{
  "type": "topic",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "name": "nauka",
  "slug": "nauka",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka",
  "heading": "Cytaty o nauce",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka.md",
  "quotes_count": 157,
  "authors_count": 83,
  "parent": null,
  "children": [
    {
      "name": "technologia",
      "slug": "technologia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/technologia",
      "heading": "Cytaty o technologii"
    },
    {
      "name": "fizyka",
      "slug": "fizyka",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fizyka",
      "heading": "Cytaty o fizyce"
    },
    {
      "name": "matematyka",
      "slug": "matematyka",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/matematyka",
      "heading": "Cytaty o matematyce"
    },
    {
      "name": "psychologia",
      "slug": "psychologia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/psychologia",
      "heading": "Cytaty o psychologii"
    },
    {
      "name": "medycyna",
      "slug": "medycyna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/medycyna",
      "heading": "Cytaty o medycynie"
    },
    {
      "name": "biologia",
      "slug": "biologia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/biologia",
      "heading": "Cytaty o biologii"
    }
  ],
  "quotes": [
    {
      "id": "5e7afefa-1c27-4e09-a037-c1fd57fc97a7",
      "slug": "zbil-majatek-na-ropie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tess-gerritsen/mumia/zbil-majatek-na-ropie",
      "text": "[...] zbił majątek na ropie naftowej i gazie. Chociaż nie ma formalnego wykształcenia archeologicznego, jest bardzo utalentowanym i pełnym entuzjazmu amatorem. Sponsoruje wiele wykopalisk na całym świecie. [...] On potrzebuje nas, a my jego. Archeologię zawsze uprawiano w taki sposób. To sojusz ludzi mających pieniądze z tymi, którzy mają umiejętności.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Tess Gerritsen",
        "slug": "tess-gerritsen",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tess-gerritsen"
      },
      "book": {
        "title": "Mumia",
        "slug": "mumia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tess-gerritsen/mumia"
      },
      "character": "Alan Quigley",
      "chapter": "Rozdział siedemnasty",
      "chapter_parent": null,
      "page": 207,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pieniądze",
          "slug": "pieniadze",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pieniadze"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "współpraca",
          "slug": "wspolpraca",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolpraca"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-10-05T13:50:43"
    },
    {
      "id": "3eff2e3a-a309-4fbf-b9ec-969a7bab66ab",
      "slug": "niektorzy-staja-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/georg-christoph-lichtenberg/aforyzmy/niektorzy-staja-sie",
      "text": "Niektórzy stają się naukowcami, tak jak inni żołnierzami, dlatego tylko, że nie nadają się do niczego innego.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Georg Christoph Lichtenberg",
        "slug": "georg-christoph-lichtenberg",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/georg-christoph-lichtenberg"
      },
      "book": {
        "title": "Aforyzmy",
        "slug": "aforyzmy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/georg-christoph-lichtenberg/aforyzmy"
      },
      "character": null,
      "chapter": "262",
      "chapter_parent": null,
      "page": 121,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-26T13:14:13"
    },
    {
      "id": "f6f7d075-b5e8-4ab7-8af1-c3eba458b0b3",
      "slug": "kazdego-tygodnia-od-1983",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/vernon-coleman/potega-ciala/kazdego-tygodnia-od-1983",
      "text": "Każdego tygodnia od 1983 roku zbieram dowody potwierdzające ogromną moc drzemiącą w ludzkim ciele. Naukowcy z całego świata udowadniają, że moc ciała i umysłu jest potężniejsza, niż ktokolwiek mógłby to sobie wyobrazić zaledwie dziesięć lat temu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Vernon Coleman",
        "slug": "vernon-coleman",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/vernon-coleman"
      },
      "book": {
        "title": "Potęga ciała",
        "slug": "potega-ciala",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/vernon-coleman/potega-ciala"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 13,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "ciało",
          "slug": "cialo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cialo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Vernon_Coleman#Pot%C4%99ga_cia%C5%82a_(Bodypower,_1989)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:50"
    },
    {
      "id": "3634942e-433d-486c-a803-614baa678a75",
      "slug": "aby-zbadac-skad",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mary-shelley/frankenstein/aby-zbadac-skad",
      "text": "Aby zbadać, skąd bierze się życie, należy bowiem pierwej zająć się śmiercią.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mary Shelley",
        "slug": "mary-shelley",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mary-shelley"
      },
      "book": {
        "title": "Frankenstein",
        "slug": "frankenstein",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mary-shelley/frankenstein"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mary_Shelley#Frankenstein",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:39"
    },
    {
      "id": "61d40e18-90de-43bd-99a0-21b912122432",
      "slug": "zanim-albert-frank",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/merlin-sheldrake/strzepki-zycia/zanim-albert-frank",
      "text": "Zanim Albert Frank ukuł pojęcie \"symbioza\", nie dało się inaczej opisać relacji pomiędzy różnymi typami organizmów. Dopiero ostatnie lata przyniosły większe zniuansowanie narracji wokół symbiozy. Toby Spribille - badacz, który odkrył, że porosty składają się z więcej niż dwóch komponentów - argumentuje, że powinniśmy na nie patrzeć jak na system. Porosty bowiem nie są produktem stałego związku partnerskiego, jak od dawna sądzono. Stanowią raczej efekt całego wachlarza możliwych interakcji pomiędzy większą liczbą różnych graczy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Merlin Sheldrake",
        "slug": "merlin-sheldrake",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/merlin-sheldrake"
      },
      "book": {
        "title": "Strzępki życia",
        "slug": "strzepki-zycia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/merlin-sheldrake/strzepki-zycia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 316,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "biologia",
          "slug": "biologia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/biologia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Merlin_Sheldrake#Strz%C4%99pki_%C5%BCycia._O_tym,_jak_grzyby_tworz%C4%85_nasz_%C5%9Bwiat,_zmieniaj%C4%85_nasz_umys%C5%82_i_kszta%C5%82tuj%C4%85_nasz%C4%85_przysz%C5%82o%C5%9B%C4%87.",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:31"
    },
    {
      "id": "166105ca-e983-4b0e-98a9-ca1c2b034fee",
      "slug": "to-klasyczny-przyklad",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-m-sapolsky/klopot-z-testosteronem-i-inne-eseje-z-biologii-ludzkich-tarapatow/to-klasyczny-przyklad",
      "text": "To klasyczny przykład przypadłości szerzącej się wśród naukowców, znanej jako „zazdrość o fizykę” – biolodzy behawioralni obawiają się, że ich dyscyplinie brakuje rygorów typowych dla fizjologii, fizjolodzy chcieliby korzystać z technik zastrzeżonych dla biochemików, biochemicy zaś z zazdrością patrzą na jednoznaczność wyników uzyskiwanych przez biologów molekularnych i tak dalej, i tak dalej, aż do fizyków, którzy konsultują się już tylko z bogiem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Robert M. Sapolsky",
        "slug": "robert-m-sapolsky",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-m-sapolsky"
      },
      "book": {
        "title": "Kłopot z testosteronem i inne eseje z biologii ludzkich tarapatów",
        "slug": "klopot-z-testosteronem-i-inne-eseje-z-biologii-ludzkich-tarapatow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-m-sapolsky/klopot-z-testosteronem-i-inne-eseje-z-biologii-ludzkich-tarapatow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 138,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "zawiść",
          "slug": "zawisc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zawisc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Robert_Sapolsky#K%C5%82opot_z_testosteronem_i_inne_eseje_z_biologii_ludzkich_tarapat%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:29"
    },
    {
      "id": "ba6cd8d8-016e-40d1-8686-57a43c40e3fa",
      "slug": "studiowanie-neurobiologii-aby",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/nassim-nicholas-taleb/prokrustowe-loze-aforyzmy-filozoficzne-oraz-praktyczne/studiowanie-neurobiologii-aby",
      "text": "Studiowanie neurobiologii, aby zrozumieć ludzi, jest jak studiowanie atramentu, aby zrozumieć literaturę.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Nassim Nicholas Taleb",
        "slug": "nassim-nicholas-taleb",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/nassim-nicholas-taleb"
      },
      "book": {
        "title": "Prokrustowe łoże. Aforyzmy filozoficzne oraz praktyczne",
        "slug": "prokrustowe-loze-aforyzmy-filozoficzne-oraz-praktyczne",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/nassim-nicholas-taleb/prokrustowe-loze-aforyzmy-filozoficzne-oraz-praktyczne"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 110,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Nassim_Nicholas_Taleb#Prokrustowe_%C5%82o%C5%BCe._Aforyzmy_filozoficzne_oraz_praktyczne",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:28"
    },
    {
      "id": "1fc48065-e2cf-4355-843e-d6ddc5af51fe",
      "slug": "ci-ktorych-uczylem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-m-sapolsky/klopot-z-testosteronem-i-inne-eseje-z-biologii-ludzkich-tarapatow/ci-ktorych-uczylem",
      "text": "Ci, których uczyłem, jak uprawiać naukę, biorą się za to jak wojownicy, którymi być powinni, przewracając do góry nogami współczesną wiedzę i uznane paradygmaty, a każde ich odkrycie jest morderstwem dokonywanym na naukowych przodkach.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Robert M. Sapolsky",
        "slug": "robert-m-sapolsky",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-m-sapolsky"
      },
      "book": {
        "title": "Kłopot z testosteronem i inne eseje z biologii ludzkich tarapatów",
        "slug": "klopot-z-testosteronem-i-inne-eseje-z-biologii-ludzkich-tarapatow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-m-sapolsky/klopot-z-testosteronem-i-inne-eseje-z-biologii-ludzkich-tarapatow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 208,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "bunt",
          "slug": "bunt",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bunt"
        },
        {
          "name": "autorytety",
          "slug": "autorytety",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/autorytety"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Robert_Sapolsky#K%C5%82opot_z_testosteronem_i_inne_eseje_z_biologii_ludzkich_tarapat%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:28"
    },
    {
      "id": "1d59c93c-46d7-4120-b971-e18f94d55665",
      "slug": "zwracanie-sie-do-nauki",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/nassim-nicholas-taleb/prokrustowe-loze-aforyzmy-filozoficzne-oraz-praktyczne/zwracanie-sie-do-nauki",
      "text": "Zwracanie się do nauki o wyjaśnienie życia i ważnych spraw przypomina proszenie gramatyka o interpretowanie poezji.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Nassim Nicholas Taleb",
        "slug": "nassim-nicholas-taleb",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/nassim-nicholas-taleb"
      },
      "book": {
        "title": "Prokrustowe łoże. Aforyzmy filozoficzne oraz praktyczne",
        "slug": "prokrustowe-loze-aforyzmy-filozoficzne-oraz-praktyczne",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/nassim-nicholas-taleb/prokrustowe-loze-aforyzmy-filozoficzne-oraz-praktyczne"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 38,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sens życia",
          "slug": "sens-zycia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sens-zycia"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "poezja",
          "slug": "poezja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/poezja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Nassim_Nicholas_Taleb#Prokrustowe_%C5%82o%C5%BCe._Aforyzmy_filozoficzne_oraz_praktyczne",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:28"
    },
    {
      "id": "b0d9d12f-6d36-43c9-8aec-2a51c4e3df20",
      "slug": "fakt-ze-nasz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lama-ole-nydahl/o-smierci-i-odrodzeniu-czyli-jak-umrzec-bez-leku/fakt-ze-nasz",
      "text": "Fakt, że nasz wszechświat składa się ostatecznie z informacji, wstrząsa posadami nauk silnie naznaczonych materializmem i potwierdza jednocześnie wyjaśnienia Buddy o tym, że otaczająca wszystko przestrzeń jest raczej pojemnikiem niż oddzieleniem – nie przypomina czarnej dziury, lecz ogarnia i łączy ze sobą istoty.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Lama Ole Nydahl",
        "slug": "lama-ole-nydahl",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lama-ole-nydahl"
      },
      "book": {
        "title": "O śmierci i odrodzeniu. Czyli jak umrzeć bez lęku",
        "slug": "o-smierci-i-odrodzeniu-czyli-jak-umrzec-bez-leku",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lama-ole-nydahl/o-smierci-i-odrodzeniu-czyli-jak-umrzec-bez-leku"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 14,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "kosmos",
          "slug": "kosmos",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kosmos"
        },
        {
          "name": "buddyzm",
          "slug": "buddyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/buddyzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/O_%C5%9Bmierci_i_odrodzeniu_czyli_jak_umrze%C4%87_bez_l%C4%99ku",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:18"
    },
    {
      "id": "f390b225-8d28-4d91-930d-ae0eceec491a",
      "slug": "czlowiek-moze-tak",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jakub-szamalek/stacja/czlowiek-moze-tak",
      "text": "Człowiek może tak mądrze perorować o kwarkach i kwantach, spojrzeć na światło oddalonej o miliony lat świetlnych gwiazdy i na podstawie rozkładu spektroskopowego emitowanych przez nią promieni określić jej temperaturę, masę i skład chemiczny, a jednocześnie czasem musi po prostu poruchać.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jakub Szamałek",
        "slug": "jakub-szamalek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jakub-szamalek"
      },
      "book": {
        "title": "Stacja",
        "slug": "stacja",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jakub-szamalek/stacja"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 206,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "seks",
          "slug": "seks",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/seks"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jakub_Szama%C5%82ek#Stacja_(2023)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:15"
    },
    {
      "id": "e24661d5-2831-4062-8d8c-c39d484b00d6",
      "slug": "rozpacz-w-obliczu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-storr/kolosy-na-glinianych-nogach-studium-guru/rozpacz-w-obliczu",
      "text": "Rozpacz w obliczu chaosu, po której zakończeniu następuje ulga odnalezienia nowego ładu, jest tak samo typowa dla odkryć naukowych i matematycznych, jak dla przezwyciężania wewnętrznych problemów psychicznych.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Anthony Storr",
        "slug": "anthony-storr",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-storr"
      },
      "book": {
        "title": "Kolosy na glinianych nogach. Studium guru",
        "slug": "kolosy-na-glinianych-nogach-studium-guru",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-storr/kolosy-na-glinianych-nogach-studium-guru"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 239,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "chaos",
          "slug": "chaos",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chaos"
        },
        {
          "name": "rozwiązywanie problemów",
          "slug": "rozwiazywanie-problemow",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rozwiazywanie-problemow"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Anthony_Storr#Kolosy_na_glinianych_nogach._Studium_guru",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:13"
    },
    {
      "id": "c02f58a5-05f4-45a6-902c-3158f59f7798",
      "slug": "pomimo-dziesiatek-tysiecy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-dragan/kwantechizm-czyli-klatka-na-ludzi/pomimo-dziesiatek-tysiecy",
      "text": "Pomimo dziesiątek tysięcy eksperymentalnych prób, nikomu nie udało się uzyskać choćby jednego doświadczalnego wyniku, który podważałby teorię względności bądź teorię kwantową. Jest oczywiste, że pierwsza osoba, która zdoła wykonać taki eksperyment, ma Nagrodę Nobla w kieszeni. Bowiem za skuteczne kontestowanie status quo w fizyce się nagradza, a nie ekskomunikuje, jak w religii.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Andrzej Dragan",
        "slug": "andrzej-dragan",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-dragan"
      },
      "book": {
        "title": "Kwantechizm, czyli klatka na ludzi",
        "slug": "kwantechizm-czyli-klatka-na-ludzi",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-dragan/kwantechizm-czyli-klatka-na-ludzi"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 216,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "fizyka",
          "slug": "fizyka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fizyka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Andrzej_Dragan#Kwantechizm_czyli_klatka_na_ludzi",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:13"
    },
    {
      "id": "37eb305f-879c-433c-ad73-11aed758c8e0",
      "slug": "gdy-odkryjemy-kompletna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-hawking/krotka-historia-czasu/gdy-odkryjemy-kompletna",
      "text": "Gdy odkryjemy kompletną teorię, z biegiem czasu stanie się ona zrozumiała dla szerokich kręgów społeczeństwa, nie tylko paru naukowców. Wtedy wszyscy, zarówno naukowcy i filozofowie, jak i zwykli, szarzy ludzie, będą mogli wziąć udział w dyskusji nad problem, dlaczego wszechświat i my sami istniejemy. Gdy znajdziemy odpowiedź na to pytanie, będzie to ostateczny tryumf ludzkiej inteligencji, poznamy wtedy bowiem myśli Boga.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephen Hawking",
        "slug": "stephen-hawking",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-hawking"
      },
      "book": {
        "title": "Krótka historia czasu",
        "slug": "krotka-historia-czasu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-hawking/krotka-historia-czasu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 269,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "bóg",
          "slug": "bog",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bog"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "kosmos",
          "slug": "kosmos",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kosmos"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kr%C3%B3tka_historia_czasu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:07"
    },
    {
      "id": "0f01a915-1a0f-4d0f-bac8-33e77f8383db",
      "slug": "cala-historia-nauki",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-hawking/krotka-historia-czasu/cala-historia-nauki",
      "text": "Cała historia nauki stanowi proces stopniowego docierania do zrozumienia, że zdarzenia nie dzieją się w dowolny sposób, lecz w zgodzie z pewnym porządkiem, który może, lecz nie musi, wywodzić się z boskiej inspiracji.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephen Hawking",
        "slug": "stephen-hawking",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-hawking"
      },
      "book": {
        "title": "Krótka historia czasu",
        "slug": "krotka-historia-czasu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-hawking/krotka-historia-czasu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 196,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "bóg",
          "slug": "bog",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bog"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "przyczyna i skutek",
          "slug": "przyczyna-i-skutek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyczyna-i-skutek"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kr%C3%B3tka_historia_czasu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:07"
    },
    {
      "id": "7b039d4f-c6ae-4906-be7b-550fbbfe4bfc",
      "slug": "literatura-wieku-oswiecenia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-grzymala-siedlecki/rozmowy-z-samym-soba/literatura-wieku-oswiecenia",
      "text": "Literatura wieku Oświecenia chciała być mądrym dziełem sztuki. Literatura naturalistyczna siliła się być życiem. Literatura naszych czasów ambicjonuje, by stać się pracownią naukową.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Adam Grzymała-Siedlecki",
        "slug": "adam-grzymala-siedlecki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-grzymala-siedlecki"
      },
      "book": {
        "title": "Rozmowy z samym sobą",
        "slug": "rozmowy-z-samym-soba",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-grzymala-siedlecki/rozmowy-z-samym-soba"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 307,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "literatura",
          "slug": "literatura",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/literatura"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Adam_Grzyma%C5%82a-Siedlecki#Rozmowy_z_samym_sob%C4%85_(1972)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:00"
    },
    {
      "id": "31c5558d-eab3-40ee-8393-9a91a85cc4a0",
      "slug": "nie-wierze-w-sile",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wiktoria-platowa/rytual-ostatniej-nocy/nie-wierze-w-sile",
      "text": "Nie wierzę w siłę nauki, jeśli reprezentują ją niekompetentne osoby.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wiktoria Płatowa",
        "slug": "wiktoria-platowa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wiktoria-platowa"
      },
      "book": {
        "title": "Rytuał ostatniej nocy",
        "slug": "rytual-ostatniej-nocy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wiktoria-platowa/rytual-ostatniej-nocy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Rytua%C5%82_ostatniej_nocy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:47"
    },
    {
      "id": "11b35e91-b100-409c-a048-47ec8e63b0bd",
      "slug": "nie-zapominaj-nigdy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/margit-sandemo/tesknota/nie-zapominaj-nigdy",
      "text": "Nie zapominaj nigdy, że przede wszystkim jesteś człowiekiem! Dopiero potem możesz być uczonym.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Margit Sandemo",
        "slug": "margit-sandemo",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/margit-sandemo"
      },
      "book": {
        "title": "Tęsknota",
        "slug": "tesknota",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/margit-sandemo/tesknota"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/T%C4%99sknota_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:45"
    },
    {
      "id": "a6047d91-d851-40e4-b03b-3522752371df",
      "slug": "jestem-ciekawska-jestem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mary-roach/sztywniak-osobliwe-zycie-nieboszczykow/jestem-ciekawska-jestem",
      "text": "Jestem ciekawska. Jestem podglądaczką jak wszyscy dziennikarze. Piszę o tym, co mnie fascynuje. Kiedyś pisałam o podróżach. Podróżowałam, aby uciec od rzeczy znajomych i zwyczajnych. Z biegiem czasu musiałam jeździć coraz dalej. Kiedy znalazłam się po raz trzeci na Antarktydzie, postanowiłam jednak zacząć szukać czegoś bliżej. Zaczęłam tropić nieznane krainy, które na co dzień umykają naszej uwadze. Nauka okazała się jedną z nich.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mary Roach",
        "slug": "mary-roach",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mary-roach"
      },
      "book": {
        "title": "Sztywniak. Osobliwe życie nieboszczyków",
        "slug": "sztywniak-osobliwe-zycie-nieboszczykow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mary-roach/sztywniak-osobliwe-zycie-nieboszczykow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "ciekawość",
          "slug": "ciekawosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciekawosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sztywniak._Osobliwe_%C5%BCycie_nieboszczyk%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:34"
    },
    {
      "id": "f11a0805-6716-4403-beba-c9f43dd03dfb",
      "slug": "nauka-moralnosc-i-duchowosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/benjamin-hoff/te-prosiaczka/nauka-moralnosc-i-duchowosc",
      "text": "(…) nauka, moralność i duchowość muszą kroczyć razem, że nauka bez podbudowy moralnej i duchowej nie jest prawdziwą nauką, ale rodzajem obłędu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Benjamin Hoff",
        "slug": "benjamin-hoff",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/benjamin-hoff"
      },
      "book": {
        "title": "Te prosiaczka",
        "slug": "te-prosiaczka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/benjamin-hoff/te-prosiaczka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 112,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "moralność",
          "slug": "moralnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moralnosc"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Benjamin_Hoff#Te_Prosiaczka",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:20"
    },
    {
      "id": "e6ab93e5-09f1-43f7-8c51-c6239ec5d0f5",
      "slug": "dzisiejszy-renesans-ruchu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tomasz-witkowski/przepedzcie-guru-ktorzy-radza-jak-zyc-i-inne-eseje/dzisiejszy-renesans-ruchu",
      "text": "Dzisiejszy renesans ruchu otwartej nauki, dzielenia się wynikami badań i danymi wskazuje, że zasady kultury darów bardziej sprzyjają nauce niż te oparte na indywidualizmie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Tomasz Witkowski",
        "slug": "tomasz-witkowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tomasz-witkowski"
      },
      "book": {
        "title": "Przepędźcie guru którzy radzą jak żyć i inne eseje",
        "slug": "przepedzcie-guru-ktorzy-radza-jak-zyc-i-inne-eseje",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tomasz-witkowski/przepedzcie-guru-ktorzy-radza-jak-zyc-i-inne-eseje"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 140,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "współpraca",
          "slug": "wspolpraca",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolpraca"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Tomasz_Witkowski#Przep%C4%99d%C5%BAcie_guru,_kt%C3%B3rzy_radz%C4%85_jak_%C5%BCy%C4%87_i_inne_eseje",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:09"
    },
    {
      "id": "204c11c9-673d-4868-ac56-8abab26383a5",
      "slug": "nie-potrafie-w-historii",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tomasz-witkowski/przepedzcie-guru-ktorzy-radza-jak-zyc-i-inne-eseje/nie-potrafie-w-historii",
      "text": "Nie potrafię w historii nauki odnaleźć ani jednego odkrycia, którego dokonano, kierując się przekonaniem, że każdy człowiek jest inny. Niezmiennie prowadzi ono do bezradności i bezsilności.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Tomasz Witkowski",
        "slug": "tomasz-witkowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tomasz-witkowski"
      },
      "book": {
        "title": "Przepędźcie guru którzy radzą jak żyć i inne eseje",
        "slug": "przepedzcie-guru-ktorzy-radza-jak-zyc-i-inne-eseje",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tomasz-witkowski/przepedzcie-guru-ktorzy-radza-jak-zyc-i-inne-eseje"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 36,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "indywidualizm",
          "slug": "indywidualizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/indywidualizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Tomasz_Witkowski#Przep%C4%99d%C5%BAcie_guru,_kt%C3%B3rzy_radz%C4%85_jak_%C5%BCy%C4%87_i_inne_eseje",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:09"
    },
    {
      "id": "b27d5471-6ddc-4afe-a587-823e4e5ff35e",
      "slug": "w-dzisiejszym-szybko",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-t-kiyosaki/bogaty-ojciec-biedny-ojciec/w-dzisiejszym-szybko",
      "text": "W dzisiejszym szybko zmieniającym się świecie to, co wiemy, może nie być aż tak ważne, gdyż często nie jest już nowością. Ważniejsze jest to, jak szybko się uczymy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Robert T. Kiyosaki",
        "slug": "robert-t-kiyosaki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-t-kiyosaki"
      },
      "book": {
        "title": "Bogaty ojciec, biedny ojciec",
        "slug": "bogaty-ojciec-biedny-ojciec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-t-kiyosaki/bogaty-ojciec-biedny-ojciec"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zmiana",
          "slug": "zmiana",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zmiana"
        },
        {
          "name": "wiedza",
          "slug": "wiedza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiedza"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Robert_Kiyosaki#Bogaty_ojciec,_biedny_ojciec",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:57"
    },
    {
      "id": "b029de83-de76-4ca5-b3f6-e0974f195c13",
      "slug": "wielu-z-nas",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-t-kiyosaki/bogaty-ojciec-biedny-ojciec/wielu-z-nas",
      "text": "Wielu z nas słyszało zapewne powiedzenie: „Jesteś tym, co jesz”. Ja stosuję się do nieco zmodyfikowanej sentencji: „Stajesz się tym, czego się uczysz”.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Robert T. Kiyosaki",
        "slug": "robert-t-kiyosaki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-t-kiyosaki"
      },
      "book": {
        "title": "Bogaty ojciec, biedny ojciec",
        "slug": "bogaty-ojciec-biedny-ojciec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-t-kiyosaki/bogaty-ojciec-biedny-ojciec"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "rozwój osobisty",
          "slug": "rozwoj-osobisty",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rozwoj-osobisty"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Robert_Kiyosaki#Bogaty_ojciec,_biedny_ojciec",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:57"
    },
    {
      "id": "aee93d20-6c3b-450a-afdd-ac2ff5b7eb68",
      "slug": "gdy-nauka-odkrywa",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kazimierz-turalinski/jak-krasc-podrecznik-zlodzieja/gdy-nauka-odkrywa",
      "text": "Gdy nauka odkrywa odciski palców – zbrodniarze zakładają rękawiczki…",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Kazimierz Turaliński",
        "slug": "kazimierz-turalinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kazimierz-turalinski"
      },
      "book": {
        "title": "Jak kraść? Podręcznik złodzieja",
        "slug": "jak-krasc-podrecznik-zlodzieja",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kazimierz-turalinski/jak-krasc-podrecznik-zlodzieja"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "zbrodnia",
          "slug": "zbrodnia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zbrodnia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kazimierz_Turali%C5%84ski#Jak_kra%C5%9B%C4%87%3F_Podr%C4%99cznik_z%C5%82odzieja",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:55"
    },
    {
      "id": "cb959ad5-1d7e-41f8-82d9-cd72463e1a68",
      "slug": "slowo-wzglednosc-zaniepokoilo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stefan-themerson/wyklad-profesora-mmaa/slowo-wzglednosc-zaniepokoilo",
      "text": "Słowo „względność” zaniepokoiło audytorium. Było to niebezpieczne słowo. Nikt nie wiedział dokładnie, co ono oznacza, ale każdy czuł doskonale, że podważa ustalone pojęcia i uznane autorytety.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stefan Themerson",
        "slug": "stefan-themerson",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stefan-themerson"
      },
      "book": {
        "title": "Wykład profesora Mmaa",
        "slug": "wyklad-profesora-mmaa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stefan-themerson/wyklad-profesora-mmaa"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "słowa",
          "slug": "slowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/slowa"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "autorytety",
          "slug": "autorytety",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/autorytety"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stefan_Themerson#Wyk%C5%82ad_profesora_Mmaa",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:37"
    },
    {
      "id": "fd295d80-c9d7-4c5e-a943-202414a13913",
      "slug": "zrozumialem-wiec-ze-drzewo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/rafal-kosik/kameleon/zrozumialem-wiec-ze-drzewo",
      "text": "Zrozumiałem więc, że drzewo poznania nie ma wierzchołka i że będę się na nie wspinał do końca życia, wciąż widząc tylko cienie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Rafał Kosik",
        "slug": "rafal-kosik",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/rafal-kosik"
      },
      "book": {
        "title": "Kameleon",
        "slug": "kameleon",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/rafal-kosik/kameleon"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiedza",
          "slug": "wiedza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiedza"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Rafa%C5%82_Kosik#Kameleon_(2008)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:24"
    },
    {
      "id": "f9b50497-0916-44e0-b2dd-16bf49aab63a",
      "slug": "na-sluzbie-nauce",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jacek-woroniecki/katolickosc-tomizmu/na-sluzbie-nauce",
      "text": "Na służbie nauce i prawdzie trzeba nie tylko zdolności, ale i charakteru.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jacek Woroniecki",
        "slug": "jacek-woroniecki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jacek-woroniecki"
      },
      "book": {
        "title": "Katolickość tomizmu",
        "slug": "katolickosc-tomizmu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jacek-woroniecki/katolickosc-tomizmu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 98,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "prawda",
          "slug": "prawda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prawda"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "charakter",
          "slug": "charakter",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/charakter"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jacek_Woroniecki#Katolicko%C5%9B%C4%87_tomizmu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:05"
    },
    {
      "id": "b9f52e75-b27c-46e4-9d4b-7d9e349d106d",
      "slug": "wartosc-nauki-polega",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wasilij-grossman/zycie-i-los/wartosc-nauki-polega",
      "text": "Wartość nauki polega na szczęściu, które ona przynosi ludziom. (…) Odkrycia naukowe same w sobie są najwyższą wartością! Doskonalą człowieka bardziej niż kotły parowe, turbiny, lotnictwo i cała metalurgia od Noego do naszych czasów. Duszę doskonalą, duszę!",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wasilij Grossman",
        "slug": "wasilij-grossman",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wasilij-grossman"
      },
      "book": {
        "title": "Życie i los",
        "slug": "zycie-i-los",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wasilij-grossman/zycie-i-los"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "szczęście",
          "slug": "szczescie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szczescie"
        },
        {
          "name": "dusza",
          "slug": "dusza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dusza"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wasilij_Grossman#%C5%BBycie_i_los_(1959)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:53"
    },
    {
      "id": "9a77a674-345f-4630-8fb4-2db9649ef972",
      "slug": "mimo-wszystko-nauka",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/charlotte-armstrong/gorzka-czekolada/mimo-wszystko-nauka",
      "text": "Mimo wszystko nauka to cudowna rzecz.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Charlotte Armstrong",
        "slug": "charlotte-armstrong",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/charlotte-armstrong"
      },
      "book": {
        "title": "Gorzka czekolada",
        "slug": "gorzka-czekolada",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/charlotte-armstrong/gorzka-czekolada"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Charlotte_Armstrong#Gorzka_czekolada_(1948)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:52"
    },
    {
      "id": "b56b9308-c782-4287-a549-741504e2d998",
      "slug": "wydaje-sie-nam",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/prof-waldemar-chrostowski/niech-wasza-mowa-bedzie-tak-tak-nie-nie/wydaje-sie-nam",
      "text": "Wydaje się nam, że nauka dostarczyła już wszystkich odpowiedzi na temat genezy świata i człowieka. Ale to nieprawda, bo nauka nie potrafi odpowiedzieć na co najmniej dwie kluczowe kwestie. Pierwsza to sam początek życia. Upraszczając i mówiąc obrazowo: połóżmy kamień i czekajmy, że na jakimś etapie wzbudzi się do życia. Chodzi więc o przejście od materii nieożywionej do życia – na to żadnej przekonującej odpowiedzi nie ma. Druga sprawa to przejście od rozmaitych istot żywych do człowieka.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "prof. Waldemar Chrostowski",
        "slug": "prof-waldemar-chrostowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/prof-waldemar-chrostowski"
      },
      "book": {
        "title": "Niech wasza mowa będzie; tak, tak, nie, nie",
        "slug": "niech-wasza-mowa-bedzie-tak-tak-nie-nie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/prof-waldemar-chrostowski/niech-wasza-mowa-bedzie-tak-tak-nie-nie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 110,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "ewolucja",
          "slug": "ewolucja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ewolucja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Waldemar_Chrostowski#Niech_wasza_mowa_b%C4%99dzie:_Tak,_tak,_nie,_nie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:48"
    },
    {
      "id": "b296b5c5-2707-4c2a-a1b8-b90fbf1a9661",
      "slug": "nie-kazda-sytuacja",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/prof-waldemar-chrostowski/niech-wasza-mowa-bedzie-tak-tak-nie-nie/nie-kazda-sytuacja",
      "text": "Nie każda sytuacja wymaga ingerencji Kościoła. Dzisiaj wiemy lepiej niż dawniej, że nie powinien się autorytatywnie wypowiadać w kwestiach dotyczących nauk ścisłych. Tymczasem angażował się w te kwestie, broniąc geocentrycznego obrazu świata, który został diametralnie zmieniony przez Galileusza i Kopernika.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "prof. Waldemar Chrostowski",
        "slug": "prof-waldemar-chrostowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/prof-waldemar-chrostowski"
      },
      "book": {
        "title": "Niech wasza mowa będzie; tak, tak, nie, nie",
        "slug": "niech-wasza-mowa-bedzie-tak-tak-nie-nie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/prof-waldemar-chrostowski/niech-wasza-mowa-bedzie-tak-tak-nie-nie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 309,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "kościół",
          "slug": "kosciol",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kosciol"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Waldemar_Chrostowski#Niech_wasza_mowa_b%C4%99dzie:_Tak,_tak,_nie,_nie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:48"
    },
    {
      "id": "62d0a21b-0390-4884-a5e6-7df834d530d2",
      "slug": "praca-naukowa-to-juz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michael-crichton/nastepny/praca-naukowa-to-juz",
      "text": "Praca naukowa to już nie powołanie, lecz robienie kariery, jak każde inne podatne na korupcję. Naukowcy to nie święci, tylko zwykli ludzie, którzy też zupełnie zwyczajnie się zachowują: kłamią, oszukują, kradną, wytaczają sobie procesy sądowe, ukrywają fakty, fałszują dane, puszą się, oczerniają konkurentów. Taka już nasza natura.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Michael Crichton",
        "slug": "michael-crichton",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michael-crichton"
      },
      "book": {
        "title": "Następny",
        "slug": "nastepny",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michael-crichton/nastepny"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "korupcja",
          "slug": "korupcja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/korupcja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Michael_Crichton#Nast%C4%99pny_(2006)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:41"
    },
    {
      "id": "2a0728b3-b471-40ff-a890-4280d8a65ad2",
      "slug": "racjonalizm-ceni-takie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kazimierz-ajdukiewicz/zagadnienia-i-kierunki-filozofii-teoria-poznania-metafizyka/racjonalizm-ceni-takie",
      "text": "Racjonalizm ceni takie poznanie, dla którego wzorem jest poznanie naukowe, albo dokładniej, którego wzorem są nauki matematyczne i przyrodnicze. Odrzuca zaś poznanie powołujące się na objawienie, wszelkie przeczucia, jasnowidztwa, magiczne wróżby itd.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Kazimierz Ajdukiewicz",
        "slug": "kazimierz-ajdukiewicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kazimierz-ajdukiewicz"
      },
      "book": {
        "title": "Zagadnienia i kierunki filozofii. Teoria poznania. Metafizyka",
        "slug": "zagadnienia-i-kierunki-filozofii-teoria-poznania-metafizyka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kazimierz-ajdukiewicz/zagadnienia-i-kierunki-filozofii-teoria-poznania-metafizyka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 71,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiedza",
          "slug": "wiedza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiedza"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "filozofia",
          "slug": "filozofia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/filozofia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kazimierz_Ajdukiewicz#Zagadnienia_i_kierunki_filozofii",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:22"
    },
    {
      "id": "a3e09792-ba0f-4aa5-a834-6229a1b3b9a1",
      "slug": "niektorzy-szukaja-sensu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michio-kaku/hiperprzestrzen-wszechswiaty-rownolegle-petle-czasowe-i-dziesiaty-wymiar/niektorzy-szukaja-sensu",
      "text": "Niektórzy szukają sensu życia w osobistych zdobyczach, związkach lub doświadczeniach. Wydaje mi się jednak, że samo błogosławieństwo intelektu, pozwalające nam odgadywać największe sekrety natury, nadaje życiu wystarczający sens.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Michio Kaku",
        "slug": "michio-kaku",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michio-kaku"
      },
      "book": {
        "title": "Hiperprzestrzeń. Wszechświaty równoległe, pętle czasowe i dziesiąty wymiar",
        "slug": "hiperprzestrzen-wszechswiaty-rownolegle-petle-czasowe-i-dziesiaty-wymiar",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michio-kaku/hiperprzestrzen-wszechswiaty-rownolegle-petle-czasowe-i-dziesiaty-wymiar"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sens życia",
          "slug": "sens-zycia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sens-zycia"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "inteligencja",
          "slug": "inteligencja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/inteligencja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Michio_Kaku#Hiperprzestrze%C5%84",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:39"
    },
    {
      "id": "39853648-7ddb-460e-9b19-fe43696d96f4",
      "slug": "kazda-wielka-teoria",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michio-kaku/hiperprzestrzen-wszechswiaty-rownolegle-petle-czasowe-i-dziesiaty-wymiar/kazda-wielka-teoria",
      "text": "Każda wielka teoria wywiera równie duży wpływ na technologię, jak na podstawy filozofii.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Michio Kaku",
        "slug": "michio-kaku",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michio-kaku"
      },
      "book": {
        "title": "Hiperprzestrzeń. Wszechświaty równoległe, pętle czasowe i dziesiąty wymiar",
        "slug": "hiperprzestrzen-wszechswiaty-rownolegle-petle-czasowe-i-dziesiaty-wymiar",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michio-kaku/hiperprzestrzen-wszechswiaty-rownolegle-petle-czasowe-i-dziesiaty-wymiar"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "filozofia",
          "slug": "filozofia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/filozofia"
        },
        {
          "name": "technologia",
          "slug": "technologia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/technologia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Michio_Kaku#Hiperprzestrze%C5%84",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:39"
    },
    {
      "id": "3916ed11-5361-415e-a4df-1fe0b96f91cb",
      "slug": "natura-odslania-swe",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/matthew-pearl/klub-dantego/natura-odslania-swe",
      "text": "Natura odsłania swe tajemnice chętniej, gdy nie skazuje się jej na śmierć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Matthew Pearl",
        "slug": "matthew-pearl",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/matthew-pearl"
      },
      "book": {
        "title": "Klub Dantego",
        "slug": "klub-dantego",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/matthew-pearl/klub-dantego"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przyroda",
          "slug": "przyroda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyroda"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Matthew_Pearl#Klub_Dantego",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:22"
    },
    {
      "id": "1626e216-451d-4ac4-b231-aa75b58455c5",
      "slug": "wielcy-naukowcy-czasami",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/matthew-pearl/klub-dantego/wielcy-naukowcy-czasami",
      "text": "Wielcy naukowcy czasami mogą być przeszkodą na ścieżce nauki, Lowell. Rewolucji nie dokonują ludzie w okularach a pierwszych podszeptów nowej prawdy nie wychwytują ci, którzy używają trąbek do uszu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Matthew Pearl",
        "slug": "matthew-pearl",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/matthew-pearl"
      },
      "book": {
        "title": "Klub Dantego",
        "slug": "klub-dantego",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/matthew-pearl/klub-dantego"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "autorytety",
          "slug": "autorytety",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/autorytety"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Matthew_Pearl#Klub_Dantego",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:22"
    },
    {
      "id": "05c424f6-132c-4756-804f-4f6eca26a8bf",
      "slug": "bez-twierdzenia-pitagorasa",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ian-stewart/17-rownan-ktore-zmienily-swiat/bez-twierdzenia-pitagorasa",
      "text": "Bez twierdzenia Pitagorasa nie rozwinęłoby się miernictwo ani nawigacja, a z bardziej współczesnych odkryć ogólna teoria względności, czyli najlepsze narzędzie opisu przestrzeni, czasu i grawitacji, jakim dziś dysponujemy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ian Stewart",
        "slug": "ian-stewart",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ian-stewart"
      },
      "book": {
        "title": "17 równań, które zmieniły świat",
        "slug": "17-rownan-ktore-zmienily-swiat",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ian-stewart/17-rownan-ktore-zmienily-swiat"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 13,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "matematyka",
          "slug": "matematyka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/matematyka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ian_Stewart#17_r%C3%B3wna%C5%84,_kt%C3%B3re_zmieni%C5%82y_%C5%9Bwiat",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:58"
    },
    {
      "id": "9f8db395-aa36-484c-9387-4d93598fce4b",
      "slug": "wszyscy-ludzie-sa-pod",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/koji-suzuki/ring/wszyscy-ludzie-sa-pod",
      "text": "Wszyscy ludzie są pod tym względem do siebie podobni: mogą latami gromadzić naukową wiedzę, a w głębi duszy i tak zawsze będą wierzyć w istnienie czegoś, czego nauka nie potrafi wytłumaczyć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Koji Suzuki",
        "slug": "koji-suzuki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/koji-suzuki"
      },
      "book": {
        "title": "Ring",
        "slug": "ring",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/koji-suzuki/ring"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiara",
          "slug": "wiara",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiara"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/K%C5%8Dji_Suzuki#Ring",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:13"
    },
    {
      "id": "ffa7626b-541c-43b6-b98d-0c08c7db79cb",
      "slug": "piekno-naukowej-przygody",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller/podgladanie-wszechswiata/piekno-naukowej-przygody",
      "text": "Piękno naukowej przygody polega na tym, że nigdy nie zabraknie dalszych znaków zapytania.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Michał Heller",
        "slug": "michal-heller",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller"
      },
      "book": {
        "title": "Podglądanie Wszechświata",
        "slug": "podgladanie-wszechswiata",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller/podgladanie-wszechswiata"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "zadawanie pytań",
          "slug": "zadawanie-pytan",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zadawanie-pytan"
        },
        {
          "name": "przygoda",
          "slug": "przygoda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przygoda"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Micha%C5%82_Heller#Podgl%C4%85danie_Wszech%C5%9Bwiata_(2008)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:11"
    },
    {
      "id": "d5c43cb1-2757-4e05-9d60-00d17703e237",
      "slug": "wlasnie-tym-nauka",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller/poczatek-jest-wszedzie-nowa-hipoteza-pochodzenia-wszechswiata/wlasnie-tym-nauka",
      "text": "Właśnie tym nauka różni się od wielu innych dziedzin działalności człowieka, że potrafi skutecznie przeciwstawiać się jego utrwalonym poglądom i wyobrażeniom.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Michał Heller",
        "slug": "michal-heller",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller"
      },
      "book": {
        "title": "Początek jest wszędzie. Nowa hipoteza pochodzenia Wszechświata",
        "slug": "poczatek-jest-wszedzie-nowa-hipoteza-pochodzenia-wszechswiata",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller/poczatek-jest-wszedzie-nowa-hipoteza-pochodzenia-wszechswiata"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 115,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "zmiana poglądów",
          "slug": "zmiana-pogladow",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zmiana-pogladow"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Micha%C5%82_Heller#Pocz%C4%85tek_jest_wsz%C4%99dzie._Nowa_hipoteza_pochodzenia_Wszech%C5%9Bwiata_(2002)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:11"
    },
    {
      "id": "8373006c-49cd-4584-9569-2b762f32d9c1",
      "slug": "do-przeszlosci-naleza",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller/poczatek-jest-wszedzie-nowa-hipoteza-pochodzenia-wszechswiata/do-przeszlosci-naleza",
      "text": "Do przeszłości należą już czasy, kiedy jedyny cel nauk empirycznych upatrywano w przewidywaniu zjawisk.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Michał Heller",
        "slug": "michal-heller",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller"
      },
      "book": {
        "title": "Początek jest wszędzie. Nowa hipoteza pochodzenia Wszechświata",
        "slug": "poczatek-jest-wszedzie-nowa-hipoteza-pochodzenia-wszechswiata",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller/poczatek-jest-wszedzie-nowa-hipoteza-pochodzenia-wszechswiata"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 171,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "przewidywanie przyszłości",
          "slug": "przewidywanie-przyszlosci",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przewidywanie-przyszlosci"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Micha%C5%82_Heller#Pocz%C4%85tek_jest_wsz%C4%99dzie._Nowa_hipoteza_pochodzenia_Wszech%C5%9Bwiata_(2002)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:11"
    },
    {
      "id": "81e5b39c-798e-4a39-b0f8-93607ad381b2",
      "slug": "zbytni-pospiech-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller/poczatek-jest-wszedzie-nowa-hipoteza-pochodzenia-wszechswiata/zbytni-pospiech-jest",
      "text": "Zbytni pośpiech jest częstym błędem uczonych i filozofów. Za wczesne sięganie po pytania ostateczne staje się powodem rozczarowań i naraża na błędy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Michał Heller",
        "slug": "michal-heller",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller"
      },
      "book": {
        "title": "Początek jest wszędzie. Nowa hipoteza pochodzenia Wszechświata",
        "slug": "poczatek-jest-wszedzie-nowa-hipoteza-pochodzenia-wszechswiata",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller/poczatek-jest-wszedzie-nowa-hipoteza-pochodzenia-wszechswiata"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 181,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "błędy",
          "slug": "bledy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bledy"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "pośpiech",
          "slug": "pospiech",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pospiech"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Micha%C5%82_Heller#Pocz%C4%85tek_jest_wsz%C4%99dzie._Nowa_hipoteza_pochodzenia_Wszech%C5%9Bwiata_(2002)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:11"
    },
    {
      "id": "7f39970f-fea8-48aa-b52c-a44d0b26451c",
      "slug": "choc-moze-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller/podgladanie-wszechswiata/choc-moze-nie",
      "text": "Choć może nie zawsze sobie to uświadamiamy, to właśnie postęp nauki zmienia oblicze świata.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Michał Heller",
        "slug": "michal-heller",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller"
      },
      "book": {
        "title": "Podglądanie Wszechświata",
        "slug": "podgladanie-wszechswiata",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller/podgladanie-wszechswiata"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "postęp technologiczny",
          "slug": "postep-technologiczny",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/postep-technologiczny"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Micha%C5%82_Heller#Podgl%C4%85danie_Wszech%C5%9Bwiata_(2008)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:11"
    },
    {
      "id": "eae1a518-3b8d-46a3-9257-bcac5d364faa",
      "slug": "w-gre-zwana",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller/kosmologia-kwantowa/w-gre-zwana",
      "text": "W grę zwaną nauką zawsze jest wkomponowany element ryzyka.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Michał Heller",
        "slug": "michal-heller",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller"
      },
      "book": {
        "title": "Kosmologia kwantowa",
        "slug": "kosmologia-kwantowa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller/kosmologia-kwantowa"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 141,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "ryzyko",
          "slug": "ryzyko",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ryzyko"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Micha%C5%82_Heller#Kosmologia_kwantowa_(2001)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:10"
    },
    {
      "id": "9241187a-0af0-4b79-b509-e008c6160430",
      "slug": "wszystko-dzis-wydaje",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller/kosmologia-kwantowa/wszystko-dzis-wydaje",
      "text": "Wszystko dziś wydaje się wskazywać na to, że w naszych badaniach zbliżamy się jednak do jakiejś granicznej sytuacji. Najbanalniejszą, ale równocześnie najbardziej konkretną, jest granica finansowa.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Michał Heller",
        "slug": "michal-heller",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller"
      },
      "book": {
        "title": "Kosmologia kwantowa",
        "slug": "kosmologia-kwantowa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller/kosmologia-kwantowa"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 147,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pieniądze",
          "slug": "pieniadze",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pieniadze"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Micha%C5%82_Heller#Kosmologia_kwantowa_(2001)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:10"
    },
    {
      "id": "751aa568-69de-48d6-8e30-f8c74f5c46a2",
      "slug": "jedynie-na-wstepnych",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller/kosmologia-kwantowa/jedynie-na-wstepnych",
      "text": "Jedynie na wstępnych etapach rozwoju nauki może się wydawać, że doświadczenie to coś niezależnego od teorii.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Michał Heller",
        "slug": "michal-heller",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller"
      },
      "book": {
        "title": "Kosmologia kwantowa",
        "slug": "kosmologia-kwantowa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller/kosmologia-kwantowa"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 23,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "doświadczenie",
          "slug": "doswiadczenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/doswiadczenie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Micha%C5%82_Heller#Kosmologia_kwantowa_(2001)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:10"
    },
    {
      "id": "6b375070-2608-4c7c-a4bb-1bfeec28503f",
      "slug": "wszelkie-granice-stawiane",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller/poczatek-jest-wszedzie-nowa-hipoteza-pochodzenia-wszechswiata/wszelkie-granice-stawiane",
      "text": "Wszelkie granice stawiane ludzkiemu poznaniu prędzej czy później są przekraczane, nawet gdy jest to wbrew regułom uznanej metodologii. I dobrze, że tak się dzieje.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Michał Heller",
        "slug": "michal-heller",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller"
      },
      "book": {
        "title": "Początek jest wszędzie. Nowa hipoteza pochodzenia Wszechświata",
        "slug": "poczatek-jest-wszedzie-nowa-hipoteza-pochodzenia-wszechswiata",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller/poczatek-jest-wszedzie-nowa-hipoteza-pochodzenia-wszechswiata"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 25,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiedza",
          "slug": "wiedza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiedza"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Micha%C5%82_Heller#Pocz%C4%85tek_jest_wsz%C4%99dzie._Nowa_hipoteza_pochodzenia_Wszech%C5%9Bwiata_(2002)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:10"
    },
    {
      "id": "57bf1f17-a057-47f0-b6f9-6e7c0e3b1d48",
      "slug": "to-prawda-ze-tajemnica",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller/wszechswiat-u-schylku-stulecia/to-prawda-ze-tajemnica",
      "text": "To prawda, że Tajemnica nie znajduje się w twierdzeniach nauki, lecz w jej horyzoncie. Ale ten horyzont przenika wszystko.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Michał Heller",
        "slug": "michal-heller",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller"
      },
      "book": {
        "title": "Wszechświat u schyłku stulecia",
        "slug": "wszechswiat-u-schylku-stulecia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller/wszechswiat-u-schylku-stulecia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 161,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "tajemnica",
          "slug": "tajemnica",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tajemnica"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Micha%C5%82_Heller#Wszech%C5%9Bwiat_u_schy%C5%82ku_stulecia_(1994)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:10"
    },
    {
      "id": "4b0e135f-7a2d-4aec-81ce-e00f8315d726",
      "slug": "schrodinger-zadal-sobie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller/wszechswiat-u-schylku-stulecia/schrodinger-zadal-sobie",
      "text": "Schrödinger zadał sobie kiedyś pytanie: jakie osiągnięcia nauki najbardziej pomogły religijnemu poglądowi na świat? I sam sobie udzielił odpowiedzi: wyniki Boltzmanna i Einsteina dotyczące natury czasu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Michał Heller",
        "slug": "michal-heller",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller"
      },
      "book": {
        "title": "Wszechświat u schyłku stulecia",
        "slug": "wszechswiat-u-schylku-stulecia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller/wszechswiat-u-schylku-stulecia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 154,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "czas",
          "slug": "czas",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czas"
        },
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Micha%C5%82_Heller#Wszech%C5%9Bwiat_u_schy%C5%82ku_stulecia_(1994)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:10"
    },
    {
      "id": "f33410df-194e-49d2-bdc8-4c5d45e7386e",
      "slug": "zaryzykowalbym-twierdzenie-ze-wiele",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller/wszechswiat-u-schylku-stulecia/zaryzykowalbym-twierdzenie-ze-wiele",
      "text": "Zaryzykowałbym twierdzenie, że wiele „udziwnień”, którym hołdują rozmaite gałęzie sztuki począwszy od końca XIX wieku, nie jest niczym innym jak tylko kolejnymi próbami dotrzymania kroku nauce (i jej pochodnej, technice) w ciągu coraz bardziej zawrotnych i abstrakcyjnych sukcesów.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Michał Heller",
        "slug": "michal-heller",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller"
      },
      "book": {
        "title": "Wszechświat u schyłku stulecia",
        "slug": "wszechswiat-u-schylku-stulecia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller/wszechswiat-u-schylku-stulecia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 17,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sztuka",
          "slug": "sztuka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sztuka"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Micha%C5%82_Heller#Wszech%C5%9Bwiat_u_schy%C5%82ku_stulecia_(1994)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:09"
    },
    {
      "id": "91b932a1-5845-4f59-8aae-941cf87e5114",
      "slug": "przyszlosc-pozostaje-otwarta",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller/wszechswiat-u-schylku-stulecia/przyszlosc-pozostaje-otwarta",
      "text": "Przyszłość pozostaje otwarta i ryzyko zawsze jest w nią wkomponowane, ale horyzonty nauki są horyzontami przyszłości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Michał Heller",
        "slug": "michal-heller",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller"
      },
      "book": {
        "title": "Wszechświat u schyłku stulecia",
        "slug": "wszechswiat-u-schylku-stulecia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller/wszechswiat-u-schylku-stulecia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 72,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "przyszłość",
          "slug": "przyszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyszlosc"
        },
        {
          "name": "ryzyko",
          "slug": "ryzyko",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ryzyko"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Micha%C5%82_Heller#Wszech%C5%9Bwiat_u_schy%C5%82ku_stulecia_(1994)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:09"
    },
    {
      "id": "4457aeba-de0f-4b7e-96ee-5300ac8d6f63",
      "slug": "to-co-jeszcze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller/wszechswiat-u-schylku-stulecia/to-co-jeszcze",
      "text": "To, co jeszcze niedawno było wyczynem na miarę nagrody Nobla, dziś jest chlebem powszednim fizyków.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Michał Heller",
        "slug": "michal-heller",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller"
      },
      "book": {
        "title": "Wszechświat u schyłku stulecia",
        "slug": "wszechswiat-u-schylku-stulecia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller/wszechswiat-u-schylku-stulecia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 58,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "fizyka",
          "slug": "fizyka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fizyka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Micha%C5%82_Heller#Wszech%C5%9Bwiat_u_schy%C5%82ku_stulecia_(1994)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:09"
    },
    {
      "id": "2db44950-027c-437a-a89f-75e5984e3cac",
      "slug": "chcac-powiedziec-cos",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller/wszechswiat-u-schylku-stulecia/chcac-powiedziec-cos",
      "text": "Chcąc powiedzieć coś wartościowego o dziedzinie, w której kompetentne są dwie specjalności, trzeba narazić się obydwom.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Michał Heller",
        "slug": "michal-heller",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller"
      },
      "book": {
        "title": "Wszechświat u schyłku stulecia",
        "slug": "wszechswiat-u-schylku-stulecia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller/wszechswiat-u-schylku-stulecia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 78,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "krytyka",
          "slug": "krytyka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/krytyka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Micha%C5%82_Heller#Wszech%C5%9Bwiat_u_schy%C5%82ku_stulecia_(1994)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:09"
    },
    {
      "id": "11465a76-8c53-4d9c-900d-c2a2270369d9",
      "slug": "lwia-czesc-odpowiedzialnosci",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller/wszechswiat-u-schylku-stulecia/lwia-czesc-odpowiedzialnosci",
      "text": "Lwią część odpowiedzialności za rozłam między naukami empirycznymi a humanistycznymi ponosi prymitywna interpretacja mechaniki klasycznej i wynikający z tej interpretacji mechanistyczny obraz świata.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Michał Heller",
        "slug": "michal-heller",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller"
      },
      "book": {
        "title": "Wszechświat u schyłku stulecia",
        "slug": "wszechswiat-u-schylku-stulecia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller/wszechswiat-u-schylku-stulecia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 33,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "fizyka",
          "slug": "fizyka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fizyka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Micha%C5%82_Heller#Wszech%C5%9Bwiat_u_schy%C5%82ku_stulecia_(1994)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:09"
    },
    {
      "id": "8a77658f-1d58-4759-bb1c-ae61c8333342",
      "slug": "nauka-jest-moja",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eoin-colfer/artemis-fowl/nauka-jest-moja",
      "text": "Nauka jest moją magią.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Eoin Colfer",
        "slug": "eoin-colfer",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eoin-colfer"
      },
      "book": {
        "title": "Artemis Fowl",
        "slug": "artemis-fowl",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eoin-colfer/artemis-fowl"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "magia",
          "slug": "magia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/magia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Artemis_Fowl#Artemis_Fowl._Fortel_wr%C3%B3%C5%BCki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:34"
    },
    {
      "id": "68da4130-d7dd-474c-9489-1323cdce5cc2",
      "slug": "prawda-ze-to-niewiarygodne",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eoin-colfer/artemis-fowl/prawda-ze-to-niewiarygodne",
      "text": "Prawda, że to niewiarygodne? Wysyłamy pojazdy na inne planety, a nadal nie wiemy, co się znajduje pod naszymi stopami. Naukowcy są w stanie dostarczyć nam informacji o składzie chemicznym pierścieni Saturna, ale o tym, co dzieje się w sercu naszej planety, nie wiemy po prostu nic.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Eoin Colfer",
        "slug": "eoin-colfer",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eoin-colfer"
      },
      "book": {
        "title": "Artemis Fowl",
        "slug": "artemis-fowl",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eoin-colfer/artemis-fowl"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "ignorancja",
          "slug": "ignorancja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ignorancja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Artemis_Fowl#Artemis_Fowl._Fortel_wr%C3%B3%C5%BCki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:34"
    },
    {
      "id": "ba290552-2f20-4fb1-a230-5910ad2b6347",
      "slug": "nie-mozna-przeksztalcic",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/zygzak/nie-mozna-przeksztalcic",
      "text": "Nie można przekształcić swoich doświadczeń metafizycznych w reakcje chemiczne. To byłby absurd…",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "José Carlos Somoza",
        "slug": "jose-carlos-somoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza"
      },
      "book": {
        "title": "Zygzak",
        "slug": "zygzak",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/zygzak"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "duchowość",
          "slug": "duchowosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchowosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zygzak#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:30"
    },
    {
      "id": "7f534e0a-d4bf-45aa-aa82-ed3423f7fa3d",
      "slug": "sadze-ze-istnieja",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/zygzak/sadze-ze-istnieja",
      "text": "Sądzę, że… istnieją złośliwe nadprzyrodzone moce, których nauka nigdy nie będzie umiała wyjaśnić.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "José Carlos Somoza",
        "slug": "jose-carlos-somoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza"
      },
      "book": {
        "title": "Zygzak",
        "slug": "zygzak",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/zygzak"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zło",
          "slug": "zlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zlo"
        },
        {
          "name": "tajemnica",
          "slug": "tajemnica",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tajemnica"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zygzak#S",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:30"
    },
    {
      "id": "63b0944f-7915-4b0b-967a-5283bf4895ef",
      "slug": "rownania-fizyki-sa-kluczem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/zygzak/rownania-fizyki-sa-kluczem",
      "text": "Równania fizyki są kluczem do naszego szczęścia, naszej zgrozy, naszego życia i naszej śmierci. Proszę o tym nie zapominać. Nigdy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "José Carlos Somoza",
        "slug": "jose-carlos-somoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza"
      },
      "book": {
        "title": "Zygzak",
        "slug": "zygzak",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/zygzak"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "fizyka",
          "slug": "fizyka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fizyka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zygzak#R",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:30"
    },
    {
      "id": "1cb5c6b0-281c-4b33-a905-7a29e691c49d",
      "slug": "w-swiecie-nauki",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/zygzak/w-swiecie-nauki",
      "text": "W świecie nauki nie można zajmować pierwszego miejsca bez straszliwego destrukcyjnego wysiłku polegającego na systematycznym eliminowaniu rywali.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "José Carlos Somoza",
        "slug": "jose-carlos-somoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza"
      },
      "book": {
        "title": "Zygzak",
        "slug": "zygzak",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/zygzak"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "rywalizacja",
          "slug": "rywalizacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rywalizacja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zygzak#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:30"
    },
    {
      "id": "4b1310d7-5274-4317-aa48-be9cae47e843",
      "slug": "fizyka-opiera-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/zygzak/fizyka-opiera-sie",
      "text": "Fizyka opiera się na stawianiu hipotez, podążaniu pewnym tropem i gromadzeniu dowodów.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "José Carlos Somoza",
        "slug": "jose-carlos-somoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza"
      },
      "book": {
        "title": "Zygzak",
        "slug": "zygzak",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/zygzak"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "fizyka",
          "slug": "fizyka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fizyka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zygzak#F",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:29"
    },
    {
      "id": "12242630-a691-4a30-b4a9-5e3f982d7315",
      "slug": "nierzadko-krwawym-potem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon/gra-aniola/nierzadko-krwawym-potem",
      "text": "Nierzadko krwawym potem nauka do głowy wchodzi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Carlos Ruiz Zafón",
        "slug": "carlos-ruiz-zafon",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon"
      },
      "book": {
        "title": "Gra Anioła",
        "slug": "gra-aniola",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon/gra-aniola"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "wysiłek",
          "slug": "wysilek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wysilek"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Gra_anio%C5%82a",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:21"
    },
    {
      "id": "f83a0e8d-e50e-442a-8b6a-6281307dbfa2",
      "slug": "magia-i-nauka",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-terakowska/w-krainie-kota/magia-i-nauka",
      "text": "Magia i nauka najczęściej się wykluczają…",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dorota Terakowska",
        "slug": "dorota-terakowska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-terakowska"
      },
      "book": {
        "title": "W Krainie Kota",
        "slug": "w-krainie-kota",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-terakowska/w-krainie-kota"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "magia",
          "slug": "magia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/magia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Dorota_Terakowska#W_krainie_kota",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:12"
    },
    {
      "id": "69f710fb-575d-4b80-bca4-da040122cb27",
      "slug": "doprawdy-zadza-zaspokojenia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-terakowska/w-krainie-kota/doprawdy-zadza-zaspokojenia",
      "text": "Doprawdy, żądza zaspokojenia naukowej ciekawości powinna mieć jakieś granice…",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dorota Terakowska",
        "slug": "dorota-terakowska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-terakowska"
      },
      "book": {
        "title": "W Krainie Kota",
        "slug": "w-krainie-kota",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-terakowska/w-krainie-kota"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "ciekawość",
          "slug": "ciekawosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciekawosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Dorota_Terakowska#W_krainie_kota",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:12"
    },
    {
      "id": "5a6f3185-c390-4745-97de-b864e80a86cd",
      "slug": "wojny-sa-fatalne",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-terakowska/w-krainie-kota/wojny-sa-fatalne",
      "text": "Wojny są fatalne dla nauki. Wymagają od uczonych jedynie wymyślania nowych rodzajów broni, przez co ubożeją ich umysły.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dorota Terakowska",
        "slug": "dorota-terakowska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-terakowska"
      },
      "book": {
        "title": "W Krainie Kota",
        "slug": "w-krainie-kota",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-terakowska/w-krainie-kota"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wojna",
          "slug": "wojna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wojna"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Dorota_Terakowska#W_krainie_kota",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:12"
    },
    {
      "id": "8de7ae39-41d9-4235-bea4-f031561b175f",
      "slug": "magia-to-po-prostu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/christopher-moore/gryz-mala-gryz/magia-to-po-prostu",
      "text": "Magia to po prostu nauka, której jeszcze nie rozumiemy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Christopher Moore",
        "slug": "christopher-moore",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/christopher-moore"
      },
      "book": {
        "title": "Gryź, mała, gryź",
        "slug": "gryz-mala-gryz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/christopher-moore/gryz-mala-gryz"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "magia",
          "slug": "magia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/magia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Christopher_Moore#Gry%C5%BA,_ma%C5%82a,_gry%C5%BA",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:24"
    },
    {
      "id": "18059c4f-dbd1-4230-aa29-efa32350fc8d",
      "slug": "wiara-ze-jesli",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marcin-pietraszek/brak-zludzen/wiara-ze-jesli",
      "text": "Wiara, że jeśli poznamy DNA, będziemy już wiedzieli wszystko – jest niczym wiara alchemików, że produkując złoto, odnajdą szczęście.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Marcin Pietraszek",
        "slug": "marcin-pietraszek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marcin-pietraszek"
      },
      "book": {
        "title": "Brak złudzeń",
        "slug": "brak-zludzen",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marcin-pietraszek/brak-zludzen"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "szczęście",
          "slug": "szczescie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szczescie"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Marcin_Pietraszek#Brak_z%C5%82udze%C5%84",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:12"
    },
    {
      "id": "31b5d4fc-500c-4d3f-b5ce-56b06fb8414d",
      "slug": "szczerze-mowiac-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kafka-nad-morzem/szczerze-mowiac-nie",
      "text": "Szczerze mówiąc, nie lubię pracować pod nadzorem armii. Zazwyczaj nie oczekują naukowej obiektywnej prawdy, a oczekują wniosków, które pasowałyby do ich systemu myślenia albo były po prostu użyteczne. Nie dociera do nich logiczne rozumowanie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Haruki Murakami",
        "slug": "haruki-murakami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami"
      },
      "book": {
        "title": "Kafka nad morzem",
        "slug": "kafka-nad-morzem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kafka-nad-morzem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "prawda",
          "slug": "prawda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prawda"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "militaryzm",
          "slug": "militaryzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/militaryzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kafka_nad_morzem#S",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:06"
    },
    {
      "id": "f91ecf56-06b0-4092-8d10-ecc139ee9bdc",
      "slug": "hipoteza-to-pole",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kafka-nad-morzem/hipoteza-to-pole",
      "text": "Hipoteza to pole walki mózgu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Haruki Murakami",
        "slug": "haruki-murakami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami"
      },
      "book": {
        "title": "Kafka nad morzem",
        "slug": "kafka-nad-morzem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kafka-nad-morzem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "myślenie",
          "slug": "myslenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/myslenie"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kafka_nad_morzem#H",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:04"
    },
    {
      "id": "e9b6d3f9-cf87-45b7-85d9-b06ae26212ad",
      "slug": "hipoteza-na-ktorej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kafka-nad-morzem/hipoteza-na-ktorej",
      "text": "Hipoteza, na której podważenie nie znaleziono dowodów, to hipoteza, którą warto sprawdzić.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Haruki Murakami",
        "slug": "haruki-murakami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami"
      },
      "book": {
        "title": "Kafka nad morzem",
        "slug": "kafka-nad-morzem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kafka-nad-morzem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "dowody",
          "slug": "dowody",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dowody"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kafka_nad_morzem#H",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:04"
    },
    {
      "id": "d106cb9d-4362-47c4-87fd-647845f4ca03",
      "slug": "bez-dowodow-podwazajacych",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kafka-nad-morzem/bez-dowodow-podwazajacych",
      "text": "Bez dowodów podważających hipotezę, nie ma postępu nauki.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Haruki Murakami",
        "slug": "haruki-murakami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami"
      },
      "book": {
        "title": "Kafka nad morzem",
        "slug": "kafka-nad-morzem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kafka-nad-morzem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "dowody",
          "slug": "dowody",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dowody"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kafka_nad_morzem#B",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:03"
    },
    {
      "id": "d927326a-2ecc-4b14-a955-b2a92bf80f80",
      "slug": "wiara-nie-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dan-brown/anioly-i-demony/wiara-nie-jest",
      "text": "Wiara nie jest od tego, żeby cię chronić. Chronią cię lekarstwa i poduszki powietrzne. Bóg cię nie chroni. Chroni cię inteligencja… wiedza. Zainwestuj swoją wiarę w coś, co da namacalne rezultaty. Kiedy ostatnio ktoś chodził po wodzie? Współczesne cuda są cudami nauki… komputery, szczepionki, stacje kosmiczne… nawet boski cud stworzenia. Materia jest z niczego… w laboratorium. Kto potrzebuje Boga? Nie! Nauka jest Bogiem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dan Brown",
        "slug": "dan-brown",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dan-brown"
      },
      "book": {
        "title": "Anioły i demony",
        "slug": "anioly-i-demony",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dan-brown/anioly-i-demony"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiara",
          "slug": "wiara",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiara"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "ateizm",
          "slug": "ateizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ateizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Anio%C5%82y_i_demony#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:56"
    },
    {
      "id": "07f69f22-dcf2-439d-9a71-bd7bbe15e4f0",
      "slug": "wszystkie-pytania-byly",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dan-brown/anioly-i-demony/wszystkie-pytania-byly",
      "text": "Wszystkie pytania były kiedyś natury duchowej. Od początku naszych dziejów duchowość i religię wykorzystywano do wypełnienia luk, z którymi nauka nie potrafiła sobie poradzić. Wschód i zachód Słońca przypisywano niegdyś Heliosowi i jego ognistemu rydwanowi. Trzęsienia ziemi i fale pływowe tłumaczono gniewem Posejdona. Nauka udowodniła, że ci bogowie byli tylko fałszywymi bożkami. Wkrótce wszyscy bogowie okażą się tym samym. Nauka dostarczyła odpowiedzi na niemal wszystkie pytania, jakie człowiek potrafił zadać. Zostało już tylko kilka i te mają charakter ezoteryczny. Skąd pochodzimy? Co tu robimy? Jaki jest sens życia i wszechświata?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dan Brown",
        "slug": "dan-brown",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dan-brown"
      },
      "book": {
        "title": "Anioły i demony",
        "slug": "anioly-i-demony",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dan-brown/anioly-i-demony"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "sens życia",
          "slug": "sens-zycia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sens-zycia"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Anio%C5%82y_i_demony#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:56"
    },
    {
      "id": "ee3d4e5c-065d-4a0a-973b-a758e9e2af20",
      "slug": "nauka-i-religia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dan-brown/anioly-i-demony/nauka-i-religia",
      "text": "Nauka i religia nie są wrogami, tylko sojusznikami, dwoma różnymi językami opowiadającymi tę samą historię… historię o symetrii i równowadze, niebie i piekle, nocy i dniu, gorącu i zimnie, Bogu i szatanie. Zarówno nauka jak i religia radują się stworzoną przed Boga symetrią… niekończącym się zmaganiem jasności i ciemności.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dan Brown",
        "slug": "dan-brown",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dan-brown"
      },
      "book": {
        "title": "Anioły i demony",
        "slug": "anioly-i-demony",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dan-brown/anioly-i-demony"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "równowaga",
          "slug": "rownowaga",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rownowaga"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Anio%C5%82y_i_demony#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:55"
    },
    {
      "id": "ead167d1-40b1-4885-8326-ffe7945b661c",
      "slug": "rozwoj-nauki-zawsze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dan-brown/anioly-i-demony/rozwoj-nauki-zawsze",
      "text": "Rozwój nauki zawsze niesie ze sobą pewne ryzyko. (…) Jednak nauka musi przetrwać swoje własne pomyśli, za każdą cenę. Dla dobra wszystkich.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dan Brown",
        "slug": "dan-brown",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dan-brown"
      },
      "book": {
        "title": "Anioły i demony",
        "slug": "anioly-i-demony",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dan-brown/anioly-i-demony"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "ryzyko",
          "slug": "ryzyko",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ryzyko"
        },
        {
          "name": "postęp technologiczny",
          "slug": "postep-technologiczny",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/postep-technologiczny"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Anio%C5%82y_i_demony#R",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:55"
    },
    {
      "id": "37bd2d3a-9764-4b64-a8c8-75ef6f1a1d7e",
      "slug": "nauka-mowi-mi-ze-bog",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dan-brown/anioly-i-demony/nauka-mowi-mi-ze-bog",
      "text": "Nauka mówi mi, że Bóg musi istnieć. Mój umysł twierdzi, że nigdy Go nie zrozumiem. A serce mi podpowiada, że wcale nie powinnam.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dan Brown",
        "slug": "dan-brown",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dan-brown"
      },
      "book": {
        "title": "Anioły i demony",
        "slug": "anioly-i-demony",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dan-brown/anioly-i-demony"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "bóg",
          "slug": "bog",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bog"
        },
        {
          "name": "wiara",
          "slug": "wiara",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiara"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Anio%C5%82y_i_demony#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:55"
    },
    {
      "id": "99d5baa6-8a69-4bfb-9325-19f3e1f23781",
      "slug": "to-banal-i-to-jak",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-dawkins/bog-urojony/to-banal-i-to-jak",
      "text": "To banał (i to jak większość banałów niezgodny z prawdą), że nauka odpowiada na pytania jak, tylko teologia zaś dysponuje narzędziami umożliwiającymi odpowiedź na pytania dlaczego. Cóż to niby jest „pytanie dlaczego”? Nie każde pytanie rozpoczynające się od „dlaczego” w ogóle jest sensownym, uprawnionym pytaniem. Dlaczego jednorożce są puste w środku? Na niektóre pytania po prostu nie warto odpowiadać. Jaki jest kolor abstrakcji? Jak pachnie nadzieja? Fakt, że jakieś pytanie można sformułować w pełni zgodnie z gramatycznymi regułami języka, nie oznacza, że ma ono jakikolwiek sens, ani że warto się nim poważnie zajmować. Więcej – nawet jeśli pytanie jest poważne i nauka nie potrafi na nie odpowiedzieć, to wcale nie oznacza, że odpowiedź zna religia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Richard Dawkins",
        "slug": "richard-dawkins",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-dawkins"
      },
      "book": {
        "title": "Bóg urojony",
        "slug": "bog-urojony",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-dawkins/bog-urojony"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "zadawanie pytań",
          "slug": "zadawanie-pytan",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zadawanie-pytan"
        },
        {
          "name": "teologia",
          "slug": "teologia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/teologia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Richard_Dawkins#B%C3%B3g_urojony_(2006)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:41"
    },
    {
      "id": "7987a7e6-8ca1-4d26-87c8-3475c08f0f20",
      "slug": "godzenie-takiej-sprzecznosci",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-dawkins/bog-urojony/godzenie-takiej-sprzecznosci",
      "text": "Godzenie takiej sprzeczności, jak uprawianie nauki przez cały tydzień i chodzenie do kościoła w niedzielę, jest intelektualnie nieuczciwe.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Richard Dawkins",
        "slug": "richard-dawkins",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-dawkins"
      },
      "book": {
        "title": "Bóg urojony",
        "slug": "bog-urojony",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-dawkins/bog-urojony"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "uczciwość",
          "slug": "uczciwosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/uczciwosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Richard_Dawkins#B%C3%B3g_urojony_(2006)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:41"
    },
    {
      "id": "885fff4b-2c91-4847-a271-36d66e16feaa",
      "slug": "pokarmem-umyslu-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tadeusz-dolega-mostowicz/swiat-pani-malinowskiej/pokarmem-umyslu-jest",
      "text": "Pokarmem umysłu jest poznawanie. Żądza nie trwania czy przetrwania, jak mówisz, lecz pędu, postępu, odkrywania nowych prawd, wydobywanie ich z głębin ziemi, z tkanki roślin, z atomów i z bezmiarów gwiazd, z własnych myśli wreszcie. Poznawanie wszechświata, poznawanie siebie i poznawanie swojej roli we wszechświecie. Tu jest źródło wszelkiej wiedzy, tu kryje się motor nauki. I jakże możesz zmusić swój umysł, by wyrzekł się tego, co jest, co musi być racją jego istnienia? Powiadasz „żyjemy bezpieczni w naszych prawdach”. Ależ gdy pewnego dnia bodaj przypadkiem przyjrzysz się im bliżej, spostrzeżesz fikcyjność wielu z nich.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Tadeusz Dołęga-Mostowicz",
        "slug": "tadeusz-dolega-mostowicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tadeusz-dolega-mostowicz"
      },
      "book": {
        "title": "Świat pani Malinowskiej",
        "slug": "swiat-pani-malinowskiej",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tadeusz-dolega-mostowicz/swiat-pani-malinowskiej"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 240,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiedza",
          "slug": "wiedza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiedza"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "ciekawość",
          "slug": "ciekawosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciekawosc"
        },
        {
          "name": "poszukiwanie",
          "slug": "poszukiwanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/poszukiwanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/%C5%9Awiat_pani_Malinowskiej",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:38"
    },
    {
      "id": "1f79a567-019d-4edd-81ee-dcaf7f9cae1f",
      "slug": "nauka-nie-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tadeusz-dolega-mostowicz/swiat-pani-malinowskiej/nauka-nie-jest",
      "text": "Nauka nie jest niczym innym, jak wygłaszaniem niepewnych rzeczy z pewną miną.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Tadeusz Dołęga-Mostowicz",
        "slug": "tadeusz-dolega-mostowicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tadeusz-dolega-mostowicz"
      },
      "book": {
        "title": "Świat pani Malinowskiej",
        "slug": "swiat-pani-malinowskiej",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tadeusz-dolega-mostowicz/swiat-pani-malinowskiej"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 188,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ironia",
          "slug": "ironia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ironia"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "pewność siebie",
          "slug": "pewnosc-siebie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pewnosc-siebie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Tadeusz_Do%C5%82%C4%99ga-Mostowicz#%C5%9Awiat_pani_Malinowskiej",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:38"
    },
    {
      "id": "965cdb74-89f2-4d3b-82b6-a93cde614952",
      "slug": "ludzie-wznosza-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/helena-mniszkowna/tredowata/ludzie-wznosza-sie",
      "text": "Ludzie wznoszą się bajecznie ponad czasy antydyluwialne, muszą baczniej spoglądać dokoła siebie! I każda rzecz budzi ich wątpliwość, nie wystarcza im istota rzeczy, chcą atomów, znajdują je i rozczarowują się. Chcą wieczności w życiu, ale na powstawaniu i zaniku świat stoi. Każdy kwiat zwiędnąć musi, to trudno! – lecz żyjąc umila nam niejedną chwilę. Teraźniejszym ludziom to nie wystarcza, oni chcą analizy nawet w szczęściu. A przecież ten sam kwiat, rozdrobniony na cząsteczki, jest garstką śmiecia; przekonują się o tym, rozczarują, chcą znowu złożyć na nowo, ale złożą nędznie, więc najczęściej rzucą… I tak jest ze wszystkim.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Helena Mniszkówna",
        "slug": "helena-mniszkowna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/helena-mniszkowna"
      },
      "book": {
        "title": "Trędowata",
        "slug": "tredowata",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/helena-mniszkowna/tredowata"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "szczęście",
          "slug": "szczescie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szczescie"
        },
        {
          "name": "przemijanie",
          "slug": "przemijanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przemijanie"
        },
        {
          "name": "rozczarowanie",
          "slug": "rozczarowanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rozczarowanie"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Tr%C4%99dowata",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:35"
    },
    {
      "id": "2e9a0e4a-5914-46ac-8918-e208330c120d",
      "slug": "na-wszystko-sa-lekarze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/william-golding/wladca-much/na-wszystko-sa-lekarze",
      "text": "Na wszystko są lekarze, nawet na to, co się dzieje w naszej głowie. Nie myślicie chyba, że trzeba się bać czegoś, czego nie ma? Życie – powiedział Prosiaczek wylewnie – trzeba traktować naukowo, ot co.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "William Golding",
        "slug": "william-golding",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/william-golding"
      },
      "book": {
        "title": "Władca much",
        "slug": "wladca-much",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/william-golding/wladca-much"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "logika",
          "slug": "logika",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/logika"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/W%C5%82adca_much",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:24"
    },
    {
      "id": "d57b3581-8286-4e23-a9ae-d715e3bd4ed5",
      "slug": "nie-potrafie-dowiesc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/christopher-paolini/najstarszy/nie-potrafie-dowiesc",
      "text": "(…) nie potrafię dowieść istnienia bogów. Nie potrafię też dowieść, że świat i wszystko na tym świecie nie zostało stworzone przez jakąś istotę bądź istoty w odległej przeszłości. Mogę ci jednak powiedzieć, że my, elfy, od tysiącleci badamy naturę i przez cały ten czas nie widzieliśmy ani jednego przypadku, w którym zasady rządzące tym światem zostałyby złamane. To znaczy nigdy nie oglądaliśmy cudu. Wiele wydarzeń wykraczało poza nasze umiejętności wyjaśnienia, jesteśmy jednak przekonani, że nie udało nam się ich wytłumaczyć, bo wciąż nie znamy do końca praw rządzących wszechświatem, a nie dlatego, że jakieś bóstwo odmieniło naturalny porządek rzeczy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Christopher Paolini",
        "slug": "christopher-paolini",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/christopher-paolini"
      },
      "book": {
        "title": "Najstarszy",
        "slug": "najstarszy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/christopher-paolini/najstarszy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "bóg",
          "slug": "bog",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bog"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "cuda",
          "slug": "cuda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cuda"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Najstarszy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:22"
    },
    {
      "id": "37c5fe90-7bef-4dfe-87f6-d2d5e34f82ae",
      "slug": "zdaje-sie-ze-wielu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-wyndham/klopoty-z-niesmiertelnoscia/zdaje-sie-ze-wielu",
      "text": "Zdaje się, że wielu się jeszcze nie nauczyło, iż jeśli odwrócisz się od Nauki, to ona da ci mocnego kopa w tyłek.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "John Wyndham",
        "slug": "john-wyndham",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-wyndham"
      },
      "book": {
        "title": "Kłopoty z nieśmiertelnością",
        "slug": "klopoty-z-niesmiertelnoscia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-wyndham/klopoty-z-niesmiertelnoscia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "ignorancja",
          "slug": "ignorancja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ignorancja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/John_Wyndham#K%C5%82opoty_z_nie%C5%9Bmiertelno%C5%9Bci%C4%85_(1960)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:17"
    },
    {
      "id": "ed966df9-656b-45de-97ea-7f0d1f9ac869",
      "slug": "uczony-ktory-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kurt-vonnegut/kocia-kolyska/uczony-ktory-nie",
      "text": "Uczony, który nie potrafi wyjaśnić ośmioletniemu dziecku, nad czym obecnie pracuje – jest szarlatanem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Kurt Vonnegut",
        "slug": "kurt-vonnegut",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kurt-vonnegut"
      },
      "book": {
        "title": "Kocia kołyska",
        "slug": "kocia-kolyska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kurt-vonnegut/kocia-kolyska"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "prostota",
          "slug": "prostota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prostota"
        },
        {
          "name": "oszustwo",
          "slug": "oszustwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/oszustwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kocia_ko%C5%82yska",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:13"
    },
    {
      "id": "dd958f06-100d-4082-87c3-3a7a265e8e98",
      "slug": "wiedza-jest-najbardziej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kurt-vonnegut/kocia-kolyska/wiedza-jest-najbardziej",
      "text": "Wiedza jest najbardziej wartościowym towarem na świecie. Każde nowe odkrycie czyni nas bogatszymi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Kurt Vonnegut",
        "slug": "kurt-vonnegut",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kurt-vonnegut"
      },
      "book": {
        "title": "Kocia kołyska",
        "slug": "kocia-kolyska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kurt-vonnegut/kocia-kolyska"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiedza",
          "slug": "wiedza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiedza"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kurt_Vonnegut#Kocia_ko%C5%82yska",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:13"
    },
    {
      "id": "1d84e9dc-d971-439f-aa93-35717bce6e25",
      "slug": "nauka-to-czary",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kurt-vonnegut/kocia-kolyska/nauka-to-czary",
      "text": "Nauka to czary, które naprawdę działają.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Kurt Vonnegut",
        "slug": "kurt-vonnegut",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kurt-vonnegut"
      },
      "book": {
        "title": "Kocia kołyska",
        "slug": "kocia-kolyska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kurt-vonnegut/kocia-kolyska"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "magia",
          "slug": "magia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/magia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kocia_ko%C5%82yska",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:13"
    },
    {
      "id": "6888c254-ed84-4494-a0d9-82417cd7fe8f",
      "slug": "napalm-wynaleziono-na-uniwersytecie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kurt-vonnegut/czlowiek-bez-ojczyzny/napalm-wynaleziono-na-uniwersytecie",
      "text": "Napalm wynaleziono na Uniwersytecie Harvarda. To niestety prawda.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Kurt Vonnegut",
        "slug": "kurt-vonnegut",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kurt-vonnegut"
      },
      "book": {
        "title": "Człowiek bez ojczyzny",
        "slug": "czlowiek-bez-ojczyzny",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kurt-vonnegut/czlowiek-bez-ojczyzny"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ironia",
          "slug": "ironia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ironia"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kurt_Vonnegut#Cz%C5%82owiek_bez_ojczyzny",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:12"
    },
    {
      "id": "2dafeb76-7373-4b23-86f5-a314206370d5",
      "slug": "geometria-jest-jak",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/thomas-hobbes/lewiatan/geometria-jest-jak",
      "text": "Geometria jest jak do tej pory jedyną nauką, jaką Bogu spodobało się podarować rodzajowi ludzkiemu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Thomas Hobbes",
        "slug": "thomas-hobbes",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/thomas-hobbes"
      },
      "book": {
        "title": "Lewiatan",
        "slug": "lewiatan",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/thomas-hobbes/lewiatan"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "matematyka",
          "slug": "matematyka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/matematyka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Thomas_Hobbes#Lewiatan_(1651)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:04"
    },
    {
      "id": "83e78a13-5e72-420c-859e-b2fd14c52410",
      "slug": "doktorant-to-ktos",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/izabela-sowa/smak-swiezych-malin/doktorant-to-ktos",
      "text": "Doktorant to ktoś pomiędzy gońcem a salową.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Izabela Sowa",
        "slug": "izabela-sowa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/izabela-sowa"
      },
      "book": {
        "title": "Smak świeżych malin",
        "slug": "smak-swiezych-malin",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/izabela-sowa/smak-swiezych-malin"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Smak_%C5%9Bwie%C5%BCych_malin#D",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:29"
    },
    {
      "id": "38dbaea3-cbb6-4888-b109-ffb45b015303",
      "slug": "nauka-ma-to-do-siebie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jozef-ignacy-kraszewski/palac-i-folwark/nauka-ma-to-do-siebie",
      "text": "Nauka ma to do siebie, że, by się w człowieku mocno usadowiła, potrzebuje czasu. Co prędko się nabywa, ulatuje też żywo i później ślad nie pozostaje ciężkiej pracy i tych podwalin gruntownych, które budowę dźwigać powinny.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Józef Ignacy Kraszewski",
        "slug": "jozef-ignacy-kraszewski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jozef-ignacy-kraszewski"
      },
      "book": {
        "title": "Pałac i folwark",
        "slug": "palac-i-folwark",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jozef-ignacy-kraszewski/palac-i-folwark"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "cierpliwość",
          "slug": "cierpliwosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpliwosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/J%C3%B3zef_Ignacy_Kraszewski#Pa%C5%82ac_i_folwark",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:57"
    },
    {
      "id": "da87deb9-e6ac-4a9e-a39f-51d172480e09",
      "slug": "poki-uczeni-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-brzozowski/idee-wstep-do-filozofii-dojrzalosci-dziejowej/poki-uczeni-nie",
      "text": "Póki uczeni nie zrozumieją, że rzeczywistością z jaką mają do czynienia, jest działanie ich instrumentów, nieustannie zmienianych i stawianych w coraz to nowe warunki, że mają do czynienia z próbami tworzenia coraz to nowych, a utrwalających się w pozaludzkim forum mechanicznego, technicznego działania, póki będą łudzić się, że mają oni określać coś istniejącego poza człowiekiem, nauka będzie czyniła postępy jedynie buntując się przeciwko własnym, stwardniałym rezultatom; pozostawać będzie sama dla siebie tajemnicą i stawać się będzie źródłem dla tej najsmutniejszej, bo pozbawionej treści, najkomiczniejszej ze wszystkich teologii, która nazywa się teorią poznania i służy do rozwiązywania zagadnienia, jak człowiek poznaje, znajduje w świecie niezależnym od niego fakty, które są tylko prawidłami działania jego instrumentów.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Brzozowski",
        "slug": "stanislaw-brzozowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-brzozowski"
      },
      "book": {
        "title": "Idee. Wstęp do filozofii dojrzałości dziejowej",
        "slug": "idee-wstep-do-filozofii-dojrzalosci-dziejowej",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-brzozowski/idee-wstep-do-filozofii-dojrzalosci-dziejowej"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "filozofia",
          "slug": "filozofia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/filozofia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Brzozowski#Idee._Wst%C4%99p_do_filozofii_dojrza%C5%82o%C5%9Bci_dziejowej_(1910)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:51"
    },
    {
      "id": "75a136af-de22-49f6-83ba-8f71584134ed",
      "slug": "dusza-nie-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/nieznosna-lekkosc-bytu/dusza-nie-jest",
      "text": "Dusza nie jest niczym innym jak działalnością szarych komórek mózgu. Dwoistość duszy i ciała zasłoniły terminy naukowe i możemy się z niej śmiać jak ze staromodnego przesądu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Milan Kundera",
        "slug": "milan-kundera",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera"
      },
      "book": {
        "title": "Nieznośna lekkość bytu",
        "slug": "nieznosna-lekkosc-bytu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/nieznosna-lekkosc-bytu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "dusza",
          "slug": "dusza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dusza"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Niezno%C5%9Bna_lekko%C5%9B%C4%87_bytu#Cz%C4%99%C5%9B%C4%87_II_%E2%80%93_Dusza_i_cia%C5%82o",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:42"
    },
    {
      "id": "525f8c6d-7daa-4582-a2a6-ad599c34ad87",
      "slug": "miliardy-komorek-nerwowych",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-kepinski/autoportret-czlowieka/miliardy-komorek-nerwowych",
      "text": "Miliardy komórek nerwowych, z których zbudowany jest ludzki układ nerwowy, tworzą wspólną melodię, którą nazywamy strukturą czynnościową.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Antoni Kępiński",
        "slug": "antoni-kepinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-kepinski"
      },
      "book": {
        "title": "Autoportret człowieka",
        "slug": "autoportret-czlowieka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-kepinski/autoportret-czlowieka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 14,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Antoni_K%C4%99pi%C5%84ski#Autoportret_cz%C5%82owieka._My%C5%9Bli,_aforyzmy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:35"
    },
    {
      "id": "ebba84ed-a396-46e4-a19c-10de26f2dbfe",
      "slug": "gwiazdy-to-takie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mark-haddon/dziwny-przypadek-psa-nocna-pora/gwiazdy-to-takie",
      "text": "Gwiazdy to takie miejsce, gdzie miliardy lat temu powstały cząsteczki, dzięki którym istnieje życie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mark Haddon",
        "slug": "mark-haddon",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mark-haddon"
      },
      "book": {
        "title": "Dziwny przypadek psa nocną porą",
        "slug": "dziwny-przypadek-psa-nocna-pora",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mark-haddon/dziwny-przypadek-psa-nocna-pora"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Dziwny_przypadek_psa_nocn%C4%85_por%C4%85",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:18"
    },
    {
      "id": "cf0e29d2-8c5c-4953-b283-0c434fa5d923",
      "slug": "choc-czasem-zjawiska",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mark-haddon/dziwny-przypadek-psa-nocna-pora/choc-czasem-zjawiska",
      "text": "(...) choć czasem zjawiska są tak skomplikowane, że nie sposób przewidzieć, jak się będą zmieniały, to rządzą nimi naprawdę proste reguły.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mark Haddon",
        "slug": "mark-haddon",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mark-haddon"
      },
      "book": {
        "title": "Dziwny przypadek psa nocną porą",
        "slug": "dziwny-przypadek-psa-nocna-pora",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mark-haddon/dziwny-przypadek-psa-nocna-pora"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "chaos",
          "slug": "chaos",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chaos"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Dziwny_przypadek_psa_nocn%C4%85_por%C4%85",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:18"
    },
    {
      "id": "bfe066bc-81ef-4e45-843d-20fbfc9a5b44",
      "slug": "wiele-rzeczy-stanowi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mark-haddon/dziwny-przypadek-psa-nocna-pora/wiele-rzeczy-stanowi",
      "text": "Wiele rzeczy stanowi tajemnice. Co nie znaczy, że nie można ich rozwikłać. Po prostu naukowcy jeszcze nie znaleźli odpowiedzi na niektóre pytania.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mark Haddon",
        "slug": "mark-haddon",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mark-haddon"
      },
      "book": {
        "title": "Dziwny przypadek psa nocną porą",
        "slug": "dziwny-przypadek-psa-nocna-pora",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mark-haddon/dziwny-przypadek-psa-nocna-pora"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "tajemnica",
          "slug": "tajemnica",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tajemnica"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Dziwny_przypadek_psa_nocn%C4%85_por%C4%85",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:18"
    },
    {
      "id": "464158fa-67cc-4bad-9de2-0cc7a31fcc09",
      "slug": "instynkt-jest-sklonny",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerome-k-jerome/trzech-panow-na-wloczedze/instynkt-jest-sklonny",
      "text": "Instynkt jest skłonny do omyłek, więc proponuję postawić na naukę.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jerome K. Jerome",
        "slug": "jerome-k-jerome",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerome-k-jerome"
      },
      "book": {
        "title": "Trzech panów na włóczędze",
        "slug": "trzech-panow-na-wloczedze",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerome-k-jerome/trzech-panow-na-wloczedze"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "intuicja",
          "slug": "intuicja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/intuicja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jerome_K._Jerome#Trzech_pan%C3%B3w_na_w%C5%82%C3%B3cz%C4%99dze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:55"
    },
    {
      "id": "fd34421c-a192-4435-9343-359b67e6168f",
      "slug": "prawdziwe-zasady-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/batalista/prawdziwe-zasady-nie",
      "text": "Prawdziwe zasady nie mogą być linearne. W wygodnych systemach, jakimi nauka uspokajała nas przez wieki, niewielkie zmiany założeń początkowych nie miały wpływu na wynik, natomiast w systemach chaotycznych, kiedy zmieniają się warunki wyjściowe, wszystko idzie zupełnie innym tokiem. To odnosi się też do twoich wojen (…) A także do natury i całego życia: trzęsień ziemi, bakterii, bodźców, myśli. Żyjemy w interakcji z pogmatwanym pejzażem, jaki nas otacza.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Arturo Pérez-Reverte",
        "slug": "arturo-perez-reverte",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte"
      },
      "book": {
        "title": "Batalista",
        "slug": "batalista",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/batalista"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 104,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "chaos",
          "slug": "chaos",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chaos"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Batalista",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:50"
    },
    {
      "id": "42a45869-1ac7-4ff9-b9a0-1378b5dfe483",
      "slug": "bardzo-trudno-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/batalista/bardzo-trudno-jest",
      "text": "Bardzo trudno jest się pogodzić z tym (…), że świat nie ma uczuć, że natura jest bezlitosna. Dawniej naukowcy uznawali wszechświat za zagadkę, którą można rozwiązać przy użyciu właściwego kodu, jakby był zapisem hieroglificznym pozostawionym przez Boga.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Arturo Pérez-Reverte",
        "slug": "arturo-perez-reverte",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte"
      },
      "book": {
        "title": "Batalista",
        "slug": "batalista",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/batalista"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 103,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "bóg",
          "slug": "bog",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bog"
        },
        {
          "name": "przyroda",
          "slug": "przyroda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyroda"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Arturo_P%C3%A9rez-Reverte#Batalista",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:49"
    },
    {
      "id": "f51adf7e-931f-4dd7-a095-e7306fc323ff",
      "slug": "w-odroznieniu-od-literatury",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kir-bulyczow/jak-zostac-pisarzem-fantasta/w-odroznieniu-od-literatury",
      "text": "W odróżnieniu od literatury realistycznej, fantastyka jest literaturą bardzo aktualną. Książki sf natychmiast reagują na problemy interesujące czytelnika. Fantastyka nie tylko bada relację człowiek-człowiek, ale i stosunek człowiek-społeczeństwo oraz człowiek-nauka. Wszystko, co niepokoi czytelnika, od razu pojawia się na kartach książek.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Kir Bułyczow",
        "slug": "kir-bulyczow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kir-bulyczow"
      },
      "book": {
        "title": "Jak zostać pisarzem fantastą",
        "slug": "jak-zostac-pisarzem-fantasta",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kir-bulyczow/jak-zostac-pisarzem-fantasta"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "literatura",
          "slug": "literatura",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/literatura"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kir_Bu%C5%82yczow#Jak_zosta%C4%87_pisarzem_fantast%C4%85",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:46"
    },
    {
      "id": "a1be5b5f-e2ec-416f-905d-a83bced24ef9",
      "slug": "po-to-czyni",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jacek-dukaj/lod/po-to-czyni",
      "text": "Po to czyni się eksperymenta, by dowiedzieć się czegoś nowego.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jacek Dukaj",
        "slug": "jacek-dukaj",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jacek-dukaj"
      },
      "book": {
        "title": "Lód",
        "slug": "lod",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jacek-dukaj/lod"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "ciekawość",
          "slug": "ciekawosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciekawosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/L%C3%B3d_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:59"
    },
    {
      "id": "127e58e8-d4df-4afa-aefa-64837366ba15",
      "slug": "potega-niebios-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/orson-scott-card/siodmy-syn/potega-niebios-jest",
      "text": "Potęga niebios jest czymś realnym, tak samo jak wizje, zstąpienia aniołów i wszystkie cuda opisane w piśmie. Ale moce niebiańskie nie mają nic wspólnego z młodymi ludźmi, którzy się w sobie zakochują, z leczeniem krupa, kurami znoszącymi jajka i wszystkimi innymi głupstwami, które robią prości, niewykształceni ludzie przy użyciu tak zwanej ludowej mądrości. Nie ma takiej rzeczy dokonanej różdżką czy heksagramem czy czymkolwiek, której nie dałoby się wyjaśnić za pomocą prostej analizy naukowej.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Orson Scott Card",
        "slug": "orson-scott-card",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/orson-scott-card"
      },
      "book": {
        "title": "Siódmy syn",
        "slug": "siodmy-syn",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/orson-scott-card/siodmy-syn"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "magia",
          "slug": "magia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/magia"
        },
        {
          "name": "cuda",
          "slug": "cuda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cuda"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Si%C3%B3dmy_syn",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:51"
    },
    {
      "id": "5dcd87c7-61af-4543-b9f9-0ec4ebd3cbbc",
      "slug": "w-przeciwienstwie-do-polityki",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/miejscowe-znieczulenie/w-przeciwienstwie-do-polityki",
      "text": "W przeciwieństwie do polityki nowoczesna medycyna może wykazać się sukcesami, które jednoznacznie dowodzą, że istnieje postęp, jeśli trzymać się ściśle i wyłącznie zdobyczy nauk przyrodniczych i wyników badań empirycznych. Wszelka spekulacja, która wykracza poza – ograniczone, jak muszę przyznać – możliwości poznawcze nauk przyrodniczych, prowadzi, nie, sprowadza nieuchronnie na manowce ideologicznych mistyfikacji lub – jak my to nazywamy – fałszywych diagnoz.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Günter Grass",
        "slug": "gunter-grass",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass"
      },
      "book": {
        "title": "Miejscowe znieczulenie",
        "slug": "miejscowe-znieczulenie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/miejscowe-znieczulenie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "polityka",
          "slug": "polityka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/polityka"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "medycyna",
          "slug": "medycyna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/medycyna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Miejscowe_znieczulenie#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:45"
    },
    {
      "id": "dd355180-706a-423b-ac99-6cecdce36184",
      "slug": "kazdy-rodzi-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/borys-pasternak/doktor-zywago/kazdy-rodzi-sie",
      "text": "Każdy rodzi się Faustem, aby wszystko poznać, wszystkiego doświadczyć, wszystko wyrazić. Na to, by Faust został uczonym, złożyły się pomyłki jego poprzedników i współczesnych. W nauce krok naprzód zaczyna się zgodnie z zasadą negacji, od odrzucenia panujących przesądów i fałszywych teorii.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Borys Pasternak",
        "slug": "borys-pasternak",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/borys-pasternak"
      },
      "book": {
        "title": "Doktor Żywago",
        "slug": "doktor-zywago",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/borys-pasternak/doktor-zywago"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "błędy",
          "slug": "bledy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bledy"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "ciekawość",
          "slug": "ciekawosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciekawosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Doktor_%C5%BBywago#K",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:43"
    },
    {
      "id": "796c4f9f-fa8d-4368-96c2-09c67850f1f8",
      "slug": "dwa-pojedyncza-przypadki",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-saramago/miasto-slepcow/dwa-pojedyncza-przypadki",
      "text": "Dwa pojedyncza przypadki są dla statystyki niczym.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "José Saramago",
        "slug": "jose-saramago",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-saramago"
      },
      "book": {
        "title": "Miasto ślepców",
        "slug": "miasto-slepcow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-saramago/miasto-slepcow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "matematyka",
          "slug": "matematyka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/matematyka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Miasto_%C5%9Blepc%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:40"
    },
    {
      "id": "96023aa1-3759-4535-a48f-e5a1323226ef",
      "slug": "nihilizm-jest-naturalnym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/czy-pan-bog-jest-szczesliwy-i-inne-pytania/nihilizm-jest-naturalnym",
      "text": "Nihilizm jest naturalnym produktem racjonalizmu scjentycznego, czyli takiej ideologii, wedle której nauki przyrodnicze są monopolistycznymi posiadaczami wszystkich standardów orzekających o tym, co jest albo nie jest sensowne, co jest albo nie jest prawdziwe.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Leszek Kołakowski",
        "slug": "leszek-kolakowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski"
      },
      "book": {
        "title": "Czy Pan Bóg jest szczęśliwy i inne pytania",
        "slug": "czy-pan-bog-jest-szczesliwy-i-inne-pytania",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/czy-pan-bog-jest-szczesliwy-i-inne-pytania"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 152,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "nihilizm",
          "slug": "nihilizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nihilizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Leszek_Ko%C5%82akowski#Czy_Pan_B%C3%B3g_jest_szcz%C4%99%C5%9Bliwy_i_inne_pytania",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:35"
    },
    {
      "id": "5f023f2e-8ea7-4811-8ce7-62963645e6fd",
      "slug": "poznawanie-zycia-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zofia-nalkowska/kobiety/poznawanie-zycia-nie",
      "text": "Poznawanie życia nie nauczyło mnie nic, nie doprowadziło do żadnej syntezy. Im więcej się o nim wie, tym trudniej sformułować uogólnienie. W życiu wszystko wzajemnie sobie przeczy. Nauka jest bardziej konsekwentna.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Zofia Nałkowska",
        "slug": "zofia-nalkowska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zofia-nalkowska"
      },
      "book": {
        "title": "Kobiety",
        "slug": "kobiety",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zofia-nalkowska/kobiety"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 221,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "doświadczenie",
          "slug": "doswiadczenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/doswiadczenie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zofia_Na%C5%82kowska#Kobiety",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:11"
    },
    {
      "id": "8322aef2-89f3-4207-a77c-bea2c5ba3303",
      "slug": "zrecznosc-w-formulowaniu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/umberto-eco/zapiski-na-pudelku-od-zapalek/zrecznosc-w-formulowaniu",
      "text": "Zręczność w formułowaniu podziękowań świadczy o klasie uczonego. Może się zdarzyć, że ten czy ów uczony będąc u kresu sił, uświadamia sobie, że nie ma komu dziękować. To nieważne, można wszak wymyślić dług wdzięczności. wynik naukowy bez długu wdzięczności to rzecz podejrzana i komuś trzeba zawsze w jakiś sposób podziękować.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Umberto Eco",
        "slug": "umberto-eco",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/umberto-eco"
      },
      "book": {
        "title": "Zapiski na pudełku od zapałek",
        "slug": "zapiski-na-pudelku-od-zapalek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/umberto-eco/zapiski-na-pudelku-od-zapalek"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 69,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ironia",
          "slug": "ironia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ironia"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "wdzięczność",
          "slug": "wdziecznosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wdziecznosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zapiski_na_pude%C5%82ku_od_zapa%C5%82ek",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:08"
    },
    {
      "id": "c14447dc-65e6-46b3-9e2a-af126b8a7bcb",
      "slug": "latwowiernosc-posiadanie-pogladow",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/wiedzmikolaj/latwowiernosc-posiadanie-pogladow",
      "text": "Łatwowierność: posiadanie poglądów na świat, wszechświat i miejsce w nim człowieka, jakie podzielają tylko ludzie prości oraz najwybitniejsi matematycy i fizycy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Wiedźmikołaj",
        "slug": "wiedzmikolaj",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/wiedzmikolaj"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "naiwność",
          "slug": "naiwnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/naiwnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wied%C5%BAmiko%C5%82aj",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:56"
    },
    {
      "id": "595c935a-66ec-4c0d-80d6-4878dde01170",
      "slug": "istnieja-ludzie-ktorzy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/muzyka-duszy/istnieja-ludzie-ktorzy",
      "text": "Istnieją ludzie, którzy rodzą się z instynktowną wiarą, że wszechświat jest wytłumaczalny.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Muzyka duszy",
        "slug": "muzyka-duszy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/muzyka-duszy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiedza",
          "slug": "wiedza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiedza"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "kosmos",
          "slug": "kosmos",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kosmos"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Muzyka_duszy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:54"
    },
    {
      "id": "2511b412-461c-4342-a1a8-0c959bcf4b99",
      "slug": "wspolczesna-nauka-wie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/piramidy/wspolczesna-nauka-wie",
      "text": "Współczesna nauka wie doskonale, że istnieje o wiele więcej wymiarów niż klasyczne cztery. Naukowcy twierdzą, że te dodatkowe zwykle nie wpływają na normalny świat, gdyż są małe i zwinięte w sobie. Oznacza to, że wszechświat zawiera więcej cudów, niż możemy kiedykolwiek zrozumieć, albo też – co bardziej prawdopodobne – naukowcy wymyślają to wszystko w miarę potrzeby.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Piramidy",
        "slug": "piramidy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/piramidy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Piramidy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:49"
    },
    {
      "id": "93690a7b-050d-4de1-a3d4-5c5159d18119",
      "slug": "porownalismy-cywilizacje-ekspansywna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/summa-technologiae/porownalismy-cywilizacje-ekspansywna",
      "text": "Porównaliśmy cywilizację ekspansywną do gwiazdy supernowej. Jak gwiazda w eksplozji spala swoje zasoby materialne, tak cywilizacja zużywa rezerwy ludzkie w „łańcuchowej reakcji” lawinowego wzrostu nauki. Może jednak – spyta ktoś sceptyczny – przesadziłem w tym porównaniu?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Lem",
        "slug": "stanislaw-lem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem"
      },
      "book": {
        "title": "Summa technologiae",
        "slug": "summa-technologiae",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/summa-technologiae"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Lem#Summa_technologiae_(1964)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:17"
    },
    {
      "id": "69a7fab2-3496-4f00-977c-211bc25a16ff",
      "slug": "co-mozna-miec",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/powrot-z-gwiazd/co-mozna-miec",
      "text": "Co można mieć z gwiazd? A jaki były korzyści wyprawy Amundsena? Andréego? Żadne. Jedyna doraźna korzyść leżała w tym, że udowodniona została – możliwość. Że to można zrobić. A mówiąc dokladniej – że to jest, dla danego czasu, najtrudniejsza rzecz, jeszcze osiągalna. Nie wiem, czy myśmy nawet to zrobili, Bregg. Naprawdę nie wiem. Ale byliśmy tam",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Lem",
        "slug": "stanislaw-lem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem"
      },
      "book": {
        "title": "Powrót z gwiazd",
        "slug": "powrot-z-gwiazd",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/powrot-z-gwiazd"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "odwaga",
          "slug": "odwaga",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odwaga"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Lem#Powr%C3%B3t_z_gwiazd_(1961)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:16"
    },
    {
      "id": "866fd86e-d9a0-460e-8cce-436aac814346",
      "slug": "wszystko-jest-znacznie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/okamgnienie/wszystko-jest-znacznie",
      "text": "Wszystko jest znacznie bardziej skomplikowane, aniżeli zdolny byłby pojąć umysł człowieka, który stroniąc od eksperymentalnej nauki, pragnie się schronić w królestwie filozoficznego myślenia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Lem",
        "slug": "stanislaw-lem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem"
      },
      "book": {
        "title": "Okamgnienie",
        "slug": "okamgnienie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/okamgnienie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 20,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiedza",
          "slug": "wiedza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiedza"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Lem#Okamgnienie_(2000)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:14"
    },
    {
      "id": "137e9bb5-80dd-43b4-99b9-1d382b136b94",
      "slug": "anglikom-po-kilkuset",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/okamgnienie/anglikom-po-kilkuset",
      "text": "Anglikom, po kilkuset próbach, udało się wyhodować sklonowaną owieczkę Dolly, a więc niejako zapalić niewielki fidybus, obrócony zarówno przez żurnalię, jak i żądnych rozgłosu uczeńców, w gigantyczny pożar.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Lem",
        "slug": "stanislaw-lem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem"
      },
      "book": {
        "title": "Okamgnienie",
        "slug": "okamgnienie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/okamgnienie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 24,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Lem#Okamgnienie_(2000)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:14"
    },
    {
      "id": "181916b1-9a07-48eb-9873-9b504ff9e5d8",
      "slug": "rappaport-przeczytal-mi-raz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/glos-pana/rappaport-przeczytal-mi-raz",
      "text": "[Rappaport] Przeczytał mi raz fragment dziewiętnastowiecznej księgi, opisu­jącej sposoby hodowania wieprzy tresowanych do szu­kania trufli; był to bardzo ładny ustęp, opowiadający podniosłym stylem, właściwym temu wiekowi, o tym, jak to rozum człowieka wykorzystuje zgodnie ze swym posłannictwem pożądliwą żarłoczność świń, którym rzuca się żołędzie, kiedy wykopią trufle.\n\nTaka racjonalna hodowla miała, według Rappapor­ta, oczekiwać uczonych, i już ją właśnie wdrażano w życie, jak to pokazywał nasz przypadek. Wyłożył mi ten prognostyk zupełnie serio. Handlarz-grosista nie interesuje się światem duchowych przeżyć wy­tresowanego wieprza, który ugania się za truflami: ów świat dla niego nie istnieje poza rezultatami dzia­łalności świń i nie inaczej ma się rzecz z nami i na­szymi mocodawcami.\n\nRacjonalizację hodowli uczonych utrudniały co prawda relikty tradycji, owych zapatrywań nieprzytomnych, rodem z francuskiej rewolucji, lecz można się było spodziewać, że jest to stan przejściowy. Oprócz doskonale urządzonych chlewni, to jest laboratoriów lśniących, należało przygotować jeszcze inne urządze­nia, które wyzwoliłyby nas od wszelkiej możliwości frustracji. Na przykład pracownik nauki zaspokajał­by swoje instynkty agresji, w sali pełnej kukieł gene­rałów i innych wielkorządców, doskonale nadających się do bicia, jak również znajdowałby specjalne miej­sca, będące pochłaniaczami energii seksualnej, itp. Wyładowawszy się należycie tu i tam, będzie mógł, powiadał Rappaport, wieprz uczony bez wszelkich już zakłóceń oddawać się polowaniu na trufle, z żytkiem władców, a ku zgubie ludzkości, jak odeń tego wymaga nowy okres historyczny.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Lem",
        "slug": "stanislaw-lem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem"
      },
      "book": {
        "title": "Głos Pana",
        "slug": "glos-pana",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/glos-pana"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/G%C5%82os_Pana",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:13"
    },
    {
      "id": "b4347ee8-6487-4a67-9151-46f16b61a6bb",
      "slug": "wysoka-technologia-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/fiasko/wysoka-technologia-nie",
      "text": "Wysoka technologia nie wyklucza wierzeń religijnego typu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Lem",
        "slug": "stanislaw-lem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem"
      },
      "book": {
        "title": "Fiasko",
        "slug": "fiasko",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/fiasko"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Lem#Fiasko_(1987)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:12"
    },
    {
      "id": "a29985ed-da17-42b6-8862-519969249200",
      "slug": "byla-to-jedna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/glos-pana/byla-to-jedna",
      "text": "Była to jedna z typowych sytuacji uczonego naszych czasów (…). Najłatwiej jest, dla zachowania czystych rąk, metodą strusi – piłatową nie mieszać się do niczego, co – choćby w odległych konsekwencjach – zahacza o potęgowanie środków zagłady. Lecz to, czego nie chcemy robić, zawsze zrobią za nas inni. Powiada się, że nie jest to moralnym argumentem – zgoda. Można odpowiedzieć przypuszczeniem, że ten, kto zgodził się na udział w takiej pracy, będąc pełnym skrupułów, zdoła je w krytycznej chwili uruchomić, a jeśli nawet mu się nie uda, to i szansy podobnej nie będzie, gdy zastąpi go człowiek pozbawiony skrupułów.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Lem",
        "slug": "stanislaw-lem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem"
      },
      "book": {
        "title": "Głos Pana",
        "slug": "glos-pana",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/glos-pana"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "odpowiedzialność",
          "slug": "odpowiedzialnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odpowiedzialnosc"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Lem#G%C5%82os_Pana_(1968)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:12"
    },
    {
      "id": "4a4fc8b0-b415-4674-a385-aca57f177a21",
      "slug": "fizyka-powstala-na-zachodzie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/glos-pana/fizyka-powstala-na-zachodzie",
      "text": "Fizyka powstała na Zachodzie nieprzypadkowo – jako „królowa empirii”. Kultura Zachodu jest, dzięki chrystianizmowi, kulturą Grzechu. Upadek – a pierwszy był seksualny! – angażuje całą osobowość człowieka w prace melioryzacyjne, które dają rozmaite typy sublimacji – z praktyką poznania na czele.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Lem",
        "slug": "stanislaw-lem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem"
      },
      "book": {
        "title": "Głos Pana",
        "slug": "glos-pana",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/glos-pana"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/G%C5%82os_Pana",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:12"
    },
    {
      "id": "cd147a72-ce31-4f92-baa0-78aac834d7d9",
      "slug": "astronautyka-to-czysty",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/eden/astronautyka-to-czysty",
      "text": "Astronautyka to czysty niepokalany płód ludzkiej ciekawości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Lem",
        "slug": "stanislaw-lem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem"
      },
      "book": {
        "title": "Eden",
        "slug": "eden",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/eden"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Lem#Eden_(1959)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:11"
    },
    {
      "id": "5aa517af-10ae-4906-aa33-cdff9a04a5d2",
      "slug": "nauka-nie-zajmuje",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/bajki-robotow/nauka-nie-zajmuje",
      "text": "Nauka nie zajmuje się takimi własnościami bytu, do których należy śmieszność. Nauka objaśnia świat, ale pogodzić z nim może jedynie sztuka.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Lem",
        "slug": "stanislaw-lem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem"
      },
      "book": {
        "title": "Bajki robotów",
        "slug": "bajki-robotow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/bajki-robotow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sztuka",
          "slug": "sztuka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sztuka"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Lem#Bajki_robot%C3%B3w_(1964)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:10"
    },
    {
      "id": "c416fc14-8e5d-45b4-a74a-5b02463deb4a",
      "slug": "jednym-slowem-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/karel-capek/fabryka-absolutu/jednym-slowem-jest",
      "text": "Jednym słowem jest tak, jak gdybyśmy źle mełli zboże, jak gdybyśmy omełli delikatną górną warstewkę ziarna, a resztę byśmy wyrzucili, jak wyrzucamy popiół. Przy dokładnym przemiale nie pozostaje z ziarna nic, albo prawie nic, prawda? I tak samo przy dokładnym spaleniu materii nie pozostaje z materii nic, albo prawie nic. Wymiele się całkowicie. Zużyje się. Powróci w swoje pierwotne nic. Wiesz, materia potrzebuje straszliwą masę energii na to, aby istnieć. Odbierz jej istnienie, przymuś ją, aby przestała być, a wyzwolisz ogromną masę siły.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Karel Čapek",
        "slug": "karel-capek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/karel-capek"
      },
      "book": {
        "title": "Fabryka Absolutu",
        "slug": "fabryka-absolutu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/karel-capek/fabryka-absolutu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Karel_%C4%8Capek#Fabryka_absolutu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:48"
    },
    {
      "id": "40b1e64d-01ac-417b-816e-b05e21367b1b",
      "slug": "zaryzykowalbym-twierdzenie-ze-roznica",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/edward-stachura/wszystko-jest-poezja-opowiesc-rzeka/zaryzykowalbym-twierdzenie-ze-roznica",
      "text": "Zaryzykowałbym twierdzenie, że różnica w funkcji poezji i nauki w życiu polega na stosunku do teraźniejszości. Poezja utrwala to, co istnieje. Przez dotknięcie. Żeby to zachować. Nauka analizuje teraźniejszość, żeby ją zmienić. Żeby poprzez analizę ukierunkować i ulepszyć przyszłość.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Edward Stachura",
        "slug": "edward-stachura",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/edward-stachura"
      },
      "book": {
        "title": "Wszystko jest poezja. Opowieść-rzeka",
        "slug": "wszystko-jest-poezja-opowiesc-rzeka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/edward-stachura/wszystko-jest-poezja-opowiesc-rzeka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "poezja",
          "slug": "poezja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/poezja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wszystko_jest_poezja",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:46"
    },
    {
      "id": "9daaaa51-7a62-465b-b084-2742140dc02d",
      "slug": "kiedy-fenicjanin-przyniesie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus/faraon/kiedy-fenicjanin-przyniesie",
      "text": "Kiedy Fenicjanin przyniesie wam rubin lub szafir, nie pytacie, jaki z tego pożytek, lecz kupujecie klejnot i zamykacie go w skrzyni. Ale gdy mędrzec przyjdzie do was z wynalazkiem, który mógłby zmienić postać świata, zaraz pytacie: jaki z tego pożytek?... Widać strach was ogarnia, ażeby badacz nie zażądał garści jęczmienia za przedmiot, którego nie pojmuje wasz umysł.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Bolesław Prus",
        "slug": "boleslaw-prus",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus"
      },
      "book": {
        "title": "Faraon",
        "slug": "faraon",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus/faraon"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "wynalazki",
          "slug": "wynalazki",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wynalazki"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Faraon",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:28"
    },
    {
      "id": "ccf59715-1332-4fc5-9b70-6a27f441a200",
      "slug": "prawda-jest-grozna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aldous-huxley/nowy-wspanialy-swiat/prawda-jest-grozna",
      "text": "Prawda jest groźna, a nauka stanowi zagrożenie publiczne.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Aldous Huxley",
        "slug": "aldous-huxley",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aldous-huxley"
      },
      "book": {
        "title": "Nowy wspaniały świat",
        "slug": "nowy-wspanialy-swiat",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aldous-huxley/nowy-wspanialy-swiat"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "prawda",
          "slug": "prawda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prawda"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Nowy_wspania%C5%82y_%C5%9Bwiat#Inne",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:13"
    },
    {
      "id": "b2fa956a-8c5a-43b5-8a34-05d815635746",
      "slug": "doswiadczenie-najpierw-sluzy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/johann-wolfgang-von-goethe/refleksje-i-maksymy/doswiadczenie-najpierw-sluzy",
      "text": "Doświadczenie najpierw służy nauce, później jednak szkodzi jej, ponieważ pozwala dostrzec prawo i wyjątek. Ale kompromis między nimi bynajmniej nie stanowi prawdy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Johann Wolfgang von Goethe",
        "slug": "johann-wolfgang-von-goethe",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/johann-wolfgang-von-goethe"
      },
      "book": {
        "title": "Refleksje i maksymy",
        "slug": "refleksje-i-maksymy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/johann-wolfgang-von-goethe/refleksje-i-maksymy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Refleksje_i_maksymy#D",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:02"
    },
    {
      "id": "9966dc71-5577-488e-abd1-8c7ca9102b6c",
      "slug": "anglik-jest-mistrzem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/johann-wolfgang-von-goethe/refleksje-i-maksymy/anglik-jest-mistrzem",
      "text": "Anglik jest mistrzem w natychmiastowym wykorzystywaniu rzeczy odkrytych, tak by z kolei prowadziło to do nowych okryć i czynów. Zapytajmy teraz, dlaczego Anglicy wyprzedzają nas we wszystkim?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Johann Wolfgang von Goethe",
        "slug": "johann-wolfgang-von-goethe",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/johann-wolfgang-von-goethe"
      },
      "book": {
        "title": "Refleksje i maksymy",
        "slug": "refleksje-i-maksymy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/johann-wolfgang-von-goethe/refleksje-i-maksymy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "wynalazki",
          "slug": "wynalazki",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wynalazki"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Refleksje_i_maksymy#A",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:02"
    },
    {
      "id": "7eb957a1-d479-4f9e-a5ec-f0a64d446c29",
      "slug": "hipotezy-sa-rusztowaniami",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/johann-wolfgang-von-goethe/refleksje-i-maksymy/hipotezy-sa-rusztowaniami",
      "text": "Hipotezy są rusztowaniami, które wznosi się wokół budynku i które usuwa się, kiedy skończyło się budowę; dla robotnika są one nieodzowne, ale nie powinien on rusztowań mylić z budynkiem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Johann Wolfgang von Goethe",
        "slug": "johann-wolfgang-von-goethe",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/johann-wolfgang-von-goethe"
      },
      "book": {
        "title": "Refleksje i maksymy",
        "slug": "refleksje-i-maksymy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/johann-wolfgang-von-goethe/refleksje-i-maksymy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Refleksje_i_maksymy#H",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:02"
    },
    {
      "id": "6c85357f-e50c-48a7-869f-054c1ff95b0b",
      "slug": "matematyka-podobnie-jak",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/johann-wolfgang-von-goethe/refleksje-i-maksymy/matematyka-podobnie-jak",
      "text": "Matematyka, podobnie jak dialektyka, jest organem wyższego zmysłu wewnętrznego; w zastosowaniu przypomina ona zarówno sztukę, jak i wymowę. Dla obu wartość ma jedynie forma; treść jest im obojętna. To, czy matematyka liczy fenigi czy gwinee, a retoryka broni prawdy czy fałszu, nie ma dla nich obu żadnego znaczenia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Johann Wolfgang von Goethe",
        "slug": "johann-wolfgang-von-goethe",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/johann-wolfgang-von-goethe"
      },
      "book": {
        "title": "Refleksje i maksymy",
        "slug": "refleksje-i-maksymy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/johann-wolfgang-von-goethe/refleksje-i-maksymy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "matematyka",
          "slug": "matematyka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/matematyka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Refleksje_i_maksymy#M",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:02"
    },
    {
      "id": "68ad1133-2cdf-4adb-8239-0c97e8c4a56e",
      "slug": "hipotezy-to-kolysanki",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/johann-wolfgang-von-goethe/refleksje-i-maksymy/hipotezy-to-kolysanki",
      "text": "Hipotezy to kołysanki, którymi nauczyciel usypia swoich uczniów; myślący wierny obserwator poznaje w coraz większym stopniu swe ograniczenie, widzi on, że im bardziej zwiększa się wiedza, tym więcej pojawia się problemów.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Johann Wolfgang von Goethe",
        "slug": "johann-wolfgang-von-goethe",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/johann-wolfgang-von-goethe"
      },
      "book": {
        "title": "Refleksje i maksymy",
        "slug": "refleksje-i-maksymy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/johann-wolfgang-von-goethe/refleksje-i-maksymy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiedza",
          "slug": "wiedza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiedza"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Refleksje_i_maksymy#H",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:02"
    },
    {
      "id": "3a7de78f-537d-4db3-9d97-ee0371fbceff",
      "slug": "matematyka-nie-moze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/johann-wolfgang-von-goethe/refleksje-i-maksymy/matematyka-nie-moze",
      "text": "Matematyka nie może usunąć żadnego przesądu, nie potrafi zmniejszyć niczyjego uporu ani uśmierzyć niczyjej stronniczości; nie jest ona w stanie zrobić nic w dziedzinie moralnej.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Johann Wolfgang von Goethe",
        "slug": "johann-wolfgang-von-goethe",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/johann-wolfgang-von-goethe"
      },
      "book": {
        "title": "Refleksje i maksymy",
        "slug": "refleksje-i-maksymy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/johann-wolfgang-von-goethe/refleksje-i-maksymy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "moralność",
          "slug": "moralnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moralnosc"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "matematyka",
          "slug": "matematyka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/matematyka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Refleksje_i_maksymy#M",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:02"
    },
    {
      "id": "1069c332-7ecb-46cc-927a-3ba84e9f4094",
      "slug": "niemcy-i-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/johann-wolfgang-von-goethe/refleksje-i-maksymy/niemcy-i-nie",
      "text": "Niemcy, i nie tylko oni, mają dar czynienia nauk niedostępnymi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Johann Wolfgang von Goethe",
        "slug": "johann-wolfgang-von-goethe",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/johann-wolfgang-von-goethe"
      },
      "book": {
        "title": "Refleksje i maksymy",
        "slug": "refleksje-i-maksymy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/johann-wolfgang-von-goethe/refleksje-i-maksymy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "Niemcy",
          "slug": "niemcy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niemcy"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Refleksje_i_maksymy#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:02"
    },
    {
      "id": "fcf1be73-7ed2-47e7-bba4-475a4a846090",
      "slug": "jakie-wnioski-wyciagaja",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/jakie-wnioski-wyciagaja",
      "text": "Jakie wnioski wyciągają z doświadczeń króliki.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "zwierzęta",
          "slug": "zwierzeta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zwierzeta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#J",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:14"
    },
    {
      "id": "71f0855c-c0a6-4bc9-887c-b91e4069a73c",
      "slug": "i-pomyslec-ze-na-tym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/i-pomyslec-ze-na-tym",
      "text": "I pomyśleć, że na tym ogniu, który ukradł Prometeusz bogom, spalono Giordana Bruno!",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zło",
          "slug": "zlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zlo"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#I",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:14"
    },
    {
      "id": "008c839d-1898-427e-af22-cb4cc7467944",
      "slug": "i-czas-einsteina",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/i-czas-einsteina",
      "text": "I czas Einsteina zależał od zegara miejskiego.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "czas",
          "slug": "czas",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czas"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "codzienność",
          "slug": "codziennosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/codziennosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#I",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:13"
    },
    {
      "id": "715bc388-2fae-459f-8ca0-42216bbdd515",
      "slug": "przede-wszystkim-rozszerzenie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/georg-christoph-lichtenberg/aforyzmy/przede-wszystkim-rozszerzenie",
      "text": "Przede wszystkim rozszerzenie granic nauki; bez tego wszystko jest daremne.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Georg Christoph Lichtenberg",
        "slug": "georg-christoph-lichtenberg",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/georg-christoph-lichtenberg"
      },
      "book": {
        "title": "Aforyzmy",
        "slug": "aforyzmy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/georg-christoph-lichtenberg/aforyzmy"
      },
      "character": null,
      "chapter": "195",
      "chapter_parent": null,
      "page": 94,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-25T07:11:08"
    },
    {
      "id": "644c3593-87ff-45af-942b-9d35cdf0759c",
      "slug": "bawiac-sie-dziecko",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/umberto-eco/podziemni-bogowie-wybor-szkicow/bawiac-sie-dziecko",
      "text": "Bawiąc się, dziecko uczy się poruszać w świecie właśnie dlatego, że robi na niby to, co później będzie musiało robić naprawdę.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Umberto Eco",
        "slug": "umberto-eco",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/umberto-eco"
      },
      "book": {
        "title": "Podziemni bogowie. Wybór szkiców",
        "slug": "podziemni-bogowie-wybor-szkicow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/umberto-eco/podziemni-bogowie-wybor-szkicow"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Nowe średniowiecze: Alternatywny projekt średniowiecza",
      "chapter_parent": null,
      "page": 78,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "dzieciństwo",
          "slug": "dziecinstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dziecinstwo"
        },
        {
          "name": "zabawa",
          "slug": "zabawa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zabawa"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-19T16:26:56"
    },
    {
      "id": "4baf8d00-6795-4602-992c-de212ae68bb3",
      "slug": "jesli-jakiegos-zjawiska",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/philip-zimbardo/psychologia-i-zycie/jesli-jakiegos-zjawiska",
      "text": "Jeśli jakiegoś zjawiska nie można z przyczyn zasadniczych zmierzyć ani zademonstrować, to zjawisko to dla nauki nie istnieje.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Philip Zimbardo",
        "slug": "philip-zimbardo",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/philip-zimbardo"
      },
      "book": {
        "title": "Psychologia i życie",
        "slug": "psychologia-i-zycie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/philip-zimbardo/psychologia-i-zycie"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Rozdział 1: Wyjaśnianie tajemnic zachowania ludzi",
      "chapter_parent": null,
      "page": 19,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-19T14:34:27"
    },
    {
      "id": "56dfc0e6-bcc1-4af6-ac61-f6af54701b92",
      "slug": "nauka-jest-przeciwstawna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-kepinski/lek/nauka-jest-przeciwstawna",
      "text": "Nauka jest przeciwstawna mądrości, mądrość bowiem nie dąży do władzy, ale do większego zbliżenia się i tym samym lepszego zrozumienia świata otaczającego, wczucia się w jego tajemny rytm.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Antoni Kępiński",
        "slug": "antoni-kepinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-kepinski"
      },
      "book": {
        "title": "Lęk",
        "slug": "lek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-kepinski/lek"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "mądrość",
          "slug": "madrosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/madrosc"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-13T16:17:42"
    },
    {
      "id": "1b8a94e9-c987-41b0-8f8c-a5cf958e1819",
      "slug": "jesli-nauka-potepia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-kepinski/lek/jesli-nauka-potepia",
      "text": "Jeśli nauka potępia i ośmiesza podejście animistyczne, to dzieje sie tak między innymi dlatego, że nauka wywodzi się z dążenia do panowania nad światem, jest ona kontynuatorką magii.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Antoni Kępiński",
        "slug": "antoni-kepinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-kepinski"
      },
      "book": {
        "title": "Lęk",
        "slug": "lek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-kepinski/lek"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "magia",
          "slug": "magia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/magia"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-13T14:53:50"
    },
    {
      "id": "0b59970d-b75f-4e48-b173-9ce1b2161768",
      "slug": "kto-chce-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mikolaj-gogol/aforyzmy/kto-chce-sie",
      "text": "Kto chce się uczyć, nauczy się i u nauczyciela niezbyt mądrego, kto zaś nie chce - nie nauczy się u najlepszego.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mikołaj Gogol",
        "slug": "mikolaj-gogol",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mikolaj-gogol"
      },
      "book": {
        "title": "Aforyzmy",
        "slug": "aforyzmy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mikolaj-gogol/aforyzmy"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Z list",
      "chapter_parent": null,
      "page": 31,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiedza",
          "slug": "wiedza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiedza"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "nauczyciele",
          "slug": "nauczyciele",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauczyciele"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-01T21:34:03"
    },
    {
      "id": "e5f3990a-d9e3-4fe4-b5db-75ae38ddf6b2",
      "slug": "zaleta-uczuc-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/oscar-wilde/portret-doriana-graya/zaleta-uczuc-jest",
      "text": "Zaletą uczuć jest, że prowadzą nas na bezdroża, zaletą nauki - że wcale nie budzi uczuć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Oscar Wilde",
        "slug": "oscar-wilde",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/oscar-wilde"
      },
      "book": {
        "title": "Portret Doriana Graya",
        "slug": "portret-doriana-graya",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/oscar-wilde/portret-doriana-graya"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 34,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "emocje",
          "slug": "emocje",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/emocje"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-17T21:17:30"
    },
    {
      "id": "f42ef3c4-28a3-4957-9050-8a0662bb9463",
      "slug": "nie-rozstrzygniety-problem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arthur-conan-doyle/przygody-sherlocka-holmesa/nie-rozstrzygniety-problem",
      "text": "Nie rozstrzygnięty problem może interesować naukowca, ale znudzi zwykłego czytelnika.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Arthur Conan Doyle",
        "slug": "arthur-conan-doyle",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arthur-conan-doyle"
      },
      "book": {
        "title": "Przygody Sherlocka Holmesa",
        "slug": "przygody-sherlocka-holmesa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arthur-conan-doyle/przygody-sherlocka-holmesa"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Zabójstwo przy moście",
      "chapter_parent": null,
      "page": 5,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-16T11:55:55"
    },
    {
      "id": "2a03af57-8498-4781-807c-49ecb96f89ee",
      "slug": "matematyka-kosmosu-wrecz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dan-brown/zwodniczy-punkt/matematyka-kosmosu-wrecz",
      "text": "Matematyka kosmosu wręcz żąda istnienia innych form życia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dan Brown",
        "slug": "dan-brown",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dan-brown"
      },
      "book": {
        "title": "Zwodniczy punkt",
        "slug": "zwodniczy-punkt",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dan-brown/zwodniczy-punkt"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 309,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "kosmici",
          "slug": "kosmici",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kosmici"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-16T08:59:09"
    },
    {
      "id": "3eeb779d-eb8c-4782-ba48-788d72599c07",
      "slug": "fizyka-jak-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/woody-allen/czysta-anarchia/fizyka-jak-sie",
      "text": "Fizyka, jak się okazuje, zna odpowiedzi na wszystko niczym zrzędliwy krewny.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Woody Allen",
        "slug": "woody-allen",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/woody-allen"
      },
      "book": {
        "title": "Czysta anarchia",
        "slug": "czysta-anarchia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/woody-allen/czysta-anarchia"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Superstruna",
      "chapter_parent": null,
      "page": 135,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "fizyka",
          "slug": "fizyka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fizyka"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-13T20:44:04"
    },
    {
      "id": "5e93709d-0a46-4d77-b99c-c4745d24227b",
      "slug": "mnie-sie-zdaje",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/rosshalde/mnie-sie-zdaje",
      "text": "Mnie się zdaje, że człowiek nigdy się dość nie nauczy [...].",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Hermann Hesse",
        "slug": "hermann-hesse",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse"
      },
      "book": {
        "title": "Rosshalde",
        "slug": "rosshalde",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/rosshalde"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 41,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-13T19:55:20"
    },
    {
      "id": "d226bde6-92ff-490f-a471-83f40cafca2e",
      "slug": "mysle-ze-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/siddhartha/mysle-ze-nie",
      "text": "Myślę, że nie ma naprawdę takiej rzeczy, którą nazywamy „nauką”. Jest tylko wiedza [...], to atman, który jest w tobie i we mnie i w każdym istnieniu. I dochodzę do przekonania, że największym wrogiem tej wiedzy jest wola wiedzy, że najgorsze, co możemy zrobić, aby ją posiąść, to uczyć się.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Hermann Hesse",
        "slug": "hermann-hesse",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse"
      },
      "book": {
        "title": "Siddhartha",
        "slug": "siddhartha",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/siddhartha"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Część pierwsza, U samanów",
      "chapter_parent": null,
      "page": 21,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiedza",
          "slug": "wiedza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiedza"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T15:11:17"
    },
    {
      "id": "db7e0064-c03c-4aeb-aa6a-e21294a279cd",
      "slug": "nauke-i-technike",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-kepinski/rytm-zycia/nauke-i-technike",
      "text": "Naukę i technikę można uważać za kontynuatorki magii.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Antoni Kępiński",
        "slug": "antoni-kepinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-kepinski"
      },
      "book": {
        "title": "Rytm życia",
        "slug": "rytm-zycia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-kepinski/rytm-zycia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "magia",
          "slug": "magia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/magia"
        },
        {
          "name": "technologia",
          "slug": "technologia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/technologia"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T15:09:16"
    },
    {
      "id": "7438b33a-63b2-43d9-9c14-c77e68b21b60",
      "slug": "najwazniejsze-czego-uczymy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/o-czym-mowie-kiedy-mowie-o-bieganiu/najwazniejsze-czego-uczymy",
      "text": "Najważniejsze, czego uczymy się w szkole, jest to, że najważniejszego nie można nauczyć się w szkole.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Haruki Murakami",
        "slug": "haruki-murakami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami"
      },
      "book": {
        "title": "O czym mówię, kiedy mówię o bieganiu",
        "slug": "o-czym-mowie-kiedy-mowie-o-bieganiu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/o-czym-mowie-kiedy-mowie-o-bieganiu"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Rozdział drugi: Jak zostać biegającym powieściopisarzem?",
      "chapter_parent": null,
      "page": 52,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "edukacja",
          "slug": "edukacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/edukacja"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T00:06:14"
    },
    {
      "id": "69d012f7-c88a-4642-a4d8-50df88545e11",
      "slug": "kiedy-chcesz-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/pan-ibrahim-i-kwiaty-koranu/kiedy-chcesz-sie",
      "text": "Kiedy chcesz się czegoś nauczyć, nie trzeba sięgać po książkę. Trzeba z kimś porozmawiać.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Éric-Emmanuel Schmitt",
        "slug": "eric-emmanuel-schmitt",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt"
      },
      "book": {
        "title": "Pan Ibrahim i kwiaty Koranu",
        "slug": "pan-ibrahim-i-kwiaty-koranu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/pan-ibrahim-i-kwiaty-koranu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 34,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "rozmowa",
          "slug": "rozmowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rozmowa"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-08T23:59:57"
    },
    {
      "id": "2fb43655-4e4f-4cf3-9160-f799147808a9",
      "slug": "sedno-nauki-jezyka",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ian-mcewan/dziecko-w-czasie/sedno-nauki-jezyka",
      "text": "[...] sedno nauki języka tkwi w pokonywaniu trudności. Przezwyciężenie ich daje [...] poczucie godności i dyscypliny umysłowej.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ian McEwan",
        "slug": "ian-mcewan",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ian-mcewan"
      },
      "book": {
        "title": "Dziecko W Czasie",
        "slug": "dziecko-w-czasie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ian-mcewan/dziecko-w-czasie"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Rozdział 1",
      "chapter_parent": null,
      "page": 28,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "nauka języków",
          "slug": "nauka-jezykow",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka-jezykow"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T14:02:42"
    },
    {
      "id": "af120a8a-81d5-4322-93a4-7b42aa140b5e",
      "slug": "jezeli-nauka-moze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ian-mcewan/dziecko-w-czasie/jezeli-nauka-moze",
      "text": "Jeżeli nauka może być zabawą, to bardzo dobrze. Lecz zabawa jest sprawą drugorzędną.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ian McEwan",
        "slug": "ian-mcewan",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ian-mcewan"
      },
      "book": {
        "title": "Dziecko W Czasie",
        "slug": "dziecko-w-czasie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ian-mcewan/dziecko-w-czasie"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Rozdział 1",
      "chapter_parent": null,
      "page": 28,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T14:02:07"
    },
    {
      "id": "50629d76-20c7-4ba3-a26e-f39e56ea55ad",
      "slug": "potrzebowalem-duzo-czasu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/siddhartha/potrzebowalem-duzo-czasu",
      "text": "Potrzebowałem dużo czasu [...], a jeszcze nie uporałem się z tym do końca, żeby się nauczyć, że nie można się niczego nauczyć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Hermann Hesse",
        "slug": "hermann-hesse",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse"
      },
      "book": {
        "title": "Siddhartha",
        "slug": "siddhartha",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/siddhartha"
      },
      "character": "Siddhartha",
      "chapter": "U samanów",
      "chapter_parent": "Część pierwsza",
      "page": 26,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiedza",
          "slug": "wiedza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiedza"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T13:30:45"
    },
    {
      "id": "dc4a28d7-0e11-4252-834d-13c495b9687e",
      "slug": "nauka-jest-pod",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/przebudzenie/nauka-jest-pod",
      "text": "[...] nauka jest pod wieloma względami kapryśna jak moda.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephen King",
        "slug": "stephen-king",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king"
      },
      "book": {
        "title": "Przebudzenie",
        "slug": "przebudzenie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/przebudzenie"
      },
      "character": "Charles Jacobs",
      "chapter": "IX: Lektura nekrologów w łóżku – Znowu Cathy Morse – The Latches",
      "chapter_parent": null,
      "page": 266,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T10:22:17"
    }
  ]
}
