{
  "type": "topic",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "name": "hierarchia społeczna",
  "slug": "hierarchia-spoleczna",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna",
  "heading": "Cytaty o hierarchii społecznej",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna.md",
  "quotes_count": 61,
  "authors_count": 34,
  "parent": {
    "name": "społeczeństwo",
    "slug": "spoleczenstwo",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo",
    "heading": "Cytaty o społeczeństwie"
  },
  "children": [
    {
      "name": "szlachta",
      "slug": "szlachta",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szlachta",
      "heading": "Cytaty o szlachcie"
    }
  ],
  "quotes": [
    {
      "id": "9a88c216-b0dd-4afb-a350-746e3704a858",
      "slug": "martwilem-sie-o-ciebie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mo-xiang-tong-xiu/blogoslawienstwo-niebios/martwilem-sie-o-ciebie",
      "text": "– Martwiłem się o ciebie, co to ma do rzeczy, czy jesteś słaby, czy silny? – Xie Lian skrzyżował ramiona na piersi, nadal w jego objęciach. – Poza tym relacje z ludźmi opierają się na tym, jak się dogadują, a nie na ich pozycji. Jeśli cię lubię, to lubię cię nawet jako żebraka, a jeżeli nie, to możesz być i cesarzem, a i tak nie będę. Czy nie tak właśnie powinno być?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mo Xiang Tong Xiu",
        "slug": "mo-xiang-tong-xiu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mo-xiang-tong-xiu"
      },
      "book": {
        "title": "Błogosławieństwo Niebios",
        "slug": "blogoslawienstwo-niebios",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mo-xiang-tong-xiu/blogoslawienstwo-niebios"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 248,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "relacje międzyludzkie",
          "slug": "relacje-miedzyludzkie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/relacje-miedzyludzkie"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        },
        {
          "name": "troska",
          "slug": "troska",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/troska"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mo_Xiang_Tong_Xiu#B%C5%82ogos%C5%82awie%C5%84stwo_niebios",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:46"
    },
    {
      "id": "0fa746e9-252a-4f50-9726-c8f63afb2abc",
      "slug": "wielu-moich-przyjaciol",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jd-vance/elegia-dla-bidokow/wielu-moich-przyjaciol",
      "text": "Wielu moich przyjaciół winą za takie [spiskowe] postrzeganie naszego prezydenta obarcza rasizm. Jednak licznym mieszkańcom Middletown Obama wydaje się obcy z powodów zupełnie niezależnych od koloru jego skóry. Pamiętajcie, że ani jeden z moich kolegów z liceum nie trafił do uniwersytetu z Ivy League. Barack Obama uczył się na dwóch z nich i na obu miał świetne wyniki. Jest błyskotliwy, bogaty i mówi jak profesor prawa konstytucyjnego – bo nim przecież jest.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "J.D. Vance",
        "slug": "jd-vance",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jd-vance"
      },
      "book": {
        "title": "Elegia dla bidoków",
        "slug": "elegia-dla-bidokow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jd-vance/elegia-dla-bidokow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "polityka",
          "slug": "polityka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/polityka"
        },
        {
          "name": "odmienność",
          "slug": "odmiennosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odmiennosc"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/J.D._Vance#Elegia_dla_bidok%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:35"
    },
    {
      "id": "c41f3ce1-b25d-4363-bf64-a7d56be36a31",
      "slug": "gdy-mowie-o-niedolach",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jd-vance/elegia-dla-bidokow/gdy-mowie-o-niedolach",
      "text": "Gdy mówię o niedolach swoich pobratymców, często słyszę w odpowiedzi wyjaśnienie mniej więcej tej treści: „No pewnie, J. D., że dla białej klasy robotniczej perspektywy się pogorszyły, ale tu stawiasz wóz przed koniem. Jest wśród nich więcej rozwodów, mniej małżeństw, doświadczają mniej szczęścia, bo ubyło tego, co gospodarka ma im do zaoferowania. Gdyby tylko mieli lepszy dostęp do zatrudnienia, poprawiłoby się także w innych aspektach życia”. Kiedyś sam w to wierzyłem, za młodu wręcz rozpaczliwie chciałem w to wierzyć. (...) Doświadczenie bywa jednak niełatwym nauczycielem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "J.D. Vance",
        "slug": "jd-vance",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jd-vance"
      },
      "book": {
        "title": "Elegia dla bidoków",
        "slug": "elegia-dla-bidokow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jd-vance/elegia-dla-bidokow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "doświadczenie",
          "slug": "doswiadczenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/doswiadczenie"
        },
        {
          "name": "ubóstwo",
          "slug": "ubostwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ubostwo"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/J.D._Vance#Elegia_dla_bidok%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:34"
    },
    {
      "id": "a5c77dcb-7e1f-4a8d-9266-94bd572ce4ba",
      "slug": "nie-wszyscy-w-bialej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jd-vance/elegia-dla-bidokow/nie-wszyscy-w-bialej",
      "text": "Nie wszyscy w białej klasie robotniczej walczą o przetrwanie. Już od dziecka wiedziałem, że istnieją dwa odrębne kodeksy obyczajowe, dwa warianty presji otoczenia. Moi dziadkowie reprezentowali jeden z nich: staromodni, nieostentacyjnie pobożni, wierzący we własne siły, ciężko pracujący. Moja matka i stopniowo cała dzielnica ucieleśniali ten drugi: skupieni na konsumpcji, odosobnieni, gniewni, nieufni.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "J.D. Vance",
        "slug": "jd-vance",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jd-vance"
      },
      "book": {
        "title": "Elegia dla bidoków",
        "slug": "elegia-dla-bidokow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jd-vance/elegia-dla-bidokow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "konsumpcjonizm",
          "slug": "konsumpcjonizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konsumpcjonizm"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        },
        {
          "name": "presja społeczna",
          "slug": "presja-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/presja-spoleczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/J.D._Vance#Elegia_dla_bidok%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:34"
    },
    {
      "id": "72c91d2f-d81e-4c15-b4b7-e2d5d99bc862",
      "slug": "gdy-sie-przejdzie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jd-vance/elegia-dla-bidokow/gdy-sie-przejdzie",
      "text": "Gdy się przejdzie z klasy robotniczej w szeregi białych kołnierzyków, okazuje się, że niemal każdy element dawnego życia jest w najlepszym razie niemodny, a w najgorszym – niezdrowy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "J.D. Vance",
        "slug": "jd-vance",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jd-vance"
      },
      "book": {
        "title": "Elegia dla bidoków",
        "slug": "elegia-dla-bidokow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jd-vance/elegia-dla-bidokow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        },
        {
          "name": "wykorzenienie",
          "slug": "wykorzenienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wykorzenienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/J.D._Vance#Elegia_dla_bidok%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:34"
    },
    {
      "id": "4e9e2fc9-0f8f-4420-991e-c9f662e06cf3",
      "slug": "nie-mowie-ze-talent",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jd-vance/elegia-dla-bidokow/nie-mowie-ze-talent",
      "text": "Nie mówię, że talent się nie liczy. Na pewno pomaga. Jest jednak wielka moc w uświadomieniu sobie, że człowiek sam siebie dotąd nie doceniał – że, nie wiedzieć czemu, umysł brał skutki nieprzyłożenia się do jakiegoś zadania za dowód niezdolności do jego wykonania. I to dlatego, kiedy pytają mnie, co najbardziej chciałbym zmienić w białej klasie robotniczej, mówię: „Poczucie, że nasze decyzje nic nie znaczą”.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "J.D. Vance",
        "slug": "jd-vance",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jd-vance"
      },
      "book": {
        "title": "Elegia dla bidoków",
        "slug": "elegia-dla-bidokow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jd-vance/elegia-dla-bidokow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "decyzje",
          "slug": "decyzje",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/decyzje"
        },
        {
          "name": "talent",
          "slug": "talent",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/talent"
        },
        {
          "name": "samoocena",
          "slug": "samoocena",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samoocena"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/J.D._Vance#Elegia_dla_bidok%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:34"
    },
    {
      "id": "b31078e0-6552-412e-8eda-3e3f33525935",
      "slug": "niepodwazalny-jest-brak",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/didier-eribon/powrot-do-reims/niepodwazalny-jest-brak",
      "text": "Niepodważalny jest brak poczucia przynależności klasowej u dzieci z rodzin mieszczańskich. Ci, którzy dominują, nie postrzegają tego, że są wpisani w specyficzny, umiejscowiony świat (tak jak biały nie ma świadomości, że jest biały, a heteroseksualista, że jest heteroseksualistą).",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Didier Eribon",
        "slug": "didier-eribon",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/didier-eribon"
      },
      "book": {
        "title": "Powrót do Reims",
        "slug": "powrot-do-reims",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/didier-eribon/powrot-do-reims"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        },
        {
          "name": "nierówności społeczne",
          "slug": "nierownosci-spoleczne",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nierownosci-spoleczne"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Didier_Eribon#Powr%C3%B3t_do_Reims",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:32"
    },
    {
      "id": "52ac5de1-93d2-4731-a63c-b9bfb1abe64d",
      "slug": "zawsze-czulem-zazenowanie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/didier-eribon/powrot-do-reims/zawsze-czulem-zazenowanie",
      "text": "Zawsze czułem zażenowanie, a nawet nienawiść, gdy słyszałem, jak wokół mnie pogardliwie lub lekceważąco wyrażano się o prostych ludziach, ich trybie i stylu życia. Czułem też od razu nienawiść, gdy spotkałem się z wrogością ludzi zamożnych i ustosunkowanych wobec ruchów społecznych, strajków, protestów, ludowego sprzeciwu. Pewne odruchy klasowe trwają mimo wszystkich wysiłków, zwłaszcza tych, żeby się samemu zmienić i oderwać od środowiska pochodzenia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Didier Eribon",
        "slug": "didier-eribon",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/didier-eribon"
      },
      "book": {
        "title": "Powrót do Reims",
        "slug": "powrot-do-reims",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/didier-eribon/powrot-do-reims"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ubóstwo",
          "slug": "ubostwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ubostwo"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        },
        {
          "name": "pogarda",
          "slug": "pogarda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pogarda"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Didier_Eribon#Powr%C3%B3t_do_Reims",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:32"
    },
    {
      "id": "527ccfc5-88bf-4be5-bbc5-861fb2492eb4",
      "slug": "w-dni-wolne",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/didier-eribon/powrot-do-reims/w-dni-wolne",
      "text": "W dni wolne od szkoły matka zabierała mnie i brata do ludzi zatrudniających ją jako sprzątaczkę. Podczas gdy ona pracowała, my siedzieliśmy w kuchni i słyszeliśmy, jak gospodyni wydaje jej polecenia, chwali ją lub za coś gani (któregoś dnia powiedziała: „Jestem bardzo rozczarowana, nie można na pani polegać”, i matka przyszła do kuchni we łzach, przestraszyliśmy się, widząc ją w takim stanie. Kiedy o tym myślę, wciąż czuję obrzydzenie – ach, ten ton jej głosu! – do świata, gdzie upokarza się ludzi jakby od niechcenia, i zachowany z tamtych czasów wstręt do stosunków władzy i relacji hierarchicznych).",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Didier Eribon",
        "slug": "didier-eribon",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/didier-eribon"
      },
      "book": {
        "title": "Powrót do Reims",
        "slug": "powrot-do-reims",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/didier-eribon/powrot-do-reims"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "matka",
          "slug": "matka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/matka"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        },
        {
          "name": "poniżenie",
          "slug": "ponizenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ponizenie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Didier_Eribon#Powr%C3%B3t_do_Reims",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:32"
    },
    {
      "id": "646d29bc-0aff-4fa0-8505-0ef8f482a3a9",
      "slug": "mam-tyle-i-tyle",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kacper-poblocki/chamstwo/mam-tyle-i-tyle",
      "text": "Mam tyle i tyle tysięcy dusz – chwalił się ten, kto chciał zademonstrować, że jest wielkim panem. Ale to nie o dusze, tylko o ciała chodziło. O te policzalne głowy, o ręce robocze, o smagane rózgami plecy i o karki, które pochylały się posłusznie w geście oddania. Ciała te nie układały się wcale w piramidę, stabilną i dostojną; struktura społeczna Polszczy nie została dana raz na zawsze. Przypominała raczej kotłowaninę rąk, pleców, karków i głów. Służebność działała jak grawitacja: każde ciało ciążyło, siłą rzeczy, w dół. Im bardziej podrzędną ktoś miał pozycję, tym trudniej mu było wygrzebać się na wierzch. Wgramolić się wyżej można było tylko po czyichś barkach, przyciskając kogoś łokciem czy kolanem. Nawet najskromniejszy sukces musiało okupić czyjeś poniżenie. Każde wyprostowanie kompensował czyjś pokłon.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Kacper Pobłocki",
        "slug": "kacper-poblocki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kacper-poblocki"
      },
      "book": {
        "title": "Chamstwo",
        "slug": "chamstwo",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kacper-poblocki/chamstwo"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 108,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        },
        {
          "name": "poniżenie",
          "slug": "ponizenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ponizenie"
        },
        {
          "name": "szlachta",
          "slug": "szlachta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szlachta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kacper_Pob%C5%82ocki#Chamstwo",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:16"
    },
    {
      "id": "e41417d4-0f6f-4a6b-b753-9600a13be951",
      "slug": "w-teksasie-bylo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/philipp-meyer/syn/w-teksasie-bylo",
      "text": "(…) w Teksasie było lepiej niż w Starych Stanach, gdzie – o ile nie było się synem właściciela plantacji – do wzięcia zostały tylko resztki z pańskiego stołu. Spisy ludności dowodzą, że klasy wyższe – Austini i Houstoni – z ochotą pozostawały obywatelami Meksyku, jeśli tylko mogły zachować ziemię. Ich potomkowie prowadzą propagandowe wojny, żeby oczyścić honor rodów i uznać przodków za ojców założycieli Teksasu. Jednak po prawdzie to ludzie tacy jak mój ojciec – goli jak święci tureccy – pchnęli Teksas do wojny.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Philipp Meyer",
        "slug": "philipp-meyer",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/philipp-meyer"
      },
      "book": {
        "title": "Syn",
        "slug": "syn",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/philipp-meyer/syn"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 15,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "historia",
          "slug": "historia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/historia"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        },
        {
          "name": "propaganda",
          "slug": "propaganda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/propaganda"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Philipp_Meyer#Syn",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:55"
    },
    {
      "id": "985e4163-ce1a-4929-9a6a-5374cdeb7cee",
      "slug": "poszczegolne-warstwy-spoleczne",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/bernard-werber/imperium-mrowek/poszczegolne-warstwy-spoleczne",
      "text": "Poszczególne warstwy społeczne mogą rozwijać się lepiej i szybciej dlatego, że umieją deprawować, przyjmować morderców, dezinformować, a nie dlatego, że są w stanie tworzyć nowe idee i nowe przedmioty.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Bernard Werber",
        "slug": "bernard-werber",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/bernard-werber"
      },
      "book": {
        "title": "Imperium mrówek",
        "slug": "imperium-mrowek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/bernard-werber/imperium-mrowek"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cynizm",
          "slug": "cynizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cynizm"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        },
        {
          "name": "korupcja",
          "slug": "korupcja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/korupcja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Imperium_mr%C3%B3wek",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:01"
    },
    {
      "id": "dce47557-28a8-45b0-b15c-81ab79ea1ce5",
      "slug": "przywileje-spoleczne-niekoniecznie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-fowles/kochanica-francuza/przywileje-spoleczne-niekoniecznie",
      "text": "Przywileje społeczne niekoniecznie dają szczęście.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "John Fowles",
        "slug": "john-fowles",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-fowles"
      },
      "book": {
        "title": "Kochanica Francuza",
        "slug": "kochanica-francuza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-fowles/kochanica-francuza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "szczęście",
          "slug": "szczescie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szczescie"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kochanica_Francuza#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:26"
    },
    {
      "id": "71f6f68b-efcc-4fd4-a455-2f8fa2847dec",
      "slug": "w-moim-pojeciu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-fowles/kochanica-francuza/w-moim-pojeciu",
      "text": "– W moim pojęciu dobre towarzystwo to towarzystwo ludzi mądrych, ludzi światłych, którzy potrafią prowadzić rozmowę. To nazywam dobrym towarzystwem.\n\n– Mylisz się, pani – odparł łagodnie. – To nie jest dobre towarzystwo. To jest najlepsze towarzystwo. Dobre towarzystwo to tylko dobre urodzenie, wykształcenie i maniery, jeśli zaś idzie o wykształcenie, nie jest t o punkt najskrupulatniej przestrzegany.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "John Fowles",
        "slug": "john-fowles",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-fowles"
      },
      "book": {
        "title": "Kochanica Francuza",
        "slug": "kochanica-francuza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-fowles/kochanica-francuza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rozmowa",
          "slug": "rozmowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rozmowa"
        },
        {
          "name": "dobre maniery",
          "slug": "dobre-maniery",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dobre-maniery"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kochanica_Francuza#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:26"
    },
    {
      "id": "22e3190f-1d23-4859-a5d3-5c23013268d4",
      "slug": "jak-pan-sadzi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/teri-hatcher/spalony-tost-czyli-zyciowa-filozofia-teri/jak-pan-sadzi",
      "text": "– Jak pan sądzi, czy można by dodać do tego kawioru siekaną cebulkę, jajko i kaparki?\n\nDoskonale wiem, że nie wywodzę się z wyższych sfer, i nigdy nie miałam co do tego złudzeń, ale dopiero w tamtym momencie uświadomiłam sobie, jakim jestem zerem, ponieważ kelner tylko popatrzył na mnie wzrokiem bez wyrazu. A potem, gdy wcisnął butelkę szampana do wiaderka z lodem, odwrócił się przez ramię i rzekł:\n\n– To pani kawior. Może pani z nim robić, co zechce.\n\nMój Gielgud miał rację. Wszystkie wyrafinowane zasady całego świata i reguły elegancji oraz dobrego wychowania są stworzone dla nas i możemy je przemyśleć, a następnie przyjąć lub odrzucić.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Teri Hatcher",
        "slug": "teri-hatcher",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/teri-hatcher"
      },
      "book": {
        "title": "Spalony tost, czyli życiowa filozofia Teri",
        "slug": "spalony-tost-czyli-zyciowa-filozofia-teri",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/teri-hatcher/spalony-tost-czyli-zyciowa-filozofia-teri"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "niezależność",
          "slug": "niezaleznosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niezaleznosc"
        },
        {
          "name": "dobre maniery",
          "slug": "dobre-maniery",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dobre-maniery"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Spalony_tost..._czyli_%C5%BCyciowa_filozofia_Teri",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:24"
    },
    {
      "id": "f25c815b-e5fc-4db3-9699-626dca529475",
      "slug": "orkiestra-jest-i-byc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/patrick-suskind/kontrabasista/orkiestra-jest-i-byc",
      "text": "Orkiestra jest i być musi tworem ściśle hierarchicznym i jako taki stanowi odbicie społeczeństwa. Nie jakiegoś konkretnego społeczeństwa, lecz społeczeństwa w ogóle.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Patrick Süskind",
        "slug": "patrick-suskind",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/patrick-suskind"
      },
      "book": {
        "title": "Kontrabasista",
        "slug": "kontrabasista",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/patrick-suskind/kontrabasista"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "muzyka",
          "slug": "muzyka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/muzyka"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kontrabasista",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:13"
    },
    {
      "id": "bce550be-bf75-47c2-9e4d-4f09ebb572f1",
      "slug": "orkiestra-jest-odbiciem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/patrick-suskind/kontrabasista/orkiestra-jest-odbiciem",
      "text": "Orkiestra jest odbiciem społeczeństwa, bo i tu, i tam tymi, którzy i tak już muszą robić najgorszą robotę, jeszcze na dodatek się pogardza.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Patrick Süskind",
        "slug": "patrick-suskind",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/patrick-suskind"
      },
      "book": {
        "title": "Kontrabasista",
        "slug": "kontrabasista",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/patrick-suskind/kontrabasista"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        },
        {
          "name": "pogarda",
          "slug": "pogarda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pogarda"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Patrick_S%C3%BCskind#Kontrabasista",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:13"
    },
    {
      "id": "f7f79cf5-84d3-45db-8c77-92040f77a5a0",
      "slug": "nic-nie-wiedzial",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/dom-duchow/nic-nie-wiedzial",
      "text": "Nic nie wiedział o tej milczącej klasie średniej, rozdartej między ubóstwem białego kołnierzyka z krawatem a niemożliwym do spełnienia pragnieniem naśladowania złotej młodzieży, do której należał.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Isabel Allende",
        "slug": "isabel-allende",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende"
      },
      "book": {
        "title": "Dom duchów",
        "slug": "dom-duchow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/dom-duchow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        },
        {
          "name": "podziały społeczne",
          "slug": "podzialy-spoleczne",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/podzialy-spoleczne"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Dom_duch%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:46"
    },
    {
      "id": "0ab4cfe3-31f8-4af4-8d9c-a5d15ae2262f",
      "slug": "roznica-miedzy-paniczem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/dom-duchow/roznica-miedzy-paniczem",
      "text": "Różnica między paniczem a wieśniakiem polega na drobiazgach.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Isabel Allende",
        "slug": "isabel-allende",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende"
      },
      "book": {
        "title": "Dom duchów",
        "slug": "dom-duchow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/dom-duchow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        },
        {
          "name": "drobiazgi",
          "slug": "drobiazgi",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/drobiazgi"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Dom_duch%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:46"
    },
    {
      "id": "227bb6c9-aa8e-4e03-9dd6-43c8f1ae2515",
      "slug": "cecha-charakterystyczna-istot",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michel-houellebecq/platforma/cecha-charakterystyczna-istot",
      "text": "Cechą charakterystyczną istot nudzących się jest wyszukiwanie różnic i ustalanie hierarchii.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Michel Houellebecq",
        "slug": "michel-houellebecq",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michel-houellebecq"
      },
      "book": {
        "title": "Platforma",
        "slug": "platforma",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michel-houellebecq/platforma"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nuda",
          "slug": "nuda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nuda"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Michel_Houellebecq#Platforma",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:02"
    },
    {
      "id": "c126c089-f6be-45ca-8428-0e2fa1d7d376",
      "slug": "problemy-komputerowe-mialy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dan-brown/cyfrowa-twierdza/problemy-komputerowe-mialy",
      "text": "Problemy komputerowe miały to do siebie, że wymuszały zmianę normalnej hierarchii służbowej.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dan Brown",
        "slug": "dan-brown",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dan-brown"
      },
      "book": {
        "title": "Cyfrowa twierdza",
        "slug": "cyfrowa-twierdza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dan-brown/cyfrowa-twierdza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "technologia",
          "slug": "technologia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/technologia"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Cyfrowa_twierdza",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:30"
    },
    {
      "id": "d2b0823e-d179-4c79-a7b8-7e815465ae86",
      "slug": "miara-czlowieka-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-r-r-martin/gra-o-tron/miara-czlowieka-nie",
      "text": "Miarą człowieka nie jest tytuł przed jego imieniem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "George R. R. Martin",
        "slug": "george-r-r-martin",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-r-r-martin"
      },
      "book": {
        "title": "Gra o tron",
        "slug": "gra-o-tron",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-r-r-martin/gra-o-tron"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 548,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "godność",
          "slug": "godnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/godnosc"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Gra_o_tron_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:07"
    },
    {
      "id": "37d4ce92-c38b-47c2-aa85-faaf4ce48d31",
      "slug": "swiat-nalezy-do-silnych",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ken-kesey/lot-nad-kukulczym-gniazdem/swiat-nalezy-do-silnych",
      "text": "Świat należy do silnych, przyjacielu! Nasza egzystencja oparta jest na zasadzie, że silni rosną w siłę, pożerając słabszych. Musimy się z tym pogodzić. To zupełnie normalne. Poniekąd prawo przyrody. Króliki je akceptują i wiedzą, że rola silnych przypada wilkom. Same zaś są sprytne, płochliwe i zwinne, kopią nory i kryją się, gdy wilk jest w pobliżu. Jeżeli przetrwają, gra toczy się dalej. Znają swoje miejsce. Na pewno żaden nie rzuci się na wilka. Bo to nie byłoby rozsądne, prawda?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ken Kesey",
        "slug": "ken-kesey",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ken-kesey"
      },
      "book": {
        "title": "Lot Nad Kukułczym Gniazdem",
        "slug": "lot-nad-kukulczym-gniazdem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ken-kesey/lot-nad-kukulczym-gniazdem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "siła",
          "slug": "sila",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sila"
        },
        {
          "name": "przetrwanie",
          "slug": "przetrwanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przetrwanie"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Lot_nad_kuku%C5%82czym_gniazdem_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:31"
    },
    {
      "id": "e28b1c2a-7178-4f94-b119-e181ac7e3019",
      "slug": "kiedy-czlowiek-mial",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dan-brown/anioly-i-demony/kiedy-czlowiek-mial",
      "text": "Kiedy człowiek miał do czynienia z szefami, nic nie mogło być proste.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dan Brown",
        "slug": "dan-brown",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dan-brown"
      },
      "book": {
        "title": "Anioły i demony",
        "slug": "anioly-i-demony",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dan-brown/anioly-i-demony"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "praca",
          "slug": "praca",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/praca"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Anio%C5%82y_i_demony#K",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:55"
    },
    {
      "id": "79c5f3fa-e27f-4988-83c7-05c574cab0fd",
      "slug": "beltran-probowal-dowodzic",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/jak-ryba-w-wodzie/beltran-probowal-dowodzic",
      "text": "Beltran próbował dowodzić zorganizowanym przez siebie ruchem politycznym (…) przeciwstawiając się obojętności, żeby nie powiedzieć pogardzie ze strony własnej klasy społecznej, tak zwanych kręgów przywódczych, zbyt egoistycznych i niedouczonych, aby móc patrzeć nieco szerzej niż tylko na własne drobne interesy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Jak ryba w wodzie",
        "slug": "jak-ryba-w-wodzie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/jak-ryba-w-wodzie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "polityka",
          "slug": "polityka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/polityka"
        },
        {
          "name": "egoizm",
          "slug": "egoizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/egoizm"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jak_ryba_w_wodzie#B",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:49"
    },
    {
      "id": "f1dddb46-9d26-43d3-9a77-f4d6f1234eba",
      "slug": "zwaz-tylko-kto",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/cesarz/zwaz-tylko-kto",
      "text": "Zważ tylko, kto zniszczył nam cesarstwo, kto je zburzył? Ani ci, którzy mieli za dużo, ani ci, którzy nie mieli nic, a jedynie ci, którzy mieli trochę. Tak, tak, trzeba zawsze wystrzegać się tych, którzy mają trochę, bo to najgorsza, najbardziej żądna siła, to oni najgorliwiej prą się do góry.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ryszard Kapuściński",
        "slug": "ryszard-kapuscinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski"
      },
      "book": {
        "title": "Cesarz",
        "slug": "cesarz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/cesarz"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ambicja",
          "slug": "ambicja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ambicja"
        },
        {
          "name": "chciwość",
          "slug": "chciwosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chciwosc"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        },
        {
          "name": "rewolucja",
          "slug": "rewolucja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rewolucja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Cesarz_(reporta%C5%BC)#Z",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:41"
    },
    {
      "id": "f74b4964-e2da-480d-8988-bc802c6770e4",
      "slug": "nie-ma-zawodu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jane-austen/rozwazna-i-romantyczna/nie-ma-zawodu",
      "text": "Nie ma zawodu – a więc to gentleman!",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jane Austen",
        "slug": "jane-austen",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jane-austen"
      },
      "book": {
        "title": "Rozważna i romantyczna",
        "slug": "rozwazna-i-romantyczna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jane-austen/rozwazna-i-romantyczna"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ironia",
          "slug": "ironia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ironia"
        },
        {
          "name": "praca",
          "slug": "praca",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/praca"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jane_Austen#Rozwa%C5%BCna_i_romantyczna_(1811)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:37"
    },
    {
      "id": "1809a2ad-331d-42b4-9c1e-42c2a03d16df",
      "slug": "panowie-maja-ten",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jozef-ignacy-kraszewski/sprawa-kryminalna/panowie-maja-ten",
      "text": "Panowie mają ten przywilej, że się zawsze pięknie wydają nawet w oczach tych, którzy im zazdroszczą.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Józef Ignacy Kraszewski",
        "slug": "jozef-ignacy-kraszewski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jozef-ignacy-kraszewski"
      },
      "book": {
        "title": "Sprawa kryminalna",
        "slug": "sprawa-kryminalna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jozef-ignacy-kraszewski/sprawa-kryminalna"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zazdrość",
          "slug": "zazdrosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zazdrosc"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/J%C3%B3zef_Ignacy_Kraszewski#Sprawa_kryminalna",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:59"
    },
    {
      "id": "52b3b056-a564-470f-ad0b-9e07c0973d6d",
      "slug": "u-panow-milosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jozef-ignacy-kraszewski/palac-i-folwark/u-panow-milosc",
      "text": "U panów miłość wchodzi przez głowę i często do piersi trafić nie może, a szukając serca, znajduje pustkę.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Józef Ignacy Kraszewski",
        "slug": "jozef-ignacy-kraszewski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jozef-ignacy-kraszewski"
      },
      "book": {
        "title": "Pałac i folwark",
        "slug": "palac-i-folwark",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jozef-ignacy-kraszewski/palac-i-folwark"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/J%C3%B3zef_Ignacy_Kraszewski#Pa%C5%82ac_i_folwark",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:57"
    },
    {
      "id": "21504fc4-34f8-4e77-9a7e-874b7de14bbd",
      "slug": "w-palacu-radzi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jozef-ignacy-kraszewski/palac-i-folwark/w-palacu-radzi",
      "text": "W pałacu radzi ci są, bo się nudzą, ale oni z ludźmi nie swego świata żyją tylko z nudów i przez grzeczność… a szczerej dla nich miłości nie mają, bo ich za pośledni rodzaj ludzi nawykli rachować…",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Józef Ignacy Kraszewski",
        "slug": "jozef-ignacy-kraszewski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jozef-ignacy-kraszewski"
      },
      "book": {
        "title": "Pałac i folwark",
        "slug": "palac-i-folwark",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jozef-ignacy-kraszewski/palac-i-folwark"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nuda",
          "slug": "nuda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nuda"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/J%C3%B3zef_Ignacy_Kraszewski#Pa%C5%82ac_i_folwark",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:57"
    },
    {
      "id": "c9765046-350b-4e57-ba76-70e250c84fdf",
      "slug": "dla-kazdej-sfery",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/roman-gorzelski/srebrnikowe-mysli/dla-kazdej-sfery",
      "text": "Dla każdej sfery\n\nInne maniery…",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Roman Gorzelski",
        "slug": "roman-gorzelski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/roman-gorzelski"
      },
      "book": {
        "title": "Srebrnikowe myśli",
        "slug": "srebrnikowe-mysli",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/roman-gorzelski/srebrnikowe-mysli"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 23,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "dobre maniery",
          "slug": "dobre-maniery",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dobre-maniery"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Roman_Gorzelski#Srebrnikowe_my%C5%9Bli",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:57"
    },
    {
      "id": "d30868a6-337c-4dd4-ad4b-5b34725da6f2",
      "slug": "elegancja-jest-do-nabycia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/mezczyzna-ktory-tanczyl-tango/elegancja-jest-do-nabycia",
      "text": "(…) elegancja jest do nabycia za pomocą pieniędzy, wykształcenia, pracowitości i inteligencji, jednak do używania jej w sposób całkiem naturalny (…) potrzeba już w wieku niemowlęcym raczkować po perskich dywanach, i to autentycznych. Od kilku pokoleń przynajmniej.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Arturo Pérez-Reverte",
        "slug": "arturo-perez-reverte",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte"
      },
      "book": {
        "title": "Mężczyzna, który tańczył tango",
        "slug": "mezczyzna-ktory-tanczyl-tango",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/mezczyzna-ktory-tanczyl-tango"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 318,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "dobre maniery",
          "slug": "dobre-maniery",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dobre-maniery"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/M%C4%99%C5%BCczyzna,_kt%C3%B3ry_ta%C5%84czy%C5%82_tango",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:52"
    },
    {
      "id": "175c5d5d-10b4-4330-9329-21440752a539",
      "slug": "superklasa-nie-wybacza",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/zwyciezca-jest-sam/superklasa-nie-wybacza",
      "text": "Superklasa nie wybacza zdrady i każdy wybraniec zna własne możliwości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Zwycięzca jest sam",
        "slug": "zwyciezca-jest-sam",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/zwyciezca-jest-sam"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zdrada",
          "slug": "zdrada",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zdrada"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zwyci%C4%99zca_jest_sam#Inni",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:33"
    },
    {
      "id": "5b11a0f5-68d3-48e5-a1d4-f52cc0acab3a",
      "slug": "superklasa-wyznaje-wlasny",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/zwyciezca-jest-sam/superklasa-wyznaje-wlasny",
      "text": "Superklasa wyznaje własny system wartości. Zwykli śmiertelnicy skarżą się na boską niesprawiedliwość, zazdroszczą władzy, cierpią widząc, jak inni się bawią. Nie rozumieją, że tam na górze nikt się nie bawi. Że każdego dręczy niepewność, że za brylantami, eleganckimi samochodami i wypchanymi portfelami kryje się kompleks niższości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Zwycięzca jest sam",
        "slug": "zwyciezca-jest-sam",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/zwyciezca-jest-sam"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "bogactwo",
          "slug": "bogactwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bogactwo"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        },
        {
          "name": "zawiść",
          "slug": "zawisc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zawisc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zwyci%C4%99zca_jest_sam#Igor_Malev",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:32"
    },
    {
      "id": "01c82310-e9b4-4168-a9e0-a85283d69a85",
      "slug": "skoro-diamenty-sa-wieczne",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/zwyciezca-jest-sam/skoro-diamenty-sa-wieczne",
      "text": "Skoro diamenty są wieczne, jak lepiej wyrazić miłość, która – przynajmniej teoretycznie – trwa wiecznie? W jaki lepszy sposób zaznaczyć swą obecność jako Superklasa, wyróżnić się wśród miliardów innych mieszkańców świata z najniższego piętra piramidy społecznej?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Zwycięzca jest sam",
        "slug": "zwyciezca-jest-sam",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/zwyciezca-jest-sam"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "bogactwo",
          "slug": "bogactwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bogactwo"
        },
        {
          "name": "próżność",
          "slug": "proznosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/proznosc"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zwyci%C4%99zca_jest_sam#Igor_Malev",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:32"
    },
    {
      "id": "8e3af954-e72b-466d-bce0-577fe4c79489",
      "slug": "ludzie-slabi-sa-psami",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/denis-diderot/kubus-fatalista-i-jego-pan/ludzie-slabi-sa-psami",
      "text": "Ludzie słabi są psami silniejszych.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Denis Diderot",
        "slug": "denis-diderot",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/denis-diderot"
      },
      "book": {
        "title": "Kubuś Fatalista i jego pan",
        "slug": "kubus-fatalista-i-jego-pan",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/denis-diderot/kubus-fatalista-i-jego-pan"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "posłuszeństwo",
          "slug": "posluszenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/posluszenstwo"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kubu%C5%9B_Fatalista_i_jego_pan",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:16"
    },
    {
      "id": "1f8ac00f-903e-4410-8fb3-0579af8eb6d1",
      "slug": "w-swiecie-kazdy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/denis-diderot/kubus-fatalista-i-jego-pan/w-swiecie-kazdy",
      "text": "W świecie (…) każdy ma swego psa. Minister jest psem króla, szef kancelarii psem ministra, żona psem męża albo mąż psem żony; bez końca.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Denis Diderot",
        "slug": "denis-diderot",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/denis-diderot"
      },
      "book": {
        "title": "Kubuś Fatalista i jego pan",
        "slug": "kubus-fatalista-i-jego-pan",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/denis-diderot/kubus-fatalista-i-jego-pan"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ironia",
          "slug": "ironia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ironia"
        },
        {
          "name": "posłuszeństwo",
          "slug": "posluszenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/posluszenstwo"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Denis_Diderot#Kubu%C5%9B_Fatalista_i_jego_Pan",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:16"
    },
    {
      "id": "8c4dac45-9ed7-42b8-b49c-83bb71666afc",
      "slug": "ale-jak-to-rozumiesz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/wilk-stepowy/ale-jak-to-rozumiesz",
      "text": "– Ale jak to rozumiesz: że ludzie tacy jak my, mający o jeden wymiar za dużo, nie mogą tu żyć? Na czym to polega? Czy to tylko dzisiaj tak się dzieje? Czy może tak było zawsze (…)\n\n– Zawsze tak jak dziś? Zawsze świat tylko dla polityków, paskarzy, kelnerów i hulaków, a bez powietrza dla ludzi? (…)\n\n– Zawsze tak było i zawsze tak będzie, że czas i świat, pieniądze i potęga należą do ludzi małych i płaskich, a do innych, do tych właściwych ludzi, nic nie należy. Nic oprócz śmierci.\n\n– I nic ponadto?\n\n– Owszem, wieczność.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Hermann Hesse",
        "slug": "hermann-hesse",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse"
      },
      "book": {
        "title": "Wilk stepowy",
        "slug": "wilk-stepowy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/wilk-stepowy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wyobcowanie",
          "slug": "wyobcowanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyobcowanie"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        },
        {
          "name": "wieczność",
          "slug": "wiecznosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiecznosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wilk_stepowy#A",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:12"
    },
    {
      "id": "4157d1e5-4ee3-4d59-b08d-37134296797c",
      "slug": "nigdy-nie-nalezy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/umberto-eco/wyspa-dnia-poprzedniego/nigdy-nie-nalezy",
      "text": "Nigdy nie należy odpowiadać na pytanie innym pytaniem, a zwłaszcza gdy rozmawia się z kimś wyżej postawionym. (Mazarin)",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Umberto Eco",
        "slug": "umberto-eco",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/umberto-eco"
      },
      "book": {
        "title": "Wyspa dnia poprzedniego",
        "slug": "wyspa-dnia-poprzedniego",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/umberto-eco/wyspa-dnia-poprzedniego"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rozmowa",
          "slug": "rozmowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rozmowa"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wyspa_dnia_poprzedniego#Inne",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:07"
    },
    {
      "id": "09a3cd49-da58-4bd5-ac97-531c64e4d41a",
      "slug": "jesli-chce-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/umberto-eco/wyspa-dnia-poprzedniego/jesli-chce-sie",
      "text": "Jeśli chce się długo żyć, trzeba mało znaczyć. Wyszczerbiony wazon tłucze się na końcu, gdy już znuży swą trwałością.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Umberto Eco",
        "slug": "umberto-eco",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/umberto-eco"
      },
      "book": {
        "title": "Wyspa dnia poprzedniego",
        "slug": "wyspa-dnia-poprzedniego",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/umberto-eco/wyspa-dnia-poprzedniego"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wyspa_dnia_poprzedniego#Inne",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:06"
    },
    {
      "id": "6da4a39b-f052-4eec-a1f2-3782e2420ff6",
      "slug": "powie-ktos-ze-demokracja",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tukidydes/wojna-peloponeska/powie-ktos-ze-demokracja",
      "text": "Powie ktoś, że demokracja nie jest ani rozumna, ani sprawiedliwa i że najlepiej rządzą ludzie bogaci. Ja zaś twierdzę, że po pierwsze państwo tworzy lud, a oligarchia jest tylko jego cząstką; po wtóre ludzie bogaci najlepiej pilnują pieniędzy, ludzie rozumni udzielają mądrych rad, ale najlepsze decyzje podejmuje lud po wysłuchaniu przedłożonych mu wniosków; w końcu w ustroju demokratycznym wszystkie te klasy, zarówno każda z osobna jak wszystkie razem, korzystają z równych praw. Oligarchia zaś zmusza lud do współudziału w niebezpieczeństwach, natomiast korzyści już nie w części, ale w całości dla siebie zagarnia: tego właśnie pragną nasi możnowładcy i ich młodzież.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Tukidydes",
        "slug": "tukidydes",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tukidydes"
      },
      "book": {
        "title": "Wojna peloponeska",
        "slug": "wojna-peloponeska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tukidydes/wojna-peloponeska"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 338,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sprawiedliwość",
          "slug": "sprawiedliwosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sprawiedliwosc"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        },
        {
          "name": "demokracja",
          "slug": "demokracja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/demokracja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Tukidydes#Wojna_peloponeska",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:03"
    },
    {
      "id": "3ea4f83b-6af7-46c6-9fcb-be7714c33eb7",
      "slug": "vimes-nigdy-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/lups/vimes-nigdy-nie",
      "text": "Vimes nigdy nie radził sobie z żadną grą bardziej skomplikowaną niż strzałki. W szczególności szachy zawsze go irytowały. To przez ten głupi upór, z jakim pionki ruszały naprzód i zabijały inne, bratnie pionki, podczas gdy królowie obijali się z tyłu i nic nie robili. Gdyby tylko pionki się zjednoczyły, może też przekonały wieże, cała plansza mogłaby się stać republiką w dwunastu ruchach.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Łups!",
        "slug": "lups",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/lups"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "polityka",
          "slug": "polityka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/polityka"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        },
        {
          "name": "szachy",
          "slug": "szachy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szachy"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/%C5%81ups!",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:01"
    },
    {
      "id": "d36cef43-5e69-48d6-8c1d-a4c342685eba",
      "slug": "mamy-ze-soba",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/piaty-elefant/mamy-ze-soba",
      "text": "– (…) Mamy ze sobą coś vspólnego, pravda? Żadne z nas nie pije… trunkóv. O ile viem, był pan alkoholikiem, sir Samuelu.\n\n– Nie – odparł oszołomiony Vimes. – Byłem pijakiem. Trzeba być o wiele bogatszym niż ja, żeby zostać alkoholikiem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Piąty elefant",
        "slug": "piaty-elefant",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/piaty-elefant"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ironia",
          "slug": "ironia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ironia"
        },
        {
          "name": "alkohol",
          "slug": "alkohol",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/alkohol"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pi%C4%85ty_Elefant",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:59"
    },
    {
      "id": "b7b7ece6-3955-4578-8d53-e1d513e8a355",
      "slug": "na-swiecie-istnieja",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/prawda/na-swiecie-istnieja",
      "text": "Na świecie istnieją podobno dwa rodzaje ludzi. Jedni kiedy dostają szklankę dokładnie w połowie napełnioną mówią: „Ta szklanka jest w połowie pełna”. Ci drudzy mówią: „Ta szklanka jest w połowie pusta”. Jednakże świat należy do tych, którzy patrzą na szklankę i mówią: „Co jest z tą szklanką? Przepraszam bardzo… No przepraszam… To ma być moja szklanka? Nie wydaje mi się. Moja szklanka była pełna. I większa od tej!”. A na drugim końcu baru świat pełen jest innego rodzaju osób, które mają szklanki pęknięte albo szklanki przewrócone (zwykle przez kogoś z tych, którzy żądali większych szklanek), albo całkiem nie mają szklanek, bo stały z tyłu i barman ich nie zauważył.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Prawda",
        "slug": "prawda",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/prawda"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "pesymizm",
          "slug": "pesymizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pesymizm"
        },
        {
          "name": "optymizm",
          "slug": "optymizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/optymizm"
        },
        {
          "name": "chciwość",
          "slug": "chciwosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chciwosc"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Terry_Pratchett#Prawda_(2000)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:59"
    },
    {
      "id": "fde6faf0-f017-4e61-8097-a0d3bf7cf60e",
      "slug": "nigdy-nie-byc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/pomniejsze-bostwa/nigdy-nie-byc",
      "text": "Nigdy nie być biskup ani wysoki panjandrum. Niebezpieczne życie. Zawsze być człowiek, co czyścić ławki albo zamiatać za ołtarz. Nikt nie dręczyć użyteczny człowiek. Nikt nie dręczyć mały człowiek. Nikt nie pamiętać imię.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Pomniejsze bóstwa",
        "slug": "pomniejsze-bostwa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/pomniejsze-bostwa"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "praca",
          "slug": "praca",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/praca"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pomniejsze_b%C3%B3stwa",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:53"
    },
    {
      "id": "10bcaac3-53c6-4b94-a6ae-f5180bd078fb",
      "slug": "potrzeba-czterdziestu-ludzi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/pomniejsze-bostwa/potrzeba-czterdziestu-ludzi",
      "text": "Potrzeba czterdziestu ludzi pewnie stojących na ziemi, żeby utrzymać jednego z głową w chmurach.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Pomniejsze bóstwa",
        "slug": "pomniejsze-bostwa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/pomniejsze-bostwa"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "marzenia",
          "slug": "marzenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/marzenia"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pomniejsze_b%C3%B3stwa",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:53"
    },
    {
      "id": "c9ba6938-7629-4900-8014-39cb8d1322a2",
      "slug": "gdy-widzisz-bande",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/pomniejsze-bostwa/gdy-widzisz-bande",
      "text": "Gdy widzisz bandę nierobów, gadających o prawdzie i pięknie, i najlepszej metodzie zaatakowania Etyki, możesz postawić swoje sandały, że tak sobie gadają, bo tuzin innych biedaków zajmuje się pracą, żeby ci mogli żyć jak bogowie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Pomniejsze bóstwa",
        "slug": "pomniejsze-bostwa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/pomniejsze-bostwa"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "praca",
          "slug": "praca",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/praca"
        },
        {
          "name": "filozofia",
          "slug": "filozofia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/filozofia"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pomniejsze_b%C3%B3stwa",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:52"
    },
    {
      "id": "509f7845-e627-44c1-828d-0a74830f16e8",
      "slug": "status-czlowieka-okresla",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/wyprawa-czarownic/status-czlowieka-okresla",
      "text": "Status człowieka określa się na podstawie siły jego wrogów.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Wyprawa czarownic",
        "slug": "wyprawa-czarownic",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/wyprawa-czarownic"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wrogowie",
          "slug": "wrogowie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wrogowie"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Terry_Pratchett#Wyprawa_czarownic_(1991)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:52"
    },
    {
      "id": "b9bb20d0-828f-4c7f-9458-14e550df916d",
      "slug": "starsi-magowie-wiedza",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/kosiarz/starsi-magowie-wiedza",
      "text": "Starsi magowie wiedzą, że właściwym celem magii jest tworzenie piramidy społecznej, gdzie na samym szczycie znajdują się magowie, zjadający obfite posiłki.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Kosiarz",
        "slug": "kosiarz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/kosiarz"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kosiarz",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:51"
    },
    {
      "id": "1d2579e8-9e99-47b3-9c20-b30dc289897d",
      "slug": "w-ramtopach-czarownice",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/rownoumagicznienie/w-ramtopach-czarownice",
      "text": "W Ramtopach czarownice cieszyły się pozycją, jaką w innych kulturach zajmowały zakonnice, poborcy podatkowi albo czyściciele szamba.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Równoumagicznienie",
        "slug": "rownoumagicznienie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/rownoumagicznienie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/R%C3%B3wnoumagicznienie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:46"
    },
    {
      "id": "0f10c909-2463-4d34-82fe-e2cf029c3612",
      "slug": "niechaj-moskal-w-las",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz/pan-tadeusz/niechaj-moskal-w-las",
      "text": "Niechaj Moskal w las idzie pytać się dębiny,\n\nKto jej dał patent rosnąć nad wszystkie krzewiny.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Adam Mickiewicz",
        "slug": "adam-mickiewicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz"
      },
      "book": {
        "title": "Pan Tadeusz",
        "slug": "pan-tadeusz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz/pan-tadeusz"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pan_Tadeusz_(poemat)#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:24"
    },
    {
      "id": "cad262c3-d590-493c-bc9c-93e860f966fe",
      "slug": "nagosc-phosze-panstwa",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/operetka/nagosc-phosze-panstwa",
      "text": "Nagość, phoszę państwa, jest demagogiczna, jest wphost socjalistyczna (…), bo i cóż by było, gdyby gmin odkhył, że nasza dupa taka sama?!",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Witold Gombrowicz",
        "slug": "witold-gombrowicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz"
      },
      "book": {
        "title": "Operetka",
        "slug": "operetka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/operetka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Witold_Gombrowicz#Operetka",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:00"
    },
    {
      "id": "b9f7ad30-2c71-4015-a301-779fae7ecfd7",
      "slug": "wystaw-sobie-mistrzu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/operetka/wystaw-sobie-mistrzu",
      "text": "Wystaw sobie, mistrzu, mam kuzyna, co dłubie w nosie. Otóż, rzecz ciekawa, jak ktoś wie, że jest to diuk de Carcombho de la Cuille de Godalaise, to, owszem, jego dłubanie w nosie jest książęcym dłubaniem i wszystko w porządku.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Witold Gombrowicz",
        "slug": "witold-gombrowicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz"
      },
      "book": {
        "title": "Operetka",
        "slug": "operetka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/operetka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "pozory",
          "slug": "pozory",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pozory"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Witold_Gombrowicz#Operetka",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:00"
    },
    {
      "id": "7d79f5b4-ad49-4b65-a051-becf91f03bed",
      "slug": "coz-to-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/operetka/coz-to-jest",
      "text": "Cóż to jest, phoszę państwa, ahystokhacja? Ahystokhacja to ahystokhacja, nic więcej. Ahystokhacja to ahystokhacja. Proszęż zauważyć, na przykład, że ja wcale nie jestem lepszy od moich lokajów, a nawet, que sais-je, może jestem gohszy, bo przecie, to tajemnica poliszynela, jestem oghaniczony umysłowo ignohant, leń, bęcwał, zhesztą nudziarz i khetyn, żahłok, smakosz i osioł. A moja żona jest, tout le monde le sait, skończoną oślicą. Ale jestem wszak księciem Himalaj, więc jednak moje khetyństwo jest, jakby nie było, khetyństwem czyim? Księcia Himalaj.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Witold Gombrowicz",
        "slug": "witold-gombrowicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz"
      },
      "book": {
        "title": "Operetka",
        "slug": "operetka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/operetka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Witold_Gombrowicz#Operetka",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:00"
    },
    {
      "id": "d1ef5f22-d072-447c-bc65-997ef4b27b08",
      "slug": "pol-chlop-pol",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/edward-stachura/siekierezada-albo-zima-lesnych-ludzi/pol-chlop-pol",
      "text": "Pół chłop, pół robotnik i trzy czwarte nygusa-bumelanta. Absolutnie zdeklasowana jednostka.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Edward Stachura",
        "slug": "edward-stachura",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/edward-stachura"
      },
      "book": {
        "title": "Siekierezada albo zima leśnych ludzi",
        "slug": "siekierezada-albo-zima-lesnych-ludzi",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/edward-stachura/siekierezada-albo-zima-lesnych-ludzi"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "lenistwo",
          "slug": "lenistwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/lenistwo"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Siekierezada_albo_Zima_le%C5%9Bnych_ludzi",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:44"
    },
    {
      "id": "22e8bed7-44ec-4c84-8282-9d11d6fbd4b4",
      "slug": "spoleczenstwo-hierarchiczne-musi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell/rok-1984/spoleczenstwo-hierarchiczne-musi",
      "text": "Społeczeństwo hierarchiczne musi opierać się na nędzy i ciemnocie, aby sprawnie funkcjonować.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "George Orwell",
        "slug": "george-orwell",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell"
      },
      "book": {
        "title": "Rok 1984",
        "slug": "rok-1984",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell/rok-1984"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Rok_1984#S",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:43"
    },
    {
      "id": "9394f3a5-271b-47a2-9c55-354955a356c9",
      "slug": "pierwsza-rzecz-ktora",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski/biesy/pierwsza-rzecz-ktora",
      "text": "Pierwsza rzecz, która działa niezawodnie, to mundur. Mundur to najsilniejsza rzecz. Umyślnie stwarzam rangi i tytuły. Mam sekretarzy, tajnych obserwatorów, skarbników, prezesów, registratorów, ich zastępców…Podoba się to i łatwo daje się zaszczepić.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Fiodor Dostojewski",
        "slug": "fiodor-dostojewski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski"
      },
      "book": {
        "title": "Biesy",
        "slug": "biesy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski/biesy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        },
        {
          "name": "manipulacja",
          "slug": "manipulacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/manipulacja"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Biesy#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:34"
    },
    {
      "id": "a5f26f3c-cffd-4530-80d6-ce17ad29bf44",
      "slug": "szczegolny-kraj-w-ktorym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus/lalka/szczegolny-kraj-w-ktorym",
      "text": "Szczególny kraj, w którym od tak dawna mieszkają obok siebie dwa całkiem różne narody: arystokracja i pospólstwo. Jeden mówi, że jest szlachetną rośliną, która ma prawo ssać glinę i mierzwę, a ten drugi albo przytakuje dzikim pretensjom, albo nie ma siły zaprotestować przeciw krzywdzie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Bolesław Prus",
        "slug": "boleslaw-prus",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus"
      },
      "book": {
        "title": "Lalka",
        "slug": "lalka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus/lalka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Lalka_(Boles%C5%82aw_Prus)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:30"
    },
    {
      "id": "172df105-4b2c-4830-a49a-d9aa2f90ace6",
      "slug": "widzi-pan-mowiac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/bernard-shaw/pigmalion/widzi-pan-mowiac",
      "text": "Widzi pan, mówiąc szczerze, poza tym wszystkim, czego każdy może się nauczyć – jak się ubierać, poprawnie mówić i tak dalej – różnica między damą a kwiaciarką nie polega na tym, jak one się zachowują, tylko, jak są traktowane.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Bernard Shaw",
        "slug": "bernard-shaw",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/bernard-shaw"
      },
      "book": {
        "title": "Pigmalion",
        "slug": "pigmalion",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/bernard-shaw/pigmalion"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        },
        {
          "name": "szacunek",
          "slug": "szacunek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szacunek"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/George_Bernard_Shaw#Pigmalion",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:06"
    },
    {
      "id": "8a122d5e-d7d7-471a-9d1b-7c068b2f83b2",
      "slug": "bez-lokaja-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/ferdydurke/bez-lokaja-nie",
      "text": "Bez lokaja nie pojmiesz dziedzica.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Witold Gombrowicz",
        "slug": "witold-gombrowicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz"
      },
      "book": {
        "title": "Ferdydurke",
        "slug": "ferdydurke",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/ferdydurke"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Rozdział XIII: Parobek, czyli nowe przychwycenie",
      "chapter_parent": null,
      "page": 203,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "relacje międzyludzkie",
          "slug": "relacje-miedzyludzkie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/relacje-miedzyludzkie"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-08T23:39:58"
    },
    {
      "id": "7b1a4f6a-477a-448f-95ca-f1da649a1b19",
      "slug": "rumfoord-mial-dlon",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kurt-vonnegut/syreny-z-tytana/rumfoord-mial-dlon",
      "text": "Rumfoord miał dłoń masywną, lecz nie zniekształconą jak dłoń człowieka skazanego po kres swoich dni na jedno i to samo zajęcie. Zgrubienia na dłoni Rumfoorda były równe i symetryczne, stanowiły owoce tysiąca radosnych trudów, jakimi para się czynna klasa próżniacza.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Kurt Vonnegut",
        "slug": "kurt-vonnegut",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kurt-vonnegut"
      },
      "book": {
        "title": "Syreny z Tytana",
        "slug": "syreny-z-tytana",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kurt-vonnegut/syreny-z-tytana"
      },
      "character": null,
      "chapter": "1. Pomiędzy czatą a czartyzmem",
      "chapter_parent": null,
      "page": 25,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "praca",
          "slug": "praca",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/praca"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-21T21:14:57"
    }
  ]
}
