel Schmitt",
        "slug": "eric-emmanuel-schmitt",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt"
      },
      "book": {
        "title": "Ulisses z Bagdadu",
        "slug": "ulisses-z-bagdadu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/ulisses-z-bagdadu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "ucieczka od siebie",
          "slug": "ucieczka-od-siebie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ucieczka-od-siebie"
        },
        {
          "name": "emigracja",
          "slug": "emigracja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/emigracja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/%C3%89ric-Emmanuel_Schmitt#Ulisses_z_Bagdadu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:22"
    },
    {
      "id": "31e900b2-3bb4-4f28-99a9-3544070e1c95",
      "slug": "gilles-jestem-tu-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/male-zbrodnie-malzenskie/gilles-jestem-tu-nie",
      "text": "Gilles: Jestem tu. Nie umarłem.\n\nLisa: Nie. Ale przeszłość umarła. (Zmusza się do uśmiechu przez łzy). Bardzo cię kochałam, Gilles, bardzo.\n\nGilles: Mówisz mi to, jakbyś mówiła: „Bardzo cierpiałam, Gilles, bardzo cierpiałam”.\n\nLisa: Może. Nie potrafię kochać, nie cierpiąc.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Éric-Emmanuel Schmitt",
        "slug": "eric-emmanuel-schmitt",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt"
      },
      "book": {
        "title": "Małe zbrodnie małżeńskie",
        "slug": "male-zbrodnie-malzenskie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/male-zbrodnie-malzenskie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ma%C5%82e_zbrodnie_ma%C5%82%C5%BCe%C5%84skie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:19"
    },
    {
      "id": "f3d9c1dd-af64-4a7d-b974-622597be15af",
      "slug": "wspomnienia-spowijaja-mnie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anne-rice/wampir-armand/wspomnienia-spowijaja-mnie",
      "text": "Wspomnienia spowijają mnie niczym welon. Unoszę ramię i zaraz otacza je rękaw wspomnień. Spoglądam i widzę mnogość czasów. Najbardziej jednak lękam się tego, że podobnie jak z innymi kwestiami, okaże się, że tak się one tylko ciągną przez stulecia na samej granicy nicości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Anne Rice",
        "slug": "anne-rice",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anne-rice"
      },
      "book": {
        "title": "Wampir Armand",
        "slug": "wampir-armand",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anne-rice/wampir-armand"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "przemijanie",
          "slug": "przemijanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przemijanie"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Anne_Rice#Wampir_Armand",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:16"
    },
    {
      "id": "7b692345-321f-4374-a957-f9eccb5345d0",
      "slug": "sciezka-przeszlosci-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anne-rice/krew-i-zloto/sciezka-przeszlosci-jest",
      "text": "Ścieżka przeszłości jest ścieżką bólu i cierpienia!",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Anne Rice",
        "slug": "anne-rice",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anne-rice"
      },
      "book": {
        "title": "Krew i złoto",
        "slug": "krew-i-zloto",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anne-rice/krew-i-zloto"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Anne_Rice#Krew_i_z%C5%82oto",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:16"
    },
    {
      "id": "34f1726c-e2ba-4a8e-9551-383561fbbfed",
      "slug": "pustynia-to-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-grzegorczyk/adieu-przypadki-ksiedza-grosera/pustynia-to-nie",
      "text": "Pustynia to nie jest bezkres rozgrzanego piasku, ale hałdy popiołu i wszelkich niedopalonych śmieci, które z sobą przywozisz.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jan Grzegorczyk",
        "slug": "jan-grzegorczyk",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-grzegorczyk"
      },
      "book": {
        "title": "Adieu. Przypadki księdza Grosera",
        "slug": "adieu-przypadki-ksiedza-grosera",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-grzegorczyk/adieu-przypadki-ksiedza-grosera"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "pustynia",
          "slug": "pustynia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pustynia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jan_Grzegorczyk#Adieu._Przypadki_ksi%C4%99dza_Grosera",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:13"
    },
    {
      "id": "0870ce75-5cd8-4667-814d-d6dcf12ebb2c",
      "slug": "niektore-stare-rany",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-rr-martin/gra-o-tron/niektore-stare-rany",
      "text": "Niektóre stare rany nigdy się do końca nie zabliźniają i krwawią przy najmniejszym nawet zadrapaniu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "George R.R. Martin",
        "slug": "george-rr-martin",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-rr-martin"
      },
      "book": {
        "title": "Gra o tron",
        "slug": "gra-o-tron",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-rr-martin/gra-o-tron"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 45,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/George_R.R._Martin#Gra_o_tron",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:07"
    },
    {
      "id": "e7edd125-559c-49fb-91e7-56f27928dea1",
      "slug": "czymze-jest-przeszlosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/amy-tan/corka-nastawiacza-kosci/czymze-jest-przeszlosc",
      "text": "Czymże jest przeszłość, jeśli nie tym, co sami postanawiamy pamiętać.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Amy Tan",
        "slug": "amy-tan",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/amy-tan"
      },
      "book": {
        "title": "Córka nastawiacza kości",
        "slug": "corka-nastawiacza-kosci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/amy-tan/corka-nastawiacza-kosci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Amy_Tan#C%C3%B3rka_nastawiacza_ko%C5%9Bci",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:55"
    },
    {
      "id": "e4adb040-8af1-4b3e-8ba4-abf0adc174c7",
      "slug": "nie-zapominajmy-ze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jeremy-clarkson/swiat-wedlug-clarksona/nie-zapominajmy-ze",
      "text": "Nie zapominajmy, że to, co dzieje się dzisiaj, to już przeszłość, do której w przyszłości będziemy wracać w marzeniach.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jeremy Clarkson",
        "slug": "jeremy-clarkson",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jeremy-clarkson"
      },
      "book": {
        "title": "Świat według Clarksona",
        "slug": "swiat-wedlug-clarksona",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jeremy-clarkson/swiat-wedlug-clarksona"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "chwila obecna",
          "slug": "chwila-obecna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chwila-obecna"
        },
        {
          "name": "nostalgia",
          "slug": "nostalgia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nostalgia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jeremy_Clarkson#%C5%9Awiat_wed%C5%82ug_Clarksona",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:32"
    },
    {
      "id": "a165e7e7-9eb7-4479-85f8-562616f4391c",
      "slug": "dawne-czasy-to-umarle",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-burgess/mechaniczna-pomarancza/dawne-czasy-to-umarle",
      "text": "Dawne czasy to umarłe i przeszłe czasy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Anthony Burgess",
        "slug": "anthony-burgess",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-burgess"
      },
      "book": {
        "title": "Mechaniczna pomarańcza",
        "slug": "mechaniczna-pomarancza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-burgess/mechaniczna-pomarancza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mechaniczna_pomara%C5%84cza_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:30"
    },
    {
      "id": "5340fba3-d721-4ed0-b202-162b45d636a2",
      "slug": "nic-nie-mozna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ken-kesey/lot-nad-kukulczym-gniazdem/nic-nie-mozna",
      "text": "Nic nie można poradzić na wydarzenia z przeszłości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ken Kesey",
        "slug": "ken-kesey",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ken-kesey"
      },
      "book": {
        "title": "Lot Nad Kukułczym Gniazdem",
        "slug": "lot-nad-kukulczym-gniazdem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ken-kesey/lot-nad-kukulczym-gniazdem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ken_Kesey#Lot_nad_kuku%C5%82czym_gniazdem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:30"
    },
    {
      "id": "a58fc485-695e-444e-a0db-40816244a026",
      "slug": "kto-patrzy-w-przeszlosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hanna-kowalewska/tego-lata-w-zawrociu/kto-patrzy-w-przeszlosc",
      "text": "Kto patrzy w przeszłość i wydobywa z niej same ochłapy i strzępy, nie może zbudować przyszłości, bo nie ma czasu, by ją wymyślić. Nie ma też sił, by cieszyć się teraźniejszością, tą kroplą czasu – jedyną, która jest nam dana naprawdę.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Hanna Kowalewska",
        "slug": "hanna-kowalewska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hanna-kowalewska"
      },
      "book": {
        "title": "Tego lata, w Zawrociu",
        "slug": "tego-lata-w-zawrociu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hanna-kowalewska/tego-lata-w-zawrociu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "chwila obecna",
          "slug": "chwila-obecna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chwila-obecna"
        },
        {
          "name": "przyszłość",
          "slug": "przyszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Tego_lata,_w_Zawrociu#K",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:25"
    },
    {
      "id": "8ffb957d-dcad-44d5-a209-e5f21c1cd6d2",
      "slug": "przeszlosc-sama-odchodzi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hanna-kowalewska/tego-lata-w-zawrociu/przeszlosc-sama-odchodzi",
      "text": "Przeszłość sama odchodzi, nie trzeba jej niszczyć. Sama potrafi także wrócić – szukać ani ocalać też jej nie trzeba – bo jest tuż obok za ścianą czasu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Hanna Kowalewska",
        "slug": "hanna-kowalewska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hanna-kowalewska"
      },
      "book": {
        "title": "Tego lata, w Zawrociu",
        "slug": "tego-lata-w-zawrociu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hanna-kowalewska/tego-lata-w-zawrociu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "czas",
          "slug": "czas",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czas"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Hanna_Kowalewska#Tego_lata,_w_Zawrociu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:24"
    },
    {
      "id": "b90e27af-66a5-4934-b9ae-8acf1b60a443",
      "slug": "tylko-wyrzucenie-z-siebie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hanna-kowalewska/julita-i-hustawki/tylko-wyrzucenie-z-siebie",
      "text": "Tylko wyrzucenie z siebie całej przeszłości gwarantuje, że człowiek nie będzie sobie nią zaprzątał głowy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Hanna Kowalewska",
        "slug": "hanna-kowalewska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hanna-kowalewska"
      },
      "book": {
        "title": "Julita i huśtawki",
        "slug": "julita-i-hustawki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hanna-kowalewska/julita-i-hustawki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "zapominanie",
          "slug": "zapominanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zapominanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Hanna_Kowalewska#Julita_i_hu%C5%9Btawki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:23"
    },
    {
      "id": "7c0d7214-3758-4ede-904c-ee6629858a07",
      "slug": "lubie-czasami-poprawic",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hanna-kowalewska/julita-i-hustawki/lubie-czasami-poprawic",
      "text": "Lubię czasami poprawić przeszłość, gdy ten czy ów moment wydaje mi się zbyt nudny albo bolesny. Potem tak długo myślę o nowej wersji wydarzeń, aż staje się moją własną prawdą.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Hanna Kowalewska",
        "slug": "hanna-kowalewska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hanna-kowalewska"
      },
      "book": {
        "title": "Julita i huśtawki",
        "slug": "julita-i-hustawki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hanna-kowalewska/julita-i-hustawki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "oszukiwanie siebie",
          "slug": "oszukiwanie-siebie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/oszukiwanie-siebie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Julita_i_hu%C5%9Btawki#L",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:23"
    },
    {
      "id": "ce084188-a02b-4edb-a786-7f50ffcf1502",
      "slug": "domy-nie-sa-nawiedzane",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dean-koontz/predkosc/domy-nie-sa-nawiedzane",
      "text": "Domy nie są nawiedzane przez duchy. To my jesteśmy nawiedzani i niezależnie od architektury, którą się otaczamy, duchy towarzyszą nam, dopóki sami się nimi nie staniemy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dean Koontz",
        "slug": "dean-koontz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dean-koontz"
      },
      "book": {
        "title": "Prędkość",
        "slug": "predkosc",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dean-koontz/predkosc"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "duchy",
          "slug": "duchy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchy"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pr%C4%99dko%C5%9B%C4%87",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:22"
    },
    {
      "id": "e3ba3e16-beef-491f-9515-4c4cd6839fa2",
      "slug": "taniec-zycia-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dean-koontz/apokalipsa/taniec-zycia-nie",
      "text": "(...) taniec życia nie odbywał się wczoraj ani nie będzie się odbywał jutro, lecz właśnie tutaj, w nieruchomym punkcie teraźniejszości. To prosta i oczywista prawda, ale trudna do przyjęcia, bo sentymentalizujemy przeszłość i pławimy się w niej, z trudem znosimy teraźniejszość i w każdej chwili, gdy nie śpimy, marzymy o przyszłości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dean Koontz",
        "slug": "dean-koontz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dean-koontz"
      },
      "book": {
        "title": "Apokalipsa",
        "slug": "apokalipsa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dean-koontz/apokalipsa"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "chwila obecna",
          "slug": "chwila-obecna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chwila-obecna"
        },
        {
          "name": "przyszłość",
          "slug": "przyszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyszlosc"
        },
        {
          "name": "nostalgia",
          "slug": "nostalgia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nostalgia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Dean_Koontz#Apokalipsa_(2004)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:19"
    },
    {
      "id": "938524d0-5b77-44fe-917a-9c855f79b91b",
      "slug": "przeszlosc-i-przyszlosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dean-koontz/apokalipsa/przeszlosc-i-przyszlosc",
      "text": "Przeszłość i przyszłość tak samo nie podlegają wykupowi, a jedyną chwilą przynoszącą konsekwencje jest teraźniejszość, chwila, w której odbywa się życie i dokonywane są wybory.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dean Koontz",
        "slug": "dean-koontz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dean-koontz"
      },
      "book": {
        "title": "Apokalipsa",
        "slug": "apokalipsa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dean-koontz/apokalipsa"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "decyzje",
          "slug": "decyzje",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/decyzje"
        },
        {
          "name": "chwila obecna",
          "slug": "chwila-obecna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chwila-obecna"
        },
        {
          "name": "przyszłość",
          "slug": "przyszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Dean_Koontz#Apokalipsa_(2004)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:19"
    },
    {
      "id": "a4f58892-b2fa-40f0-8f30-d986f3c83569",
      "slug": "wszyscy-zyjemy-dzwigajac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/bezbarwny-tsukuru-tazaki-i-lata-jego-pielgrzymstwa/wszyscy-zyjemy-dzwigajac",
      "text": "Wszyscy żyjemy, dźwigając coś na swoich barkach. Każda rzecz łączy się z kilkoma innymi. Chce człowiek poradzić sobie z jedną, a okazuje się, że pociąga za sobą inne. Możliwe, że niełatwo będzie się od nich uwolnić. (…) Ale nie możemy z tego powodu zrezygnować z próby ich rozwiązania. Można zablokować wspomnienia. Przykryć jakąś pokrywką. Ale nie da się ukryć historii.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Haruki Murakami",
        "slug": "haruki-murakami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami"
      },
      "book": {
        "title": "Bezbarwny Tsukuru Tazaki i lata jego pielgrzymstwa",
        "slug": "bezbarwny-tsukuru-tazaki-i-lata-jego-pielgrzymstwa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/bezbarwny-tsukuru-tazaki-i-lata-jego-pielgrzymstwa"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "problemy",
          "slug": "problemy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/problemy"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Bezbarwny_Tsukuru_Tazaki_i_lata_jego_pielgrzymstwa",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:13"
    },
    {
      "id": "8df1d35b-e056-443b-b529-7fb1bd05daa2",
      "slug": "nawet-jezeli-czlowiekowi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/bezbarwny-tsukuru-tazaki-i-lata-jego-pielgrzymstwa/nawet-jezeli-czlowiekowi",
      "text": "Nawet jeżeli człowiekowi udało się ukryć gdzieś wspomnienia wydarzeń, gdzieś je głęboko zakopać, nie da się wymazać historii, której częścią się stały. Lepiej o tym pamiętać. Nie można wymazać ani zmienić historii. To byłoby jednoznaczne z zabiciem siebie samego.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Haruki Murakami",
        "slug": "haruki-murakami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami"
      },
      "book": {
        "title": "Bezbarwny Tsukuru Tazaki i lata jego pielgrzymstwa",
        "slug": "bezbarwny-tsukuru-tazaki-i-lata-jego-pielgrzymstwa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/bezbarwny-tsukuru-tazaki-i-lata-jego-pielgrzymstwa"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "wyparcie",
          "slug": "wyparcie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyparcie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Haruki_Murakami#Bezbarwny_Tsukuru_Tazaki_i_lata_jego_pielgrzymstwa",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:13"
    },
    {
      "id": "eadc6e76-d17b-4a47-b9a2-fc59e0577d2c",
      "slug": "los-to-cos",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kronika-ptaka-nakrecacza/los-to-cos",
      "text": "Los to coś, co się wspomina, gdy już minie, a nie poznaje się naprzód.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Haruki Murakami",
        "slug": "haruki-murakami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami"
      },
      "book": {
        "title": "Kronika ptaka nakręcacza",
        "slug": "kronika-ptaka-nakrecacza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kronika-ptaka-nakrecacza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "los",
          "slug": "los",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/los"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kronika_ptaka_nakr%C4%99cacza",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:08"
    },
    {
      "id": "a160780b-efa7-4be8-83d3-02956354b67f",
      "slug": "sa-rzeczy-od-ktorych",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kronika-ptaka-nakrecacza/sa-rzeczy-od-ktorych",
      "text": "Są rzeczy od których nie można uciec, jeśli nawet odejdzie się od nich bardzo daleko.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Haruki Murakami",
        "slug": "haruki-murakami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami"
      },
      "book": {
        "title": "Kronika ptaka nakręcacza",
        "slug": "kronika-ptaka-nakrecacza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kronika-ptaka-nakrecacza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "ucieczka od siebie",
          "slug": "ucieczka-od-siebie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ucieczka-od-siebie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Haruki_Murakami#Kronika_ptaka_nakr%C4%99cacza",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:08"
    },
    {
      "id": "3e115214-b44d-4ffb-9c1f-3fc3aebccd02",
      "slug": "wazne-jest-tylko",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kafka-nad-morzem/wazne-jest-tylko",
      "text": "Ważne jest tylko to, skąd przyjechaliśmy i dokąd jedziemy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Haruki Murakami",
        "slug": "haruki-murakami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami"
      },
      "book": {
        "title": "Kafka nad morzem",
        "slug": "kafka-nad-morzem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kafka-nad-morzem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "cel",
          "slug": "cel",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cel"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kafka_nad_morzem#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:06"
    },
    {
      "id": "a0a52b12-823b-472e-8eab-1886ac224579",
      "slug": "czas-nie-ma-tu-wiekszego",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kafka-nad-morzem/czas-nie-ma-tu-wiekszego",
      "text": "Czas nie ma tu większego znaczenia. „Teraz” prawie niczym nie różni się od „dawno temu”.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Haruki Murakami",
        "slug": "haruki-murakami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami"
      },
      "book": {
        "title": "Kafka nad morzem",
        "slug": "kafka-nad-morzem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kafka-nad-morzem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "czas",
          "slug": "czas",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czas"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kafka_nad_morzem#C",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:03"
    },
    {
      "id": "6f261e74-a290-41df-8082-28b6c61e3cfc",
      "slug": "czas-majacy-ciezar",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kafka-nad-morzem/czas-majacy-ciezar",
      "text": "Czas mający ciężar właściwy napiera na ciebie jak wieloznaczny dawny sen. Poruszasz się ciągle, żeby się przez niego przedostać. Choćbyś poszedł na koniec świata, nie uda ci się od niego uciec. Lecz mimo to musisz iść na koniec świata. Są rzeczy, których nie da się zrobić, jeśli nie pójdzie się na koniec świata.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Haruki Murakami",
        "slug": "haruki-murakami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami"
      },
      "book": {
        "title": "Kafka nad morzem",
        "slug": "kafka-nad-morzem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kafka-nad-morzem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "czas",
          "slug": "czas",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czas"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "ucieczka od siebie",
          "slug": "ucieczka-od-siebie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ucieczka-od-siebie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kafka_nad_morzem#C",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:03"
    },
    {
      "id": "68063481-d971-4457-bb4b-91d95f24ee15",
      "slug": "spytalem-franny-czy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-irving/hotel-new-hampshire/spytalem-franny-czy",
      "text": "(…) spytałem Franny, czy jej czegoś nie przynieść.\n\n– Nie, dziękuje – odparła szeptem. – Przynieś mi tylko wczoraj i prawie całe dziś. Chcę je mieć z powrotem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "John Irving",
        "slug": "john-irving",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-irving"
      },
      "book": {
        "title": "Hotel New Hampshire",
        "slug": "hotel-new-hampshire",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-irving/hotel-new-hampshire"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "tęsknota",
          "slug": "tesknota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tesknota"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/John_Irving#Hotel_New_Hampshire_(1981)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:00"
    },
    {
      "id": "55122f3e-ddba-4ff2-b3fb-ae1993d45ff3",
      "slug": "niedobrze-miec-przeszlosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/miron-bialoszewski/stara-proza-nowe-wiersze/niedobrze-miec-przeszlosc",
      "text": "Niedobrze mieć przeszłość, nawet cudzą",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Miron Białoszewski",
        "slug": "miron-bialoszewski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/miron-bialoszewski"
      },
      "book": {
        "title": "Stara proza. Nowe wiersze",
        "slug": "stara-proza-nowe-wiersze",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/miron-bialoszewski/stara-proza-nowe-wiersze"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stara_proza._Nowe_wiersze#Nowe_wiersze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:54"
    },
    {
      "id": "088eb5a3-8181-4a50-b0b0-5da471358ae0",
      "slug": "nie-ma-nic",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arthur-conan-doyle/studium-w-szkarlacie/nie-ma-nic",
      "text": "Nie ma nic nowego pod słońcem. Wszystko wydarzyło się już kiedyś w przeszłości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Arthur Conan Doyle",
        "slug": "arthur-conan-doyle",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arthur-conan-doyle"
      },
      "book": {
        "title": "Studium w szkarłacie",
        "slug": "studium-w-szkarlacie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arthur-conan-doyle/studium-w-szkarlacie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "historia",
          "slug": "historia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/historia"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Studium_w_szkar%C5%82acie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:49"
    },
    {
      "id": "57785529-c1a8-4c7f-99a5-58d2a1932610",
      "slug": "po-ukonczeniu-czterdziestu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/julio-cortazar/gra-w-klasy/po-ukonczeniu-czterdziestu",
      "text": "Po ukończeniu czterdziestu lat od rozpaczliwego patrzenia wstecz prawdziwą twarz mamy na karku.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Julio Cortázar",
        "slug": "julio-cortazar",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/julio-cortazar"
      },
      "book": {
        "title": "Gra w klasy",
        "slug": "gra-w-klasy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/julio-cortazar/gra-w-klasy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "starość",
          "slug": "starosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/starosc"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "nostalgia",
          "slug": "nostalgia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nostalgia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Gra_w_klasy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:40"
    },
    {
      "id": "184a6d57-1a04-40ac-a47a-a640c05504c6",
      "slug": "w-imie-dawnych",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/julio-cortazar/gra-w-klasy/w-imie-dawnych",
      "text": "W imię dawnych czasów robi się największe głupstwa w teraźniejszych.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Julio Cortázar",
        "slug": "julio-cortazar",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/julio-cortazar"
      },
      "book": {
        "title": "Gra w klasy",
        "slug": "gra-w-klasy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/julio-cortazar/gra-w-klasy"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Z tej strony, 46",
      "chapter_parent": null,
      "page": 348,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-26T06:51:40"
    },
    {
      "id": "c1f2a46e-19f1-4b38-99ae-5b605b730914",
      "slug": "z-nieprawdopodobna-jasnoscia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tadeusz-dolega-mostowicz/wysokie-progi/z-nieprawdopodobna-jasnoscia",
      "text": "Z nieprawdopodobną jasnością zrozumiała teraz, że wszystko, co osiągnęła, wszystko, do czego doszła, jest, istnieje i ma pewną wartość jedynie przez tamto, dla kontrastu z przeszłością…",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Tadeusz Dołęga-Mostowicz",
        "slug": "tadeusz-dolega-mostowicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tadeusz-dolega-mostowicz"
      },
      "book": {
        "title": "Wysokie progi",
        "slug": "wysokie-progi",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tadeusz-dolega-mostowicz/wysokie-progi"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 411,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "sukces i porażka",
          "slug": "sukces-i-porazka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sukces-i-porazka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Tadeusz_Do%C5%82%C4%99ga-Mostowicz#Wysokie_Progi",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:38"
    },
    {
      "id": "00393d9b-5ff0-4d7f-971b-ee85be7be10f",
      "slug": "dzieje-oznaczaja-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/martin-heidegger/bycie-i-czas/dzieje-oznaczaja-nie",
      "text": "(…) dzieje oznaczają nie tyle „przeszłość” w sensie czegoś przeszłego, ale pochodzenie z niej. To, co „ma swoje dzieje”, sytuuje się w kontekście pewnego stawania się.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Martin Heidegger",
        "slug": "martin-heidegger",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/martin-heidegger"
      },
      "book": {
        "title": "Bycie i czas",
        "slug": "bycie-i-czas",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/martin-heidegger/bycie-i-czas"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 530,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "historia",
          "slug": "historia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/historia"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "filozofia",
          "slug": "filozofia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/filozofia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Martin_Heidegger#Bycie_i_czas",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:25"
    },
    {
      "id": "d1e0f2ab-b02e-4adf-a530-51066ae16b5f",
      "slug": "zyj-chwila-obecnosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/christopher-paolini/najstarszy/zyj-chwila-obecnosc",
      "text": "Żyj chwilą obecność, wspominaj przeszłość i nie lękaj się przyszłości, ta bowiem jeszcze nie istnieje i nigdy nie będzie istnieć. Jest tylko teraz.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Christopher Paolini",
        "slug": "christopher-paolini",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/christopher-paolini"
      },
      "book": {
        "title": "Najstarszy",
        "slug": "najstarszy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/christopher-paolini/najstarszy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "chwila obecna",
          "slug": "chwila-obecna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chwila-obecna"
        },
        {
          "name": "przyszłość",
          "slug": "przyszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Najstarszy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:22"
    },
    {
      "id": "b358484a-4778-4a9f-b02e-8106869b556d",
      "slug": "szanuj-przeszlosc-nigdy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/christopher-paolini/eragon/szanuj-przeszlosc-nigdy",
      "text": "Szanuj przeszłość, nigdy nie wiesz, jak może na ciebie wpłynąć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Christopher Paolini",
        "slug": "christopher-paolini",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/christopher-paolini"
      },
      "book": {
        "title": "Eragon",
        "slug": "eragon",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/christopher-paolini/eragon"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "szacunek",
          "slug": "szacunek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szacunek"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eragon",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:21"
    },
    {
      "id": "b3fe8b02-309b-4268-8b10-d9c8ee073af3",
      "slug": "pierwszy-skok-w-przeszlosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-silverberg/prady-czasu/pierwszy-skok-w-przeszlosc",
      "text": "Pierwszy skok w przeszłość zawsze powoduje pewien szok temporalny. Przeszłość jakoś zawsze wydaje się człowiekowi bardziej śmierdząca i bardziej chaotyczna niż oczekiwał.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Robert Silverberg",
        "slug": "robert-silverberg",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-silverberg"
      },
      "book": {
        "title": "Prądy czasu",
        "slug": "prady-czasu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-silverberg/prady-czasu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "idealizacja",
          "slug": "idealizacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/idealizacja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Robert_Silverberg#Pr%C4%85dy_czasu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:18"
    },
    {
      "id": "824980bb-02e1-409e-bf11-c0ffcd92c700",
      "slug": "gdy-nie-da-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/marzenie-celta/gdy-nie-da-sie",
      "text": "Gdy nie da się zawrócić biegu historii, szkoda tracić czas na zastanawianie się, czy byłoby lepiej, gdyby potoczyła się inaczej.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Marzenie Celta",
        "slug": "marzenie-celta",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/marzenie-celta"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "historia",
          "slug": "historia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/historia"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "akceptacja",
          "slug": "akceptacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/akceptacja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mario_Vargas_Llosa#Marzenie_Celta",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:52"
    },
    {
      "id": "11193cfa-9d3e-4eb6-968a-1380e3c723b2",
      "slug": "pamiec-jest-jedna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/gawedziarz/pamiec-jest-jedna",
      "text": "Pamięć jest jedną wielką pułapką: poprawia, delikatnie modeluje przeszłość stosownie do teraźniejszości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Gawędziarz",
        "slug": "gawedziarz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/gawedziarz"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Gaw%C4%99dziarz#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:48"
    },
    {
      "id": "b959764a-831e-4662-bc56-897b77396402",
      "slug": "warto-miec-przy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arthur-golden/wyznania-gejszy/warto-miec-przy",
      "text": "Warto mieć przy sobie jakiś symbol przeszłości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Arthur Golden",
        "slug": "arthur-golden",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arthur-golden"
      },
      "book": {
        "title": "Wyznania Gejszy",
        "slug": "wyznania-gejszy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arthur-golden/wyznania-gejszy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wyznania_gejszy#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:47"
    },
    {
      "id": "fefd6b98-56db-4a72-83d0-27106fcaa092",
      "slug": "nie-warto-tracic",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arthur-golden/wyznania-gejszy/nie-warto-tracic",
      "text": "Nie warto tracić czasu na czcze rozmyślania. (…) Przyszłość zawsze wygląda blado, a przeszłość jeszcze gorzej.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Arthur Golden",
        "slug": "arthur-golden",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arthur-golden"
      },
      "book": {
        "title": "Wyznania Gejszy",
        "slug": "wyznania-gejszy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arthur-golden/wyznania-gejszy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "przyszłość",
          "slug": "przyszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyszlosc"
        },
        {
          "name": "pesymizm",
          "slug": "pesymizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pesymizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wyznania_gejszy#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:46"
    },
    {
      "id": "3d3dcc98-3d40-4b8d-a48b-3fe90de02e76",
      "slug": "juz-nie-szlam",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arthur-golden/wyznania-gejszy/juz-nie-szlam",
      "text": "Już nie szłam tyłem, zapatrzona w przeszłość. Zdążałam ku przyszłości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Arthur Golden",
        "slug": "arthur-golden",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arthur-golden"
      },
      "book": {
        "title": "Wyznania Gejszy",
        "slug": "wyznania-gejszy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arthur-golden/wyznania-gejszy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "przyszłość",
          "slug": "przyszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyszlosc"
        },
        {
          "name": "nowy początek",
          "slug": "nowy-poczatek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nowy-poczatek"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wyznania_gejszy#J",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:46"
    },
    {
      "id": "0852d3ab-894a-445d-8dbb-30e0aac1a212",
      "slug": "ludzie-zapamietuja-to-co-chca",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/podroze-z-herodotem/ludzie-zapamietuja-to-co-chca",
      "text": "Ludzie zapamiętują to, co chcą zapamiętać, a nie to, co działo się w rzeczywistości. Każdy bowiem barwi ją po swojemu, każdy w swoim tyglu czyni z niej własną miksturę. Dotarcie więc do przeszłości jako takiej, takiej, jaka była ona naprawdę, jest niemożliwe, dostępne są nam tylko różne jej warianty, mniej lub bardziej wiarygodne, mniej lub bardziej dziś nam odpowiadające. Przeszłość nie istnieje. Są tylko jej nieskończone wersje.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ryszard Kapuściński",
        "slug": "ryszard-kapuscinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski"
      },
      "book": {
        "title": "Podróże z Herodotem",
        "slug": "podroze-z-herodotem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/podroze-z-herodotem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "subiektywizm",
          "slug": "subiektywizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/subiektywizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Podr%C3%B3%C5%BCe_z_Herodotem#L",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:44"
    },
    {
      "id": "e2b15929-2dbf-46b6-8124-80c7dcf099d7",
      "slug": "czy-przeszlosc-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/douglas-adams/restauracja-na-koncu-wszechswiata-zycie-wszechswiat-i-cala-reszta/czy-przeszlosc-nie",
      "text": "Czy przeszłość nie jest fikcją, wymyśloną jedynie po to by wyjaśnić rozbieżność pomiędzy aktualnymi doznaniami mych zmysłów, a stanem mojego ducha?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Douglas Adams",
        "slug": "douglas-adams",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/douglas-adams"
      },
      "book": {
        "title": "Restauracja na końcu wszechświata. Życie, wszechświat i cała reszta",
        "slug": "restauracja-na-koncu-wszechswiata-zycie-wszechswiat-i-cala-reszta",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/douglas-adams/restauracja-na-koncu-wszechswiata-zycie-wszechswiat-i-cala-reszta"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Restauracja_na_ko%C5%84cu_wszech%C5%9Bwiata",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:39"
    },
    {
      "id": "77a60f1d-e8bd-486f-aea3-ea42b5e46280",
      "slug": "mysl-o-przeszlosci",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jane-austen/duma-i-uprzedzenie/mysl-o-przeszlosci",
      "text": "Myśl o przeszłości tylko wtedy, kiedy może ci ona sprawić przyjemność.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jane Austen",
        "slug": "jane-austen",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jane-austen"
      },
      "book": {
        "title": "Duma i uprzedzenie",
        "slug": "duma-i-uprzedzenie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jane-austen/duma-i-uprzedzenie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "przyjemność",
          "slug": "przyjemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyjemnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jane_Austen#Duma_i_uprzedzenie_(1813)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:34"
    },
    {
      "id": "c2ced3f8-892b-435c-902b-dbaffacdfaa5",
      "slug": "wszelki-jezyk-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jorge-luis-borges/alef/wszelki-jezyk-jest",
      "text": "Wszelki język jest alfabetem symboli, użytkowanie go zakłada przeszłość, którą dzielą rozmówcy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jorge Luis Borges",
        "slug": "jorge-luis-borges",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jorge-luis-borges"
      },
      "book": {
        "title": "Alef",
        "slug": "alef",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jorge-luis-borges/alef"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "język",
          "slug": "jezyk",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/jezyk"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Alef_(utw%C3%B3r)#Alef",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:33"
    },
    {
      "id": "e4caca1c-c2bf-4948-b6ec-d5fee574ff8c",
      "slug": "pokuta-miala-w-sobie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/zielona-mila/pokuta-miala-w-sobie",
      "text": "Pokuta miała w sobie wielką moc: była zamkiem w drzwiach, które zamykało się za przeszłością.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephen King",
        "slug": "stephen-king",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king"
      },
      "book": {
        "title": "Zielona mila",
        "slug": "zielona-mila",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/zielona-mila"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "pokuta",
          "slug": "pokuta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pokuta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stephen_King#Zielona_Mila_(1996)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:23"
    },
    {
      "id": "66f07db7-edad-4a94-9d26-dbd8e7e3195e",
      "slug": "wiesz-czym-sa-duchy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/sklepik-z-marzeniami/wiesz-czym-sa-duchy",
      "text": "Wiesz, czym są duchy? To mężczyźni i kobiety, którzy nie pogodzili się z przeszłością. To są prawdziwe duchy. Nie oni – machnęła ręką w stronę trumny [matki Polly] stojącej na podstawkach koło przypadkowo tak świeżo wykopanego grobu [ojca Polly]. – Martwi pozostają martwi. Chowamy ich i pozostają martwi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephen King",
        "slug": "stephen-king",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king"
      },
      "book": {
        "title": "Sklepik z marzeniami",
        "slug": "sklepik-z-marzeniami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/sklepik-z-marzeniami"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "akceptacja",
          "slug": "akceptacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/akceptacja"
        },
        {
          "name": "duchy",
          "slug": "duchy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchy"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sklepik_z_marzeniami",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:20"
    },
    {
      "id": "5dc0b083-4a48-4b24-a886-1ada33fb66af",
      "slug": "lepiej-nie-piescic",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/rose-madder/lepiej-nie-piescic",
      "text": "Lepiej nie pieścić się z przeszłością. Liczą się nie te ciosy, które zadajemy, ale te, które zdołamy znieść.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephen King",
        "slug": "stephen-king",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king"
      },
      "book": {
        "title": "Rose Madder",
        "slug": "rose-madder",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/rose-madder"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "siła",
          "slug": "sila",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sila"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stephen_King#Rose_Madder",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:20"
    },
    {
      "id": "9defe491-65c3-46c8-8dd2-3b479d9938e8",
      "slug": "nie-mozna-zamknac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/reka-mistrza/nie-mozna-zamknac",
      "text": "Nie można zamknąć za sobą drzwi do przeszłości, można tylko wynagrodzić krzywdy, które się komuś wyrządziło i iść dalej.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephen King",
        "slug": "stephen-king",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king"
      },
      "book": {
        "title": "Ręka mistrza",
        "slug": "reka-mistrza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/reka-mistrza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "przebaczenie",
          "slug": "przebaczenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przebaczenie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/R%C4%99ka_mistrza",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:19"
    },
    {
      "id": "79aba69e-2d36-49d7-ad37-30ed6ad30c86",
      "slug": "z-tym-ze-czasami",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/reka-mistrza/z-tym-ze-czasami",
      "text": "Z tym, że czasami nie tak łatwo zapomnieć o tym, co było.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephen King",
        "slug": "stephen-king",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king"
      },
      "book": {
        "title": "Ręka mistrza",
        "slug": "reka-mistrza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/reka-mistrza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/R%C4%99ka_mistrza",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:19"
    },
    {
      "id": "5e7ed0f5-7f72-4217-873e-2715a5b0f575",
      "slug": "karty-przeszlosci-kazdy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/reka-mistrza/karty-przeszlosci-kazdy",
      "text": "Karty przeszłości każdy tasuje, jak mu pasuje",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephen King",
        "slug": "stephen-king",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king"
      },
      "book": {
        "title": "Ręka mistrza",
        "slug": "reka-mistrza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/reka-mistrza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stephen_King#R%C4%99ka_mistrza",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:19"
    },
    {
      "id": "e3bce2f5-b9c0-4a3f-9640-20e03ea2d4fe",
      "slug": "kto-nie-wyciaga",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/mroczna-wieza/kto-nie-wyciaga",
      "text": "Kto nie wyciąga wniosków z przeszłości, skazany jest na jej powtarzanie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephen King",
        "slug": "stephen-king",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king"
      },
      "book": {
        "title": "Mroczna wieża",
        "slug": "mroczna-wieza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/mroczna-wieza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "historia",
          "slug": "historia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/historia"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "błędy",
          "slug": "bledy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bledy"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stephen_King#Mroczna_wie%C5%BCa",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:18"
    },
    {
      "id": "cbaf93e7-d779-4162-9b4b-921fb087c429",
      "slug": "kiedy-mowa-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/joyland/kiedy-mowa-jest",
      "text": "Kiedy mowa jest o przeszłości, każdy pisze fikcję.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephen King",
        "slug": "stephen-king",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king"
      },
      "book": {
        "title": "Joyland",
        "slug": "joyland",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/joyland"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stephen_King#Joyland",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:16"
    },
    {
      "id": "940a88c3-1f22-410a-bddd-c453dafa2ce4",
      "slug": "latwo-snuc-refleksje",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/gra-geralda/latwo-snuc-refleksje",
      "text": "Łatwo snuć refleksje o przeszłości i równie łatwo (choć znacznie mniej przyjemnie) rozważać możliwe wersje przyszłości. Prawdziwą trudność sprawia dopiero stawienie czoła teraźniejszości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephen King",
        "slug": "stephen-king",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king"
      },
      "book": {
        "title": "Gra Geralda",
        "slug": "gra-geralda",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/gra-geralda"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "czas",
          "slug": "czas",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czas"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "przyszłość",
          "slug": "przyszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Gra_Geralda",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:15"
    },
    {
      "id": "9805dcff-1d51-4e71-9ed0-ff877971a61a",
      "slug": "jak-sie-mowi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/buick-8/jak-sie-mowi",
      "text": "Jak się mówi o czymś sprzed wielu lat, to się znowu przed tobą otwiera. Otwiera się jak kwiat. To może być dobre albo złe. Chyba.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephen King",
        "slug": "stephen-king",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king"
      },
      "book": {
        "title": "Buick 8",
        "slug": "buick-8",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/buick-8"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stephen_King#Buick_8",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:13"
    },
    {
      "id": "5abb5a77-ba61-4a39-acff-8aa5e993fee0",
      "slug": "ale-szarancze-nauczono",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gabriel-garcia-marquez/szarancza/ale-szarancze-nauczono",
      "text": "Ale szarańczę nauczono niecierpliwości i niewiary zarówno w przeszłość, jak i w przyszłość. Nauczono ją wierzyć jedynie w chwilę bieżącą i w zaspokajanie w niej swych nienasyconych apetytów.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Gabriel García Márquez",
        "slug": "gabriel-garcia-marquez",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gabriel-garcia-marquez"
      },
      "book": {
        "title": "Szarańcza",
        "slug": "szarancza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gabriel-garcia-marquez/szarancza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "czas",
          "slug": "czas",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czas"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "przyszłość",
          "slug": "przyszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Gabriel_Garc%C3%ADa_M%C3%A1rquez#Szara%C5%84cza",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:12"
    },
    {
      "id": "6cbff529-a858-4ebe-95da-55b8c1d0e444",
      "slug": "niech-pamietaja-zawsze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gabriel-garcia-marquez/sto-lat-samotnosci/niech-pamietaja-zawsze",
      "text": "Niech pamiętają zawsze, że przeszłość jest kłamstwem, że pamięć nie zna dróg powrotu, że cała dawna wiosna jest nie do odzyskania i że najbardziej płomienna i uparta miłość jest tylko prawdą efemeryczną.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Gabriel García Márquez",
        "slug": "gabriel-garcia-marquez",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gabriel-garcia-marquez"
      },
      "book": {
        "title": "Sto lat samotności",
        "slug": "sto-lat-samotnosci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gabriel-garcia-marquez/sto-lat-samotnosci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "przemijanie",
          "slug": "przemijanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przemijanie"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sto_lat_samotno%C5%9Bci",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:11"
    },
    {
      "id": "58daebe6-0522-41ec-b0bd-2c5c33436cff",
      "slug": "pamiec-serca-unicestwia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gabriel-garcia-marquez/milosc-w-czasach-zarazy/pamiec-serca-unicestwia",
      "text": "Pamięć serca unicestwia złe wspomnienia, wyolbrzymiając dobre i dzięki temu mechanizmowi udaje nam się znosić ciężar przeszłości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Gabriel García Márquez",
        "slug": "gabriel-garcia-marquez",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gabriel-garcia-marquez"
      },
      "book": {
        "title": "Miłość w czasach zarazy",
        "slug": "milosc-w-czasach-zarazy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gabriel-garcia-marquez/milosc-w-czasach-zarazy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Gabriel_Garc%C3%ADa_M%C3%A1rquez#Mi%C5%82o%C5%9B%C4%87_w_czasach_zarazy_(1985)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:09"
    },
    {
      "id": "91b4bae6-037d-4444-949c-543ea3f9f825",
      "slug": "nareszcie-sie-pytam",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-kuncewiczowa/tristan-1946/nareszcie-sie-pytam",
      "text": "Nareszcie się pytam: „to znaczy, że pamięć nie jest potrzebna? Wszystko, co minęło, trzeba pogrzebać i zapomnieć?”. A on wielką igłą, chyba szewską zaszywa sobie dziurę w rękawie i powiada: – Pogrzebać – tak, zapomnieć – nie. Chodzi o to, żeby nie gnić za życia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Maria Kuncewiczowa",
        "slug": "maria-kuncewiczowa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-kuncewiczowa"
      },
      "book": {
        "title": "Tristan 1946",
        "slug": "tristan-1946",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-kuncewiczowa/tristan-1946"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 228,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "zapominanie",
          "slug": "zapominanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zapominanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Maria_Kuncewiczowa#Tristan_1946",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:49"
    },
    {
      "id": "efcdfb57-abec-44b4-b063-2ba44e5434a6",
      "slug": "jakiz-to-ma-sens",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/zart/jakiz-to-ma-sens",
      "text": "Jakiż to ma sens wskrzeszać jedynie utraconą przeszłość? Kto się ogląda wstecz, ten skończony jak żona Lota.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Milan Kundera",
        "slug": "milan-kundera",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera"
      },
      "book": {
        "title": "Żart",
        "slug": "zart",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/zart"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/%C5%BBart_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:45"
    },
    {
      "id": "cd24ef26-8b07-4a6c-aecc-a1b6d8b73e91",
      "slug": "czlowiek-idzie-przez",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/smieszne-milosci/czlowiek-idzie-przez",
      "text": "Człowiek idzie przez teraźniejszość z zawiązanymi oczyma. Może jedynie przeczuwać i odgadywać, co właściwie przeżywa. Dopiero później odwiązuje mu się chusteczkę z oczu, a on spojrzawszy w przeszłość stwierdza, co przeżył i jaki to miało sens.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Milan Kundera",
        "slug": "milan-kundera",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera"
      },
      "book": {
        "title": "Śmieszne miłości",
        "slug": "smieszne-milosci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/smieszne-milosci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sens życia",
          "slug": "sens-zycia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sens-zycia"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Milan_Kundera#%C5%9Amieszne_mi%C5%82o%C5%9Bci",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:44"
    },
    {
      "id": "a13c0236-1509-4959-bab0-80d450495e1d",
      "slug": "myslicie-ze-przeszlosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/zycie-jest-gdzie-indziej/myslicie-ze-przeszlosc",
      "text": "Myślicie, że przeszłość, ponieważ już się stała, jest ukończona i niezmieniona? Ależ nie, jej odzienie uszyte jest z mieniącej się tafty i za każdym razem, gdy się na nią obejrzymy, widzimy ją w innych kolorach.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Milan Kundera",
        "slug": "milan-kundera",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera"
      },
      "book": {
        "title": "Życie jest gdzie indziej",
        "slug": "zycie-jest-gdzie-indziej",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/zycie-jest-gdzie-indziej"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/%C5%BBycie_jest_gdzie_indziej",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:44"
    },
    {
      "id": "c253a8d7-d3fd-427a-8480-788cb4beddd7",
      "slug": "lepiej-miec-wspaniala",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/katarzyna-grochola/serce-na-temblaku/lepiej-miec-wspaniala",
      "text": "Lepiej mieć wspaniałą przyszłość niż wspaniałą przeszłość.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Katarzyna Grochola",
        "slug": "katarzyna-grochola",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/katarzyna-grochola"
      },
      "book": {
        "title": "Serce na temblaku",
        "slug": "serce-na-temblaku",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/katarzyna-grochola/serce-na-temblaku"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "przyszłość",
          "slug": "przyszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Katarzyna_Grochola#Serce_na_temblaku",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:39"
    },
    {
      "id": "f7cf83d2-05c1-4529-8d28-2e6a461f5966",
      "slug": "film-o-przeszlosci",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/margaret-atwood/opowiesc-podrecznej/film-o-przeszlosci",
      "text": "Film o przeszłości to nie to samo co przeszłość.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Margaret Atwood",
        "slug": "margaret-atwood",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/margaret-atwood"
      },
      "book": {
        "title": "Opowieść podręcznej",
        "slug": "opowiesc-podrecznej",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/margaret-atwood/opowiesc-podrecznej"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 281,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "kino",
          "slug": "kino",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kino"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Margaret_Atwood#Opowie%C5%9B%C4%87_Podr%C4%99cznej_(1985)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:33"
    },
    {
      "id": "3bd87c27-1ae7-4073-8e10-7b22bf1353c8",
      "slug": "jak-wiedza-historycy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/margaret-atwood/opowiesc-podrecznej/jak-wiedza-historycy",
      "text": "Jak wiedzą historycy, przeszłość to jeden wielki mrok wypełniony echami. Dobiegają nas nawet i głosy, ale to, co chcą nam przekazać, spowija ciemność, z której pochodzą, i mimo usilnych starań nie zawsze możemy je rozszyfrować w jaśniejszym świetle naszego dnia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Margaret Atwood",
        "slug": "margaret-atwood",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/margaret-atwood"
      },
      "book": {
        "title": "Opowieść podręcznej",
        "slug": "opowiesc-podrecznej",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/margaret-atwood/opowiesc-podrecznej"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 366,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "historia",
          "slug": "historia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/historia"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Margaret_Atwood#Opowie%C5%9B%C4%87_Podr%C4%99cznej_(1985)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:33"
    },
    {
      "id": "7dff9134-17bd-491c-a69d-3bc9a0fe55f6",
      "slug": "to-sie-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michail-bulhakow/mistrz-i-malgorzata/to-sie-nie",
      "text": "To się nie zdarza, żeby cokolwiek znowu było tak, jak już było.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Michaił Bułhakow",
        "slug": "michail-bulhakow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michail-bulhakow"
      },
      "book": {
        "title": "Mistrz i Małgorzata",
        "slug": "mistrz-i-malgorzata",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michail-bulhakow/mistrz-i-malgorzata"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przemijanie",
          "slug": "przemijanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przemijanie"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mistrz_i_Ma%C5%82gorzata",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:32"
    },
    {
      "id": "256527f7-3c35-4b4a-992a-751d2ac6e35f",
      "slug": "zaden-bog-na-swiecie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-lange/miranda/zaden-bog-na-swiecie",
      "text": "Żaden Bóg na świecie nie może cofnąć czynów, które się stały i zmienić ich w niebyłe. Jest to granica wszechmocy bożej.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Antoni Lange",
        "slug": "antoni-lange",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-lange"
      },
      "book": {
        "title": "Miranda",
        "slug": "miranda",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-lange/miranda"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "bóg",
          "slug": "bog",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bog"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Antoni_Lange#Miranda_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:26"
    },
    {
      "id": "20626244-0c02-4aa0-95eb-ef7d59b443b5",
      "slug": "pepowiny-wszystkich-ludzi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-joyce/ulisses/pepowiny-wszystkich-ludzi",
      "text": "Pępowiny wszystkich ludzi łączą się w przeszłości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "James Joyce",
        "slug": "james-joyce",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-joyce"
      },
      "book": {
        "title": "Ulisses",
        "slug": "ulisses",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-joyce/ulisses"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ulisses_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:10"
    },
    {
      "id": "65514498-d29b-4b4c-8bdf-bffa085a0f20",
      "slug": "moze-nie-da-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-carroll/zakochany-duch/moze-nie-da-sie",
      "text": "Może nie da się odzyskać czegoś, co kiedyś nas opuściło. Czegoś, czemu pozwoliliśmy odejść.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jonathan Carroll",
        "slug": "jonathan-carroll",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-carroll"
      },
      "book": {
        "title": "Zakochany duch",
        "slug": "zakochany-duch",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-carroll/zakochany-duch"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "strata",
          "slug": "strata",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strata"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zakochany_duch",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:06"
    },
    {
      "id": "8dae6f88-e38c-4e9e-a247-48a562aaf042",
      "slug": "to-zadziwiajace-jak",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-carroll/na-pastwe-aniolow/to-zadziwiajace-jak",
      "text": "To zadziwiające, jak przeszłe sprawy potrafią nas zranić jeszcze po tylu latach.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jonathan Carroll",
        "slug": "jonathan-carroll",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-carroll"
      },
      "book": {
        "title": "Na pastwę aniołów",
        "slug": "na-pastwe-aniolow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-carroll/na-pastwe-aniolow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Na_pastw%C4%99_anio%C5%82%C3%B3w#T",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:04"
    },
    {
      "id": "b3076e96-55b6-4055-b422-3eff47ea4a20",
      "slug": "zrozumiesz-kim-jestes",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-carroll/szklana-zupa/zrozumiesz-kim-jestes",
      "text": "Zrozumiesz, kim jesteś dzięki temu, kim byłeś.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jonathan Carroll",
        "slug": "jonathan-carroll",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-carroll"
      },
      "book": {
        "title": "Szklana zupa",
        "slug": "szklana-zupa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-carroll/szklana-zupa"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "tożsamość",
          "slug": "tozsamosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tozsamosc"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Szklana_zupa",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:00"
    },
    {
      "id": "a75cc8ea-2bb8-4afc-b585-a084aec02289",
      "slug": "problem-ze-swiadomoscia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-carroll/szklana-zupa/problem-ze-swiadomoscia",
      "text": "Problem ze świadomością polega na tym, że twoja przeszłość zawsze żyje gdzieś w tobie. Jeśli zapędzisz psa do kąta i przestraszysz go, to wyjdzie z niego wilk i cię pogryzie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jonathan Carroll",
        "slug": "jonathan-carroll",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-carroll"
      },
      "book": {
        "title": "Szklana zupa",
        "slug": "szklana-zupa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-carroll/szklana-zupa"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "świadomość",
          "slug": "swiadomosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiadomosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Szklana_zupa",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:00"
    },
    {
      "id": "55de6071-d698-4d51-89fe-a9a91d3c59dd",
      "slug": "nie-mozesz-zmienic",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-carroll/biale-jablka/nie-mozesz-zmienic",
      "text": "Nie możesz zmienić przeszłości, ale przeszłość zawsze powraca, żeby zmienić ciebie. Zarówno twoją teraźniejszość, jak i przyszłość.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jonathan Carroll",
        "slug": "jonathan-carroll",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-carroll"
      },
      "book": {
        "title": "Białe jabłka",
        "slug": "biale-jablka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-carroll/biale-jablka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zmiana",
          "slug": "zmiana",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zmiana"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jonathan_Carroll#Bia%C5%82e_jab%C5%82ka",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:59"
    },
    {
      "id": "267192dc-4cd8-4ca6-ad9e-f51509e4127a",
      "slug": "jakie-to-dziwne",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka/jakie-to-dziwne",
      "text": "Jakie to dziwne – zwrócił mi uwagę Holmes kilka wieczorów później – że aby poznać przeszłość, czasami trzeba najpierw poznać przyszłość.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Arturo Pérez-Reverte",
        "slug": "arturo-perez-reverte",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte"
      },
      "book": {
        "title": "Szachownica flamandzka",
        "slug": "szachownica-flamandzka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "przyszłość",
          "slug": "przyszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Szachownica_flamandzka",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:53"
    },
    {
      "id": "afa01de9-b826-42dc-8b5a-721b17e6f3d7",
      "slug": "ruiny-maja-wdziek",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-rodziewiczowna/klejnot/ruiny-maja-wdziek",
      "text": "Ruiny mają wdzięk dla tych, którzy w nich żyć nie potrzebują.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Maria Rodziewiczówna",
        "slug": "maria-rodziewiczowna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-rodziewiczowna"
      },
      "book": {
        "title": "Klejnot",
        "slug": "klejnot",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-rodziewiczowna/klejnot"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 72,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ironia",
          "slug": "ironia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ironia"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Maria_Rodziewicz%C3%B3wna#Klejnot",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:42"
    },
    {
      "id": "47b4037e-4fa7-4fcd-8b85-e2d6aa6d6a0a",
      "slug": "nawet-gdybym-czegos",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/zwyciezca-jest-sam/nawet-gdybym-czegos",
      "text": "Nawet gdybym czegoś żałował – już za późno zaczynać od nowa. Takie są reguły gry.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Zwycięzca jest sam",
        "slug": "zwyciezca-jest-sam",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/zwyciezca-jest-sam"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "nowy początek",
          "slug": "nowy-poczatek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nowy-poczatek"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zwyci%C4%99zca_jest_sam#Javits_Wild",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:33"
    },
    {
      "id": "ebf7999b-f433-408e-81c8-ba858592c905",
      "slug": "kazdy-ma-prawo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/zwyciezca-jest-sam/kazdy-ma-prawo",
      "text": "Każdy ma prawo pogrzebać tajemnice własnej przeszłości w mrokach swojej pamięci.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Zwycięzca jest sam",
        "slug": "zwyciezca-jest-sam",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/zwyciezca-jest-sam"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "tajemnica",
          "slug": "tajemnica",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tajemnica"
        },
        {
          "name": "prywatność",
          "slug": "prywatnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prywatnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zwyci%C4%99zca_jest_sam#Hamid_Hussain",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:31"
    },
    {
      "id": "efd11219-6015-4482-903b-ffb0ddb58c13",
      "slug": "isc-ciagle-dalej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/zahir/isc-ciagle-dalej",
      "text": "Iść ciągle dalej, zostawić za sobą historię, którą nam wmówiono, i wszystko, co nam narzucono.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Zahir",
        "slug": "zahir",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/zahir"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "niezależność",
          "slug": "niezaleznosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niezaleznosc"
        },
        {
          "name": "presja społeczna",
          "slug": "presja-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/presja-spoleczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zahir#I",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:30"
    },
    {
      "id": "8c0676e3-0424-413b-81a3-eda3bcfc655b",
      "slug": "wazne-jest-aby",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/zahir/wazne-jest-aby",
      "text": "Ważne jest, aby pozwolić pewnym rzeczom odejść. Uwolnić się od nich. Odciąć. Zamknąć cykl. Nie z powodu dumy, słabości czy pychy, ale po prostu dlatego, że na coś już nie ma miejsca w twoim życiu. Zamknij drzwi, zmień płytę, posprzątaj dom, strzepnij kurz. Przestań być tym, kim byłeś. Bądź tym, kim jesteś\n\nMusisz zrozumieć, że to nie jest gra znaczonymi kartami. Raz wygrywamy, raz przegrywamy. Nie oczekuj, że inni ci coś zwrócą, docenią twój wysiłek, odkryją twój geniusz, odwzajemnią twoją miłość.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Zahir",
        "slug": "zahir",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/zahir"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "oczekiwanie",
          "slug": "oczekiwanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/oczekiwanie"
        },
        {
          "name": "nowy początek",
          "slug": "nowy-poczatek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nowy-poczatek"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zahir#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:30"
    },
    {
      "id": "7fceb268-9bae-48c3-9166-ca12d8c42b54",
      "slug": "milosc-mowila-mi-jestem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/zahir/milosc-mowila-mi-jestem",
      "text": "Miłość mówiła mi „Jestem wszystkim i niczym. Jestem jak wiatr i nie mogę wejść tam, gdzie okna i drzwi są zamknięte.”\n\nTłumaczyłem miłości „Przecież jestem otwarty!”\n\n„Wiatr jest utkany z powietrza – szeptała. – W twoim domu jest powietrze, lecz wszystko zaryglowałeś na cztery spusty. Meble pokrywa kurz, wilgoć niszczy obrazy i plami ściany. Ty nadal oddychasz i znasz jakąś część mnie, ale ja nie jestem częścią, jestem całością, a tej nie poznasz nigdy”. (…) ponieważ byłem pusty, wiatr przyniósł mi wiele nowego – dźwięki, których nigdy nie słyszałem, ludzi, których wcześniej nie znałem. odnalazłem dawną radość życia, bo uwolniłem się od mojej historii osobistej, zniszczyłem akomodatora, odkryłem, że tak jak nomadzi i szamani na stepie, jestem w stanie błogosławić innych ludzi. Odkryłem, że czuję się dużo lepiej, że jestem silniejszy, niż sądziłem. Czas wytrąca z rytmu tylko tych, którzy nigdy nie mieli odwagi iść w swoim własnym tempie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Zahir",
        "slug": "zahir",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/zahir"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "zmiana",
          "slug": "zmiana",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zmiana"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zahir#M",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:30"
    },
    {
      "id": "6632a385-cd96-4b37-bef4-c0934ee0daed",
      "slug": "niektore-historie-sa-niedokonczone",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/zahir/niektore-historie-sa-niedokonczone",
      "text": "Niektóre historie są niedokończone, jakby zostały przerwane w połowie. A wtedy tkwią tym mocniej w nas, bo kiedy nie zamkniemy jakiegoś etapu, nie możemy przejść do następnego.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Zahir",
        "slug": "zahir",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/zahir"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "nowy początek",
          "slug": "nowy-poczatek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nowy-poczatek"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zahir#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:30"
    },
    {
      "id": "3730e8df-6cd5-4196-9740-b87f80be6beb",
      "slug": "trzeba-umiec-zauwazyc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/zahir/trzeba-umiec-zauwazyc",
      "text": "Trzeba umieć zauważyć, kiedy jakiś etap życia dobiega końca. Zakończyć cykl, zatrzasnąć drzwi, zamknąć rozdział – nieważne, jak to nazwiemy, ważne, żeby zostawić za sobą to, co już minęło.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Zahir",
        "slug": "zahir",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/zahir"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zmiana",
          "slug": "zmiana",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zmiana"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "nowy początek",
          "slug": "nowy-poczatek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nowy-poczatek"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zahir#T",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:30"
    },
    {
      "id": "c5d05005-2416-45a8-ab13-fb4124908d6a",
      "slug": "nieuniknione-zawsze-nadchodzi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/piata-gora/nieuniknione-zawsze-nadchodzi",
      "text": "Nieuniknione zawsze nadchodzi. (…) Trzeba wiele dyscypliny i cierpliwości, aby przez to przejść. (…) I nadziei. Gdy jej nie ma, nie wolno trwonić sił, walcząc z niemożliwym. Ale nie jest to sprawa nadziei na przyszłość. Chodzi raczej o ponowne stworzenie przeszłości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Piąta góra",
        "slug": "piata-gora",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/piata-gora"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nadzieja",
          "slug": "nadzieja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nadzieja"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "cierpliwość",
          "slug": "cierpliwosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpliwosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pi%C4%85ta_g%C3%B3ra#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:23"
    },
    {
      "id": "40337025-4862-4475-b408-3b567b9c4cca",
      "slug": "jesli-twoja-przeszlosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/piata-gora/jesli-twoja-przeszlosc",
      "text": "Jeśli twoja przeszłość cię nie zadowala, zapomnij teraz o niej. Wyobraź sobie nową historię swego życia i uwierz w nią. Skoncentruj się jedynie na chwilach, w których osiągałeś to, czego pragnąłeś – i ta siła pomoże ci zdobyć to, czego chcesz.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Piąta góra",
        "slug": "piata-gora",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/piata-gora"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "pewność siebie",
          "slug": "pewnosc-siebie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pewnosc-siebie"
        },
        {
          "name": "nowy początek",
          "slug": "nowy-poczatek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nowy-poczatek"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pi%C4%85ta_g%C3%B3ra#J",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:23"
    },
    {
      "id": "a2a1808e-b69e-4737-b0b9-c873823955fd",
      "slug": "sprobuj-po-prostu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/na-brzegu-rzeki-piedry-usiadlam-i-plakalam/sprobuj-po-prostu",
      "text": "Spróbuj po prostu żyć. Rozpamiętywanie jest zajęciem starców.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Na brzegu rzeki Piedry usiadłam i płakałam",
        "slug": "na-brzegu-rzeki-piedry-usiadlam-i-plakalam",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/na-brzegu-rzeki-piedry-usiadlam-i-plakalam"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "starość",
          "slug": "starosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/starosc"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Na_brzegu_rzeki_Piedry_usiad%C5%82am_i_p%C5%82aka%C5%82am#S",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:22"
    },
    {
      "id": "5913760a-d101-48f0-a5ac-b747fcd4a6d2",
      "slug": "to-co-wydarzylo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/na-brzegu-rzeki-piedry-usiadlam-i-plakalam/to-co-wydarzylo",
      "text": "To, co wydarzyło się dawno temu, pozostaje w pamięci bardziej żywe niż to, co zdarzyło się wczoraj.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Na brzegu rzeki Piedry usiadłam i płakałam",
        "slug": "na-brzegu-rzeki-piedry-usiadlam-i-plakalam",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/na-brzegu-rzeki-piedry-usiadlam-i-plakalam"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Na_brzegu_rzeki_Piedry_usiad%C5%82am_i_p%C5%82aka%C5%82am#T",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:22"
    },
    {
      "id": "7d0be9d5-ccb4-406e-8df7-cc70149ff05a",
      "slug": "tak-zazwyczaj-zachowuja",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/demon-i-panna-prym/tak-zazwyczaj-zachowuja",
      "text": "Tak zazwyczaj zachowują się starzy ludzie: bez końca rozpamiętują przeszłość i czasy młodości, przyglądają się światu, z którym powoli zaczynają się żegnać, i szukają pretekstu do rozmów z sąsiadami.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Demon i panna Prym",
        "slug": "demon-i-panna-prym",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/demon-i-panna-prym"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "starość",
          "slug": "starosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/starosc"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Demon_i_panna_Prym#T",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:17"
    },
    {
      "id": "97745907-8afb-42c0-9e18-575067a222f5",
      "slug": "to-co-robisz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/alef/to-co-robisz",
      "text": "To, co robisz teraz, może ocalić przeszłość i w konsekwencji zmienić przyszłość.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Alef",
        "slug": "alef",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/alef"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "chwila obecna",
          "slug": "chwila-obecna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chwila-obecna"
        },
        {
          "name": "przyszłość",
          "slug": "przyszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Alef_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:12"
    },
    {
      "id": "d413cc93-a111-49e7-9fb5-176a927f1740",
      "slug": "nie-mysl-o-tym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/alchemik/nie-mysl-o-tym",
      "text": "Nie myśl o tym, co zostawiasz za sobą. Wszystko wpisane jest w Duszę Świata i pozostanie w niej na zawsze.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Alchemik",
        "slug": "alchemik",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/alchemik"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "duchowość",
          "slug": "duchowosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchowosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Alchemik#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:11"
    },
    {
      "id": "dcda363d-f73e-47d3-aed6-2efd77244963",
      "slug": "aby-wyrazic-siebie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/bruce-lee/tao-of-jeet-kune-do/aby-wyrazic-siebie",
      "text": "Aby wyrazić siebie swobodnie, musisz umrzeć dla wszystkiego, co było. „Stare” daje ci stabilizację, a „nowe” płynność.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Bruce Lee",
        "slug": "bruce-lee",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/bruce-lee"
      },
      "book": {
        "title": "Tao of Jeet Kune Do",
        "slug": "tao-of-jeet-kune-do",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/bruce-lee/tao-of-jeet-kune-do"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zmiana",
          "slug": "zmiana",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zmiana"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "nowy początek",
          "slug": "nowy-poczatek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nowy-poczatek"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Bruce_Lee#Tao_of_Jeet_Kune_Do",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:01"
    },
    {
      "id": "2ec52554-211d-4697-a323-1b822f94609e",
      "slug": "ja-ide-dalej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/orson-scott-card/siodmy-syn/ja-ide-dalej",
      "text": "Ja idę dalej, wielebny ojcze. po prostu idę dalej. To nie to samo, co zapomnieć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Orson Scott Card",
        "slug": "orson-scott-card",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/orson-scott-card"
      },
      "book": {
        "title": "Siódmy syn",
        "slug": "siodmy-syn",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/orson-scott-card/siodmy-syn"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "zapominanie",
          "slug": "zapominanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zapominanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Si%C3%B3dmy_syn",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:51"
    },
    {
      "id": "ad1d55f0-4eef-4905-8ee5-c3eef8892461",
      "slug": "wszystko-co-zle",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/przy-obieraniu-cebuli/wszystko-co-zle",
      "text": "Wszystko, co złe, powinno się zapomnieć…",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Günter Grass",
        "slug": "gunter-grass",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass"
      },
      "book": {
        "title": "Przy obieraniu cebuli",
        "slug": "przy-obieraniu-cebuli",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/przy-obieraniu-cebuli"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "zapominanie",
          "slug": "zapominanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zapominanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/G%C3%BCnter_Grass#Przy_obieraniu_cebuli",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:47"
    },
    {
      "id": "5ed5c861-84f1-4ec4-8372-d2043cc84688",
      "slug": "to-co-po-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/przy-obieraniu-cebuli/to-co-po-jest",
      "text": "To, co po, jest zawsze tym, co przed. Na to, co nazywamy teraźniejszością, na to ulotne teraz-teraz-teraz, pada stale cień minionego teraz, tak że również drogę ucieczki do przodu, zwaną przyszłością, można przebiec jedynie na ołowianych nogach.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Günter Grass",
        "slug": "gunter-grass",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass"
      },
      "book": {
        "title": "Przy obieraniu cebuli",
        "slug": "przy-obieraniu-cebuli",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/przy-obieraniu-cebuli"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "chwila obecna",
          "slug": "chwila-obecna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chwila-obecna"
        },
        {
          "name": "przyszłość",
          "slug": "przyszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/G%C3%BCnter_Grass#Przy_obieraniu_cebuli",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:47"
    },
    {
      "id": "76213a9e-1d4c-45ed-9160-1c68fce7a4c8",
      "slug": "znow-przychodzi-wczoraj",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/miejscowe-znieczulenie/znow-przychodzi-wczoraj",
      "text": "Znów przychodzi wczoraj i przedkłada rachunek za światło.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Günter Grass",
        "slug": "gunter-grass",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass"
      },
      "book": {
        "title": "Miejscowe znieczulenie",
        "slug": "miejscowe-znieczulenie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/miejscowe-znieczulenie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "konsekwencje decyzji",
          "slug": "konsekwencje-decyzji",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konsekwencje-decyzji"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Miejscowe_znieczulenie#Z",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:46"
    },
    {
      "id": "69435ac0-e77a-425b-916b-8b0adff8c21c",
      "slug": "czas-odklada-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/przy-obieraniu-cebuli/czas-odklada-sie",
      "text": "Czas odkłada się warstwa po warstwie. To, co pokrywa, można co najwyżej dojrzeć przez szpary.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Günter Grass",
        "slug": "gunter-grass",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass"
      },
      "book": {
        "title": "Przy obieraniu cebuli",
        "slug": "przy-obieraniu-cebuli",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/przy-obieraniu-cebuli"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "czas",
          "slug": "czas",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czas"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/G%C3%BCnter_Grass#Przy_obieraniu_cebuli",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:46"
    },
    {
      "id": "cbf336b3-6b46-4462-85c5-9a6e4dea5287",
      "slug": "juz-w-tym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/miejscowe-znieczulenie/juz-w-tym",
      "text": "Już w tym, co przedtem, zaczyna się to, co potem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Günter Grass",
        "slug": "gunter-grass",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass"
      },
      "book": {
        "title": "Miejscowe znieczulenie",
        "slug": "miejscowe-znieczulenie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/miejscowe-znieczulenie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "przyszłość",
          "slug": "przyszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Miejscowe_znieczulenie#J",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:44"
    },
    {
      "id": "ff71ba1c-8dc8-4ae1-ac04-62aac149658d",
      "slug": "trwanie-jest-to-ciagly",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henri-bergson/ewolucja-tworcza/trwanie-jest-to-ciagly",
      "text": "Trwanie jest to ciągły postęp przeszłości, która wgryza się w przyszłość i nabrzmiewa, idąc naprzód.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Henri Bergson",
        "slug": "henri-bergson",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henri-bergson"
      },
      "book": {
        "title": "Ewolucja twórcza",
        "slug": "ewolucja-tworcza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henri-bergson/ewolucja-tworcza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 22,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "czas",
          "slug": "czas",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czas"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "filozofia",
          "slug": "filozofia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/filozofia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Henri_Bergson#Ewolucja_tw%C3%B3rcza_(1907)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:41"
    },
    {
      "id": "f0ef7afe-440c-4121-befc-23fc237e3c4a",
      "slug": "nie-lubie-myslec",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maja-lidia-kossakowska/zarna-niebios/nie-lubie-myslec",
      "text": "Nie lubię myśleć o przeszłości, ale, prawdę mówiąc, nie mam innego wyjścia. Wszystko to, co działo się przedtem i dzieje się teraz, jest ściśle połączone. Nie potrafię wykonać żądnego ruchu bez przeświadczenia, że zostałem naznaczony.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Maja Lidia Kossakowska",
        "slug": "maja-lidia-kossakowska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maja-lidia-kossakowska"
      },
      "book": {
        "title": "Żarna niebios",
        "slug": "zarna-niebios",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maja-lidia-kossakowska/zarna-niebios"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "los",
          "slug": "los",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/los"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/%C5%BBarna_niebios",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:39"
    },
    {
      "id": "327cb35a-5e1c-4f6f-8771-f147307ffb59",
      "slug": "wydaje-sie-nam",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/klucz-niebieski-albo-opowiesci-biblijne-zebrane-ku-pouczeniu-i-przestrodze/wydaje-sie-nam",
      "text": "Wydaje się nam, że przeszłość jest naszą własnością. Otóż przeciwnie – to my jesteśmy jej własnością, ponieważ nie jesteśmy w stanie dokonać w niej zmian, ona natomiast wypełnia całość naszego istnienia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Leszek Kołakowski",
        "slug": "leszek-kolakowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski"
      },
      "book": {
        "title": "Klucz niebieski albo opowieści biblijne zebrane ku pouczeniu i przestrodze",
        "slug": "klucz-niebieski-albo-opowiesci-biblijne-zebrane-ku-pouczeniu-i-przestrodze",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/klucz-niebieski-albo-opowiesci-biblijne-zebrane-ku-pouczeniu-i-przestrodze"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "tożsamość",
          "slug": "tozsamosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tozsamosc"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Leszek_Ko%C5%82akowski#Klucz_niebieski_albo_Opowie%C5%9Bci_biblijne_zebrane_ku_pouczeniu_i_przestrodze_(1965)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:33"
    },
    {
      "id": "c0758b14-17a8-4e69-846d-2f78c37cc0a8",
      "slug": "musisz-wyrzec-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/rosshalde/musisz-wyrzec-sie",
      "text": "Musisz wyrzec się wszystkiego, co masz, i musisz oczyścić się z całej przeszłości, inaczej nigdy nie zdołasz jasnym, swobodnym wzrokiem spojrzeć na świat.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Hermann Hesse",
        "slug": "hermann-hesse",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse"
      },
      "book": {
        "title": "Rosshalde",
        "slug": "rosshalde",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/rosshalde"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "nowy początek",
          "slug": "nowy-poczatek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nowy-poczatek"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Hermann_Hesse#Rosshalde",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:14"
    },
    {
      "id": "cb474fa0-65ad-4206-bb5c-55bcd1e1978f",
      "slug": "jesli-ktos-mysli",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/johnny-i-zmarli/jesli-ktos-mysli",
      "text": "Jeśli ktoś myśli, że przeszłość to coś, co minęło i się skończyło, to się myli. To, co minęło, nie zniknęło dlatego, że nas już tam nie ma. Przeszłość była i trwa, tylko trzeba trochę wysiłku, żeby to zrozumieć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Johnny i zmarli",
        "slug": "johnny-i-zmarli",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/johnny-i-zmarli"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Terry_Pratchett#Johnny_i_zmarli_(1993)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:03"
    },
    {
      "id": "863a7566-d652-4082-8850-9daa29d8f4ba",
      "slug": "to-wazne-bysmy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/w-polnoc-sie-odzieje/to-wazne-bysmy",
      "text": "To ważne, byśmy wiedzieli, skąd przychodzimy, ponieważ jeśli nie wiemy, skąd przychodzimy, to nie wiemy, gdzie jesteśmy, a jeśli nie wiemy, gdzie jesteśmy, to nie wiemy, dokąd zmierzamy. A jeśli ktoś nie wie, dokąd zmierza, to prawdopodobnie zmierza w złym kierunku.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "W północ się odzieję",
        "slug": "w-polnoc-sie-odzieje",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/w-polnoc-sie-odzieje"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "tożsamość",
          "slug": "tozsamosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tozsamosc"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "cel",
          "slug": "cel",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cel"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Terry_Pratchett#W_p%C3%B3%C5%82noc_si%C4%99_odziej%C4%99_(2010)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:02"
    },
    {
      "id": "6be92337-cac3-4abd-a4f2-a826aa79a1ab",
      "slug": "patrzenie-za-siebie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/ostatni-bohater/patrzenie-za-siebie",
      "text": "Patrzenie za siebie zawsze jest błędnym posunięciem (...). Spowalnia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Ostatni bohater",
        "slug": "ostatni-bohater",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/ostatni-bohater"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "działanie",
          "slug": "dzialanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dzialanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ostatni_bohater",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:00"
    },
    {
      "id": "c2913c3e-0adb-4486-b9e2-826c06e24456",
      "slug": "wszystko-co-zaszlo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/zlodziej-czasu/wszystko-co-zaszlo",
      "text": "WSZYSTKO, CO ZASZŁO, POZOSTAJE ZASZŁE.\n\n– Co to za filozofia?\n\nJEDYNA, KTÓRA DZIAŁA.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Złodziej czasu",
        "slug": "zlodziej-czasu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/zlodziej-czasu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "filozofia",
          "slug": "filozofia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/filozofia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Terry_Pratchett#Z%C5%82odziej_czasu_(2001)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:59"
    },
    {
      "id": "9ca33393-6f3f-4526-890a-9645be317a65",
      "slug": "rzeczy-zawsze-kiedys",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/pomniejsze-bostwa/rzeczy-zawsze-kiedys",
      "text": "Rzeczy zawsze kiedyś były lepsze, niż są teraz. Taka jest natura rzeczy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Pomniejsze bóstwa",
        "slug": "pomniejsze-bostwa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/pomniejsze-bostwa"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "nostalgia",
          "slug": "nostalgia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nostalgia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pomniejsze_b%C3%B3stwa",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:53"
    },
    {
      "id": "35c3191f-814b-4a83-bb4c-45b5a526613f",
      "slug": "zrozumialem-ze-gdy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/slawomir-mrozek/varia-zycie-i-inne-okolicznosci/zrozumialem-ze-gdy",
      "text": "Zrozumiałem, że gdy się raz odejdzie, nie ma już prawdziwego powrotu. To dotyczy wszystkich sytuacji tego typu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Sławomir Mrożek",
        "slug": "slawomir-mrozek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/slawomir-mrozek"
      },
      "book": {
        "title": "Varia. Życie i inne okoliczności",
        "slug": "varia-zycie-i-inne-okolicznosci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/slawomir-mrozek/varia-zycie-i-inne-okolicznosci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/S%C5%82awomir_Mro%C5%BCek#Varia._%C5%BBycie_i_inne_okoliczno%C5%9Bci",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:44"
    },
    {
      "id": "d791afea-82d9-4e30-8f83-fe947da0d7b0",
      "slug": "gdzie-mialbym-trzymac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jean-paul-sartre/mdlosci/gdzie-mialbym-trzymac",
      "text": "Gdzie miałbym trzymać swoją przeszłość? Nie można jej włożyć do kieszeni; trzeba mieć dom, żeby ją tam ułożyć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jean-Paul Sartre",
        "slug": "jean-paul-sartre",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jean-paul-sartre"
      },
      "book": {
        "title": "Mdłości",
        "slug": "mdlosci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jean-paul-sartre/mdlosci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Md%C5%82o%C5%9Bci",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:40"
    },
    {
      "id": "21cbe27e-d5a8-41fb-a66a-e4370e48353f",
      "slug": "nie-wraca-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-dabrowska/noce-i-dnie-tom-iii-i-iv/nie-wraca-sie",
      "text": "Nie wraca się nigdy na dobre tam, skąd się niegdyś wyszło.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Maria Dąbrowska",
        "slug": "maria-dabrowska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-dabrowska"
      },
      "book": {
        "title": "Noce i dnie. Tom III i IV",
        "slug": "noce-i-dnie-tom-iii-i-iv",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-dabrowska/noce-i-dnie-tom-iii-i-iv"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Maria_D%C4%85browska#Noce_i_dnie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:36"
    },
    {
      "id": "a6b5fe12-a913-422b-96c2-e1e0ce00669a",
      "slug": "i-chwile-jedne",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz/konrad-wallenrod/i-chwile-jedne",
      "text": "I chwilę jednę tak górnie przeżyli,\n\nJak ich przodkowie niegdyś całe życie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Adam Mickiewicz",
        "slug": "adam-mickiewicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz"
      },
      "book": {
        "title": "Konrad Wallenrod",
        "slug": "konrad-wallenrod",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz/konrad-wallenrod"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "bohaterstwo",
          "slug": "bohaterstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bohaterstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Adam_Mickiewicz#Konrad_Wallenrod_(1828)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:22"
    },
    {
      "id": "0fc0cb76-fcb8-437a-9325-f2cfb8ce8387",
      "slug": "nikt-nie-zyje",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/dolina-issy/nikt-nie-zyje",
      "text": "Nikt nie żyje sam: rozmawia z tymi, co przeminęli; ich życie w niego się wciela.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Czesław Miłosz",
        "slug": "czeslaw-milosz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz"
      },
      "book": {
        "title": "Dolina Issy",
        "slug": "dolina-issy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/dolina-issy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Dolina_Issy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:53"
    },
    {
      "id": "7737963f-3458-474e-9115-219d86b9b2eb",
      "slug": "hej-moje-szczescie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/krzyzacy/hej-moje-szczescie",
      "text": "Hej! Moje szczęście za mną, nie przede mną!",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Henryk Sienkiewicz",
        "slug": "henryk-sienkiewicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz"
      },
      "book": {
        "title": "Krzyżacy",
        "slug": "krzyzacy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/krzyzacy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "szczęście",
          "slug": "szczescie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szczescie"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Krzy%C5%BCacy_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:49"
    },
    {
      "id": "6f89cb6b-c846-461a-8268-7f33f289df3d",
      "slug": "przeszlosc-choc-z-natury",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell/rok-1984/przeszlosc-choc-z-natury",
      "text": "Przeszłość, choć z natury podatna na zmiany, nigdy zmieniana nie była. Co stanowiło prawdę teraz, stanowiło prawdę od zawsze i wiecznie. Zasada była dziecinnie prosta. Wymagała jedynie ciągłych zwycięstw nad własną pamięcią. Nazywano to „regulacją faktów”, a w nowomowie „dwójmyśleniem”.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "George Orwell",
        "slug": "george-orwell",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell"
      },
      "book": {
        "title": "Rok 1984",
        "slug": "rok-1984",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell/rok-1984"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "prawda",
          "slug": "prawda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prawda"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Rok_1984#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:43"
    },
    {
      "id": "64119272-fe04-4b18-9f97-921f3aed4f4f",
      "slug": "przeszlosc-to-dziwna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell/brak-tchu/przeszlosc-to-dziwna",
      "text": "Przeszłość to dziwna rzecz. Towarzyszy nam przez cały czas(...) a jednak najczęściej nie jest ona realnym bytem tylko po prostu zestawieniem faktów, które zapadły wam w pamięć niczym wiadomości z podręcznika do historii. Nagle jakiś przypadkowy widok, dźwięk, czy zapach (...) puszcza w ruch maszynerię i nie tylko powraca do was przeszłość: to wy sami w nią zapadacie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "George Orwell",
        "slug": "george-orwell",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell"
      },
      "book": {
        "title": "Brak tchu",
        "slug": "brak-tchu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell/brak-tchu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Brak_tchu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:41"
    },
    {
      "id": "f50aaad1-48a5-4e12-9a86-b99a79a71d90",
      "slug": "plun-na-wszystko",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus/lalka/plun-na-wszystko",
      "text": "– Pluń na wszystko, co minęło: na własną boleść i na cudzą nikczemność… Wybierz sobie jaki cel, jakikolwiek, i zacznij nowe życie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Bolesław Prus",
        "slug": "boleslaw-prus",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus"
      },
      "book": {
        "title": "Lalka",
        "slug": "lalka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus/lalka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zmiana",
          "slug": "zmiana",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zmiana"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Lalka_(Boles%C5%82aw_Prus)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:30"
    },
    {
      "id": "99dfdf11-ef15-4fb6-919f-21b4a0ab5257",
      "slug": "bede-uzywal-terazniejszosci",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/johann-wolfgang-von-goethe/cierpienia-mlodego-wertera/bede-uzywal-terazniejszosci",
      "text": "Będę używał teraźniejszości i niech się stanie przeszłością, co minęło.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Johann Wolfgang von Goethe",
        "slug": "johann-wolfgang-von-goethe",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/johann-wolfgang-von-goethe"
      },
      "book": {
        "title": "Cierpienia młodego Wertera",
        "slug": "cierpienia-mlodego-wertera",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/johann-wolfgang-von-goethe/cierpienia-mlodego-wertera"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "chwila obecna",
          "slug": "chwila-obecna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chwila-obecna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Cierpienia_m%C5%82odego_Wertera",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:00"
    },
    {
      "id": "80a6830a-52fc-47d2-b7f4-5ade56af8fa9",
      "slug": "czytamy-listy-umarlych",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wislawa-szymborska/wszelki-wypadek/czytamy-listy-umarlych",
      "text": "Czytamy listy umarłych jak bezradni bogowie,\n\nale jednak bogowie, bo znamy późniejsze daty.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wisława Szymborska",
        "slug": "wislawa-szymborska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wislawa-szymborska"
      },
      "book": {
        "title": "Wszelki wypadek",
        "slug": "wszelki-wypadek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wislawa-szymborska/wszelki-wypadek"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wis%C5%82awa_Szymborska#Tom_Wszelki_wypadek_(1972)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:26"
    },
    {
      "id": "d3a7d9df-7d81-4757-a2f0-ee5598b1242a",
      "slug": "i-cokolwiek-uczynie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wislawa-szymborska/wielka-liczba/i-cokolwiek-uczynie",
      "text": "I cokolwiek uczynię, zmieni się na zawsze\n\nw to co uczyniłam.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wisława Szymborska",
        "slug": "wislawa-szymborska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wislawa-szymborska"
      },
      "book": {
        "title": "Wielka liczba",
        "slug": "wielka-liczba",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wislawa-szymborska/wielka-liczba"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "decyzje",
          "slug": "decyzje",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/decyzje"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wis%C5%82awa_Szymborska#Tom_Wielka_liczba_(1976)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:25"
    },
    {
      "id": "31427ee7-158d-4de2-9f68-02546d2fb3ca",
      "slug": "prabyt-okresla-swiadomosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/prabyt-okresla-swiadomosc",
      "text": "Prabyt określa świadomość.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "świadomość",
          "slug": "swiadomosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiadomosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:19"
    },
    {
      "id": "2d1f5014-cf14-42ed-b878-31063db50662",
      "slug": "nie-ma-powrotu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/nie-ma-powrotu",
      "text": "Nie ma powrotu do jaskiń, jest nas za dużo.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "cywilizacja",
          "slug": "cywilizacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cywilizacja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:17"
    },
    {
      "id": "a62a4008-aa46-41e4-b9bb-7d352426bf0c",
      "slug": "najtrudniej-przewidziec-czyjas",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/najtrudniej-przewidziec-czyjas",
      "text": "Najtrudniej przewidzieć czyjąś przeszłość.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:16"
    },
    {
      "id": "6feee865-224f-4687-bf66-57fd144896af",
      "slug": "mimo-najszybszych-samolotow",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-sztaudynger/piorka/mimo-najszybszych-samolotow",
      "text": "Mimo najszybszych samolotów,\n\nDo wczoraj nie ma już powrotu…",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jan Sztaudynger",
        "slug": "jan-sztaudynger",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-sztaudynger"
      },
      "book": {
        "title": "Piórka",
        "slug": "piorka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-sztaudynger/piorka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 179,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pi%C3%B3rka#M",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:07"
    },
    {
      "id": "c3938056-4dc1-4a48-8b63-404137cd8db0",
      "slug": "bojazliwie-sleczec-i-rozmyslac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/georg-christoph-lichtenberg/aforyzmy/bojazliwie-sleczec-i-rozmyslac",
      "text": "Bojaźliwie ślęczeć i rozmyślać, co można było zrobić, jest najgorszym, co można robić.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Georg Christoph Lichtenberg",
        "slug": "georg-christoph-lichtenberg",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/georg-christoph-lichtenberg"
      },
      "book": {
        "title": "Aforyzmy",
        "slug": "aforyzmy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/georg-christoph-lichtenberg/aforyzmy"
      },
      "character": null,
      "chapter": "225",
      "chapter_parent": null,
      "page": 106,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "zadręczanie się",
          "slug": "zadreczanie-sie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zadreczanie-sie"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-25T22:02:49"
    },
    {
      "id": "789b46ec-6b58-4c89-99f6-5926e616e4de",
      "slug": "czy-jest-ktos",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-carroll/kosci-ksiezyca/czy-jest-ktos",
      "text": "Czy jest ktoś, kto się nie kurczy, kiedy wspomina własną przeszłość?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jonathan Carroll",
        "slug": "jonathan-carroll",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-carroll"
      },
      "book": {
        "title": "Kości Księżyca",
        "slug": "kosci-ksiezyca",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-carroll/kosci-ksiezyca"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 10,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "wstyd",
          "slug": "wstyd",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wstyd"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-19T15:26:45"
    },
    {
      "id": "4414cc62-abb3-4597-811c-33344d405c9e",
      "slug": "na-zawsze-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/artur-daniel-liskowacki/cukiernica-pani-kirsch/na-zawsze-jest",
      "text": "Na zawsze jest to, co było. I z nami i bez nas. Zwłaszcza bez nas.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Artur Daniel Liskowacki",
        "slug": "artur-daniel-liskowacki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/artur-daniel-liskowacki"
      },
      "book": {
        "title": "Cukiernica pani Kirsch",
        "slug": "cukiernica-pani-kirsch",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/artur-daniel-liskowacki/cukiernica-pani-kirsch"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-19T14:42:05"
    },
    {
      "id": "2f264220-2ba7-448b-82e6-f8ae1d813654",
      "slug": "zastawy-byly-kiedys",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/artur-daniel-liskowacki/cukiernica-pani-kirsch/zastawy-byly-kiedys",
      "text": "Zastawy były kiedyś równie solidne jak obyczaje.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Artur Daniel Liskowacki",
        "slug": "artur-daniel-liskowacki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/artur-daniel-liskowacki"
      },
      "book": {
        "title": "Cukiernica pani Kirsch",
        "slug": "cukiernica-pani-kirsch",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/artur-daniel-liskowacki/cukiernica-pani-kirsch"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "dobre maniery",
          "slug": "dobre-maniery",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dobre-maniery"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-19T14:42:01"
    },
    {
      "id": "dadbfd6c-29da-4ffe-96c7-fa7f9b35730f",
      "slug": "nie-przywiazuje-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/artur-daniel-liskowacki/cukiernica-pani-kirsch/nie-przywiazuje-sie",
      "text": "Nie przywiązuje się wagi do przeszłości, gdy wszystko, co istotne wydaje się przyszłością.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Artur Daniel Liskowacki",
        "slug": "artur-daniel-liskowacki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/artur-daniel-liskowacki"
      },
      "book": {
        "title": "Cukiernica pani Kirsch",
        "slug": "cukiernica-pani-kirsch",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/artur-daniel-liskowacki/cukiernica-pani-kirsch"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "przyszłość",
          "slug": "przyszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyszlosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-19T14:39:17"
    },
    {
      "id": "f1eb9cf2-cad6-4578-9c49-f6d2dc6dcfec",
      "slug": "nie-mozna-swej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-kepinski/lek/nie-mozna-swej",
      "text": "Nie można swej przeszłości wyciąć, jak wycina się nieudany kadr filmu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Antoni Kępiński",
        "slug": "antoni-kepinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-kepinski"
      },
      "book": {
        "title": "Lęk",
        "slug": "lek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-kepinski/lek"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-02T17:32:25"
    },
    {
      "id": "c3c884ed-2c1f-4d71-90d9-e31b4127c99c",
      "slug": "czym-rozni-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/cormac-mccarthy/droga/czym-rozni-sie",
      "text": "Czym różni się to, czego nigdy nie będzie, od tego, czego nigdy nie było.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Cormac McCarthy",
        "slug": "cormac-mccarthy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/cormac-mccarthy"
      },
      "book": {
        "title": "Droga",
        "slug": "droga",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/cormac-mccarthy/droga"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 34,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "przyszłość",
          "slug": "przyszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyszlosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-23T19:23:29"
    },
    {
      "id": "b14e147b-ae02-42c7-a69c-3eca95f6730e",
      "slug": "zostawilam-za-soba",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/magda-stachula/loft/zostawilam-za-soba",
      "text": "Zostawiłam za sobą niewygodną przeszłość, to, o czym chciałabym zapomnieć albo w ogóle sprawić, by nigdy się nie zdarzyło – cofnąć czas i móc dokonać wyboru, znów stanąć na rozstaju dróg i pójść w tę drugą stronę.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Magda Stachula",
        "slug": "magda-stachula",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/magda-stachula"
      },
      "book": {
        "title": "Loft",
        "slug": "loft",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/magda-stachula/loft"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-19T23:33:52"
    },
    {
      "id": "39ca6c0a-8173-4e70-8f48-f4f53a692d7b",
      "slug": "rzadko-szczescie-odczuwamy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/nikos-kazantzakis/grek-zorba/rzadko-szczescie-odczuwamy",
      "text": "Rzadko szczęście odczuwamy wtedy, kiedy jest naszym udziałem. Dopiero gdy przeminie, spoglądamy wstecz i nagle pojmujemy - niekiedy ze zdumieniem - jak bardzo byliśmy szczęśliwi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Nikos Kazantzakis",
        "slug": "nikos-kazantzakis",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/nikos-kazantzakis"
      },
      "book": {
        "title": "Grek Zorba",
        "slug": "grek-zorba",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/nikos-kazantzakis/grek-zorba"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 73,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "szczęście",
          "slug": "szczescie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szczescie"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-18T22:44:40"
    },
    {
      "id": "43ee6f2c-1340-4c10-94f7-07a0182f41f0",
      "slug": "jedynym-czarem-przeszlosci",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/oscar-wilde/portret-doriana-graya/jedynym-czarem-przeszlosci",
      "text": "Jedynym czarem przeszłości jest to, że minęła.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Oscar Wilde",
        "slug": "oscar-wilde",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/oscar-wilde"
      },
      "book": {
        "title": "Portret Doriana Graya",
        "slug": "portret-doriana-graya",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/oscar-wilde/portret-doriana-graya"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 80,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-17T23:01:38"
    },
    {
      "id": "f756b08a-9c9b-4c09-bad6-eb11db7f2aa2",
      "slug": "jest-nieslychanie-trudno",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marlen-haushofer/sciana/jest-nieslychanie-trudno",
      "text": "Jest niesłychanie trudno być sprawiedliwym wobec własnej przeszłości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Marlen Haushofer",
        "slug": "marlen-haushofer",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marlen-haushofer"
      },
      "book": {
        "title": "Ściana",
        "slug": "sciana",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marlen-haushofer/sciana"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 116,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "sprawiedliwość",
          "slug": "sprawiedliwosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sprawiedliwosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-16T11:14:34"
    },
    {
      "id": "dd44a39e-7fd8-4863-bdec-11934a07bd21",
      "slug": "wedlug-mnie-kazdy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wieslaw-mysliwski/traktat-o-luskaniu-fasoli/wedlug-mnie-kazdy",
      "text": "Według mnie każdy świat jest przeszły, każdy człowiek przeszły, bo czas jest tylko przeszły.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wiesław Myśliwski",
        "slug": "wieslaw-mysliwski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wieslaw-mysliwski"
      },
      "book": {
        "title": "Traktat o łuskaniu fasoli",
        "slug": "traktat-o-luskaniu-fasoli",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wieslaw-mysliwski/traktat-o-luskaniu-fasoli"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 284,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "czas",
          "slug": "czas",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czas"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T18:10:03"
    },
    {
      "id": "a687f376-8288-4c4f-8aca-0c84b15eec19",
      "slug": "czy-zastanawial-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wieslaw-mysliwski/traktat-o-luskaniu-fasoli/czy-zastanawial-sie",
      "text": "Czy zastanawiał się pan kiedyś, jak silnie związani jesteśmy z przeszłością? Niekoniecznie naszą. Zresztą cóż to jest nasza przeszłość? Gdzie są jej granice? To jest coś w rodzaju bliżej nieokreślonej tęsknoty, tylko za czym? Czy nie za tym, czego nigdy nie było, a co jednak minęło? Przeszłość to tylko nasza wyobraźnia, a wyobraźnia potrzebuje tęsknoty, wręcz karmi się tęsknotą. Przeszłość drogi panie nie ma nic wspólnego z czasem, jak się sądzi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wiesław Myśliwski",
        "slug": "wieslaw-mysliwski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wieslaw-mysliwski"
      },
      "book": {
        "title": "Traktat o łuskaniu fasoli",
        "slug": "traktat-o-luskaniu-fasoli",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wieslaw-mysliwski/traktat-o-luskaniu-fasoli"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 257,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "tęsknota",
          "slug": "tesknota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tesknota"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T17:36:29"
    },
    {
      "id": "401500b4-1933-40bd-b27c-3fe0e5aa56b7",
      "slug": "z-przeszlosci-jak",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zyta-rudzka/ten-sie-smieje-kto-ma-zeby/z-przeszlosci-jak",
      "text": "Z przeszłości jak z grobu, nie wyleziesz.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Zyta Rudzka",
        "slug": "zyta-rudzka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zyta-rudzka"
      },
      "book": {
        "title": "Ten się śmieje, kto ma zęby",
        "slug": "ten-sie-smieje-kto-ma-zeby",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zyta-rudzka/ten-sie-smieje-kto-ma-zeby"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-03T22:04:01"
    },
    {
      "id": "d7578dcf-9a8e-4503-b3d0-872f9a388116",
      "slug": "zanim-ruszysz-naprzod",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/harlan-coben/bez-pozegnania/zanim-ruszysz-naprzod",
      "text": "Zanim ruszysz naprzód, musisz spojrzeć wstecz.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Harlan Coben",
        "slug": "harlan-coben",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/harlan-coben"
      },
      "book": {
        "title": "Bez pożegnania",
        "slug": "bez-pozegnania",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/harlan-coben/bez-pozegnania"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-03T21:43:56"
    },
    {
      "id": "76ab3201-024b-4f28-aea3-87f5f9f08205",
      "slug": "przodkowie-i-potomkowie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/awantura-o-pieniadze-albo-zycie/przodkowie-i-potomkowie",
      "text": "Przodkowie i potomkowie są ważni. Przeszłość i przyszłość. Bez przeszłości i przyszłości wszystko jest teraźniejszością, a ona jest ulotna.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Eduardo Mendoza",
        "slug": "eduardo-mendoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza"
      },
      "book": {
        "title": "Awantura o pieniądze albo życie",
        "slug": "awantura-o-pieniadze-albo-zycie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/awantura-o-pieniadze-albo-zycie"
      },
      "character": "Siau",
      "chapter": "4. Stróż",
      "chapter_parent": null,
      "page": 56,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "chwila obecna",
          "slug": "chwila-obecna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chwila-obecna"
        },
        {
          "name": "przyszłość",
          "slug": "przyszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyszlosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T19:19:42"
    },
    {
      "id": "56bd4ace-aab4-4b6d-8790-108361872ab0",
      "slug": "nigdy-nie-ukrywalem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/awantura-o-pieniadze-albo-zycie/nigdy-nie-ukrywalem",
      "text": "Nigdy nie ukrywałem [...] mojej gwałtownej przeszłości. Sądziłem, że mam ją za sobą, ale prędzej czy później przeszłość wystawia nam fakturę.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Eduardo Mendoza",
        "slug": "eduardo-mendoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza"
      },
      "book": {
        "title": "Awantura o pieniądze albo życie",
        "slug": "awantura-o-pieniadze-albo-zycie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/awantura-o-pieniadze-albo-zycie"
      },
      "character": "Rómulo Przystojniak",
      "chapter": "3. Wiadomość",
      "chapter_parent": null,
      "page": 30,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T19:18:47"
    },
    {
      "id": "dc0aae36-2d46-414a-9996-b3c6a5632a22",
      "slug": "ocean-czasu-chcemy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon/marina/ocean-czasu-chcemy",
      "text": "[...] ocean czasu - chcemy czy nie - zawsze zwraca nam to, co w nim kiedyś pogrzebaliśmy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Carlos Ruiz Zafón",
        "slug": "carlos-ruiz-zafon",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon"
      },
      "book": {
        "title": "Marina",
        "slug": "marina",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon/marina"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "czas",
          "slug": "czas",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czas"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T17:09:13"
    },
    {
      "id": "19b6766d-9b20-4e67-854f-e8661eb271bb",
      "slug": "patrze-dzis-za-siebie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gabriel-garcia-marquez/rzecz-o-mych-smutnych-dziwkach/patrze-dzis-za-siebie",
      "text": "Patrzę dziś za siebie, widzę sznur tysięcy mężczyzn, którzy przeszli przez moje łóżka, i oddałabym duszę, żeby zostać choćby i z tym najgorszym.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Gabriel García Márquez",
        "slug": "gabriel-garcia-marquez",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gabriel-garcia-marquez"
      },
      "book": {
        "title": "Rzecz o mych smutnych dziwkach",
        "slug": "rzecz-o-mych-smutnych-dziwkach",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gabriel-garcia-marquez/rzecz-o-mych-smutnych-dziwkach"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T15:15:59"
    },
    {
      "id": "f03b214e-5dc3-40e4-96ac-9f671161967d",
      "slug": "znasz-cene-za-sprzedana",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/serca-atlantydow/znasz-cene-za-sprzedana",
      "text": "Znasz cenę za sprzedaną przyszłość […]? Jest taka, że nigdy nie możesz zapomnieć o przeszłości. Nigdy z nią nie kończysz.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephen King",
        "slug": "stephen-king",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king"
      },
      "book": {
        "title": "Serca Atlantydów",
        "slug": "serca-atlantydow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/serca-atlantydow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "przyszłość",
          "slug": "przyszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyszlosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T11:54:29"
    },
    {
      "id": "7dcb0728-1d3f-47da-b9c1-19cee0347145",
      "slug": "kiedy-ktos-umiera",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/serca-atlantydow/kiedy-ktos-umiera",
      "text": "Kiedy ktoś umiera, myślisz o przeszłości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephen King",
        "slug": "stephen-king",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king"
      },
      "book": {
        "title": "Serca Atlantydów",
        "slug": "serca-atlantydow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/serca-atlantydow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T11:54:15"
    },
    {
      "id": "00de1ea9-97ca-4568-883a-c70a3df47a89",
      "slug": "takie-rzeczy-zdarzaja",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/serca-atlantydow/takie-rzeczy-zdarzaja",
      "text": "[...] takie rzeczy zdarzają się całkiem często: idziesz spokojnie przed siebie, zajmujesz się własnymi sprawami, aż nagle ni stąd, ni zowąd wpadasz po szyję w przeszłość.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephen King",
        "slug": "stephen-king",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king"
      },
      "book": {
        "title": "Serca Atlantydów",
        "slug": "serca-atlantydow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/serca-atlantydow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T11:53:51"
    },
    {
      "id": "785ce179-8624-4dac-8d7e-5afe69749169",
      "slug": "smieszne-jak-czasami",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/buick-8/smieszne-jak-czasami",
      "text": "Śmieszne, jak czasami blisko jest przeszłość. Wydaje się, że wystarczy wyciągnąć rękę, żeby jej dotknąć. Tylko...\n\nTylko kto by chciał?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephen King",
        "slug": "stephen-king",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king"
      },
      "book": {
        "title": "Buick 8",
        "slug": "buick-8",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/buick-8"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T11:46:19"
    },
    {
      "id": "953abaef-d2d3-4b65-a48f-497b38733263",
      "slug": "przeszlosc-wyuczona-na-pamiec",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/gra-na-wielu-bebenkach/przeszlosc-wyuczona-na-pamiec",
      "text": "Przeszłość - wyuczona na pamięć mantra, fundament pamięci, na którym ułoży się małe anegdoty wspomnień.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Olga Tokarczuk",
        "slug": "olga-tokarczuk",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk"
      },
      "book": {
        "title": "Gra na wielu bębenkach",
        "slug": "gra-na-wielu-bebenkach",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/gra-na-wielu-bebenkach"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T11:40:16"
    }
  ]
}
