{
  "type": "topic",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "name": "granice",
  "slug": "granice",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice",
  "heading": "Cytaty o granicach",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice.md",
  "quotes_count": 53,
  "authors_count": 38,
  "parent": null,
  "children": [],
  "quotes": [
    {
      "id": "30d81957-73c1-4520-b538-15cf54ca9fa4",
      "slug": "znac-doskonale-granice",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/rozmowy-z-diablem/znac-doskonale-granice",
      "text": "[...] znać doskonale granice, to już je poznaniem przekroczyć, dotknąć granicy, to dotknąć tego, co się poza granicą znajduje.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Leszek Kołakowski",
        "slug": "leszek-kolakowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski"
      },
      "book": {
        "title": "Rozmowy z diabłem",
        "slug": "rozmowy-z-diablem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/rozmowy-z-diablem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiedza",
          "slug": "wiedza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiedza"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-11-01T17:46:38"
    },
    {
      "id": "2c37ed7b-9654-4b1c-9fd2-f2e509309865",
      "slug": "umysl-ludzki-daje",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/william-wharton/w-ksiezycowa-jasna-noc/umysl-ludzki-daje",
      "text": "[...] umysł ludzki daje się pompować tylko do pewnych granic.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "William Wharton",
        "slug": "william-wharton",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/william-wharton"
      },
      "book": {
        "title": "W księżycową jasną noc",
        "slug": "w-ksiezycowa-jasna-noc",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/william-wharton/w-ksiezycowa-jasna-noc"
      },
      "character": "William Knott (Wont)",
      "chapter": "2. Najdłuższa noc",
      "chapter_parent": null,
      "page": 89,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "myślenie",
          "slug": "myslenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/myslenie"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-10-29T23:18:48"
    },
    {
      "id": "72082aa1-f39e-4424-8b56-c60635ab52ce",
      "slug": "nie-jestes-odpowiedzialny",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/patryk-janas/brutalna-prawda-o-toksycznych-ludziach/nie-jestes-odpowiedzialny",
      "text": "Nie jesteś odpowiedzialny za czyjeś traumy. Nie musisz być ratownikiem i bohaterem w tej grze. Czasem najlepszą decyzją jest wyjście z relacji. Po prostu. To nic złego, a jedynie przejaw zdrowego egoizmu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Patryk Janas",
        "slug": "patryk-janas",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/patryk-janas"
      },
      "book": {
        "title": "Brutalna prawda o toksycznych ludziach",
        "slug": "brutalna-prawda-o-toksycznych-ludziach",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/patryk-janas/brutalna-prawda-o-toksycznych-ludziach"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "odpowiedzialność",
          "slug": "odpowiedzialnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odpowiedzialnosc"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Patryk_Janas#Brutalna_prawda_o_toksycznych_ludziach",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:44"
    },
    {
      "id": "60584b59-522c-44ac-a002-06e562516bb8",
      "slug": "pamietaj-ze-masz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/patryk-janas/brutalna-prawda-o-toksycznych-ludziach/pamietaj-ze-masz",
      "text": "Pamiętaj, że masz pełne prawo chronić siebie, swoje serce i energię, a zdrowe relacje to efekt świadomego wyboru, nie przypadku",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Patryk Janas",
        "slug": "patryk-janas",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/patryk-janas"
      },
      "book": {
        "title": "Brutalna prawda o toksycznych ludziach",
        "slug": "brutalna-prawda-o-toksycznych-ludziach",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/patryk-janas/brutalna-prawda-o-toksycznych-ludziach"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "relacje międzyludzkie",
          "slug": "relacje-miedzyludzkie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/relacje-miedzyludzkie"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Patryk_Janas#Brutalna_prawda_o_toksycznych_ludziach",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:44"
    },
    {
      "id": "d31b62ae-4976-42f4-a728-20326d8b4397",
      "slug": "zeby-zakomunikowac-swiatu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/natalia-de-barbaro/czula-przewodniczka-kobieca-droga-do-siebie-oprawa-miekka/zeby-zakomunikowac-swiatu",
      "text": "Żeby zakomunikować światu, gdzie leży moja granica, muszę to najpierw sama wiedzieć, czyż nie?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Natalia de Barbaro",
        "slug": "natalia-de-barbaro",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/natalia-de-barbaro"
      },
      "book": {
        "title": "Czuła przewodniczka. Kobieca droga do siebie. oprawa miękka",
        "slug": "czula-przewodniczka-kobieca-droga-do-siebie-oprawa-miekka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/natalia-de-barbaro/czula-przewodniczka-kobieca-droga-do-siebie-oprawa-miekka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 222,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samopoznanie",
          "slug": "samopoznanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samopoznanie"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        },
        {
          "name": "asertywność",
          "slug": "asertywnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/asertywnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Natalia_de_Barbaro#Czu%C5%82a_przewodniczka._Kobieca_droga_do_siebie_(2021)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:40"
    },
    {
      "id": "fa088e13-3c4e-4801-9342-f2f464106217",
      "slug": "od-wczoraj-mam",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maja-stasko/hejt-polski/od-wczoraj-mam",
      "text": "Od wczoraj mam dziesiątki komentarzy pod zdjęciem w koszulce bez stanika. Mężczyźni oceniają, że ruchaliby albo nie tknęliby kijem. Kogo to interesuje, co byście robili? I tak tego nie zrobicie, bo nie ma mojej zgody. Czy wy ogarniacie, że do jakichkolwiek relacji potrzeba zgody?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Maja Staśko",
        "slug": "maja-stasko",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maja-stasko"
      },
      "book": {
        "title": "Hejt polski",
        "slug": "hejt-polski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maja-stasko/hejt-polski"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 75,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        },
        {
          "name": "internet",
          "slug": "internet",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/internet"
        },
        {
          "name": "uprzedmiotowienie",
          "slug": "uprzedmiotowienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/uprzedmiotowienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Maja_Sta%C5%9Bko#Hejt_polski_(2022)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:24"
    },
    {
      "id": "c681a5c5-3104-4bd7-a479-cccb0a41b5bc",
      "slug": "moje-cialo-przez",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maja-stasko/hejt-polski/moje-cialo-przez",
      "text": "Moje ciało przez sam fakt istnienia nikogo nie molestuje. Molestowanie to działanie, nie istnienie. Na plaży też nikt nikogo nie molestuje gołą klatą tylko dlatego, że ją ma.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Maja Staśko",
        "slug": "maja-stasko",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maja-stasko"
      },
      "book": {
        "title": "Hejt polski",
        "slug": "hejt-polski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maja-stasko/hejt-polski"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 102,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ciało",
          "slug": "cialo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cialo"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        },
        {
          "name": "równouprawnienie kobiet",
          "slug": "rownouprawnienie-kobiet",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rownouprawnienie-kobiet"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Maja_Sta%C5%9Bko#Hejt_polski_(2022)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:24"
    },
    {
      "id": "948e95e9-793b-4e9b-a52b-64a93980512e",
      "slug": "dlaczego-mialoby-mnie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maja-stasko/hejt-polski/dlaczego-mialoby-mnie",
      "text": "Dlaczego miałoby mnie martwić, że ktoś nie chce mnie tknąć kijem przez szmatę? Ja nie chcę, żeby ktokolwiek mnie dotykał kijem przez szmatę. Więc naprawdę nie martwi mnie, że nikt tego nie robi. Martwiłoby, gdyby bez mojej zgody robił.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Maja Staśko",
        "slug": "maja-stasko",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maja-stasko"
      },
      "book": {
        "title": "Hejt polski",
        "slug": "hejt-polski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maja-stasko/hejt-polski"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 65,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ironia",
          "slug": "ironia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ironia"
        },
        {
          "name": "ciało",
          "slug": "cialo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cialo"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Maja_Sta%C5%9Bko#Hejt_polski_(2022)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:24"
    },
    {
      "id": "ddbb31ec-e9cc-4ba2-8c63-4d6bfb345acf",
      "slug": "moj-mistrzu-wittgensteinie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kazimierz-grochmalski/traktat-o-marionetkach/moj-mistrzu-wittgensteinie",
      "text": "Mój mistrzu, Wittgensteinie, nie granice języka są granicami świata.\n\nSą nimi granice nienawiści, której brakuje słów do wyartykułowania.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Kazimierz Grochmalski",
        "slug": "kazimierz-grochmalski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kazimierz-grochmalski"
      },
      "book": {
        "title": "Traktat o marionetkach",
        "slug": "traktat-o-marionetkach",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kazimierz-grochmalski/traktat-o-marionetkach"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 31,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nienawiść",
          "slug": "nienawisc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nienawisc"
        },
        {
          "name": "język",
          "slug": "jezyk",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/jezyk"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kazimierz_Grochmalski#Traktat_o_marionetkach_(2018)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:22"
    },
    {
      "id": "be8e68b9-4ec6-4187-9196-e53247eb89cf",
      "slug": "prawie-wszyscy-znamy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-wypler/anatomia-zdrady/prawie-wszyscy-znamy",
      "text": "Prawie wszyscy znamy słowa Jezusa o nadstawianiu drugiego policzka, czy wypowiadaną czasem w podobnym kontekście frazę „do trzech razy sztuka” – nie chodzi w nich o godzenie się na krzywdzenie nas, poddawanie się złemu traktowaniu, lecz zbadanie, czy osoba, na której nam zależy jest w stanie zmienić się i nawiązać uczciwą relację. Jeśli nie jest w stanie zmienić swojego zachowania i zawodzi nasze zaufanie kolejny raz – podejmiemy uzasadnioną decyzję o zakończeniu relacji.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wojciech Wypler",
        "slug": "wojciech-wypler",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-wypler"
      },
      "book": {
        "title": "Anatomia zdrady",
        "slug": "anatomia-zdrady",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-wypler/anatomia-zdrady"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zaufanie",
          "slug": "zaufanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zaufanie"
        },
        {
          "name": "przebaczenie",
          "slug": "przebaczenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przebaczenie"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wojciech_Wypler#Anatomia_zdrady",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:01"
    },
    {
      "id": "24d9ecaa-d821-4d45-8673-7229528990f0",
      "slug": "nawet-dla-najwiekszych",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/timur-vermes/on-wrocil/nawet-dla-najwiekszych",
      "text": "Nawet dla największych geniuszy w dziejach istnieją granice ich sztuki.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Timur Vermes",
        "slug": "timur-vermes",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/timur-vermes"
      },
      "book": {
        "title": "On wrócił",
        "slug": "on-wrocil",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/timur-vermes/on-wrocil"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 79,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        },
        {
          "name": "geniusz",
          "slug": "geniusz",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/geniusz"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Timur_Vermes#On_wr%C3%B3ci%C5%82",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:00"
    },
    {
      "id": "5f82d291-27b1-483e-8ac9-c91fe41233fa",
      "slug": "nawet-najsilniejsi-maja",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/patrick-mcgrath/portret-marthy/nawet-najsilniejsi-maja",
      "text": "Nawet najsilniejsi mają granicę, gdzie kończy się ich człowieczeństwo.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Patrick McGrath",
        "slug": "patrick-mcgrath",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/patrick-mcgrath"
      },
      "book": {
        "title": "Portret Marthy",
        "slug": "portret-marthy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/patrick-mcgrath/portret-marthy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "siła",
          "slug": "sila",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sila"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Patrick_McGrath#Portret_Marthy_(2000)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:41"
    },
    {
      "id": "9e13b713-5d78-4d70-8fe0-082fabae378a",
      "slug": "wyobraznia-ma-granice",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-marsden/jutro/wyobraznia-ma-granice",
      "text": "Wyobraźnia ma granice.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "John Marsden",
        "slug": "john-marsden",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-marsden"
      },
      "book": {
        "title": "Jutro",
        "slug": "jutro",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-marsden/jutro"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wyobraźnia",
          "slug": "wyobraznia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyobraznia"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/John_Marsden#Jutro:_Kiedy_zacz%C4%99%C5%82a_si%C4%99_wojna",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:25"
    },
    {
      "id": "30997f8d-c720-493c-8d32-e0a8866074c6",
      "slug": "granice-bez-nich",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-kellerman/z-zimna-krwia/granice-bez-nich",
      "text": "Granice – (…) – Bez nich nie istniałaby cywilizacja.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jonathan Kellerman",
        "slug": "jonathan-kellerman",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-kellerman"
      },
      "book": {
        "title": "Z zimną krwią",
        "slug": "z-zimna-krwia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-kellerman/z-zimna-krwia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cywilizacja",
          "slug": "cywilizacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cywilizacja"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jonathan_Kellerman#Z_zimn%C4%85_krwi%C4%85",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:40"
    },
    {
      "id": "d5ae6497-6f2b-43dd-9be3-9f049f485751",
      "slug": "kto-raz-widzial",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/prawiek-i-inne-czasy/kto-raz-widzial",
      "text": "Kto raz widział granice świata, ten najboleśniej doświadczać będzie swego uwięzienia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Olga Tokarczuk",
        "slug": "olga-tokarczuk",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk"
      },
      "book": {
        "title": "Prawiek i inne czasy",
        "slug": "prawiek-i-inne-czasy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/prawiek-i-inne-czasy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Olga_Tokarczuk#Prawiek_i_inne_czasy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:21"
    },
    {
      "id": "13c813c9-389d-4fcb-b74e-2ecf53d92618",
      "slug": "opowiesc-o-granicach",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/moment-niedzwiedzia/opowiesc-o-granicach",
      "text": "(…) opowieść o granicach, zarówno tych fizycznych i namacalnych, jak i tych nieuchwytnych, które konstruujemy w naszych głowach, żeby zbudować sobie zwodnicze poczucie porządku i kontroli nad rzeczywistością. Przeszłość – przyszłość, realne – nierealne, kobieta – mężczyzna, człowiek – zwierzę, sen – jawa, jeden kraj – drugi kraj, jeden język – drugi język. Biegunowość tych kategorii tworzy prostą siatkę, która pozwala nam czuć się bezpiecznie – mamy wrażenie, że rozumiemy świat. Jednak to, co najciekawsze, to, co najbardziej żywe i prawdziwe, dzieje się zawsze gdzieś pomiędzy, na nieskończenie wielkim pograniczu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Olga Tokarczuk",
        "slug": "olga-tokarczuk",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk"
      },
      "book": {
        "title": "Moment niedźwiedzia",
        "slug": "moment-niedzwiedzia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/moment-niedzwiedzia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 135,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Olga_Tokarczuk#Moment_nied%C5%BAwiedzia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:20"
    },
    {
      "id": "6b375070-2608-4c7c-a4bb-1bfeec28503f",
      "slug": "wszelkie-granice-stawiane",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller/poczatek-jest-wszedzie-nowa-hipoteza-pochodzenia-wszechswiata/wszelkie-granice-stawiane",
      "text": "Wszelkie granice stawiane ludzkiemu poznaniu prędzej czy później są przekraczane, nawet gdy jest to wbrew regułom uznanej metodologii. I dobrze, że tak się dzieje.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Michał Heller",
        "slug": "michal-heller",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller"
      },
      "book": {
        "title": "Początek jest wszędzie. Nowa hipoteza pochodzenia Wszechświata",
        "slug": "poczatek-jest-wszedzie-nowa-hipoteza-pochodzenia-wszechswiata",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller/poczatek-jest-wszedzie-nowa-hipoteza-pochodzenia-wszechswiata"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 25,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiedza",
          "slug": "wiedza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiedza"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Micha%C5%82_Heller#Pocz%C4%85tek_jest_wsz%C4%99dzie._Nowa_hipoteza_pochodzenia_Wszech%C5%9Bwiata_(2002)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:10"
    },
    {
      "id": "5eb40c81-0733-4b10-895f-6685107ef3f0",
      "slug": "pejzaz-europy-mury",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/lapidarium-iv/pejzaz-europy-mury",
      "text": "Pejzaż Europy: mury obronne, zamki, twierdze, strażnice, bunkry, drogi wojskowe, szlabany, granice. Limes wszędzie wznoszone, umacniane, strzeżone, przecinające kontynent już od prawieków.\n\nNic takiego nie znajdziemy w historii Afryki, w jej pejzażu. To przestrzeń otwarta, wolna, bezbronna, niczym nieograniczona, nieskrępowana.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ryszard Kapuściński",
        "slug": "ryszard-kapuscinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski"
      },
      "book": {
        "title": "Lapidarium IV",
        "slug": "lapidarium-iv",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/lapidarium-iv"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "historia",
          "slug": "historia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/historia"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        },
        {
          "name": "Europa",
          "slug": "europa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/europa"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Lapidarium_IV",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:03"
    },
    {
      "id": "cbd38728-b042-4ca9-bd23-26b5fbcd2909",
      "slug": "dobrze-jest-zyc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-stasiuk/jadac-do-babadag/dobrze-jest-zyc",
      "text": "Dobrze jest żyć w krainach nieoczywistych, ponieważ ich granice zawierają w sobie więcej przestrzeni, niż wskazuje geografia. To są otchłanie nieznanego, to jest nieskończona dal domysłów, uciekający horyzont wyobrażeń i fatamorgana słodkich przesądów, którym nigdy nie sprosta rzeczywistość.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Andrzej Stasiuk",
        "slug": "andrzej-stasiuk",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-stasiuk"
      },
      "book": {
        "title": "Jadąc do Babadag",
        "slug": "jadac-do-babadag",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-stasiuk/jadac-do-babadag"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wyobraźnia",
          "slug": "wyobraznia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyobraznia"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Andrzej_Stasiuk#Jad%C4%85c_do_Babadag",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:40"
    },
    {
      "id": "9421756f-d0e7-4223-a17a-b2394d31976e",
      "slug": "jak-to-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-r-r-martin/gra-o-tron/jak-to-sie",
      "text": "Jak to się dzieje, że gdy tylko ktoś zbuduje mur, ktoś inny zaraz chce wiedzieć, co jest po jego drugiej stronie?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "George R. R. Martin",
        "slug": "george-r-r-martin",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-r-r-martin"
      },
      "book": {
        "title": "Gra o tron",
        "slug": "gra-o-tron",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-r-r-martin/gra-o-tron"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 180,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ciekawość",
          "slug": "ciekawosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciekawosc"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Gra_o_tron_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:07"
    },
    {
      "id": "662060e4-2fd4-480f-9912-562e3d1cd788",
      "slug": "talent-przypomina-naczynie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/bezbarwny-tsukuru-tazaki-i-lata-jego-pielgrzymstwa/talent-przypomina-naczynie",
      "text": "Talent przypomina naczynie. Choćby się człowiek strasznie starał, nie da rady zmienić jego kształtu. I można tam wlać tylko określoną ilość wody.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Haruki Murakami",
        "slug": "haruki-murakami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami"
      },
      "book": {
        "title": "Bezbarwny Tsukuru Tazaki i lata jego pielgrzymstwa",
        "slug": "bezbarwny-tsukuru-tazaki-i-lata-jego-pielgrzymstwa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/bezbarwny-tsukuru-tazaki-i-lata-jego-pielgrzymstwa"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "talent",
          "slug": "talent",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/talent"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Bezbarwny_Tsukuru_Tazaki_i_lata_jego_pielgrzymstwa",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:13"
    },
    {
      "id": "3a7a008f-7a22-4232-836b-0e720efecfaa",
      "slug": "sa-granice-tego",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/bezbarwny-tsukuru-tazaki-i-lata-jego-pielgrzymstwa/sa-granice-tego",
      "text": "Są granice tego co można zrobić dla drugiego człowieka.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Haruki Murakami",
        "slug": "haruki-murakami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami"
      },
      "book": {
        "title": "Bezbarwny Tsukuru Tazaki i lata jego pielgrzymstwa",
        "slug": "bezbarwny-tsukuru-tazaki-i-lata-jego-pielgrzymstwa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/bezbarwny-tsukuru-tazaki-i-lata-jego-pielgrzymstwa"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pomoc",
          "slug": "pomoc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pomoc"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Bezbarwny_Tsukuru_Tazaki_i_lata_jego_pielgrzymstwa",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:13"
    },
    {
      "id": "7c83abae-bc47-4c67-b7d6-09e8b8864558",
      "slug": "wszystko-ma-swoj",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kafka-nad-morzem/wszystko-ma-swoj",
      "text": "Wszystko ma swój punkt krytyczny.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Haruki Murakami",
        "slug": "haruki-murakami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami"
      },
      "book": {
        "title": "Kafka nad morzem",
        "slug": "kafka-nad-morzem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kafka-nad-morzem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kafka_nad_morzem#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:06"
    },
    {
      "id": "0475db93-bd72-41d1-bc52-38b3ab9b7272",
      "slug": "ludzkie-cialo-i-psychika",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kafka-nad-morzem/ludzkie-cialo-i-psychika",
      "text": "Ludzkie ciało i psychika mają granice wytrzymałości i nie są w stanie znieść gwałtownych obciążeń.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Haruki Murakami",
        "slug": "haruki-murakami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami"
      },
      "book": {
        "title": "Kafka nad morzem",
        "slug": "kafka-nad-morzem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kafka-nad-morzem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ciało",
          "slug": "cialo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cialo"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        },
        {
          "name": "stres",
          "slug": "stres",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/stres"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kafka_nad_morzem#L",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:04"
    },
    {
      "id": "b575300c-a816-4add-9b54-27824109a018",
      "slug": "tanzania-w-glebi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/lapidarium-v/tanzania-w-glebi",
      "text": "Tanzania. W głębi kraju spotkałem starszego mężczyznę. Siedział przed swoją chatą na kłodzie drzewa. Nic nie robił. Jego wnuk służył za tłumacza. Mówił: – Dziadek powiedział, że ze świata zna tylko swoją wioskę i drugą, która jest obok. Tę drugą można stąd zobaczyć, bo leży tam, na wzgórzu. Co jest dalej – dziadek nie wie, ale mówi, że dalej jest pewnie tak samo jak tutaj.\n\nKiedy mały skończył, stary uśmiechnął się do mnie i pokazał ręką wzgórze i wioskę – miejsce, w którym kończył się świat.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ryszard Kapuściński",
        "slug": "ryszard-kapuscinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski"
      },
      "book": {
        "title": "Lapidarium V",
        "slug": "lapidarium-v",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/lapidarium-v"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "prostota",
          "slug": "prostota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prostota"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ryszard_Kapu%C5%9Bci%C5%84ski#Lapidarium_V",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:43"
    },
    {
      "id": "9af4aea5-975b-4378-8a14-286e965ce8d4",
      "slug": "jesli-nie-zakresli",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/gra-geralda/jesli-nie-zakresli",
      "text": "Jeśli nie zakreśli się gdzieś granicy, terapia ciągnie się bez końca, aż wreszcie pacjent i terapeuta udają się razem na wielką sesję grupową w niebie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephen King",
        "slug": "stephen-king",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king"
      },
      "book": {
        "title": "Gra Geralda",
        "slug": "gra-geralda",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/gra-geralda"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        },
        {
          "name": "terapia",
          "slug": "terapia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/terapia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Gra_Geralda",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:15"
    },
    {
      "id": "edf19103-a2be-4594-8d8f-f40f86c98bf6",
      "slug": "to-nie-smierc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gabriel-garcia-marquez/milosc-w-czasach-zarazy/to-nie-smierc",
      "text": "To nie śmierć, ale właśnie życie nie ma granic.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Gabriel García Márquez",
        "slug": "gabriel-garcia-marquez",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gabriel-garcia-marquez"
      },
      "book": {
        "title": "Miłość w czasach zarazy",
        "slug": "milosc-w-czasach-zarazy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gabriel-garcia-marquez/milosc-w-czasach-zarazy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Gabriel_Garc%C3%ADa_M%C3%A1rquez#Mi%C5%82o%C5%9B%C4%87_w_czasach_zarazy_(1985)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:09"
    },
    {
      "id": "d5771f07-a969-4ad1-968c-9926d1b9df4e",
      "slug": "sa-podobno-granice",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/barbara-rosiek/pamietnik-narkomanki/sa-podobno-granice",
      "text": "Są podobno granice, których nie wolno przekraczać. Ja mam wrażenie, że przekroczyłam je wszystkie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Barbara Rosiek",
        "slug": "barbara-rosiek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/barbara-rosiek"
      },
      "book": {
        "title": "Pamiętnik narkomanki",
        "slug": "pamietnik-narkomanki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/barbara-rosiek/pamietnik-narkomanki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pami%C4%99tnik_narkomanki#S",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:05"
    },
    {
      "id": "b00ce2e5-1dfe-4eaa-a528-ad7ddc1f0a07",
      "slug": "zwiazek-konstruuje-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/katarzyna-grochola/a-nie-mowilam/zwiazek-konstruuje-sie",
      "text": "Związek konstruuje się przed ślubem. Wtedy zachodzą pewne zmiany, które mają wpływ na przyszłe życie. Jeśli nie postawi się partnerowi granic w fazie początkowej związku, potem nie będzie można wymagać od partnera poszanowania twoich granic.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Katarzyna Grochola",
        "slug": "katarzyna-grochola",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/katarzyna-grochola"
      },
      "book": {
        "title": "A nie mówiłam!",
        "slug": "a-nie-mowilam",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/katarzyna-grochola/a-nie-mowilam"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "relacje międzyludzkie",
          "slug": "relacje-miedzyludzkie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/relacje-miedzyludzkie"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        },
        {
          "name": "asertywność",
          "slug": "asertywnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/asertywnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/A_nie_m%C3%B3wi%C5%82am!#Inni_bohaterowie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:37"
    },
    {
      "id": "a2ec36a1-0064-4951-9c9e-01c0f90bc54e",
      "slug": "tworzenie-sie-granicy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-kepinski/rytm-zycia/tworzenie-sie-granicy",
      "text": "Tworzenie się granicy jest zjawiskiem powszechnym w przyrodzie ożywionej; nawet w obrębie tego samego ustroju komórki o podobnej funkcji i morfologicznej budowie oddzielają się od innych granicami tkanki łącznej. W każdej socjologii ludzkiej, zwierzęcej i roślinnej problem tworzenia się grupy i granicy między grupami jest zagadnieniem osiowym. Co się tyczy człowieka, nie trzeba chyba podkreślać, czym w jego historii są granice, ile krwi przez nie wylano i ile cierpień zadano.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Antoni Kępiński",
        "slug": "antoni-kepinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-kepinski"
      },
      "book": {
        "title": "Rytm życia",
        "slug": "rytm-zycia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-kepinski/rytm-zycia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 298,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "historia",
          "slug": "historia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/historia"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Antoni_K%C4%99pi%C5%84ski#Rytm_%C5%BCycia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:36"
    },
    {
      "id": "2bc0d530-8099-4e1a-89b7-2e6311290ba2",
      "slug": "okazywanie-innym-milosci",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/neale-donald-walsch/rozmowy-z-bogiem/okazywanie-innym-milosci",
      "text": "Okazywanie innym miłości niekoniecznie oznacza pozwalanie im na wszystko.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Neale Donald Walsch",
        "slug": "neale-donald-walsch",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/neale-donald-walsch"
      },
      "book": {
        "title": "Rozmowy z Bogiem",
        "slug": "rozmowy-z-bogiem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/neale-donald-walsch/rozmowy-z-bogiem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Neale_Donald_Walsch#Rozmowy_z_Bogiem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:45"
    },
    {
      "id": "7c24dd66-4348-42bc-ad19-632262a32a6f",
      "slug": "na-wojnie-czlowiek",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/zahir/na-wojnie-czlowiek",
      "text": "Na wojnie człowiek dotyka jakiejś granicy. Nazajutrz może zginąć. A kto żyje na granicy, staje się innym człowiekiem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Zahir",
        "slug": "zahir",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/zahir"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wojna",
          "slug": "wojna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wojna"
        },
        {
          "name": "zmiana",
          "slug": "zmiana",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zmiana"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zahir#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:30"
    },
    {
      "id": "e002c6a5-9b50-4055-af6e-f480652cfb92",
      "slug": "najwazniejszym-doswiadczeniem-czlowieka",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/jedenascie-minut/najwazniejszym-doswiadczeniem-czlowieka",
      "text": "Najważniejszym doświadczeniem człowieka jest poznanie granic własnej wytrzymałości. Tylko w ten sposób jesteśmy w stanie czegoś się nauczyć, ale to wymaga pewnej odwagi. Kiedy silniejszy poniża słabszego, jest zwykłym tchórzem albo mści się za nieudane życie. Tacy ludzie nie odważają się nigdy spojrzeć w głąb siebie, nie chcą wiedzieć, skąd się bierze potrzeba uwolnienia w sobie dzikiej bestii. Nie pojmują, że seks, ból, miłość to ludzkie granice. Tylko ten, kto pozna te granice, może poznać życie. Cała reszta to zabijanie czasu, powielanie tych samych schematów, starzenie się i umieranie bez świadomości, po co właściwie żyjemy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Jedenaście minut",
        "slug": "jedenascie-minut",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/jedenascie-minut"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "odwaga",
          "slug": "odwaga",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odwaga"
        },
        {
          "name": "samopoznanie",
          "slug": "samopoznanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samopoznanie"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jedena%C5%9Bcie_minut#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:19"
    },
    {
      "id": "f7ad1263-e283-483d-b0d5-1755c5398c99",
      "slug": "czlowiek-poznaje-siebie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/jedenascie-minut/czlowiek-poznaje-siebie",
      "text": "Człowiek poznaje siebie, dopiero gdy pozna własne granice.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Jedenaście minut",
        "slug": "jedenascie-minut",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/jedenascie-minut"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samopoznanie",
          "slug": "samopoznanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samopoznanie"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jedena%C5%9Bcie_minut#C",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:18"
    },
    {
      "id": "598a788b-23aa-4aba-9bd7-8743de77be3b",
      "slug": "aby-zapomniec-o-zasadach",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/czarownica-z-portobello/aby-zapomniec-o-zasadach",
      "text": "Aby zapomnieć o zasadach, należy je znać i szanować.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Czarownica z Portobello",
        "slug": "czarownica-z-portobello",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/czarownica-z-portobello"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Paulo_Coelho#Czarownica_z_Portobello_(2007)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:14"
    },
    {
      "id": "68b5b4c6-9878-4687-a107-6db01dcbbb9a",
      "slug": "na-tym-wszak",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jacek-dukaj/extensa/na-tym-wszak",
      "text": "Na tym wszak polega tabu, iż prawo nie musi go nawet sankcjonować, tabu jest przed prawem. (Co wszakże jest przed tabu…?)",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jacek Dukaj",
        "slug": "jacek-dukaj",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jacek-dukaj"
      },
      "book": {
        "title": "Extensa",
        "slug": "extensa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jacek-dukaj/extensa"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "prawo",
          "slug": "prawo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prawo"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jacek_Dukaj#Extensa",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:58"
    },
    {
      "id": "1e821b71-b1b1-4a50-9bdb-36e6d1d3e0f7",
      "slug": "mag-potrafi-panowac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ursula-k-le-guin/czarnoksieznik-z-archipelagu-powiesc-graficzna/mag-potrafi-panowac",
      "text": "Mag potrafi panować tylko nad tym, co jest w jego pobliżu, co potrafi nazwać dokładnie i całkowicie. I tak jest dobrze. Gdyby tak nie było, nikczemność kogoś potężnego albo szalonego mędrca już dawno temu mogłyby usiłować zmienić to, czego zmienić się nie da i Równowaga zostałaby zachwiana.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ursula K. Le Guin",
        "slug": "ursula-k-le-guin",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ursula-k-le-guin"
      },
      "book": {
        "title": "Czarnoksiężnik z Archipelagu. Powieść graficzna",
        "slug": "czarnoksieznik-z-archipelagu-powiesc-graficzna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ursula-k-le-guin/czarnoksieznik-z-archipelagu-powiesc-graficzna"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        },
        {
          "name": "magia",
          "slug": "magia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/magia"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Czarnoksi%C4%99%C5%BCnik_z_Archipelagu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:55"
    },
    {
      "id": "71e23858-451b-4f7a-9ee5-b81cec718e09",
      "slug": "stanowcze-nie-wobec",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-gray/zakochani-marsjanie-i-wenusjanki/stanowcze-nie-wobec",
      "text": "Stanowcze „nie” wobec egoistycznych zachowań może wydawać się bezlitosne, lecz pozwalanie komuś, aby ciągle nas ranił, nie jest przejawem miłości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "John Gray",
        "slug": "john-gray",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-gray"
      },
      "book": {
        "title": "Zakochani Marsjanie i Wenusjanki",
        "slug": "zakochani-marsjanie-i-wenusjanki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-gray/zakochani-marsjanie-i-wenusjanki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "egoizm",
          "slug": "egoizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/egoizm"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/John_Gray_(terapeuta)#Zakochani_Marsjanie_i_Wenusjanki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:53"
    },
    {
      "id": "c93806cd-b051-43b9-92c3-ed9f8ef90065",
      "slug": "nie-wstydzic-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/borys-pasternak/doktor-zywago/nie-wstydzic-sie",
      "text": "Nie wstydzić się odmawiać.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Borys Pasternak",
        "slug": "borys-pasternak",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/borys-pasternak"
      },
      "book": {
        "title": "Doktor Żywago",
        "slug": "doktor-zywago",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/borys-pasternak/doktor-zywago"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Doktor_%C5%BBywago#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:43"
    },
    {
      "id": "4d7c7bc6-9b49-47b0-8d38-a76a039d74b9",
      "slug": "gdybym-mial-nakreslic",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/edmund-burke/rozwazania-o-rewolucji-we-francji/gdybym-mial-nakreslic",
      "text": "Gdybym miał nakreślić kredą linię wyznaczającą jakąś granicę, to najwyraźniejszą z nich byłaby ta: państwo powinno ograniczać się do tego, co dotyczy państwa oraz tworów państwa, a mianowicie zewnętrznych instytucji swojej religii, sądownictwa, skarbu, sił wojskowych morskich i lądowych, korporacji, których istnienie uzależnione jest od gwarancji państwa, słowem do tego wszystkiego, co jest prawdziwie i słusznie publiczne, na potrzeby spokoju publicznego, bezpieczeństwa publicznego, porządku publicznego, dobrobytu publicznego.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Edmund Burke",
        "slug": "edmund-burke",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/edmund-burke"
      },
      "book": {
        "title": "Rozważania o rewolucji we Francji",
        "slug": "rozwazania-o-rewolucji-we-francji",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/edmund-burke/rozwazania-o-rewolucji-we-francji"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "polityka",
          "slug": "polityka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/polityka"
        },
        {
          "name": "państwo",
          "slug": "panstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/panstwo"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Edmund_Burke#Rozwa%C5%BCania_o_rewolucji_we_Francji",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:31"
    },
    {
      "id": "f05cd650-42aa-48e7-8772-2b2c9a97cac9",
      "slug": "wszystko-ma-granice",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerzy-pilch/wiele-demonow/wszystko-ma-granice",
      "text": "Wszystko ma granice, drażnienie umrzyków zwłaszcza.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jerzy Pilch",
        "slug": "jerzy-pilch",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerzy-pilch"
      },
      "book": {
        "title": "Wiele demonów",
        "slug": "wiele-demonow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerzy-pilch/wiele-demonow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 420,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "czarny humor",
          "slug": "czarny-humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czarny-humor"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jerzy_Pilch#Wiele_demon%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:28"
    },
    {
      "id": "e66c7176-714c-43fd-8c9c-c981a97617eb",
      "slug": "zakaz-jak-powszechnie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerzy-pilch/pod-mocnym-aniolem/zakaz-jak-powszechnie",
      "text": "Zakaz – jak powszechnie wiadomo – rodzi konspirację, konspiracja niekiedy bywa bardzo twórcza.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jerzy Pilch",
        "slug": "jerzy-pilch",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerzy-pilch"
      },
      "book": {
        "title": "Pod mocnym aniołem",
        "slug": "pod-mocnym-aniolem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerzy-pilch/pod-mocnym-aniolem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "wyobraźnia",
          "slug": "wyobraznia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyobraznia"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pod_Mocnym_Anio%C5%82em#Z",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:28"
    },
    {
      "id": "4a8ae540-b9d9-4974-8a2c-6ca8d9ee8300",
      "slug": "tabu-to-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerzy-pilch/miasto-utrapienia/tabu-to-jest",
      "text": "Tabu to jest jakaś rzecz, której nie wolno naruszać. Tabu może być cudzy grosz, którego nie śmiesz tknąć, tabu może być kuzynka w kąpieli, której nie śmiesz (...) podglądać, i tabu jest postać Pana Naszego Najjaśniejszego, której nie śmiesz dociekać.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jerzy Pilch",
        "slug": "jerzy-pilch",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerzy-pilch"
      },
      "book": {
        "title": "Miasto utrapienia",
        "slug": "miasto-utrapienia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerzy-pilch/miasto-utrapienia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "bóg",
          "slug": "bog",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bog"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Miasto_utrapienia#T",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:27"
    },
    {
      "id": "d4434e33-07e3-4017-8057-6e7b0e02e77c",
      "slug": "aby-poznac-jakas",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frank-herbert/kapitularz-diuna/aby-poznac-jakas",
      "text": "Aby poznać jakąś rzecz, należy poznać jej ograniczenia. Tylko wypchnięta poza granice tego co dla niej naturalne, objawi swą istotę.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Frank Herbert",
        "slug": "frank-herbert",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frank-herbert"
      },
      "book": {
        "title": "Kapitularz Diuną",
        "slug": "kapitularz-diuna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frank-herbert/kapitularz-diuna"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiedza",
          "slug": "wiedza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiedza"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Frank_Herbert#Kapitularz_Diun%C4%85",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:24"
    },
    {
      "id": "6fb010d4-08e4-4066-9353-5a87c40eb878",
      "slug": "taki-jaki-jestes",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/bajki-robotow/taki-jaki-jestes",
      "text": "Taki, jaki jesteś, nie możesz jednak doświadczyć naraz więcej aniżeli jednego miejsca spośród tych, które wymieniłem i milionów, jakie przemilczałem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Lem",
        "slug": "stanislaw-lem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem"
      },
      "book": {
        "title": "Bajki robotów",
        "slug": "bajki-robotow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/bajki-robotow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "doświadczenie",
          "slug": "doswiadczenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/doswiadczenie"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Lem#Bajki_robot%C3%B3w_(1964)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:10"
    },
    {
      "id": "3bf5383d-8c2b-413c-897b-ed61a8af4d35",
      "slug": "mozesz-kogos-kto",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/franz-kafka/zamek/mozesz-kogos-kto",
      "text": "Możesz kogoś, kto ma oczy zawiązane, nie wiem jak zachęcać, aby patrzył przez opaskę, a i tak nic nie zobaczy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Franz Kafka",
        "slug": "franz-kafka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/franz-kafka"
      },
      "book": {
        "title": "Zamek",
        "slug": "zamek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/franz-kafka/zamek"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        },
        {
          "name": "perswazja",
          "slug": "perswazja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/perswazja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Franz_Kafka#Zamek",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:41"
    },
    {
      "id": "172bce7e-4b27-4b68-8f64-9056d9af220e",
      "slug": "teraz-dziecko-moje",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus/emancypantki/teraz-dziecko-moje",
      "text": "– Teraz, dziecko moje – dam ci jedną, jedyna radę, którą staraj się zapamiętać… Znasz tę naszą wiśnię, co zwiesza się przez parkan na ulicę?… Kto w Boga wierzy, obrywa ją nie tylko z owoców dojrzałych i niedojrzałych, ale nawet z kwiatów, liści i gałęzi… Otóż, kochanko, tobie grozi to samo… – Mnie, tatku? – Tak. Ludzie z każdym człowiekiem postępują tak samo: zabierają mu pieniądze, czas, pracę, piękność, rozum, serce, nawet dobre imię… Wszystko mu zabiorą, jeżeli nie obroni go własny egoizm… Dlatego umiarkowany egoizm jest siłą dobroczynną, parkanem dla wiśni… (…) PAMIĘTAJ, ABY ŚWIAT NIE OBDARŁ I NIE POŁAMAŁ CIĘ TAK, JAK ULICZNICY NASZĄ WISIENKĘ…",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Bolesław Prus",
        "slug": "boleslaw-prus",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus"
      },
      "book": {
        "title": "Emancypantki",
        "slug": "emancypantki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus/emancypantki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "egoizm",
          "slug": "egoizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/egoizm"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        },
        {
          "name": "asertywność",
          "slug": "asertywnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/asertywnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Boles%C5%82aw_Prus#Emancypantki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:28"
    },
    {
      "id": "e173f466-066e-4e18-8d47-511969193409",
      "slug": "i-gory-dziela",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/i-gory-dziela",
      "text": "I góry dzielą przepaście.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#I",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:13"
    },
    {
      "id": "37bd320a-9520-4736-b97f-64b025531d4d",
      "slug": "sa-granice-ktorych",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski/zbrodnia-i-kara/sa-granice-ktorych",
      "text": "Są granice, których przekroczenie jest niebezpieczne: przekroczywszy je bowiem, wrócić już niepodobna.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Fiodor Dostojewski",
        "slug": "fiodor-dostojewski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski"
      },
      "book": {
        "title": "Zbrodnia i kara",
        "slug": "zbrodnia-i-kara",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski/zbrodnia-i-kara"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 310,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "konsekwencje decyzji",
          "slug": "konsekwencje-decyzji",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konsekwencje-decyzji"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-11T20:19:00"
    },
    {
      "id": "7c111e9c-5268-4ff3-b12b-ffe4d0554ca0",
      "slug": "nie-tkam-nosa",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-steinbeck/grona-gniewu/nie-tkam-nosa",
      "text": "Nie tkam nosa do cudzego prosa.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "John Steinbeck",
        "slug": "john-steinbeck",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-steinbeck"
      },
      "book": {
        "title": "Grona gniewu",
        "slug": "grona-gniewu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-steinbeck/grona-gniewu"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Rozdział drugi",
      "chapter_parent": null,
      "page": 22,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "relacje międzyludzkie",
          "slug": "relacje-miedzyludzkie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/relacje-miedzyludzkie"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        },
        {
          "name": "prywatność",
          "slug": "prywatnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prywatnosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-11T06:42:25"
    },
    {
      "id": "791f0411-bed9-40db-aaef-e7b33a6702fa",
      "slug": "nigdy-nie-zapominaj",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/graham-masterton/biale-kosci/nigdy-nie-zapominaj",
      "text": "Nigdy nie zapominaj, że wszystko ma swoje granice [...]. Im więcej będziesz dawać z siebie ludziom, tym więcej będą chcieli od ciebie brać.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Graham Masterton",
        "slug": "graham-masterton",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/graham-masterton"
      },
      "book": {
        "title": "Białe kości",
        "slug": "biale-kosci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/graham-masterton/biale-kosci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        },
        {
          "name": "asertywność",
          "slug": "asertywnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/asertywnosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-04T18:11:23"
    },
    {
      "id": "f8097bd6-213c-4cf5-b880-fa3e02626542",
      "slug": "granice-sa-po-to-aby",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/ostatnie-historie/granice-sa-po-to-aby",
      "text": "Granice są po to, aby nam pokazać, że istnieją rzeczy, których nie można przekroczyć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Olga Tokarczuk",
        "slug": "olga-tokarczuk",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk"
      },
      "book": {
        "title": "Ostatnie historie",
        "slug": "ostatnie-historie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/ostatnie-historie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T11:30:18"
    },
    {
      "id": "82f1709e-a54b-44dc-9671-a5cf9596dafb",
      "slug": "granice-sa-potrzebne",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/ostatnie-historie/granice-sa-potrzebne",
      "text": "Granice są potrzebne ludziom jak powietrze. Bez granic, każdego rodzaju, nie wiedzielibyśmy, jak żyć; ani kim jesteśmy, ani co mamy do zrobienia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Olga Tokarczuk",
        "slug": "olga-tokarczuk",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk"
      },
      "book": {
        "title": "Ostatnie historie",
        "slug": "ostatnie-historie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/ostatnie-historie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "tożsamość",
          "slug": "tozsamosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tozsamosc"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T11:30:15"
    }
  ]
}
