{
  "type": "topic",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "name": "miasta",
  "slug": "miasta",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta",
  "heading": "Cytaty o miastach",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta.md",
  "quotes_count": 51,
  "authors_count": 40,
  "parent": {
    "name": "społeczeństwo",
    "slug": "spoleczenstwo",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo",
    "heading": "Cytaty o społeczeństwie"
  },
  "children": [
    {
      "name": "Paryż",
      "slug": "paryz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/paryz",
      "heading": "Cytaty o Paryżu"
    }
  ],
  "quotes": [
    {
      "id": "3067856f-a1fd-4d69-829a-8753169e9860",
      "slug": "okna-sa-oczami",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/julio-cortazar/gra-w-klasy/okna-sa-oczami",
      "text": "Okna są oczami miasta [...] i wobec tego deformują to, na co patrzą.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Julio Cortázar",
        "slug": "julio-cortazar",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/julio-cortazar"
      },
      "book": {
        "title": "Gra w klasy",
        "slug": "gra-w-klasy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/julio-cortazar/gra-w-klasy"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Z tej strony, 41",
      "chapter_parent": null,
      "page": 307,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "subiektywizm",
          "slug": "subiektywizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/subiektywizm"
        },
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-30T19:11:45"
    },
    {
      "id": "b8169326-59d7-4251-aa50-f71bb8d5493a",
      "slug": "faszyzm-zawsze-mial",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-d-kaplan/ziemie-jalowe-swiat-w-ciaglym-kryzysie/faszyzm-zawsze-mial",
      "text": "Faszyzm zawsze miał obsesję na punkcie męskości. Krótko mówiąc, jest ideologią dręczycieli. Okazuje się, że to właśnie rozwijająca się wokół nas bezduszna, zniewieściała i postmodernistyczna cywilizacja miejska stanowi dla niego żyzną glebę, zapewniając mu środowisko, przeciwko któremu może się zmobilizować.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Robert D. Kaplan",
        "slug": "robert-d-kaplan",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-d-kaplan"
      },
      "book": {
        "title": "Ziemie jałowe. Świat w ciągłym kryzysie",
        "slug": "ziemie-jalowe-swiat-w-ciaglym-kryzysie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-d-kaplan/ziemie-jalowe-swiat-w-ciaglym-kryzysie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 229,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        },
        {
          "name": "męskość",
          "slug": "meskosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/meskosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Robert_D._Kaplan#Ziemie_ja%C5%82owe._%C5%9Awiat_w_ci%C4%85g%C5%82ym_kryzysie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:48"
    },
    {
      "id": "b51ce3cf-f3f8-4341-a729-2c50b153ee03",
      "slug": "miasteczka-wciaz-funkcjonuja",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-d-kaplan/ziemie-jalowe-swiat-w-ciaglym-kryzysie/miasteczka-wciaz-funkcjonuja",
      "text": "Miasteczka wciąż funkcjonują w obrębie państwa narodowego, podczas gdy metropolie należą już do cywilizacji światowej.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Robert D. Kaplan",
        "slug": "robert-d-kaplan",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-d-kaplan"
      },
      "book": {
        "title": "Ziemie jałowe. Świat w ciągłym kryzysie",
        "slug": "ziemie-jalowe-swiat-w-ciaglym-kryzysie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-d-kaplan/ziemie-jalowe-swiat-w-ciaglym-kryzysie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 191,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "państwo",
          "slug": "panstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/panstwo"
        },
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Robert_D._Kaplan#Ziemie_ja%C5%82owe._%C5%9Awiat_w_ci%C4%85g%C5%82ym_kryzysie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:48"
    },
    {
      "id": "6a09179e-87b6-4425-bfe0-eeb0dfad3f5b",
      "slug": "kolor-buchary-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/kirgiz-schodzi-z-konia/kolor-buchary-jest",
      "text": "Kolor Buchary jest brunatny, to kolor gliny wypalonej w słońcu. Kolor Samarkandy jest intensywnie błękitny, to kolor nieba i wody.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ryszard Kapuściński",
        "slug": "ryszard-kapuscinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski"
      },
      "book": {
        "title": "Kirgiz schodzi z konia",
        "slug": "kirgiz-schodzi-z-konia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/kirgiz-schodzi-z-konia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 92,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        },
        {
          "name": "kolory",
          "slug": "kolory",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kolory"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kirgiz_schodzi_z_konia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:46"
    },
    {
      "id": "027656e2-a8c6-4d84-9ed3-292f3e33df35",
      "slug": "krakow-do-rewolucji",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/radek-rak/basn-o-wezowym-sercu-albo-wtore-slowo-o-jakobie-szeli/krakow-do-rewolucji",
      "text": "Kraków do rewolucji się nie nadaje, Kraków jest stary, widział w swym życiu za dużo i już mu się nie chce.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Radek Rak",
        "slug": "radek-rak",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/radek-rak"
      },
      "book": {
        "title": "Baśń o wężowym sercu albo wtóre słowo o Jakóbie Szeli",
        "slug": "basn-o-wezowym-sercu-albo-wtore-slowo-o-jakobie-szeli",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/radek-rak/basn-o-wezowym-sercu-albo-wtore-slowo-o-jakobie-szeli"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 365,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "rewolucja",
          "slug": "rewolucja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rewolucja"
        },
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Radek_Rak#Ba%C5%9B%C5%84_o_w%C4%99%C5%BCowym_sercu_albo_wt%C3%B3re_s%C5%82owo_o_Jak%C3%B3bie_Szeli",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:17"
    },
    {
      "id": "15c6e8f3-e24d-47d4-965f-0d8973d3c4c4",
      "slug": "pod-spodem-walbrzycha",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/joanna-bator/piaskowa-gora/pod-spodem-walbrzycha",
      "text": "Pod spodem Wałbrzycha jest węgiel, na wierzchu piasek i ludzie nawiani tu ze świata na miejsce wypędzonych.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Joanna Bator",
        "slug": "joanna-bator",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/joanna-bator"
      },
      "book": {
        "title": "Piaskowa góra",
        "slug": "piaskowa-gora",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/joanna-bator/piaskowa-gora"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 12,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        },
        {
          "name": "wykorzenienie",
          "slug": "wykorzenienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wykorzenienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Piaskowa_G%C3%B3ra_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:19"
    },
    {
      "id": "518f24b5-d799-4668-ad92-508832e80796",
      "slug": "miasto-smierdzi-upalem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marek-sniecinski/podroz-do-slowna/miasto-smierdzi-upalem",
      "text": "Miasto śmierdzi upałem ma to gdzieś: dyszy i milczy za mało słów w nim krąży by ulepić jakąś opowieść za dużo spoconych cipek by zapragnąć smaku tej jednej",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Marek Śnieciński",
        "slug": "marek-sniecinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marek-sniecinski"
      },
      "book": {
        "title": "Podróż do-słowna",
        "slug": "podroz-do-slowna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marek-sniecinski/podroz-do-slowna"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pustka",
          "slug": "pustka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pustka"
        },
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Marek_%C5%9Anieci%C5%84ski#Tom_Podr%C3%B3%C5%BC_do-s%C5%82owna",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:14"
    },
    {
      "id": "86f01af1-4528-429d-a132-479608f0e405",
      "slug": "w-kazdej-zbrodni",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michael-connelly/cmentarzysko/w-kazdej-zbrodni",
      "text": "W każdej zbrodni kryje się historia miasta.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Michael Connelly",
        "slug": "michael-connelly",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michael-connelly"
      },
      "book": {
        "title": "Cmentarzysko",
        "slug": "cmentarzysko",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michael-connelly/cmentarzysko"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "historia",
          "slug": "historia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/historia"
        },
        {
          "name": "zbrodnia",
          "slug": "zbrodnia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zbrodnia"
        },
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Michael_Connelly#Cmentarzysko",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:58"
    },
    {
      "id": "cd6c148a-4eed-4545-b334-8fdc99ad5cb7",
      "slug": "my-zyjacy-w-miescie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/my-zyjacy-w-miescie",
      "text": "My, żyjący w mieście, już nie wiemy, jaką rozkosz i pełnię daje natura.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Eduardo Mendoza",
        "slug": "eduardo-mendoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza"
      },
      "book": {
        "title": "Prawda o sprawie Savolty",
        "slug": "prawda-o-sprawie-savolty",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przyroda",
          "slug": "przyroda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyroda"
        },
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#M",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:43"
    },
    {
      "id": "1e06dd84-7898-4b4f-84d1-cd791a72e2d7",
      "slug": "podejrzewam-ze-mieszkajac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/szczegol-trzy-krotkie-powiesci/podejrzewam-ze-mieszkajac",
      "text": "Podejrzewam, że mieszkając w dużym mieście, świat odbierasz bez emocji, czysto intelektualnie: ja potrzebuję czasu, żeby określić czy coś mi się podoba, czy nie. Podejrzewam, że oduczyliśmy się kochać i nienawidzą spontanicznie, pełną piersią, jak dzieci.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "José Carlos Somoza",
        "slug": "jose-carlos-somoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza"
      },
      "book": {
        "title": "Szczegół. Trzy krótkie powieści",
        "slug": "szczegol-trzy-krotkie-powiesci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/szczegol-trzy-krotkie-powiesci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "emocje",
          "slug": "emocje",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/emocje"
        },
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        },
        {
          "name": "spontaniczność",
          "slug": "spontanicznosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spontanicznosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jos%C3%A9_Carlos_Somoza#Szczeg%C3%B3%C5%82._Trzy_kr%C3%B3tkie_powie%C5%9Bci",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:31"
    },
    {
      "id": "f807cda8-4477-4767-a762-d781638c0bae",
      "slug": "zawsze-powtarzam-ze-miasto",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/neil-gaiman/amerykanscy-bogowie/zawsze-powtarzam-ze-miasto",
      "text": "Zawsze powtarzam, że miasto nie jest miastem, jeśli nie ma w nim księgarni. Może nazywać się miastem, ale bez księgarni nikogo nie nabierze.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Neil Gaiman",
        "slug": "neil-gaiman",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/neil-gaiman"
      },
      "book": {
        "title": "Amerykańscy bogowie",
        "slug": "amerykanscy-bogowie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/neil-gaiman/amerykanscy-bogowie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "czytanie książek",
          "slug": "czytanie-ksiazek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czytanie-ksiazek"
        },
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ameryka%C5%84scy_bogowie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:24"
    },
    {
      "id": "a636b405-44e0-4873-9db4-0c0487c9388e",
      "slug": "na-przecieciu-drog",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michel-houellebecq/hp-lovecraft-przeciw-swiatu-przeciw-zyciu/na-przecieciu-drog",
      "text": "Na przecięciu dróg komunikacyjnych człowiek zbudował gigantyczne i brzydkie metropolie, gdzie każdy, zamknięty w anonimowym mieszkaniu w budynku nieróżniącym się niczym od innych, absolutnie wierzy, że jest centrum świata i miarą wszechrzeczy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Michel Houellebecq",
        "slug": "michel-houellebecq",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michel-houellebecq"
      },
      "book": {
        "title": "H.P. Lovecraft. Przeciw światu, przeciw życiu",
        "slug": "hp-lovecraft-przeciw-swiatu-przeciw-zyciu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michel-houellebecq/hp-lovecraft-przeciw-swiatu-przeciw-zyciu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "egoizm",
          "slug": "egoizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/egoizm"
        },
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        },
        {
          "name": "anonimowość",
          "slug": "anonimowosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/anonimowosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Michel_Houellebecq#H.P._Lovecraft_%E2%80%93_przeciw_%C5%9Bwiatu,_przeciw_%C5%BCyciu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:01"
    },
    {
      "id": "5fc50a4a-e158-41b8-9a7e-c6de539b21ee",
      "slug": "ale-na-drugi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jozef-baran/przystanek-marzenie/ale-na-drugi",
      "text": "Ale na drugi dzień pomyślałem, że jednak co Kraków, to Kraków! Tu nawet bezdomni kloszardzi interesują się poezją.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Józef Baran",
        "slug": "jozef-baran",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jozef-baran"
      },
      "book": {
        "title": "Przystanek Marzenie",
        "slug": "przystanek-marzenie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jozef-baran/przystanek-marzenie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "poezja",
          "slug": "poezja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/poezja"
        },
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/J%C3%B3zef_Baran#Przystanek_marzenie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:56"
    },
    {
      "id": "06389ef0-73a5-4e35-b984-1d43b3d8f582",
      "slug": "jesli-kochacie-jakies",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/orhan-pamuk/nazywam-sie-czerwien/jesli-kochacie-jakies",
      "text": "Jeśli kochacie jakieś miasto i dużo po nim spacerujecie, wasze ciało, nie wspominając już o duszy, uczy się rozkładu ulic, tak że w chwili smutku, gdy smętnie sypie śnieg, nogi same niosą was na ulubione wzgórze.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Orhan Pamuk",
        "slug": "orhan-pamuk",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/orhan-pamuk"
      },
      "book": {
        "title": "Nazywam się Czerwień",
        "slug": "nazywam-sie-czerwien",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/orhan-pamuk/nazywam-sie-czerwien"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "smutek",
          "slug": "smutek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smutek"
        },
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Orhan_Pamuk#Nazywam_si%C4%99_Czerwie%C5%84_(1998)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:44"
    },
    {
      "id": "657bc8ac-fc6f-4b7c-aa8b-32e3b83cb9ba",
      "slug": "kazde-miasto-niezaleznie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kate-mosse/labirynt/kazde-miasto-niezaleznie",
      "text": "Każde miasto, niezależnie od tego jak silne, nawet takie, które ludzie uważają za niezdobyte, może upaść.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Kate Mosse",
        "slug": "kate-mosse",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kate-mosse"
      },
      "book": {
        "title": "Labirynt",
        "slug": "labirynt",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kate-mosse/labirynt"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przemijanie",
          "slug": "przemijanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przemijanie"
        },
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Labirynt_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:29"
    },
    {
      "id": "5d229664-b3c6-4150-be7c-60cf85e9a10a",
      "slug": "teraz-w-tych",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anne-rice/krolowa-potepionych/teraz-w-tych",
      "text": "Teraz w tych wysokich budynkach niezbyt rozgarnięte duszyczki unoszą się w luksusowej samotności, oglądając w telewizji jak w oknach odległy świat pocałunków i uścisków.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Anne Rice",
        "slug": "anne-rice",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anne-rice"
      },
      "book": {
        "title": "Królowa potępionych",
        "slug": "krolowa-potepionych",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anne-rice/krolowa-potepionych"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        },
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        },
        {
          "name": "telewizja",
          "slug": "telewizja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/telewizja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Anne_Rice#Kr%C3%B3lowa_pot%C4%99pionych",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:15"
    },
    {
      "id": "35a89a9b-e11f-4cd3-bc15-767eb047d4f9",
      "slug": "w-kazdym-miescie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/graham-masterton/festiwal-strachu/w-kazdym-miescie",
      "text": "W każdym mieście są te same zagrożenia, Peter. A które jest największe? To, że się nie jest i nie będzie kochanym. Strach przed życiem pośród milionów ludzi i nieposiadaniem u swojego boku nikogo.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Graham Masterton",
        "slug": "graham-masterton",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/graham-masterton"
      },
      "book": {
        "title": "Festiwal strachu",
        "slug": "festiwal-strachu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/graham-masterton/festiwal-strachu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        },
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Festiwal_strachu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:58"
    },
    {
      "id": "2b503279-0b45-4f26-88ad-0ea2452e715f",
      "slug": "to-miasto-ma-czarodziejska",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon/cien-wiatru/to-miasto-ma-czarodziejska",
      "text": "To miasto ma czarodziejską moc, wie pan o tym, Danielu? Zanim się człowiek obejrzy, wejdzie mu pod skórę i skradnie duszę.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Carlos Ruiz Zafón",
        "slug": "carlos-ruiz-zafon",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon"
      },
      "book": {
        "title": "Cień wiatru",
        "slug": "cien-wiatru",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon/cien-wiatru"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Cie%C5%84_wiatru#T",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:29"
    },
    {
      "id": "25de0fe4-c92b-498e-961d-b6163be9b531",
      "slug": "kazde-miasto-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/bronislaw-baczko/wyobrazenia-spoleczne-szkice-o-nadziei-i-pamieci-zbiorowej/kazde-miasto-jest",
      "text": "Każde miasto jest, między innymi, projekcją marzeń społecznych w przestrzeni.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Bronisław Baczko",
        "slug": "bronislaw-baczko",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/bronislaw-baczko"
      },
      "book": {
        "title": "Wyobrażenia społeczne: szkice o nadziei i pamięci zbiorowej",
        "slug": "wyobrazenia-spoleczne-szkice-o-nadziei-i-pamieci-zbiorowej",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/bronislaw-baczko/wyobrazenia-spoleczne-szkice-o-nadziei-i-pamieci-zbiorowej"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "marzenia",
          "slug": "marzenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/marzenia"
        },
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        },
        {
          "name": "architektura",
          "slug": "architektura",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/architektura"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Bronis%C5%82aw_Baczko#Wyobra%C5%BCenia_spo%C5%82eczne._Szkice_o_nadziei_i_pami%C4%99ci_zbiorowej",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:03"
    },
    {
      "id": "7a467768-5b6c-468b-9b60-7ae7bfa9da31",
      "slug": "bo-zlo-to-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-maslowska/paw-krolowej/bo-zlo-to-nie",
      "text": "Bo zło to nie ulica ani nie dzielnica, bo zło to twoja głowa, posłuchaj moje słowa, choć różne są gadżety i różne są loga, mijają doby, a ty wciąż nieduży masz wybór, czy w centrum złotym nożem cię zabiją, czy na Pradze kijem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dorota Masłowska",
        "slug": "dorota-maslowska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-maslowska"
      },
      "book": {
        "title": "Paw królowej",
        "slug": "paw-krolowej",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-maslowska/paw-krolowej"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zło",
          "slug": "zlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zlo"
        },
        {
          "name": "przemoc",
          "slug": "przemoc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przemoc"
        },
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Dorota_Mas%C5%82owska#Paw_kr%C3%B3lowej",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:57"
    },
    {
      "id": "5343a0f6-a10d-4c58-a1d3-2ff66ba29cab",
      "slug": "brak-jakiegokolwiek-porzadku",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-cejrowski/gringo-wsrod-dzikich-plemion/brak-jakiegokolwiek-porzadku",
      "text": "Brak jakiegokolwiek porządku urbanistycznego jest tak wielki, że ten chaos, który był na początku wszechświata, rumieni się ze wstydu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wojciech Cejrowski",
        "slug": "wojciech-cejrowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-cejrowski"
      },
      "book": {
        "title": "Gringo wśród dzikich plemion",
        "slug": "gringo-wsrod-dzikich-plemion",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-cejrowski/gringo-wsrod-dzikich-plemion"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "chaos",
          "slug": "chaos",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chaos"
        },
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        },
        {
          "name": "architektura",
          "slug": "architektura",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/architektura"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Gringo_w%C5%9Br%C3%B3d_dzikich_plemion#B",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:52"
    },
    {
      "id": "7e7fdc1f-4b7a-4265-b98e-24b1892189ce",
      "slug": "tutejsze-zycie-przypomina",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emily-bronte/wichrowe-wzgorza/tutejsze-zycie-przypomina",
      "text": "Tutejsze życie przypomina postawienie przed głodnym człowiekiem jednego dania, aby skoncentrował na nim cały swój apetyt. Z życiem miejskim jest tak, jakby zaprosić kogoś na ucztę przygotowaną przez francuskich kucharzy; cały posiłek z pewnością przyniesie mu nie mniejsze zadowolenie, lecz poszczególne dania ledwo zaznaczą się w jego pamięci.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Emily Brontë",
        "slug": "emily-bronte",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emily-bronte"
      },
      "book": {
        "title": "Wichrowe wzgórza",
        "slug": "wichrowe-wzgorza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emily-bronte/wichrowe-wzgorza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "prostota",
          "slug": "prostota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prostota"
        },
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        },
        {
          "name": "przyjemność",
          "slug": "przyjemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyjemnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Emily_Bront%C3%AB#Wichrowe_wzg%C3%B3rza",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:26"
    },
    {
      "id": "2d8b2924-ee8f-448b-8d07-c3a2d8f662b1",
      "slug": "niestety-marginalizacja-malych",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-biedron/pod-prad/niestety-marginalizacja-malych",
      "text": "Niestety, marginalizacja małych i średnich miast postępuje. Jest widoczna coraz wyraźniej, choćby w odcięciu komunikacyjnym - braku torów kolejowych czy dróg ekspresowych. To tworzy bariery w rozwoju gospodarczym, zmniejsza konkurencyjność na przykład Słupska wobec Trójmiasta czy Warszawy. To wreszcie zniechęca młodych ludzi do życia w takich miastach, jak nasze. Dziś można mieszkać wszędzie - wsiadasz w pociąg, samolot i za kilka godzin jesteś na drugim krańcu Europy. Ale musisz mieć szansę do tego pociągu wsiąść!",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Robert Biedroń",
        "slug": "robert-biedron",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-biedron"
      },
      "book": {
        "title": "Pod prąd",
        "slug": "pod-prad",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-biedron/pod-prad"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 222,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        },
        {
          "name": "wykluczenie społeczne",
          "slug": "wykluczenie-spoleczne",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wykluczenie-spoleczne"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Robert_Biedro%C5%84#Pod_pr%C4%85d_(2016)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:16"
    },
    {
      "id": "3c311d82-9af8-40b3-a069-dff4252f4d4d",
      "slug": "w-zadnym-z-miast",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leopold-tyrmand/zly/w-zadnym-z-miast",
      "text": "W żadnym z miast na świecie śnieg nie ma tak krańcowych humorów jak w Warszawie; nigdzie nie potrafi tak szybko i tak beznadziejnie zmienić się w brudne, dręczące błoto, ale też nigdzie nie pada z takim wdziękiem jak w tym mieście. Pada wtedy miękko i cicho, pokrywa świat cały puszystą bielą, mieniącą się w nocy granatowymi refleksami na dachach i skwerach, budzi tęsknoty za minionym dzieciństwem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Leopold Tyrmand",
        "slug": "leopold-tyrmand",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leopold-tyrmand"
      },
      "book": {
        "title": "Zły",
        "slug": "zly",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leopold-tyrmand/zly"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "dzieciństwo",
          "slug": "dziecinstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dziecinstwo"
        },
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Leopold_Tyrmand#Z%C5%82y",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:11"
    },
    {
      "id": "16507b32-f157-4850-a0c5-88a21a778ca0",
      "slug": "warszawski-kurz-i-pyl",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leopold-tyrmand/zly/warszawski-kurz-i-pyl",
      "text": "Warszawski kurz i pył lat odbudowy… Jeden z filozofów obliczył, że warszawiacy wdychali wtedy cztery cegły rocznie. Warszawiacy oddychali budową – nie była to metafora, lecz ciężka, zakurzona, ceglana i pylasta prawda. Trzeba zaś bardzo kochać swe miasto, by odbudowywać je za cenę własnego oddechu. I może dlatego Warszawa z pobojowiska gruzów i ruin stała się znów dawną Warszawą, wieczną Warszawą, tą samą Warszawą – mimo nowych kształtów ulic i konturów domów – że warszawiacy powołali ją do życia, tchnąwszy w jej ceglane ciało swój własny, gorący oddech.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Leopold Tyrmand",
        "slug": "leopold-tyrmand",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leopold-tyrmand"
      },
      "book": {
        "title": "Zły",
        "slug": "zly",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leopold-tyrmand/zly"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "poświęcenie",
          "slug": "poswiecenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/poswiecenie"
        },
        {
          "name": "patriotyzm",
          "slug": "patriotyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/patriotyzm"
        },
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Leopold_Tyrmand#Z%C5%82y",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:11"
    },
    {
      "id": "b6330902-9a83-4310-8fb9-9d4fb4c2061c",
      "slug": "tramwaj-warszawski-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leopold-tyrmand/dziennik-1954/tramwaj-warszawski-jest",
      "text": "Tramwaj warszawski jest ciągle symbolem i retortą egzystencji. Jego naturą jest brud i zapuszczenie. Jego przeznaczeniem wyzwalanie z ludzi instynktu wzajemnej nienawiści. Najmiłościwszy chrześcijanin przeistacza się w warszawskim tramwaju czystą biologię i zło. Zasadą psychologiczną tramwaju jest zmitologizowana, ślepa żądza pchania się do przodu i ślepy strach przed niemożnością opuszczenia go w porę. Niezwykle wyszukana nietolerancja bliźniego oraz niewyczerpany leksykon wyzwisk stanowią jego kulturę. Silniejszy w pysku i łokciu jest pozytywnym bohaterem, dumą jego folkloru.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Leopold Tyrmand",
        "slug": "leopold-tyrmand",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leopold-tyrmand"
      },
      "book": {
        "title": "Dziennik 1954",
        "slug": "dziennik-1954",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leopold-tyrmand/dziennik-1954"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "tolerancja",
          "slug": "tolerancja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tolerancja"
        },
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        },
        {
          "name": "agresja",
          "slug": "agresja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/agresja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Dziennik_1954",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:10"
    },
    {
      "id": "6702ee45-338d-4405-9df3-ec8de67e2a25",
      "slug": "natomiast-po-wojnie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leopold-tyrmand/dziennik-1954/natomiast-po-wojnie",
      "text": "Natomiast po wojnie, gdy komuniści mieli w głowie tylko polityczną rozgrywkę i władzę, sławny architekt polski Maciej Nowicki - współtwórca gmachu Onz w Nowym Jorku - i Le Corbusier postanowili rozpisać konkurs na międzynarodową odbudowe Warszawy i zaprosić wszystkich Niemeyerów, Aalto, Saarinenów do współpracy. Urbaniści rozprawiali o jedynej okazji w dziejach, o rekompensacie za kataklizm, o największym w historii uzbrojonym terytorium miejskim pod całościowe planowanie, o odwróceniu Warszawy frontem do Wisły, o najpiękniejszym mieście świata, jakie powstanie w wyniku takiego przedsięwzięcia. Nie wiadomo co by z tego wynikło, ale szybko stało się wiadome, że co dotyczy Warszawy, decyduje się w Moskwie. Zamach na prawdziwą internacjonalizację upadł, odbudowa potoczyła się drogami starego urbanistycznego grzechu, to znaczy ze skarpy na zachód, czyli jak uprzednio od rzeki ku mazowieckim płaszczyznom, czyli na przekór pryncypiom, które dały piękno Rzymu, Paryża, Pragi, Budapesztu - miastom zdobnym w rzekę.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Leopold Tyrmand",
        "slug": "leopold-tyrmand",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leopold-tyrmand"
      },
      "book": {
        "title": "Dziennik 1954",
        "slug": "dziennik-1954",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leopold-tyrmand/dziennik-1954"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "komunizm",
          "slug": "komunizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/komunizm"
        },
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        },
        {
          "name": "architektura",
          "slug": "architektura",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/architektura"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Dziennik_1954",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:10"
    },
    {
      "id": "9a1c9ebe-ac43-4568-926b-1d43f4649c37",
      "slug": "ludzie-pchaja-przed",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/louis-ferdinand-celine/podroz-do-kresu-nocy/ludzie-pchaja-przed",
      "text": "Ludzie pchają przed sobą życie, i w dzień i w nocy. Życie zasłania ludziom wszystko. We własnym zgiełku nic nie słyszą.Plują na to. A im większe jest miasto, im jest wyższe, tym bardziej plują. Ja wam to mówię. Spróbowałem. Nie warto.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Louis-Ferdinand Céline",
        "slug": "louis-ferdinand-celine",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/louis-ferdinand-celine"
      },
      "book": {
        "title": "Podróż do kresu nocy",
        "slug": "podroz-do-kresu-nocy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/louis-ferdinand-celine/podroz-do-kresu-nocy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "obojętność",
          "slug": "obojetnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/obojetnosc"
        },
        {
          "name": "pośpiech",
          "slug": "pospiech",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pospiech"
        },
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Podr%C3%B3%C5%BC_do_kresu_nocy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:03"
    },
    {
      "id": "46d85d0b-593c-4abd-8ab3-9cc9a9f6352c",
      "slug": "nie-bylo-to-miasto",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gustaw-herling-grudzinski/inny-swiat/nie-bylo-to-miasto",
      "text": "Nie było to miasto Smutku; było to miasto, w którym nigdy nie gościła Radość.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Gustaw Herling-Grudziński",
        "slug": "gustaw-herling-grudzinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gustaw-herling-grudzinski"
      },
      "book": {
        "title": "Inny Świat",
        "slug": "inny-swiat",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gustaw-herling-grudzinski/inny-swiat"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "smutek",
          "slug": "smutek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smutek"
        },
        {
          "name": "radość",
          "slug": "radosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/radosc"
        },
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Gustaw_Herling-Grudzi%C5%84ski#Inny_%C5%9Bwiat",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:02"
    },
    {
      "id": "3e57cc00-9702-4cc6-9487-07c82f8dad9a",
      "slug": "kioto-jest-delikatne",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arthur-golden/wyznania-gejszy/kioto-jest-delikatne",
      "text": "Kioto jest delikatne niczym skrzydła ćmy – raz zniszczone, nie dałoby się odbudować jak Osaka, Tokio czy jeszcze inne miasta.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Arthur Golden",
        "slug": "arthur-golden",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arthur-golden"
      },
      "book": {
        "title": "Wyznania Gejszy",
        "slug": "wyznania-gejszy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arthur-golden/wyznania-gejszy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "piękno",
          "slug": "piekno",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/piekno"
        },
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wyznania_gejszy#K",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:46"
    },
    {
      "id": "aee1c6d4-4cfe-42e2-8818-c70ffd5db5e0",
      "slug": "nie-nie-zyjemy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/lapidarium-v/nie-nie-zyjemy",
      "text": "Nie, nie żyjemy w globalnej wiosce, ale raczej w globalnej metropolii, na globalnym dworcu czy stacji, przez które przewala się „samotny tłum” Dawida Riesmana, tłum mijających się obojętnie, zapędzonych, znerwicowanych ludzi, którzy nie chcą się wzajemnie znać i zbliżyć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ryszard Kapuściński",
        "slug": "ryszard-kapuscinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski"
      },
      "book": {
        "title": "Lapidarium V",
        "slug": "lapidarium-v",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/lapidarium-v"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        },
        {
          "name": "obojętność",
          "slug": "obojetnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/obojetnosc"
        },
        {
          "name": "wyobcowanie",
          "slug": "wyobcowanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyobcowanie"
        },
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Lapidarium_V",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:43"
    },
    {
      "id": "6934cf5f-38b5-4dfa-b18e-296474223a3f",
      "slug": "w-europie-czlowiek",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/heban/w-europie-czlowiek",
      "text": "W Europie człowiek na ulicy zmierza na ogół do określonego celu. Tłum ma kierunek i rytm, rytm często nacechowany pośpiechem. W mieście afrykańskim tylko część ludzi zachowuje się podobnie. Reszta nie idzie nigdzie: nie ma dokąd i po co. Snują się, przesiadują w cieniu, gapią się, drzemią. Nie mają co robić. Nikt na nich nie czeka. Najczęściej są głodni. Najmniejsze wydarzenie uliczne – kłótnia, bójka, schwytanie złodzieja – zgromadzi od razu tłum tych ludzi. Bo są tu wszędzie – bezczynni, nie wiadomo, na co oczekujący, nie wiadomo, z czego żyjący – gapie świata.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ryszard Kapuściński",
        "slug": "ryszard-kapuscinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski"
      },
      "book": {
        "title": "Heban",
        "slug": "heban",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/heban"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ubóstwo",
          "slug": "ubostwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ubostwo"
        },
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        },
        {
          "name": "bezcelowość",
          "slug": "bezcelowosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bezcelowosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Heban",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:42"
    },
    {
      "id": "7d6a3fdb-2886-4915-8dbf-3d7203f234aa",
      "slug": "obraz-miasta-jaki",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jorge-luis-borges/raport-brodiego/obraz-miasta-jaki",
      "text": "Obraz miasta, jaki nosimy w sobie, jest zawsze trochę przestarzały.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jorge Luis Borges",
        "slug": "jorge-luis-borges",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jorge-luis-borges"
      },
      "book": {
        "title": "Raport Brodiego",
        "slug": "raport-brodiego",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jorge-luis-borges/raport-brodiego"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jorge_Luis_Borges#Raport_Brodiego",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:33"
    },
    {
      "id": "9664e0a8-7f2b-45df-b87a-7b4592d38259",
      "slug": "ludzie-w-malym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/barbara-rosiek/pamietnik-narkomanki/ludzie-w-malym",
      "text": "Ludzie w małym miasteczku żywią się plotkami jak planktonem. Konsumują, przeżuwają i trawią w majestacie. Smakują mnie. Jak mnie przetrawią i zatrują się, będę mogła zaistnieć w ich świadomości jako swoja. Na razie usiłują mną manipulować by załatwić swoje stare porachunki.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Barbara Rosiek",
        "slug": "barbara-rosiek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/barbara-rosiek"
      },
      "book": {
        "title": "Pamiętnik narkomanki",
        "slug": "pamietnik-narkomanki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/barbara-rosiek/pamietnik-narkomanki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "plotki",
          "slug": "plotki",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/plotki"
        },
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pami%C4%99tnik_narkomanki#L",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:04"
    },
    {
      "id": "bc02d522-4495-4ae6-a3af-1cf8ff1cbbd8",
      "slug": "piekno-europejskie-zawsze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/nieznosna-lekkosc-bytu/piekno-europejskie-zawsze",
      "text": "Piękno europejskie (…) zawsze miało charakter intencjonalny. Istniał w nim estetyczny zamiar i długofalowy plan, na podstawie którego człowiek przez dziesięciolecia budował gotycką katedrę albo renesansowe miasto. Piękno Nowego Jorku ma zupełnie inne źródła. Nie jest to piękno zamierzone. Zrodziło się niezależnie od ludzkiego zamysłu, mniej więcej tak jak jaskinia krasowa. Kształty, same w sobie paskudne, przypadkiem, bez planu znajdują się w sąsiedztwie tak niewiarygodnym, że zaczyna z nich emanować czarodziejska poezja.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Milan Kundera",
        "slug": "milan-kundera",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera"
      },
      "book": {
        "title": "Nieznośna lekkość bytu",
        "slug": "nieznosna-lekkosc-bytu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/nieznosna-lekkosc-bytu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "piękno",
          "slug": "piekno",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/piekno"
        },
        {
          "name": "przypadek",
          "slug": "przypadek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przypadek"
        },
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Niezno%C5%9Bna_lekko%C5%9B%C4%87_bytu#Cz%C4%99%C5%9B%C4%87_III_%E2%80%93_Niezrozumiane_s%C5%82owa",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:42"
    },
    {
      "id": "5fa22a99-642b-4d23-b68a-59c7e618fd80",
      "slug": "podobnie-jak-w-odniesieniu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-carroll/na-pastwe-aniolow/podobnie-jak-w-odniesieniu",
      "text": "Podobnie jak w odniesieniu do powszechnie znanego, starego polityka, który przeżył długie oraz bogate życie, o tożsamości miasta stanowi jego historia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jonathan Carroll",
        "slug": "jonathan-carroll",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-carroll"
      },
      "book": {
        "title": "Na pastwę aniołów",
        "slug": "na-pastwe-aniolow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-carroll/na-pastwe-aniolow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "tożsamość",
          "slug": "tozsamosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tozsamosc"
        },
        {
          "name": "historia",
          "slug": "historia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/historia"
        },
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Na_pastw%C4%99_anio%C5%82%C3%B3w#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:04"
    },
    {
      "id": "dd8d7af9-39a5-47d7-90fb-821cf3709ec0",
      "slug": "z-planu-miasta",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/roman-gorzelski/srebrnikowe-mysli/z-planu-miasta",
      "text": "Z planu miasta Nie wyczytasz zdarzeń. Potrzebni są jeszcze Plotkarze.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Roman Gorzelski",
        "slug": "roman-gorzelski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/roman-gorzelski"
      },
      "book": {
        "title": "Srebrnikowe myśli",
        "slug": "srebrnikowe-mysli",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/roman-gorzelski/srebrnikowe-mysli"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 24,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "plotki",
          "slug": "plotki",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/plotki"
        },
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Roman_Gorzelski#Srebrnikowe_my%C5%9Bli",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:58"
    },
    {
      "id": "1808252a-dc80-4979-b6c8-a5045dd87a61",
      "slug": "ale-wy-z-miasta",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-rodziewiczowna/czarny-chleb/ale-wy-z-miasta",
      "text": "Ale wy z miasta, to jakoś nie widzicie natury. Oczy wam wśród kamieni zgasły.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Maria Rodziewiczówna",
        "slug": "maria-rodziewiczowna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-rodziewiczowna"
      },
      "book": {
        "title": "Czarny chleb",
        "slug": "czarny-chleb",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-rodziewiczowna/czarny-chleb"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 49,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przyroda",
          "slug": "przyroda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyroda"
        },
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Maria_Rodziewicz%C3%B3wna#Czarny_chleb._Opowiadania",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:40"
    },
    {
      "id": "53fe38f1-0bea-4f63-8d94-9faac40fc2a2",
      "slug": "miasto-nigdy-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/piata-gora/miasto-nigdy-nie",
      "text": "Miasto nigdy nie umiera – umierają tylko jego mieszkańcy i idee, którym byli wierni.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Piąta góra",
        "slug": "piata-gora",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/piata-gora"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przemijanie",
          "slug": "przemijanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przemijanie"
        },
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pi%C4%85ta_g%C3%B3ra#M",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:23"
    },
    {
      "id": "68f799f7-9da9-47d9-b436-e3b5c8a3f5a5",
      "slug": "to-dziwne-gdy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/jedenascie-minut/to-dziwne-gdy",
      "text": "To dziwne, gdy mieszka się w jakimś mieście, zazwyczaj jego zwiedzanie odkłada się na później i na ogół się go dobrze nie poznaje.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Jedenaście minut",
        "slug": "jedenascie-minut",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/jedenascie-minut"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        },
        {
          "name": "odkładanie na później",
          "slug": "odkladanie-na-pozniej",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odkladanie-na-pozniej"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jedena%C5%9Bcie_minut#T",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:19"
    },
    {
      "id": "ba190e1d-2040-4fbc-9b60-7d415cfa3fe1",
      "slug": "wszyscy-wiedzieli-ze-rotterdam",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/orson-scott-card/cien-endera-saga-cienia-tom-1/wszyscy-wiedzieli-ze-rotterdam",
      "text": "Wszyscy wiedzieli, że Rotterdam był jeśli nie stolicą, to głównym morskim portem Piekła. Różnił się od śmierci tylko tym, że w Rotterdamie potępienie nie trwało wiecznie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Orson Scott Card",
        "slug": "orson-scott-card",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/orson-scott-card"
      },
      "book": {
        "title": "Cień Endera. Saga Cienia. Tom 1",
        "slug": "cien-endera-saga-cienia-tom-1",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/orson-scott-card/cien-endera-saga-cienia-tom-1"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Orson_Scott_Card#Cie%C5%84_Endera",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:50"
    },
    {
      "id": "cdca9b82-fcee-4a4c-b8f4-f16815aa0120",
      "slug": "blichtr-plynie-z-miasta",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frank-herbert/diuna/blichtr-plynie-z-miasta",
      "text": "Blichtr płynie z miasta, mądrość z pustyni.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Frank Herbert",
        "slug": "frank-herbert",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frank-herbert"
      },
      "book": {
        "title": "Diuna",
        "slug": "diuna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frank-herbert/diuna"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "mądrość",
          "slug": "madrosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/madrosc"
        },
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        },
        {
          "name": "pustynia",
          "slug": "pustynia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pustynia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Frank_Herbert#Diuna",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:21"
    },
    {
      "id": "255ea0a1-6429-4c93-b8f4-1aa331ab5e65",
      "slug": "ludzie-z-miasta",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/kosiarz/ludzie-z-miasta",
      "text": "Ludzie z miasta, których jedyny kontakt z naturą ograniczał się do tego, że kiedyś swoim volvo przejechali owcę.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Kosiarz",
        "slug": "kosiarz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/kosiarz"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "przyroda",
          "slug": "przyroda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyroda"
        },
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kosiarz",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:51"
    },
    {
      "id": "e5016fd2-d978-46eb-8f7b-3f8f0cb54357",
      "slug": "przyslowie-mowi-ze-wszystkie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/ruchome-obrazki/przyslowie-mowi-ze-wszystkie",
      "text": "Przysłowie mówi, że wszystkie drogi prowadzą do Ankh-Morpork, największego z miast Dysku. W każdym razie przysłowie mówi, że istnieje takie przysłowie, które mówi, że wszystkie drogi prowadzą do Ankh – Morpork. To nieprawda. Wszystkie drogi prowadzą z Ankh-Morpork, ale czasami ludzie podążają nimi w niewłaściwym kierunku.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Ruchome obrazki",
        "slug": "ruchome-obrazki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/ruchome-obrazki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "przysłowia",
          "slug": "przyslowia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyslowia"
        },
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ruchome_obrazki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:50"
    },
    {
      "id": "532a3109-348a-4d13-843e-85b391d1c0ed",
      "slug": "zadni-wrogowie-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/eryk/zadni-wrogowie-nie",
      "text": "Żadni wrogowie nie zdobyli jeszcze Ankh – Morpork. To znaczy owszem, formalnie tak, nawet dość często. Miasto chętnie witało szastających pieniędzmi barbarzyńskich najeźdźców, a ci po kilku dniach odkrywali ze zdumieniem, że ich własne konie już do nich nie należą, a po paru miesiącach stawali się kolejną mniejszością etniczną, charakteryzującą się własnym stylem graffiti i własnymi sklepami spożywczymi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Eryk",
        "slug": "eryk",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/eryk"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "wojna",
          "slug": "wojna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wojna"
        },
        {
          "name": "pieniądze",
          "slug": "pieniadze",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pieniadze"
        },
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eryk",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:50"
    },
    {
      "id": "6c7b679b-be7e-445c-a672-b3e7754097f9",
      "slug": "legenda-zwykle-pomijana",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/piramidy/legenda-zwykle-pomijana",
      "text": "Legenda, zwykle pomijana przez mieszkańców, mówi, że w jeszcze dawniejszych czasach, aby przetrwać zesłany przez bogów potop, grupa mędrców zbudowała ogromną łódź. Zabrali do niej po parze każdego gatunku zwierząt żyjących wówczas na Dysku. Po kilku tygodniach zwały nawozu zaczęły grozić zatopieniem łodzi. Mędrcy – tak głosi legenda – przechylili ją na burtę i nazwali to miejsce Ankh-Morpork.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Piramidy",
        "slug": "piramidy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/piramidy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        },
        {
          "name": "mitologia",
          "slug": "mitologia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/mitologia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Piramidy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:49"
    },
    {
      "id": "17814416-20e9-4d08-8382-c3e53d4de4a6",
      "slug": "powszechnie-uznawano-ze-miasto",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/trzy-wiedzmy/powszechnie-uznawano-ze-miasto",
      "text": "Powszechnie uznawano, że miasto jest bardzo zdrowe. Niewiele zarazków potrafiło tu przetrwać.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Trzy wiedźmy",
        "slug": "trzy-wiedzmy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/trzy-wiedzmy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "zdrowie",
          "slug": "zdrowie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zdrowie"
        },
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Trzy_wied%C5%BAmy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:48"
    },
    {
      "id": "f85eb576-11a4-4caf-83aa-b344ce208120",
      "slug": "przekonalem-sie-ze-w-petersburgu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski/zbrodnia-i-kara/przekonalem-sie-ze-w-petersburgu",
      "text": "Przekonałem się, że w Petersburgu wiele osób mówi do siebie głośno na ulicy. To miasto półobłąkanych. Gdyby nauka u nas była dobrze postawiona, to lekarze, prawnicy i filozofowie, każdy w swojej specjalności, mogliby porobić w Petersburgu nader cenne obserwacje. Rzadko które miasto ma tyle ponurych, ostrych i dziwnych wpływów na duszę ludzką, co Petersburg.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Fiodor Dostojewski",
        "slug": "fiodor-dostojewski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski"
      },
      "book": {
        "title": "Zbrodnia i kara",
        "slug": "zbrodnia-i-kara",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski/zbrodnia-i-kara"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        },
        {
          "name": "psychologia",
          "slug": "psychologia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/psychologia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zbrodnia_i_kara",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:36"
    },
    {
      "id": "7cbcd09b-e64b-4fe1-ac67-bc65b209ef84",
      "slug": "krakow-to-pryzmat",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-sztaudynger/piorka/krakow-to-pryzmat",
      "text": "Kraków to pryzmat, Przez który pięknieje ojczyzna.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jan Sztaudynger",
        "slug": "jan-sztaudynger",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-sztaudynger"
      },
      "book": {
        "title": "Piórka",
        "slug": "piorka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-sztaudynger/piorka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 35,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ojczyzna",
          "slug": "ojczyzna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ojczyzna"
        },
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pi%C3%B3rka#K",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:07"
    },
    {
      "id": "54fbeac0-75ce-4ae4-8f61-60561564ccd5",
      "slug": "miasto-jako-teren",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/harlan-coben/ostatni-szczegol/miasto-jako-teren",
      "text": "Miasto jako teren łowiecki niewiele się różni od lasu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Harlan Coben",
        "slug": "harlan-coben",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/harlan-coben"
      },
      "book": {
        "title": "Ostatni szczegół",
        "slug": "ostatni-szczegol",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/harlan-coben/ostatni-szczegol"
      },
      "character": "Sophie Mayor",
      "chapter": "Rozdział 38",
      "chapter_parent": null,
      "page": 382,
      "verified": true,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-14T21:23:46"
    },
    {
      "id": "45955433-37c1-4e9e-9e76-6aeeb3abb405",
      "slug": "umrze-miasto-jezeli",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoine-de-saint-exupery/twierdza/umrze-miasto-jezeli",
      "text": "Umrze miasto, jeżeli budowa jego będzie zakończona. [...] doskonałość nie jest bynajmniej osiągnięciem celu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Antoine de Saint-Exupéry",
        "slug": "antoine-de-saint-exupery",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoine-de-saint-exupery"
      },
      "book": {
        "title": "Twierdza",
        "slug": "twierdza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoine-de-saint-exupery/twierdza"
      },
      "character": null,
      "chapter": "XVI",
      "chapter_parent": null,
      "page": 81,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zmiana",
          "slug": "zmiana",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zmiana"
        },
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        },
        {
          "name": "stagnacja",
          "slug": "stagnacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/stagnacja"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T15:16:08"
    }
  ]
}