{
  "type": "topic",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "name": "indoktrynacja",
  "slug": "indoktrynacja",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/indoktrynacja",
  "heading": "Cytaty o indoktrynacji",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/indoktrynacja.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/indoktrynacja.md",
  "quotes_count": 11,
  "authors_count": 10,
  "parent": {
    "name": "manipulacja",
    "slug": "manipulacja",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/manipulacja",
    "heading": "Cytaty o manipulacji"
  },
  "children": [],
  "quotes": [
    {
      "id": "10367d38-dd6d-4d66-9c9c-7ad023241b05",
      "slug": "miasta-tego-wielkiego",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kazimierz-grochmalski/usmiech/miasta-tego-wielkiego",
      "text": "Miasta tego wielkiego kraju były wypełnione ramionami rur z portretami bohaterów pracy, zasłużonych żołnierzy, ludzi, którzy poświęcali się dla szczęścia tego kraju. Dziwne, ale lubiłem tych ludzi. Podobali mi się z tym swoim szczęściem i jednoznacznym podejściem do sprawy. Nieświadomi groteski, w której biorą udział, bez żadnej alternatywy, żadnych „albo-albo”, żadnych „może tak, może nie?”. Żadnych „a gdyby?”, żadnych „dlaczego?, po co?, skąd?”. Niepojęte uwielbienie dla jednoznaczności.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Kazimierz Grochmalski",
        "slug": "kazimierz-grochmalski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kazimierz-grochmalski"
      },
      "book": {
        "title": "Uśmiech",
        "slug": "usmiech",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kazimierz-grochmalski/usmiech"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 11,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "komunizm",
          "slug": "komunizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/komunizm"
        },
        {
          "name": "propaganda",
          "slug": "propaganda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/propaganda"
        },
        {
          "name": "indoktrynacja",
          "slug": "indoktrynacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/indoktrynacja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kazimierz_Grochmalski#U%C5%9Bmiech_(2020)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:22"
    },
    {
      "id": "485d7e3e-559e-4fd5-b2bf-674e508142dc",
      "slug": "trudno-sobie-wprost",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jurgen-thorwald/wielka-ucieczka/trudno-sobie-wprost",
      "text": "Trudno sobie wprost wyobrazić, co oznaczało stałe powtarzanie, coraz częstsze, przez wiele lat – Kałmukom, Tatarom, mieszkańcom Kaukazu i Syberii – ludziom pierwotnym, ograniczonym, którzy żyjąc w swej ojczyźnie wśród rozmaitych niebezpieczeństw, biedy i prymitywu, nie szanowali życia ludzkiego tak, jak czynią to obywatele wysoko cywilizowanych krajów: «Niemcy są faszystami, a faszyści to dzikie zwierzęta i trzeba ich zabić!». Przez z górą trzy lata sowieckie radio monotonnie, jak młotem, wbijało w umysły ludzi słowa: «Zabijajcie faszystowskiego okupanta!».",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jürgen Thorwald",
        "slug": "jurgen-thorwald",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jurgen-thorwald"
      },
      "book": {
        "title": "Wielka ucieczka",
        "slug": "wielka-ucieczka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jurgen-thorwald/wielka-ucieczka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wojna",
          "slug": "wojna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wojna"
        },
        {
          "name": "propaganda",
          "slug": "propaganda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/propaganda"
        },
        {
          "name": "indoktrynacja",
          "slug": "indoktrynacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/indoktrynacja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/J%C3%BCrgen_Thorwald#Wielka_ucieczka",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:14"
    },
    {
      "id": "bf8ee8d4-7435-49cc-8720-aaf64af34732",
      "slug": "tam-gdzie-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/romain-gary/bialy-pies/tam-gdzie-jest",
      "text": "Tam gdzie jest nienawiść, nie ma edukacji. Jest deformacja. Tresura.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Romain Gary",
        "slug": "romain-gary",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/romain-gary"
      },
      "book": {
        "title": "Biały Pies",
        "slug": "bialy-pies",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/romain-gary/bialy-pies"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 32,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nienawiść",
          "slug": "nienawisc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nienawisc"
        },
        {
          "name": "edukacja",
          "slug": "edukacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/edukacja"
        },
        {
          "name": "indoktrynacja",
          "slug": "indoktrynacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/indoktrynacja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Romain_Gary#Bia%C5%82y_pies_(1970)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:08"
    },
    {
      "id": "fbefcb1d-17b5-4283-a8d4-dcc6dc830f34",
      "slug": "dobor-naturalny-wbudowal",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-dawkins/bog-urojony/dobor-naturalny-wbudowal",
      "text": "Dobór naturalny wbudował w dziecięcy mózg skłonność do wierzenia w to, co mówią rodzice i starszyzna plemienna. Takie posłuszeństwo oparte na zaufaniu sprzyja przeżyciu (…). Od posłuszeństwa opartego na zaufaniu blisko jednak do bezwarunkowego podporządkowania, a skutkiem jest podatność na zarażenie „umysłowym wirusem”.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Richard Dawkins",
        "slug": "richard-dawkins",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-dawkins"
      },
      "book": {
        "title": "Bóg urojony",
        "slug": "bog-urojony",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-dawkins/bog-urojony"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zaufanie",
          "slug": "zaufanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zaufanie"
        },
        {
          "name": "posłuszeństwo",
          "slug": "posluszenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/posluszenstwo"
        },
        {
          "name": "ewolucja",
          "slug": "ewolucja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ewolucja"
        },
        {
          "name": "indoktrynacja",
          "slug": "indoktrynacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/indoktrynacja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Richard_Dawkins#B%C3%B3g_urojony_(2006)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:41"
    },
    {
      "id": "5b89dc92-66c6-470d-8a63-5a21fce5f3e1",
      "slug": "czy-wie-pan",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ray-bradbury/451-stopni-fahrenheita/czy-wie-pan",
      "text": "Czy wie pan, że nigdy nie zadajemy pytań, a przynajmniej większość nie zadaje? Oni po prostu wbijają w człowieka odpowiedzi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ray Bradbury",
        "slug": "ray-bradbury",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ray-bradbury"
      },
      "book": {
        "title": "451 stopni Fahrenheita",
        "slug": "451-stopni-fahrenheita",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ray-bradbury/451-stopni-fahrenheita"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zadawanie pytań",
          "slug": "zadawanie-pytan",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zadawanie-pytan"
        },
        {
          "name": "indoktrynacja",
          "slug": "indoktrynacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/indoktrynacja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/451_stopni_Fahrenheita",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:03"
    },
    {
      "id": "91ad55ab-9316-4f5c-bfee-65992d75ca23",
      "slug": "nie-rozumiesz-tego",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/swieto-kozla/nie-rozumiesz-tego",
      "text": "Nie rozumiesz tego, Uranio. Poznałaś wiele spraw dotyczących Ery Truijllo; niektóre wydawały ci się najpierw nie do przyjęcia, ale pod wpływem tego, czego słuchałaś, co porównywałaś, nad czym się zastanawiałaś, zrozumiałaś, że tyle milionów ludzi na skutek propagandy, braku informacji, ludzi otumanionych indoktrynacją, wyobcowanych, pozbawionych wolnej woli, możliwości wyboru, a nawet zaspokojenia własnej ciekawości – ze strachu i z racji wszechobecnego serwilizmu i uległości – zaczęło czcić Truijllo jak Boga.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Święto Kozła",
        "slug": "swieto-kozla",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/swieto-kozla"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "propaganda",
          "slug": "propaganda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/propaganda"
        },
        {
          "name": "kult jednostki",
          "slug": "kult-jednostki",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kult-jednostki"
        },
        {
          "name": "indoktrynacja",
          "slug": "indoktrynacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/indoktrynacja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/%C5%9Awi%C4%99to_koz%C5%82a#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:55"
    },
    {
      "id": "13ab0324-7615-4894-a042-8d99b516eb0f",
      "slug": "slodycze-jedna-cukiernia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/powrot-z-gwiazd/slodycze-jedna-cukiernia",
      "text": "Słodycze. Jedna cukiernia, mówię ci. Żebyś był łagodny, żebyś był grzeczny. Żebyś się pogodził z każdą przykrością, jeśli cię ktoś nie zrozumie albo nie chce być dla ciebie dobry – kobieta, uważasz – to jest twoja wina, a nie jej. Że najwyższym dobrem jest społeczna równowaga, stabilizacja, i tak dalej… (…) Cała masa rzeczy jeszcze tam była: że nie można nigdy używać siły ani agresywnego tonu wobec nikogo, a już hańbą jest uderzyć kogoś, zbrodnią nawet, bo to powoduje straszny szok. Że bez względu na okoliczności nie wolno walczyć, bo tylko zwierzęta walczą, że…",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Lem",
        "slug": "stanislaw-lem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem"
      },
      "book": {
        "title": "Powrót z gwiazd",
        "slug": "powrot-z-gwiazd",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/powrot-z-gwiazd"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 171,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "konformizm",
          "slug": "konformizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konformizm"
        },
        {
          "name": "pacyfizm",
          "slug": "pacyfizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pacyfizm"
        },
        {
          "name": "indoktrynacja",
          "slug": "indoktrynacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/indoktrynacja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Lem#Powr%C3%B3t_z_gwiazd_(1961)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:16"
    },
    {
      "id": "838009a4-4dbe-477d-bd45-71fe4623a7c2",
      "slug": "moze-slowacki-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/ferdydurke/moze-slowacki-nie",
      "text": "Może Słowacki nie wzrusza Gałkiewicza, ale nie powie mi chyba Gałkiewicz, że nie przewierca mu duszy na wskroś Mickiewicz, Byron, Puszkin, Shelley, Goethe...",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Witold Gombrowicz",
        "slug": "witold-gombrowicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz"
      },
      "book": {
        "title": "Ferdydurke",
        "slug": "ferdydurke",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/ferdydurke"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "edukacja",
          "slug": "edukacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/edukacja"
        },
        {
          "name": "poezja",
          "slug": "poezja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/poezja"
        },
        {
          "name": "indoktrynacja",
          "slug": "indoktrynacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/indoktrynacja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ferdydurke",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:58"
    },
    {
      "id": "7e084e13-a397-4078-9109-9f6af0bed84d",
      "slug": "jak-to-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/ferdydurke/jak-to-nie",
      "text": "Jak to nie zachwyca Gałkiewicza, jeśli tysiąc razy tłumaczyłem Gałkiewiczowi, że go zachwyca.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Witold Gombrowicz",
        "slug": "witold-gombrowicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz"
      },
      "book": {
        "title": "Ferdydurke",
        "slug": "ferdydurke",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/ferdydurke"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "edukacja",
          "slug": "edukacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/edukacja"
        },
        {
          "name": "indoktrynacja",
          "slug": "indoktrynacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/indoktrynacja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ferdydurke",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:58"
    },
    {
      "id": "39c3b637-bb22-44c1-b747-21cab0e28d71",
      "slug": "spojrzal-na-ogromna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell/rok-1984/spojrzal-na-ogromna",
      "text": "Spojrzał na ogromną twarz. Zajęło mu 40 lat, nim odkrył, jaki to uśmiech kryje się pod czarnym wąsem. Och, cóż za okrutna, niepotrzebna pomyłka! Och, cóż za upór i arogancja nie pozwalały mu się przytulić do miłującej piersi! Dwie pachnące ginem łzy spłynęły mu wolno po policzkach. Ale wszystko już było dobrze, wreszcie było dobrze; walka się skończyła. Odniósł zwycięstwo nad samym sobą. Kochał Wielkiego Brata.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "George Orwell",
        "slug": "george-orwell",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell"
      },
      "book": {
        "title": "Rok 1984",
        "slug": "rok-1984",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell/rok-1984"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "kult jednostki",
          "slug": "kult-jednostki",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kult-jednostki"
        },
        {
          "name": "indoktrynacja",
          "slug": "indoktrynacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/indoktrynacja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Rok_1984#Z",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:43"
    },
    {
      "id": "c22a481c-1b06-423a-91fd-c121a526ef98",
      "slug": "ludzie-wierza-w-boga",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aldous-huxley/nowy-wspanialy-swiat/ludzie-wierza-w-boga",
      "text": "Ludzie wierzą w Boga, gdyż zostali uwarunkowani na wiarę w Boga.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Aldous Huxley",
        "slug": "aldous-huxley",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aldous-huxley"
      },
      "book": {
        "title": "Nowy wspaniały świat",
        "slug": "nowy-wspanialy-swiat",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aldous-huxley/nowy-wspanialy-swiat"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiara",
          "slug": "wiara",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiara"
        },
        {
          "name": "indoktrynacja",
          "slug": "indoktrynacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/indoktrynacja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Nowy_wspania%C5%82y_%C5%9Bwiat#Inne",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:13"
    }
  ]
}