{
  "type": "topic",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "name": "istnienie",
  "slug": "istnienie",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie",
  "heading": "Cytaty o istnieniu",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie.md",
  "quotes_count": 66,
  "authors_count": 41,
  "parent": {
    "name": "filozofia",
    "slug": "filozofia",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/filozofia",
    "heading": "Cytaty o filozofii"
  },
  "children": [],
  "quotes": [
    {
      "id": "9ec71a93-4be2-419d-8f68-4b0fe7991270",
      "slug": "swiat-jest-zywym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/im-mroczniej-tym-lepiej/swiat-jest-zywym",
      "text": "[...] świat jest żywym oddechem we wszechświecie wypełnionym w większości martwymi światłami.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephen King",
        "slug": "stephen-king",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king"
      },
      "book": {
        "title": "Im mroczniej, tym lepiej",
        "slug": "im-mroczniej-tym-lepiej",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/im-mroczniej-tym-lepiej"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Dwóch utalentowanych skubańców",
      "chapter_parent": null,
      "page": 69,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "kosmos",
          "slug": "kosmos",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kosmos"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-10-24T22:01:23"
    },
    {
      "id": "24c47040-0e7a-4d72-bbc8-500677648d71",
      "slug": "mialem-ochote-przestac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jaroslaw-borszewicz/mroki/mialem-ochote-przestac",
      "text": "Miałem ochotę przestać istnieć. Nie, nie popełnić samobójstwo, nie umrzeć ale przestać istnieć. Zamienić się w nic.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jarosław Borszewicz",
        "slug": "jaroslaw-borszewicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jaroslaw-borszewicz"
      },
      "book": {
        "title": "Mroki",
        "slug": "mroki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jaroslaw-borszewicz/mroki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rozpacz",
          "slug": "rozpacz",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rozpacz"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jaros%C5%82aw_Borszewicz#Mroki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:36"
    },
    {
      "id": "be916a6b-c5b5-46ed-935c-274b8ac90a9f",
      "slug": "ciezko-jest-zrozumiec",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/osamu-dazai/uczennica/ciezko-jest-zrozumiec",
      "text": "Ciężko jest zrozumieć, że jak umierasz, przestajesz istnieć. To nie ma sensu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Osamu Dazai",
        "slug": "osamu-dazai",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/osamu-dazai"
      },
      "book": {
        "title": "Uczennica",
        "slug": "uczennica",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/osamu-dazai/uczennica"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Osamu_Dazai#Uczennica",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:25"
    },
    {
      "id": "bbca93c6-5603-4b16-bbd0-2eee91cce6c0",
      "slug": "nikt-bowiem-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/nina-lykke/ostatnie-stadium/nikt-bowiem-nie",
      "text": "Nikt bowiem nie jest w stanie uciec przed ciągłą zmianą stanowiącą podstawę każdego istnienia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Nina Lykke",
        "slug": "nina-lykke",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/nina-lykke"
      },
      "book": {
        "title": "Ostatnie stadium",
        "slug": "ostatnie-stadium",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/nina-lykke/ostatnie-stadium"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 71,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zmiana",
          "slug": "zmiana",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zmiana"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Nina_Lykke#Ostatnie_stadium_(2019)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:23"
    },
    {
      "id": "5ab03865-563b-4aaf-a1d2-a9f951d294b6",
      "slug": "wspolczesny-swiat-to-nieustajaca",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kazimierz-grochmalski/zanim-opadnie-kurtyna-esej-pisany-wierszem/wspolczesny-swiat-to-nieustajaca",
      "text": "Współczesny świat to nieustająca egzegeza egzystencjalizmu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Kazimierz Grochmalski",
        "slug": "kazimierz-grochmalski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kazimierz-grochmalski"
      },
      "book": {
        "title": "Zanim opadnie kurtyna. Esej pisany wierszem",
        "slug": "zanim-opadnie-kurtyna-esej-pisany-wierszem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kazimierz-grochmalski/zanim-opadnie-kurtyna-esej-pisany-wierszem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 5,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "filozofia",
          "slug": "filozofia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/filozofia"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kazimierz_Grochmalski#Zanim_opadnie_kurtyna._Esej_pisany_wierszem_(2021)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:21"
    },
    {
      "id": "0d401b13-c899-4bfc-aee1-b6db4efa0a7f",
      "slug": "wyrzekajac-sie-wsparcia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/martyna-raduchowska/spektrum/wyrzekajac-sie-wsparcia",
      "text": "Wyrzekając się wsparcia Angeliny i Spectera w obawie, że znów zatracę siebie, zrezygnowałam z mocy obliczeniowej roju, a tym samym radykalnie obniżyłam swoją sprawność intelektualną i zwiększyłam ryzyko pomyłki. Wybierając istnienie, skazałam się na nieistnienie i nie ma w tym żadnego sensu. Quinn nazwałby to ironią losu. (…) Najwidoczniej żyć naprawdę to żyć tylko raz i tylko przez chwilę.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Martyna Raduchowska",
        "slug": "martyna-raduchowska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/martyna-raduchowska"
      },
      "book": {
        "title": "Spektrum",
        "slug": "spektrum",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/martyna-raduchowska/spektrum"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 167,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "ironia",
          "slug": "ironia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ironia"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Martyna_Raduchowska#Spektrum",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:17"
    },
    {
      "id": "37eb305f-879c-433c-ad73-11aed758c8e0",
      "slug": "gdy-odkryjemy-kompletna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-hawking/krotka-historia-czasu/gdy-odkryjemy-kompletna",
      "text": "Gdy odkryjemy kompletną teorię, z biegiem czasu stanie się ona zrozumiała dla szerokich kręgów społeczeństwa, nie tylko paru naukowców. Wtedy wszyscy, zarówno naukowcy i filozofowie, jak i zwykli, szarzy ludzie, będą mogli wziąć udział w dyskusji nad problem, dlaczego wszechświat i my sami istniejemy. Gdy znajdziemy odpowiedź na to pytanie, będzie to ostateczny tryumf ludzkiej inteligencji, poznamy wtedy bowiem myśli Boga.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephen Hawking",
        "slug": "stephen-hawking",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-hawking"
      },
      "book": {
        "title": "Krótka historia czasu",
        "slug": "krotka-historia-czasu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-hawking/krotka-historia-czasu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 269,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "bóg",
          "slug": "bog",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bog"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "kosmos",
          "slug": "kosmos",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kosmos"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kr%C3%B3tka_historia_czasu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:07"
    },
    {
      "id": "d7e81f81-8c3d-4e70-9366-dba010b2fb6a",
      "slug": "bhagavatam-opisuje-zrodlo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/bhaktiwedanta-swami-prabhupada/nauki-krolowej-kunti/bhagavatam-opisuje-zrodlo",
      "text": "Bhāgavatam opisuje źródło stworzenia, które powinno być przedmiotem naszych dociekań. Janmādy asya yataḥ. Oryginalnym źródłem stworzenia jest przyczyna stworzenia, utrzymania i zniszczenia. Nasze ciało urodziło się w pewnym momencie, żyje przez jakiś czas – dziesięć lat, pięćdziesiąt lub więcej – a następnie umiera. Skąd się wzięło i co się z nim stanie po śmierci? Nauka zna prawo zachowania energii. Ale co jest jej źródłem? Ma ona bowiem swe źródło (yato vā imāni bhūtāni jāyante) i ujawnia je Śrīmad-Bhāgavatam.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Bhaktiwedanta Swami Prabhupada",
        "slug": "bhaktiwedanta-swami-prabhupada",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/bhaktiwedanta-swami-prabhupada"
      },
      "book": {
        "title": "Nauki Królowej Kunti",
        "slug": "nauki-krolowej-kunti",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/bhaktiwedanta-swami-prabhupada/nauki-krolowej-kunti"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 131,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/A._C._Bhaktiwedanta_Swami_Prabhupada#Nauki_Kr%C3%B3lowej_Kunt%C4%AB",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:02"
    },
    {
      "id": "259505e3-ccb2-4131-81d2-144713889dec",
      "slug": "jestem-czescia-bardzo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-rient/przeblysk-dookola-swiata-dookola-siebie/jestem-czescia-bardzo",
      "text": "Jestem częścią bardzo starej pieśni, która była przede mną, która zostanie, gdy umrę, którą stwarzam.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Robert Rient",
        "slug": "robert-rient",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-rient"
      },
      "book": {
        "title": "Przebłysk. Dookoła świata, dookoła siebie",
        "slug": "przeblysk-dookola-swiata-dookola-siebie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-rient/przeblysk-dookola-swiata-dookola-siebie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przemijanie",
          "slug": "przemijanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przemijanie"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Robert_Rient#Przeb%C5%82ysk._Dooko%C5%82a_%C5%9Bwiata,_dooko%C5%82a_siebie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:46"
    },
    {
      "id": "84d32721-b201-41cc-a647-5feed56be314",
      "slug": "kiedy-podswiadomosc-pozostawiona",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lars-gustafsson/smierc-pszczelarza/kiedy-podswiadomosc-pozostawiona",
      "text": "Kiedy podświadomość pozostawiona zostaje przez chwilę samej sobie, zaczyna całkiem po prostu snuć jakiś wątek. Stwarza sobie identyczność, dostosowuje się do otoczenia, produkuje chętnie nowe formy do wypełnienia nagłej pustki, która powstaje, gdy zapominamy o dniu powszednim. Wydaje się, że podświadomość niczego nie boi się tak bardzo jak poczucia, że się w ogóle nie istnieje.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Lars Gustafsson",
        "slug": "lars-gustafsson",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lars-gustafsson"
      },
      "book": {
        "title": "Śmierć pszczelarza",
        "slug": "smierc-pszczelarza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lars-gustafsson/smierc-pszczelarza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 35,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        },
        {
          "name": "podświadomość",
          "slug": "podswiadomosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/podswiadomosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Lars_Gustafsson#%C5%9Amier%C4%87_pszczelarza",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:13"
    },
    {
      "id": "e16d5481-3c8b-4303-922f-9a344d9015e3",
      "slug": "byc-jest-zalosnie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/szczepan-twardoch/morfina/byc-jest-zalosnie",
      "text": "Być jest żałośnie, być jest śmiesznie, być jest niedobrze. Nie być – to wyrafinowanie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Szczepan Twardoch",
        "slug": "szczepan-twardoch",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/szczepan-twardoch"
      },
      "book": {
        "title": "Morfina",
        "slug": "morfina",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/szczepan-twardoch/morfina"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 89,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pesymizm",
          "slug": "pesymizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pesymizm"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Szczepan_Twardoch#Morfina",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:00"
    },
    {
      "id": "0cbf503b-c071-4161-ad21-56708a56b2e4",
      "slug": "dzis-wiem-ze-ludzie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/szczepan-twardoch/krolestwo/dzis-wiem-ze-ludzie",
      "text": "Dziś wiem, że ludzie nie istnieją, istnieją tylko ludzkie myśli i cierpienie, przede wszystkim cierpienie. I zło, które ludzie tak chętnie czynią. Zło jest najbardziej, najmocniej. Złem jest istnienie świata i mnie, tak myślę w tym wiecznym nigdy i teraz, w szarości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Szczepan Twardoch",
        "slug": "szczepan-twardoch",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/szczepan-twardoch"
      },
      "book": {
        "title": "Królestwo",
        "slug": "krolestwo",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/szczepan-twardoch/krolestwo"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 223,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "zło",
          "slug": "zlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zlo"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Szczepan_Twardoch#Kr%C3%B3lestwo",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:00"
    },
    {
      "id": "99c334e1-5e5e-421b-8686-6d397a68adc8",
      "slug": "cierpienia-dawaly-mi-ponura",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/susanna-kaysen/przerwana-lekcja-muzyki/cierpienia-dawaly-mi-ponura",
      "text": "(...) cierpienia dawały mi ponurą satysfakcję. Udowadniały, że istnieję. Zdawało się, że kiedy mówię nie, kłamie całe moje jestestwo.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Susanna Kaysen",
        "slug": "susanna-kaysen",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/susanna-kaysen"
      },
      "book": {
        "title": "Przerwana lekcja muzyki",
        "slug": "przerwana-lekcja-muzyki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/susanna-kaysen/przerwana-lekcja-muzyki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Susanna_Kaysen#Przerwana_lekcja_muzyki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:47"
    },
    {
      "id": "8dcda7d7-b8cd-4130-ba7f-be23ff67ff8e",
      "slug": "jesli-swiat-istnieje",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-roszkowski/roztrzaskane-lustro/jesli-swiat-istnieje",
      "text": "Jeśli świat istnieje, to dlatego, że jest dziełem dobrego Boga, a zło jest tylko głosem sprzeciwu przeciw Niemu. Każde inne tłumaczenie tajemnicy świata i ludzkiej egzystencji prowadzi ostatecznie na manowce.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wojciech Roszkowski",
        "slug": "wojciech-roszkowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-roszkowski"
      },
      "book": {
        "title": "Roztrzaskane lustro",
        "slug": "roztrzaskane-lustro",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-roszkowski/roztrzaskane-lustro"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 19,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "bóg",
          "slug": "bog",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bog"
        },
        {
          "name": "zło",
          "slug": "zlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zlo"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wojciech_Roszkowski_(historyk)#Roztrzaskane_lustro",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:32"
    },
    {
      "id": "0d3fcf82-0621-4335-8245-a16ce38fe24a",
      "slug": "nie-ma-nic",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/guillaume-musso/potem/nie-ma-nic",
      "text": "Nie ma nic lepszego od samego istnienia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Guillaume Musso",
        "slug": "guillaume-musso",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/guillaume-musso"
      },
      "book": {
        "title": "Potem…",
        "slug": "potem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/guillaume-musso/potem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Guillaume_Musso#Potem%E2%80%A6_(2003)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:21"
    },
    {
      "id": "9067bfc6-f81f-4980-a6ee-a3406acc4977",
      "slug": "ktoz-wie-zreszta",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/julien-offray-de-la-mettrie/czlowiek-maszyna/ktoz-wie-zreszta",
      "text": "Któż wie zresztą, czy samo istnienie człowieka nie jest racją jego bytu? Został on może nie wiadomo jak, ani dlaczego rzucony na pastwę losu w którymś miejscu powierzchni ziemskiej: wiemy tylko, że musi żyć i umrzeć, podobnie jak grzyby, rodzące się i ginące z dnia na dzień, albo jak kwiaty, okalające rowy i pokrywające mury.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Julien Offray de la Mettrie",
        "slug": "julien-offray-de-la-mettrie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/julien-offray-de-la-mettrie"
      },
      "book": {
        "title": "Człowiek-maszyna",
        "slug": "czlowiek-maszyna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/julien-offray-de-la-mettrie/czlowiek-maszyna"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 103,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "los",
          "slug": "los",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/los"
        },
        {
          "name": "sens życia",
          "slug": "sens-zycia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sens-zycia"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Julien_Offray_de_La_Mettrie#Cz%C5%82owiek-maszyna_(1748)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:53"
    },
    {
      "id": "ade7ae8b-aff4-40a3-b531-51cca7ed1758",
      "slug": "wydaje-mi-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerry-hopkins/nikt-nie-wyjdzie-stad-zywy-historia-jima-morrisona/wydaje-mi-sie",
      "text": "Wydaje mi się, że sztuka, a zwłaszcza film, jest dla człowieka sposobem potwierdzenia własnej egzystencji.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jerry Hopkins",
        "slug": "jerry-hopkins",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerry-hopkins"
      },
      "book": {
        "title": "Nikt nie wyjdzie stąd żywy. Historia Jima Morrisona",
        "slug": "nikt-nie-wyjdzie-stad-zywy-historia-jima-morrisona",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerry-hopkins/nikt-nie-wyjdzie-stad-zywy-historia-jima-morrisona"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sztuka",
          "slug": "sztuka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sztuka"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        },
        {
          "name": "kino",
          "slug": "kino",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kino"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Nikt_nie_wyjdzie_st%C4%85d_%C5%BCywy._Historia_Jima_Morrisona",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:35"
    },
    {
      "id": "97f4b376-c3df-4dae-a5c1-62ccb9290a25",
      "slug": "sen-jest-a-tych",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wiktor-pielewin/swieta-ksiega-wilkolaka/sen-jest-a-tych",
      "text": "Sen jest, a tych, którym się śni, nie ma. To znaczy, oni też są elementami snu. Niektórzy twierdzą, że sen śni się samemu sobie. Ale w sensie dosłownym „sobie” tam nie ma.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wiktor Pielewin",
        "slug": "wiktor-pielewin",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wiktor-pielewin"
      },
      "book": {
        "title": "Święta księga wilkołaka",
        "slug": "swieta-ksiega-wilkolaka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wiktor-pielewin/swieta-ksiega-wilkolaka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "tożsamość",
          "slug": "tozsamosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tozsamosc"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        },
        {
          "name": "sen",
          "slug": "sen",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sen"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wiktor_Pielewin#%C5%9Awi%C4%99ta_ksi%C4%99ga_wilko%C5%82aka",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:41"
    },
    {
      "id": "c6fa74e2-55b9-48c3-8c68-6dc0f42b9f02",
      "slug": "ty-chcesz-by-cie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-fowles/mag/ty-chcesz-by-cie",
      "text": "Ty chcesz, by cię lubiano. A ja chcę tylko istnieć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "John Fowles",
        "slug": "john-fowles",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-fowles"
      },
      "book": {
        "title": "Mag",
        "slug": "mag",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-fowles/mag"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "akceptacja",
          "slug": "akceptacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/akceptacja"
        },
        {
          "name": "autentyczność",
          "slug": "autentycznosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/autentycznosc"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/John_Fowles#Mag_(1965)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:27"
    },
    {
      "id": "320dd8a9-0cf0-47be-a3db-3c8b1157ff11",
      "slug": "czy-moglaby-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-fowles/mag/czy-moglaby-sie",
      "text": "– Czy mogłaby się tak uśmiechać, gdyby wiedziała o Belsen? – To dlatego, że oni umarli, my wiemy, że żyjemy. Wiemy, że ten świat istnieje, gdyż przy wybuchu gwiazdy giną tysiące takich światów. To oznacza ten uśmiech; że istnieje coś, co mogłoby nie istnieć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "John Fowles",
        "slug": "john-fowles",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-fowles"
      },
      "book": {
        "title": "Mag",
        "slug": "mag",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-fowles/mag"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "Holokaust",
          "slug": "holokaust",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/holokaust"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        },
        {
          "name": "uśmiech",
          "slug": "usmiech",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/usmiech"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/John_Fowles#Mag_(1965)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:27"
    },
    {
      "id": "8f6a9a9e-c831-42c7-bcee-6b0b445e3ae6",
      "slug": "ludzie-mysla-ze-zyja",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/prawiek-i-inne-czasy/ludzie-mysla-ze-zyja",
      "text": "Ludzie myślą, że żyją bardziej intensywnie niż zwierzęta, niż rośliny, a tym bardziej – niż rzeczy. Rośliny śnią, że żyją bardziej intensywnie niż rzeczy. A rzeczy trwają, i to trwanie jest bardziej życiem niż cokolwiek innego.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Olga Tokarczuk",
        "slug": "olga-tokarczuk",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk"
      },
      "book": {
        "title": "Prawiek i inne czasy",
        "slug": "prawiek-i-inne-czasy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/prawiek-i-inne-czasy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przyroda",
          "slug": "przyroda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyroda"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Olga_Tokarczuk#Prawiek_i_inne_czasy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:21"
    },
    {
      "id": "cd1b8fa7-c7e6-4783-8a81-92e2943d69b9",
      "slug": "w-pytaniu-dlaczego",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller/poczatek-jest-wszedzie-nowa-hipoteza-pochodzenia-wszechswiata/w-pytaniu-dlaczego",
      "text": "W pytaniu, dlaczego istnieje raczej coś niż nic, kryje się wielka metafizyczna zagadka.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Michał Heller",
        "slug": "michal-heller",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller"
      },
      "book": {
        "title": "Początek jest wszędzie. Nowa hipoteza pochodzenia Wszechświata",
        "slug": "poczatek-jest-wszedzie-nowa-hipoteza-pochodzenia-wszechswiata",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller/poczatek-jest-wszedzie-nowa-hipoteza-pochodzenia-wszechswiata"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 184,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "filozofia",
          "slug": "filozofia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/filozofia"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Micha%C5%82_Heller#Pocz%C4%85tek_jest_wsz%C4%99dzie._Nowa_hipoteza_pochodzenia_Wszech%C5%9Bwiata_(2002)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:11"
    },
    {
      "id": "5ff440c7-9f25-4223-b452-c7e19ee04551",
      "slug": "milosc-to-niedosyt",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wieslaw-mysliwski/traktat-o-luskaniu-fasoli/milosc-to-niedosyt",
      "text": "(…) miłość to niedosyt istnienia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wiesław Myśliwski",
        "slug": "wieslaw-mysliwski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wieslaw-mysliwski"
      },
      "book": {
        "title": "Traktat o łuskaniu fasoli",
        "slug": "traktat-o-luskaniu-fasoli",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wieslaw-mysliwski/traktat-o-luskaniu-fasoli"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Traktat_o_%C5%82uskaniu_fasoli",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:08"
    },
    {
      "id": "e3cff900-383c-4799-92ce-6f9af2198385",
      "slug": "istniec-nie-postrzeganym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gao-xingjian/gora-duszy/istniec-nie-postrzeganym",
      "text": "Istnieć nie postrzeganym, to tyle co nie istnieć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Gao Xingjian",
        "slug": "gao-xingjian",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gao-xingjian"
      },
      "book": {
        "title": "Góra duszy",
        "slug": "gora-duszy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gao-xingjian/gora-duszy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "uwaga",
          "slug": "uwaga",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/uwaga"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/G%C3%B3ra_duszy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:01"
    },
    {
      "id": "3c297b3f-d6ee-49fd-97c2-113ce3ab7e82",
      "slug": "czego-sie-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/miasto-bestii/czego-sie-nie",
      "text": "Czego się nie nazwie, to jakby nie istniało.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Isabel Allende",
        "slug": "isabel-allende",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende"
      },
      "book": {
        "title": "Miasto Bestii",
        "slug": "miasto-bestii",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/miasto-bestii"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "słowa",
          "slug": "slowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/slowa"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Miasto_Bestii",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:49"
    },
    {
      "id": "f3459f55-065d-460b-819b-f5508d32775e",
      "slug": "bardzo-mozliwe-ze-czlowiek",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-stasiuk/jadac-do-babadag/bardzo-mozliwe-ze-czlowiek",
      "text": "Bardzo możliwe, że człowiek odczuwa swoje istnienie dopiero wtedy, gdy czuje na skórze dotyk bezimiennej przestrzeni, która łączy nas z najdawniejszym czasem, ze wszystkimi umarłymi, z prehistorią, gdy umysł dopiero oddzielał się od świata i jeszcze nie zdawał sobie sprawy ze swojego sieroctwa.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Andrzej Stasiuk",
        "slug": "andrzej-stasiuk",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-stasiuk"
      },
      "book": {
        "title": "Jadąc do Babadag",
        "slug": "jadac-do-babadag",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-stasiuk/jadac-do-babadag"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Andrzej_Stasiuk#Jad%C4%85c_do_Babadag",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:40"
    },
    {
      "id": "7344ffd5-69a0-44ab-b42a-b53951a04389",
      "slug": "nie-liczcie-na",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-stasiuk/jadac-do-babadag/nie-liczcie-na",
      "text": "Nie liczcie na to, że o ósmej rano w Tokaju coś zjecie. W przeszklonej knajpie przy Kossuth ter można pić kawę za kawą i patrzeć, jak deszcz spada na pusty plac. Bardzo ciekawe myśli przychodzą wtedy do głowy. Na przykład, czy wziąć sobie za wzór tych dwóch przy sąsiednim stoliku, którzy zamówili dwa razy po trzysta aszu, czy też spokojnie zadawać sobie pytanie w stylu „co ja tu właściwie robię?”, czyli podstawową mantrę czy też modlitwę każdego podróżnika. Bo właśnie w podróży, rano, w obcym mieście, zanim druga kawa zacznie działać, doświadcza się najmocniej dziwności własnego, pozornie banalnego bytu. Podróż jest po prostu stosunkowo zdrowym rodzajem narkotyku.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Andrzej Stasiuk",
        "slug": "andrzej-stasiuk",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-stasiuk"
      },
      "book": {
        "title": "Jadąc do Babadag",
        "slug": "jadac-do-babadag",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-stasiuk/jadac-do-babadag"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "podróże",
          "slug": "podroze",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/podroze"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Andrzej_Stasiuk#Jad%C4%85c_do_Babadag",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:40"
    },
    {
      "id": "d8449991-ddfc-4ae4-86a0-578678bd5375",
      "slug": "przeciez-zadna-rzecz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-stasiuk/dukla/przeciez-zadna-rzecz",
      "text": "Przecież żadna rzecz nie może przesłonić innych rzeczy, gdy zmierzamy ku nicości, ku stwierdzeniu, że świat jest jedynie chwilowym zakłóceniem w swobodnym przepływie światła.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Andrzej Stasiuk",
        "slug": "andrzej-stasiuk",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-stasiuk"
      },
      "book": {
        "title": "Dukla",
        "slug": "dukla",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-stasiuk/dukla"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        },
        {
          "name": "nihilizm",
          "slug": "nihilizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nihilizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Andrzej_Stasiuk#Dukla",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:39"
    },
    {
      "id": "c6a59471-b063-458d-ad6a-81a4df39fef1",
      "slug": "moge-sie-jeszcze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anna-swirszczynska/jestem-baba/moge-sie-jeszcze",
      "text": "Mogę się jeszcze cofnąć w swoje nienarodzenie. Oto już dziesięć minut przed, oto już godzina przed narodzeniem. Cofam się, idę, biegnę w swoje minus życie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Anna Świrszczyńska",
        "slug": "anna-swirszczynska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anna-swirszczynska"
      },
      "book": {
        "title": "Jestem baba",
        "slug": "jestem-baba",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anna-swirszczynska/jestem-baba"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        },
        {
          "name": "narodziny",
          "slug": "narodziny",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/narodziny"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Anna_%C5%9Awirszczy%C5%84ska#Tom_Jestem_baba_(1972)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:32"
    },
    {
      "id": "c4dd80a0-a30f-4c37-8ff2-20e228c02df1",
      "slug": "dochodze-do-adama",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anna-swirszczynska/jestem-baba/dochodze-do-adama",
      "text": "Dochodzę do Adama i Ewy, już nic nie widać, ciemno. Tutaj już umiera moje nieistnienie nieważną śmiercią matematycznej fikcji. Nieważne jak byłaby śmierć mojego istnienia, gdybym się urodziła naprawdę.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Anna Świrszczyńska",
        "slug": "anna-swirszczynska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anna-swirszczynska"
      },
      "book": {
        "title": "Jestem baba",
        "slug": "jestem-baba",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anna-swirszczynska/jestem-baba"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        },
        {
          "name": "narodziny",
          "slug": "narodziny",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/narodziny"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Anna_%C5%9Awirszczy%C5%84ska#Tom_Jestem_baba_(1972)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:32"
    },
    {
      "id": "01dcc506-73ac-463a-a2af-d91c4abd4e9f",
      "slug": "musze-pracowac-aby",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zofia-kucowna/zdarzenia-potoczne/musze-pracowac-aby",
      "text": "Muszę pracować, aby istnieć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Zofia Kucówna",
        "slug": "zofia-kucowna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zofia-kucowna"
      },
      "book": {
        "title": "Zdarzenia potoczne",
        "slug": "zdarzenia-potoczne",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zofia-kucowna/zdarzenia-potoczne"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "praca",
          "slug": "praca",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/praca"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zofia_Kuc%C3%B3wna#Zdarzenia_potoczne",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:47"
    },
    {
      "id": "92792b54-35b5-4198-9c71-f19a05fb298d",
      "slug": "to-czego-czlowiek",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-ludlum/tozsamosc-bournea/to-czego-czlowiek",
      "text": "To, czego człowiek nie pamięta, nie istnieje. Dla niego.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Robert Ludlum",
        "slug": "robert-ludlum",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-ludlum"
      },
      "book": {
        "title": "Tożsamość Bourne’a",
        "slug": "tozsamosc-bournea",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-ludlum/tozsamosc-bournea"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Robert_Ludlum#To%C5%BCsamo%C5%9B%C4%87_Bourne%E2%80%99a",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:34"
    },
    {
      "id": "88947fce-18ba-40b0-bf8e-7f69b070510b",
      "slug": "pojelam-ze-w-samym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anne-rice/pandora/pojelam-ze-w-samym",
      "text": "Pojęłam, że w samym centrum stworzenia może leżeć coś tak nieopanowanego i niepojętego jak szalejący wulkan, którego lawa niszczy tak samo drzewa, jak i poetów.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Anne Rice",
        "slug": "anne-rice",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anne-rice"
      },
      "book": {
        "title": "Pandora",
        "slug": "pandora",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anne-rice/pandora"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        },
        {
          "name": "chaos",
          "slug": "chaos",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chaos"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Anne_Rice#Pandora",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:17"
    },
    {
      "id": "479dc3c5-ed09-4d50-8c93-f3e93d290888",
      "slug": "wyobraz-sobie-ze-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/graham-masterton/zjawa/wyobraz-sobie-ze-nie",
      "text": "Wyobraź sobie, że nie urodziłaś się po prostu dlatego, że twój ojciec pokłócił się z matką, bo nie smakowała mu przyrządzona przez nią kolacja... w związku z czym nie pokochali się tej nocy i na zawsze przepadła twoja szansa. Jedynym ratunkiem jest zaistnienie w wyobraźni jakiegoś pisarza. Życie na kartce papieru wydaje się w końcu lepsze od kompletnej nicości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Graham Masterton",
        "slug": "graham-masterton",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/graham-masterton"
      },
      "book": {
        "title": "Zjawa",
        "slug": "zjawa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/graham-masterton/zjawa"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wyobraźnia",
          "slug": "wyobraznia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyobraznia"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        },
        {
          "name": "pisarze",
          "slug": "pisarze",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pisarze"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zjawa",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:03"
    },
    {
      "id": "cd2a1712-ab6a-4972-a424-6ba682ab9811",
      "slug": "jestem-w-pojemniku",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kafka-nad-morzem/jestem-w-pojemniku",
      "text": "Jestem w pojemniku zwanym sobą. Kontury mojego bytu z lekkim szczękiem nakładają się na siebie i zamykają. Dobrze. Jestem tam gdzie zwykle.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Haruki Murakami",
        "slug": "haruki-murakami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami"
      },
      "book": {
        "title": "Kafka nad morzem",
        "slug": "kafka-nad-morzem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kafka-nad-morzem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "tożsamość",
          "slug": "tozsamosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tozsamosc"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kafka_nad_morzem#J",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:04"
    },
    {
      "id": "0b57144a-2a02-40d6-a15c-88ee0082f90f",
      "slug": "boli-mnie-cale",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/barbara-rosiek/bylam-schizofreniczka/boli-mnie-cale",
      "text": "Boli mnie całe moje istnienie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Barbara Rosiek",
        "slug": "barbara-rosiek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/barbara-rosiek"
      },
      "book": {
        "title": "Byłam schizofreniczką",
        "slug": "bylam-schizofreniczka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/barbara-rosiek/bylam-schizofreniczka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/By%C5%82am_schizofreniczk%C4%85#B",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:46"
    },
    {
      "id": "bde0a501-a3d5-4e6d-874a-8e14f390531a",
      "slug": "wiedza-nie-ma-wplywu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/christopher-paolini/eragon/wiedza-nie-ma-wplywu",
      "text": "Wiedza nie ma wpływu na istnienie. Nie wiedziałem, że istniejesz, póki nie wpadłeś tu i nie przerwałeś mi drzemki. Nie oznacza to jednak, że wcześniej nie byłeś prawdziwy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Christopher Paolini",
        "slug": "christopher-paolini",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/christopher-paolini"
      },
      "book": {
        "title": "Eragon",
        "slug": "eragon",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/christopher-paolini/eragon"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiedza",
          "slug": "wiedza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiedza"
        },
        {
          "name": "filozofia",
          "slug": "filozofia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/filozofia"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eragon",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:21"
    },
    {
      "id": "4bc5bec8-503d-4864-9b6b-cad2b3e936aa",
      "slug": "co-znaczy-nasze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/christopher-paolini/eragon/co-znaczy-nasze",
      "text": "Co znaczy nasze istnienie, skoro wszystko może zakończyć się ot tak, w jednej chwili.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Christopher Paolini",
        "slug": "christopher-paolini",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/christopher-paolini"
      },
      "book": {
        "title": "Eragon",
        "slug": "eragon",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/christopher-paolini/eragon"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "sens życia",
          "slug": "sens-zycia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sens-zycia"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eragon",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:21"
    },
    {
      "id": "f7847ca9-31ea-4aaf-afac-0fcf50f77852",
      "slug": "milosc-ma-nature",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anna-janko/dziewczyna-z-zapalkami/milosc-ma-nature",
      "text": "Miłość ma naturę falową. Przychodzi i odchodzi. Wybucha i gaśnie. Wprawia w euforię albo w gniew. Zamienia świat w niebo albo w piekło. Ten rytm odmierza nasze życie; nie umiemy i nie chcemy się z tego wyrwać. Może dlatego, że podskórnie wiemy, że istnienie w ogóle ma naturę dwoistą, zerojedynkową, od błysku, do ciemności. I z powrotem. Prawdopodobnie wszelki stan stały to byłby wyrok śmierci dla świata. Niech więc i miłość raz jest raz, raz nie jest. Byleby zawsze wracała.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Anna Janko",
        "slug": "anna-janko",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anna-janko"
      },
      "book": {
        "title": "Dziewczyna z zapałkami",
        "slug": "dziewczyna-z-zapalkami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anna-janko/dziewczyna-z-zapalkami"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "zmiana",
          "slug": "zmiana",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zmiana"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Dziewczyna_z_zapa%C5%82kami_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:19"
    },
    {
      "id": "8052ca1b-27e5-4163-ae7f-c83ae4fe3332",
      "slug": "kazdego-ranka-budze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jostein-gaarder/przepowiednia-dzokera/kazdego-ranka-budze",
      "text": "Każdego ranka budzę się z wrażeniem, jakbym dostawał zastrzyk świadomości, że żyję, że jestem żywą kukiełką w baśni. Czy człowiek jest żywą kukiełką, Hansie Thomasie? Czy potrafisz odpowiedzieć mi na to pytanie? Jesteśmy ulepieni z gwiezdnego pyłu. Ale co to jest? Skąd, do cholery, wziął się ten świat?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jostein Gaarder",
        "slug": "jostein-gaarder",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jostein-gaarder"
      },
      "book": {
        "title": "Przepowiednia Dżokera",
        "slug": "przepowiednia-dzokera",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jostein-gaarder/przepowiednia-dzokera"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "kosmos",
          "slug": "kosmos",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kosmos"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        },
        {
          "name": "zdumienie",
          "slug": "zdumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zdumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jostein_Gaarder#Przepowiednia_d%C5%BCokera",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:09"
    },
    {
      "id": "47b55780-4a15-40fa-894b-07ae2a9c06ee",
      "slug": "nie-da-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jostein-gaarder/swiat-zofii/nie-da-sie",
      "text": "Nie da się żyć na świecie, przynajmniej nie pytając, skąd się ten świat wziął.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jostein Gaarder",
        "slug": "jostein-gaarder",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jostein-gaarder"
      },
      "book": {
        "title": "Świat Zofii",
        "slug": "swiat-zofii",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jostein-gaarder/swiat-zofii"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zadawanie pytań",
          "slug": "zadawanie-pytan",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zadawanie-pytan"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jostein_Gaarder#%C5%9Awiat_Zofii",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:08"
    },
    {
      "id": "3cd5d31d-67a4-46d2-816c-1409b14cae2c",
      "slug": "nie-mozna-przezywac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jostein-gaarder/swiat-zofii/nie-mozna-przezywac",
      "text": "Nie można przeżywać tego, że się istnieje, bez świadomości, że kiedyś się umrze.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jostein Gaarder",
        "slug": "jostein-gaarder",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jostein-gaarder"
      },
      "book": {
        "title": "Świat Zofii",
        "slug": "swiat-zofii",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jostein-gaarder/swiat-zofii"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "świadomość",
          "slug": "swiadomosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiadomosc"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jostein_Gaarder#%C5%9Awiat_Zofii",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:08"
    },
    {
      "id": "026b20d2-d36e-4997-b9d9-9d5ec7435398",
      "slug": "filozofia-narodzila-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jostein-gaarder/swiat-zofii/filozofia-narodzila-sie",
      "text": "Filozofia narodziła się z ludzkiego zdziwienia. Człowieka tak dziwiło własne istnienie, że pytania filozoficzne same mu się nasunęły.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jostein Gaarder",
        "slug": "jostein-gaarder",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jostein-gaarder"
      },
      "book": {
        "title": "Świat Zofii",
        "slug": "swiat-zofii",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jostein-gaarder/swiat-zofii"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "filozofia",
          "slug": "filozofia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/filozofia"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        },
        {
          "name": "zdumienie",
          "slug": "zdumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zdumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jostein_Gaarder#%C5%9Awiat_Zofii",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:08"
    },
    {
      "id": "9c30644a-7f82-4d13-8bc9-d7c2abfc435d",
      "slug": "istnieje-swiat-pod",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jostein-gaarder/maja/istnieje-swiat-pod",
      "text": "Istnieje świat. Pod względem prawdopodobieństwa zahacza to o granicę niemożliwości. Byłoby dalece bardziej wiarygodne, gdyby przypadkiem nie istniało nic. Wówczas to w żadnych okolicznościach nikt nie trudziłby się szukaniem odpowiedzi na pytanie, dlaczego nic nie istnieje.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jostein Gaarder",
        "slug": "jostein-gaarder",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jostein-gaarder"
      },
      "book": {
        "title": "Maja",
        "slug": "maja",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jostein-gaarder/maja"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "filozofia",
          "slug": "filozofia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/filozofia"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        },
        {
          "name": "prawdopodobieństwo",
          "slug": "prawdopodobienstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prawdopodobienstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jostein_Gaarder#Maja",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:07"
    },
    {
      "id": "6ede5f55-3b3f-42e4-91e2-a37963dab66d",
      "slug": "stworzenie-calego-swiata",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jostein-gaarder/maja/stworzenie-calego-swiata",
      "text": "Stworzenie całego świata to oczywiście czyn zasługujący na wielkie uznanie. Chociaż jeszcze większy szacunek powinien się należeć światu, gdyby okazało się, że świat był w stanie sam się stworzyć. I vice versa: samo doświadczenie bycia stworzonym to nic w porównaniu z przytłaczającym wrażeniem, jakie musi towarzyszyć świadomości, że stworzyło się samego siebie zupełnie z niczego i że, co za tym idzie, stoi się na całkowicie własnych nogach.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jostein Gaarder",
        "slug": "jostein-gaarder",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jostein-gaarder"
      },
      "book": {
        "title": "Maja",
        "slug": "maja",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jostein-gaarder/maja"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "filozofia",
          "slug": "filozofia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/filozofia"
        },
        {
          "name": "kosmos",
          "slug": "kosmos",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kosmos"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jostein_Gaarder#Manifest",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:07"
    },
    {
      "id": "142f57f6-9482-48c5-8ce4-fab2ac90c4d6",
      "slug": "wazna-informacja-dla",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jostein-gaarder/w-zwierciadle-niejasno/wazna-informacja-dla",
      "text": "Ważna informacja dla wszystkich mieszkańców świata. To nie plotka: ŚWIAT ISTNIEJE!",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jostein Gaarder",
        "slug": "jostein-gaarder",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jostein-gaarder"
      },
      "book": {
        "title": "W zwierciadle niejasno",
        "slug": "w-zwierciadle-niejasno",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jostein-gaarder/w-zwierciadle-niejasno"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        },
        {
          "name": "zdumienie",
          "slug": "zdumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zdumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jostein_Gaarder#W_zwierciadle_niejasno",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:07"
    },
    {
      "id": "d645b052-528f-43fb-9f43-1118c59cccfb",
      "slug": "skad-ten-nierozsadny",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/wojna-konca-swiata/skad-ten-nierozsadny",
      "text": "Skąd ten nierozsądny wysiłek ciągłego myślenia! Skąd to przeczucie, że dopóty będzie żył, dopóki będzie myślał?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Wojna końca świata",
        "slug": "wojna-konca-swiata",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/wojna-konca-swiata"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "myślenie",
          "slug": "myslenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/myslenie"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wojna_ko%C5%84ca_%C5%9Bwiata",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:59"
    },
    {
      "id": "aa2842e2-5d8b-4a6f-8eb5-7cd4d5aab00b",
      "slug": "jak-dlugo-zyje",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isaac-bashevis-singer/sztukmistrz-z-lublina/jak-dlugo-zyje",
      "text": "Jak długo żyje Bóg, tak długo żyje wszystko.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Isaac Bashevis Singer",
        "slug": "isaac-bashevis-singer",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isaac-bashevis-singer"
      },
      "book": {
        "title": "Sztukmistrz z Lublina",
        "slug": "sztukmistrz-z-lublina",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isaac-bashevis-singer/sztukmistrz-z-lublina"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "bóg",
          "slug": "bog",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bog"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Isaac_Bashevis_Singer#Sztukmistrz_z_Lublina",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:45"
    },
    {
      "id": "9768ab9b-705c-44ac-b21d-ecf7c7e8060a",
      "slug": "musze-sie-sama",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/barbara-rosiek/pamietnik-narkomanki/musze-sie-sama",
      "text": "Muszę się sama wyzwolić. Może wtedy uwierzę, że istnieję.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Barbara Rosiek",
        "slug": "barbara-rosiek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/barbara-rosiek"
      },
      "book": {
        "title": "Pamiętnik narkomanki",
        "slug": "pamietnik-narkomanki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/barbara-rosiek/pamietnik-narkomanki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pami%C4%99tnik_narkomanki#M",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:04"
    },
    {
      "id": "38fb77be-7fa8-4495-ac98-0e1477749db7",
      "slug": "bol-istnienia-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/barbara-rosiek/pamietnik-narkomanki/bol-istnienia-jest",
      "text": "Ból istnienia jest do wytrzymania. Nie do wytrzymania jest ból nieistnienia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Barbara Rosiek",
        "slug": "barbara-rosiek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/barbara-rosiek"
      },
      "book": {
        "title": "Pamiętnik narkomanki",
        "slug": "pamietnik-narkomanki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/barbara-rosiek/pamietnik-narkomanki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pami%C4%99tnik_narkomanki#B",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:02"
    },
    {
      "id": "8483f469-40e3-4932-b946-607b7217f076",
      "slug": "tak-to-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-ignacy-witkiewicz/nienasycenie/tak-to-jest",
      "text": "Tak – to jest pewne, że sam fakt istnienia jest potworny: polega na krzywdzie innych, począwszy od milionów istnień, ginących w nas w każdej chwili – i rodzących się – to prawda, ale na taką samą mękę, abyśmy my mogli trwać ten marny wycinek czasu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Ignacy Witkiewicz",
        "slug": "stanislaw-ignacy-witkiewicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-ignacy-witkiewicz"
      },
      "book": {
        "title": "Nienasycenie",
        "slug": "nienasycenie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-ignacy-witkiewicz/nienasycenie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 112,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Ignacy_Witkiewicz#Nienasycenie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:04"
    },
    {
      "id": "511f7744-9ca1-4bd2-bcea-e42bd03eb05b",
      "slug": "o-ile-alkohol",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-ignacy-witkiewicz/narkotyki/o-ile-alkohol",
      "text": "O ile alkohol i kokainę zaliczyć można do jadów realistycznych, – potęgują świat nie dając nastroju niesamowitości – o tyle peyotl nazwałbym narkotykiem metafizycznym, dającym poczucie dziwności istnienia, którego w stanie normalnym doznajemy niezmiernie rzadko – w chwilach samotności w górach, późno w nocy, w okresach wielkiego umysłowego przemęczenia, czasem na widok rzeczy bardzo pięknych, lub przy słuchaniu muzyki, o ile nie jest to po prostu normalnym wrażeniem metafizyczno-artystycznym, pochodzącym od pojmowania bezpośrednio samej Czystej Formy dzieła sztuki.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Ignacy Witkiewicz",
        "slug": "stanislaw-ignacy-witkiewicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-ignacy-witkiewicz"
      },
      "book": {
        "title": "Narkotyki",
        "slug": "narkotyki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-ignacy-witkiewicz/narkotyki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        },
        {
          "name": "narkotyki",
          "slug": "narkotyki",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/narkotyki"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Ignacy_Witkiewicz#Narkotyki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:03"
    },
    {
      "id": "cec384e6-6915-409b-bb22-e4b6a277a193",
      "slug": "wtorek-nic-istnialem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jean-paul-sartre/mdlosci/wtorek-nic-istnialem",
      "text": "WTOREK Nic. Istniałem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jean-Paul Sartre",
        "slug": "jean-paul-sartre",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jean-paul-sartre"
      },
      "book": {
        "title": "Mdłości",
        "slug": "mdlosci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jean-paul-sartre/mdlosci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "codzienność",
          "slug": "codziennosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/codziennosc"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Md%C5%82o%C5%9Bci",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:40"
    },
    {
      "id": "8991bb5e-4d77-43b9-b361-e6d81c7290fc",
      "slug": "byt-dla-siebie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jean-paul-sartre/byt-i-nicosc-zarys-ontologii-fenomenologicznej/byt-dla-siebie",
      "text": "Byt dla siebie (…) jest tym, czym nie jest, nie będąc tym, czym jest.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jean-Paul Sartre",
        "slug": "jean-paul-sartre",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jean-paul-sartre"
      },
      "book": {
        "title": "Byt i nicość. Zarys ontologii fenomenologicznej",
        "slug": "byt-i-nicosc-zarys-ontologii-fenomenologicznej",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jean-paul-sartre/byt-i-nicosc-zarys-ontologii-fenomenologicznej"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "świadomość",
          "slug": "swiadomosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiadomosc"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jean-Paul_Sartre#Byt_i_nico%C5%9B%C4%87",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:40"
    },
    {
      "id": "68ea8ab3-143f-4b31-bf3b-bdedf6eb95f7",
      "slug": "nie-mialem-prawa",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jean-paul-sartre/mdlosci/nie-mialem-prawa",
      "text": "Nie miałem prawa istnieć. (…) Istniałem jak kamień, roślina, mikrob.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jean-Paul Sartre",
        "slug": "jean-paul-sartre",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jean-paul-sartre"
      },
      "book": {
        "title": "Mdłości",
        "slug": "mdlosci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jean-paul-sartre/mdlosci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Md%C5%82o%C5%9Bci",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:40"
    },
    {
      "id": "7d6e554d-a984-4d7f-9ae8-6230a84d6a3b",
      "slug": "bo-nadmiar-swiatla",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/dolina-issy/bo-nadmiar-swiatla",
      "text": "Bo nadmiar światła umniejsza istnienie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Czesław Miłosz",
        "slug": "czeslaw-milosz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz"
      },
      "book": {
        "title": "Dolina Issy",
        "slug": "dolina-issy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/dolina-issy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Czes%C5%82aw_Mi%C5%82osz#Dolina_Issy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:53"
    },
    {
      "id": "cd45fa5b-d924-4cdc-aab8-70112a8caaf4",
      "slug": "czas-umarl-na-czas",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/edward-stachura/sie/czas-umarl-na-czas",
      "text": "Czas umarł na czas. Ja umarło na ja. Nie ma ja. Się jest. Się jest się. Się jest duch. Się jest nikt.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Edward Stachura",
        "slug": "edward-stachura",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/edward-stachura"
      },
      "book": {
        "title": "Się",
        "slug": "sie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/edward-stachura/sie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 197,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        },
        {
          "name": "ego",
          "slug": "ego",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ego"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Edward_Stachura#Si%C4%99",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:45"
    },
    {
      "id": "456a2e67-ad19-4fc9-8513-79b0b72f8745",
      "slug": "koniec-z-panem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/edward-stachura/sie/koniec-z-panem",
      "text": "Koniec z panem. Z panem amen. Się jest stanem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Edward Stachura",
        "slug": "edward-stachura",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/edward-stachura"
      },
      "book": {
        "title": "Się",
        "slug": "sie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/edward-stachura/sie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        },
        {
          "name": "ego",
          "slug": "ego",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ego"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Edward_Stachura#Si%C4%99",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:45"
    },
    {
      "id": "8fb60547-5991-4f9f-b24c-0ebb71c52717",
      "slug": "byt-nieorganiczny-wystarcza",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran/upadek-w-czas/byt-nieorganiczny-wystarcza",
      "text": "Byt nieorganiczny wystarcza sam sobie, organiczny jest zależny, zagrożony, niestabilny; byt świadomy to kwintesencja marności.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Emil Cioran",
        "slug": "emil-cioran",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran"
      },
      "book": {
        "title": "Upadek w czas",
        "slug": "upadek-w-czas",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran/upadek-w-czas"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "świadomość",
          "slug": "swiadomosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiadomosc"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-08T23:32:19"
    },
    {
      "id": "dd85149e-cba0-414d-8382-932c392b1407",
      "slug": "gdy-inni-przestali",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran/zeszyty-1957-1972/gdy-inni-przestali",
      "text": "Gdy inni przestali już dla nas istnieć, sami przestajemy istnieć dla siebie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Emil Cioran",
        "slug": "emil-cioran",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran"
      },
      "book": {
        "title": "Zeszyty 1957-1972",
        "slug": "zeszyty-1957-1972",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran/zeszyty-1957-1972"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-06T08:05:39"
    },
    {
      "id": "d5f1799b-8a4d-470b-b36a-b820cfebe25d",
      "slug": "cierpiec-oto-jedyny",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran/pokusa-istnienia/cierpiec-oto-jedyny",
      "text": "Cierpieć - oto jedyny sposób na poznanie poczucia istnienia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Emil Cioran",
        "slug": "emil-cioran",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran"
      },
      "book": {
        "title": "Pokusa istnienia",
        "slug": "pokusa-istnienia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran/pokusa-istnienia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-06T07:00:58"
    },
    {
      "id": "2d1293b7-c3a8-4f5b-86e8-98e46f178557",
      "slug": "trwac-to-umniejszac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran/zly-demiurg/trwac-to-umniejszac",
      "text": "Trwać to umniejszać się; istnienie to utrata bytu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Emil Cioran",
        "slug": "emil-cioran",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran"
      },
      "book": {
        "title": "Zły demiurg",
        "slug": "zly-demiurg",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran/zly-demiurg"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-04T21:28:03"
    },
    {
      "id": "959b6ff9-148a-437a-bfb0-f582b29367dd",
      "slug": "bycie-czlowiekiem-to-cos",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran/zly-demiurg/bycie-czlowiekiem-to-cos",
      "text": "Bycie człowiekiem to coś tak fatalnego, że nie może się z nim mierzyć ani okropność bycia sobą, ani bycia istotą żywą.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Emil Cioran",
        "slug": "emil-cioran",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran"
      },
      "book": {
        "title": "Zły demiurg",
        "slug": "zly-demiurg",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran/zly-demiurg"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-04T21:27:45"
    },
    {
      "id": "e8d0c66a-5717-4e67-9138-62ac70259ca9",
      "slug": "czlowiek-jest-zebrakiem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran/brewiarz-zwyciezonych/czlowiek-jest-zebrakiem",
      "text": "Człowiek jest żebrakiem istnienia, żałosnym tragarzem w nierealności, łataczem natury.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Emil Cioran",
        "slug": "emil-cioran",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran"
      },
      "book": {
        "title": "Brewiarz zwyciężonych",
        "slug": "brewiarz-zwyciezonych",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran/brewiarz-zwyciezonych"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Rozdział 56",
      "chapter_parent": "Część IV",
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-04T21:21:03"
    },
    {
      "id": "83ce60cd-675a-4c58-a12a-56945e8ffca6",
      "slug": "chcialem-zyc-i-zylem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran/brewiarz-zwyciezonych/chcialem-zyc-i-zylem",
      "text": "Chciałem żyć i żyłem, a jednak miałem przeczucie, że zdecydowanie nie powinienem był być.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Emil Cioran",
        "slug": "emil-cioran",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran"
      },
      "book": {
        "title": "Brewiarz zwyciężonych",
        "slug": "brewiarz-zwyciezonych",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran/brewiarz-zwyciezonych"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Rozdział 42",
      "chapter_parent": "Część III",
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-04T21:20:40"
    },
    {
      "id": "1e035f36-cbfd-4e44-b5eb-a32c1462990b",
      "slug": "nieraz-gdy-zanurzalem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran/brewiarz-zwyciezonych/nieraz-gdy-zanurzalem",
      "text": "Nieraz, gdy zanurzałem się w nocy, w głębokich nocach, które rozpościerają przed umysłem istotę świata, jak mogłem wiedzieć, czy jeszcze jestem, czy już mnie nie ma.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Emil Cioran",
        "slug": "emil-cioran",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran"
      },
      "book": {
        "title": "Brewiarz zwyciężonych",
        "slug": "brewiarz-zwyciezonych",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran/brewiarz-zwyciezonych"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Rozdział 35",
      "chapter_parent": "Część I",
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        },
        {
          "name": "noc",
          "slug": "noc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/noc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-04T21:13:58"
    }
  ]
}