{
  "type": "topic",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "name": "Fotografia",
  "slug": "fotografia",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fotografia",
  "heading": "Cytaty o fotografii",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fotografia.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fotografia.md",
  "quotes_count": 28,
  "authors_count": 8,
  "parent": {
    "name": "sztuka",
    "slug": "sztuka",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sztuka",
    "heading": "Cytaty o sztuce"
  },
  "children": [],
  "quotes": [
    {
      "id": "ced9385a-e85c-403a-9408-10391254cf63",
      "slug": "nie-ma-bezkarnego",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/patricia-bosworth/diane-arbus-biografia/nie-ma-bezkarnego",
      "text": "Nie ma bezkarnego spojrzenia. Wie o tym każdy, kto spoglądał w twarz bliskiej osobie, a śpiącej właśnie osoby i zobaczył kogoś obcego. Spojrzawszy na zdjęcie Arbus, stajemy się wspólnikami. Napotkawszy wzrok wzrok karła czy kobiety wcielającej się w męskie postacie, wchodzimy z nimi w swoisty układ. Potrzeba przyglądania się ma w sobie coś chorobliwego, występnego, ale te fotografie, kiedy ośmielamy się im przyjrzeć, działają uzdrawiająco. Wybaczają nam patrzenie. Sztuka Arbus jest głęboko humanistyczna, ta sztuka, która zdaje się pogwałceniem prywatności, ostatecznie uświęca prywatność.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Patricia Bosworth",
        "slug": "patricia-bosworth",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/patricia-bosworth"
      },
      "book": {
        "title": "Diane Arbus. Biografia",
        "slug": "diane-arbus-biografia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/patricia-bosworth/diane-arbus-biografia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sztuka",
          "slug": "sztuka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sztuka"
        },
        {
          "name": "prywatność",
          "slug": "prywatnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prywatnosc"
        },
        {
          "name": "Fotografia",
          "slug": "fotografia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fotografia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Diane_Arbus._Biografia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:01"
    },
    {
      "id": "cd549b12-7364-48bd-ab2a-e3c9824d406a",
      "slug": "kiedys-powiedziala-zdjecie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/patricia-bosworth/diane-arbus-biografia/kiedys-powiedziala-zdjecie",
      "text": "Kiedyś powiedziała: „Zdjęcie to sekret w sekrecie. Im więcej opowiada, tym mniej się wie”.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Patricia Bosworth",
        "slug": "patricia-bosworth",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/patricia-bosworth"
      },
      "book": {
        "title": "Diane Arbus. Biografia",
        "slug": "diane-arbus-biografia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/patricia-bosworth/diane-arbus-biografia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "tajemnica",
          "slug": "tajemnica",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tajemnica"
        },
        {
          "name": "Fotografia",
          "slug": "fotografia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fotografia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Patricia_Bosworth#Diane_Arbus._Biografia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:01"
    },
    {
      "id": "789b39b4-9bd1-4eb1-b1d1-7e7ea3215df2",
      "slug": "podkreslala-ze-fotografia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/patricia-bosworth/diane-arbus-biografia/podkreslala-ze-fotografia",
      "text": "Podkreślała, że fotografia jest ze swej istoty dosłowna, literalna i faktualna.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Patricia Bosworth",
        "slug": "patricia-bosworth",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/patricia-bosworth"
      },
      "book": {
        "title": "Diane Arbus. Biografia",
        "slug": "diane-arbus-biografia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/patricia-bosworth/diane-arbus-biografia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "Fotografia",
          "slug": "fotografia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fotografia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Diane_Arbus._Biografia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:01"
    },
    {
      "id": "6b326ca3-6d11-40ef-9235-de04eaca7964",
      "slug": "wybieranie-tematu-moze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/patricia-bosworth/diane-arbus-biografia/wybieranie-tematu-moze",
      "text": "Wybieranie tematu może być pełne ironii – kontynuowała. – Wszyscy mamy w sobie ironię. Nie sposób jej uniknąć. Tkwi w strukturze, w szczególe, w znaczeniu... Ja nigdy nie wybieram obiektu dlatego, że coś dla mnie znaczy. Najpierw wybieram, a wtedy zaczyna się odsłaniać to, co do niego czuję o co dla mnie znaczy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Patricia Bosworth",
        "slug": "patricia-bosworth",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/patricia-bosworth"
      },
      "book": {
        "title": "Diane Arbus. Biografia",
        "slug": "diane-arbus-biografia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/patricia-bosworth/diane-arbus-biografia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ironia",
          "slug": "ironia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ironia"
        },
        {
          "name": "sztuka",
          "slug": "sztuka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sztuka"
        },
        {
          "name": "Fotografia",
          "slug": "fotografia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fotografia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Diane_Arbus._Biografia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:01"
    },
    {
      "id": "54e2987e-794c-4a56-a653-a432385e8dac",
      "slug": "naprawde-wierze-ze-sa-rzeczy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/patricia-bosworth/diane-arbus-biografia/naprawde-wierze-ze-sa-rzeczy",
      "text": "Naprawdę wierzę, że są rzeczy, których nikt nigdy by nie zobaczył, gdybym ich nie sfotografowała.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Patricia Bosworth",
        "slug": "patricia-bosworth",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/patricia-bosworth"
      },
      "book": {
        "title": "Diane Arbus. Biografia",
        "slug": "diane-arbus-biografia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/patricia-bosworth/diane-arbus-biografia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sztuka",
          "slug": "sztuka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sztuka"
        },
        {
          "name": "Fotografia",
          "slug": "fotografia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fotografia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Diane_Arbus._Biografia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:01"
    },
    {
      "id": "b81e8269-1073-434f-adc6-8750c9fece20",
      "slug": "nie-ma-zlej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/monika-szwaja/dziewice-do-boju/nie-ma-zlej",
      "text": "(...) nie ma złej pogody, tylko są fotografowie, którzy nie umieją patrzeć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Monika Szwaja",
        "slug": "monika-szwaja",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/monika-szwaja"
      },
      "book": {
        "title": "Dziewice do boju!",
        "slug": "dziewice-do-boju",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/monika-szwaja/dziewice-do-boju"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "piękno",
          "slug": "piekno",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/piekno"
        },
        {
          "name": "uwaga",
          "slug": "uwaga",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/uwaga"
        },
        {
          "name": "Fotografia",
          "slug": "fotografia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fotografia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Monika_Szwaja#Dziewice,_do_boju!",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:44"
    },
    {
      "id": "a6654705-e8f2-47a4-86c1-c4d1bc05caa2",
      "slug": "dziala-sie-bowiem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/wyspa-nieslychana/dziala-sie-bowiem",
      "text": "Działa się bowiem z nim rzecz następująca: kiedy wspominał swoje dzieciństwo, w jego umyśle pojawiały się wyłącznie wspomnienia zapożyczone – ilustracje z książek, zdjęcia, sceny z filmów, które zrobiły na nim wrażenie. Tego rodzaju epizody irytowały go, zdawał sobie bowiem sprawę, że to nie są sytuacje, które przeżył, tylko obrazy z przeżyć doświadczonych i przekazanych mu przez inne osoby. Wtedy miał wrażenie, że niczego naprawdę nie przeżył, i zazdrościł tym, którzy nawiązali bezpośredni kontakt z owymi wizjami i przygodami. Ale potem kiedy, kiedy nad tym rozmyślał, pojął w końcu, że te osoby, którym zazdrościł, także nie przeżyły naprawdę tego, co odtwarzają. W rzeczywistości, tak jak turyści pstrykający aparatami wycelowanymi w pomniki i kanały miasta, ludzie ci także żyli za pośrednictwem swoich aparatów w świecie ograniczonym, określonym ramami ich zawodów. Być może (…) rzeczywistość nie istnieje inaczej niż wtedy, gdy ją ktoś fotografuje, i tak naprawdę to ci oszaleli turyści mają w tym wszystkim rację.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Eduardo Mendoza",
        "slug": "eduardo-mendoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza"
      },
      "book": {
        "title": "Wyspa niesłychana",
        "slug": "wyspa-nieslychana",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/wyspa-nieslychana"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "Fotografia",
          "slug": "fotografia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fotografia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wyspa_nies%C5%82ychana#D",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:45"
    },
    {
      "id": "d69469ac-d307-40d0-b540-661793d516ff",
      "slug": "obiektyw-moze-odslonic",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/portret-w-sepii/obiektyw-moze-odslonic",
      "text": "Obiektyw może odsłonić tajemnice, których nie dostrzega się gołym okiem ani których nie pojmuje umysł, wszystko bowiem znika prócz tego, co mieści się w kadrze. Fotografia to ćwiczenie zmysłu obserwacji, a wynik zawsze zależy od łutu szczęścia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Isabel Allende",
        "slug": "isabel-allende",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende"
      },
      "book": {
        "title": "Portret w sepii",
        "slug": "portret-w-sepii",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/portret-w-sepii"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przypadek",
          "slug": "przypadek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przypadek"
        },
        {
          "name": "Fotografia",
          "slug": "fotografia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fotografia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Portret_w_sepii",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:54"
    },
    {
      "id": "c79aca69-568a-4703-a23c-7cf1ee642a5a",
      "slug": "uwaza-ze-fotografia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/portret-w-sepii/uwaza-ze-fotografia",
      "text": "Uważa, że fotografia jest odbiciem wrażliwości jej autora, sposobem patrzenia na świat, twierdzi, że trzeba w tym być uczciwym i technikę wykorzystywać do kształtowania rzeczywistości, a nie do jej deformowania.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Isabel Allende",
        "slug": "isabel-allende",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende"
      },
      "book": {
        "title": "Portret w sepii",
        "slug": "portret-w-sepii",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/portret-w-sepii"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "uczciwość",
          "slug": "uczciwosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/uczciwosc"
        },
        {
          "name": "wrażliwość",
          "slug": "wrazliwosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wrazliwosc"
        },
        {
          "name": "Fotografia",
          "slug": "fotografia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fotografia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Portret_w_sepii",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:54"
    },
    {
      "id": "c04ed33e-6adf-4e0c-aa37-07ae3c6efbbe",
      "slug": "fotografia-i-pisanie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/portret-w-sepii/fotografia-i-pisanie",
      "text": "Fotografia i pisanie są próbą uchwycenia chwil, zanim się ulotnią, próbą utrwalenia wspomnień, które mogłyby nadać sens memu życiu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Isabel Allende",
        "slug": "isabel-allende",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende"
      },
      "book": {
        "title": "Portret w sepii",
        "slug": "portret-w-sepii",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/portret-w-sepii"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "sens życia",
          "slug": "sens-zycia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sens-zycia"
        },
        {
          "name": "pisanie",
          "slug": "pisanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pisanie"
        },
        {
          "name": "Fotografia",
          "slug": "fotografia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fotografia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Portret_w_sepii",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:54"
    },
    {
      "id": "8d0f79fa-8eee-4d31-95bc-f1b590e2ee7a",
      "slug": "swiatlo-jest-jezykiem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/portret-w-sepii/swiatlo-jest-jezykiem",
      "text": "Światło jest językiem fotografa, duszą świata. Nie ma światła bez cienia, tak jak nie istnieje szczęście bez bólu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Isabel Allende",
        "slug": "isabel-allende",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende"
      },
      "book": {
        "title": "Portret w sepii",
        "slug": "portret-w-sepii",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/portret-w-sepii"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "szczęście",
          "slug": "szczescie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szczescie"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        },
        {
          "name": "Fotografia",
          "slug": "fotografia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fotografia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Portret_w_sepii",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:54"
    },
    {
      "id": "6229ac80-9ff6-4da1-bb7e-01e0872017cd",
      "slug": "dzieki-wybiegowi-jakim",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/opowiesci-evy-luny/dzieki-wybiegowi-jakim",
      "text": "Dzięki wybiegowi, jakim było chowanie się za obiektywem, rzeczywistość zdawała mu się łatwiejsza do zniesienia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Isabel Allende",
        "slug": "isabel-allende",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende"
      },
      "book": {
        "title": "Opowieści Evy Luny",
        "slug": "opowiesci-evy-luny",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/opowiesci-evy-luny"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ucieczka od rzeczywistości",
          "slug": "ucieczka-od-rzeczywistosci",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ucieczka-od-rzeczywistosci"
        },
        {
          "name": "Fotografia",
          "slug": "fotografia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fotografia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Opowie%C5%9Bci_Evy_Luny",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:52"
    },
    {
      "id": "73585cc4-0a0e-456e-a33b-35b918797462",
      "slug": "zdjecia-oszukuja-czas",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/milosc-i-cienie/zdjecia-oszukuja-czas",
      "text": "Zdjęcia oszukują czas, utrwalają go na skrawku papieru, który jest zupełnie pozbawiony duszy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Isabel Allende",
        "slug": "isabel-allende",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende"
      },
      "book": {
        "title": "Miłość i cienie",
        "slug": "milosc-i-cienie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/milosc-i-cienie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "czas",
          "slug": "czas",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czas"
        },
        {
          "name": "Fotografia",
          "slug": "fotografia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fotografia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mi%C5%82o%C5%9B%C4%87_i_cienie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:51"
    },
    {
      "id": "f826bb5b-19cc-48bc-ae65-68946030149f",
      "slug": "kolory-inaczej-niz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/julio-llamazares/sceny-z-niemego-kina/kolory-inaczej-niz",
      "text": "Kolory, inaczej niż kształty – które pozostają niezmienne, z wyjątkiem przypadków, kiedy urabia je czas – ewoluują i przeobrażają się w zetknięciu ze światłem oraz wraz ze zmianą nastroju odbijającego je oka. Dlatego kino, które jest ruchome, a co za tym idzie, zmienne, nie zachowuje kolorów, ale odkrywa je na nowo (przez co są zawsze prawdziwe), i dlatego fotografie, będące z założenia nieprzemijającym światłem oraz spojrzeniem, opisują świat nie takim, jakim był, ale takim, jakim zdarzyło mu się raz być, a co za tym idzie, jakim mógł być na wiele różnych sposobów.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Julio Llamazares",
        "slug": "julio-llamazares",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/julio-llamazares"
      },
      "book": {
        "title": "Sceny z niemego kina",
        "slug": "sceny-z-niemego-kina",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/julio-llamazares/sceny-z-niemego-kina"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "kino",
          "slug": "kino",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kino"
        },
        {
          "name": "Fotografia",
          "slug": "fotografia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fotografia"
        },
        {
          "name": "kolory",
          "slug": "kolory",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kolory"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Julio_Llamazares#Sceny_z_niemego_kina",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:41"
    },
    {
      "id": "f3c47838-f984-4875-987d-befafa9221dc",
      "slug": "wizerunek-wart-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon/cien-wiatru/wizerunek-wart-jest",
      "text": "Wizerunek wart jest więcej od tysiąca słów.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Carlos Ruiz Zafón",
        "slug": "carlos-ruiz-zafon",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon"
      },
      "book": {
        "title": "Cień wiatru",
        "slug": "cien-wiatru",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon/cien-wiatru"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "słowa",
          "slug": "slowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/slowa"
        },
        {
          "name": "Fotografia",
          "slug": "fotografia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fotografia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Cie%C5%84_wiatru#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:29"
    },
    {
      "id": "8db8f934-9c89-4162-9388-5fc6ffa20979",
      "slug": "najlepsze-nawet-zdjecie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-cejrowski/gringo-wsrod-dzikich-plemion/najlepsze-nawet-zdjecie",
      "text": "Najlepsze nawet zdjęcie źle podane jest jak szampan w słoiku po ogórkach.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wojciech Cejrowski",
        "slug": "wojciech-cejrowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-cejrowski"
      },
      "book": {
        "title": "Gringo wśród dzikich plemion",
        "slug": "gringo-wsrod-dzikich-plemion",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-cejrowski/gringo-wsrod-dzikich-plemion"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "Fotografia",
          "slug": "fotografia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fotografia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Gringo_w%C5%9Br%C3%B3d_dzikich_plemion#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:52"
    },
    {
      "id": "152d067d-c4c2-41fe-b3db-b30f2d7e2ec0",
      "slug": "lepiej-nie-zrobic",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/terytorium-komanczow/lepiej-nie-zrobic",
      "text": "Lepiej nie zrobić żadnego zdjęcia, niż zrobić ostatnie zdjęcie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Arturo Pérez-Reverte",
        "slug": "arturo-perez-reverte",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte"
      },
      "book": {
        "title": "Terytorium Komanczów",
        "slug": "terytorium-komanczow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/terytorium-komanczow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ostrożność",
          "slug": "ostroznosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ostroznosc"
        },
        {
          "name": "Fotografia",
          "slug": "fotografia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fotografia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Terytorium_Komancz%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:54"
    },
    {
      "id": "98cb3cd6-2459-427c-9a54-3ed8c4f30f89",
      "slug": "czesto-obrazy-sytuacje",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/krolowa-poludnia/czesto-obrazy-sytuacje",
      "text": "Często obrazy, sytuacje i zdjęcia nie są naprawdę tym, czym są, dopóki nie nastąpi ciąg dalszy; jakby wcześniej pozostawały w zawieszeniu, były tymczasowe, czekały na późniejsze potwierdzenie lub sprostowanie. Zdjęcia robimy sobie nie po to, żeby mieć pamiątkę, ale po to, żeby później uzupełnić je resztą naszego życia. Dlatego są zdjęcia trafione i nietrafione. Obrazy, z których jedne czas umieszcza na swoim miejscu, przypisując im właściwe znaczenie, a odbiera sens innym, które same blakną, podobnie jak kolory, gasnące z czasem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Arturo Pérez-Reverte",
        "slug": "arturo-perez-reverte",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte"
      },
      "book": {
        "title": "Królowa Południa",
        "slug": "krolowa-poludnia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/krolowa-poludnia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "Fotografia",
          "slug": "fotografia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fotografia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kr%C3%B3lowa_Po%C5%82udnia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:51"
    },
    {
      "id": "9b075f0f-05b1-405b-aaae-413fe0d02839",
      "slug": "nic-nie-bedzie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/batalista/nic-nie-bedzie",
      "text": "Nic nie będzie naprawdę tym, czym jest w rzeczywistości, dopóki pozbawiony sentymentów wszechświat nie obudzi się jak śpiące zwierzę: napręży łapy, żeby rozruszać kości Ziemi, ziewnie i postawi kilka przypadkowych kroków. Rozumiesz? Oczywiście, że rozumiesz. Wreszcie pojęłam. To sprawa geologicznej amoralności. Chodzi o to, żeby fotografować użyteczną pewność naszej kruchości. Podpatrzeć kosmiczną ruletkę w dniu, kiedy przestanie działać mysz w komputerze, Archimedes zatriumfuje nad Szekspirem, a zdezorientowana ludzkość zacznie sprawdzać kieszenie i stwierdzi, że nie ma drobnych dla przewoźnika. Trzeba fotografować nie człowieka, ale jego ślad.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Arturo Pérez-Reverte",
        "slug": "arturo-perez-reverte",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte"
      },
      "book": {
        "title": "Batalista",
        "slug": "batalista",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/batalista"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 160,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przypadek",
          "slug": "przypadek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przypadek"
        },
        {
          "name": "Fotografia",
          "slug": "fotografia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fotografia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Batalista",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:50"
    },
    {
      "id": "685c30ed-53c8-4c3f-824c-28e30a39f456",
      "slug": "obraz-jest-tak",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/batalista/obraz-jest-tak",
      "text": "Obraz jest tak nadużywany i manipulowany, że już dawno przestał znaczyć więcej niż tysiąc słów. (…) Jest za dużo zdjęć, nie sądzisz? Świat jest przesycony tymi cholernymi zdjęciami.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Arturo Pérez-Reverte",
        "slug": "arturo-perez-reverte",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte"
      },
      "book": {
        "title": "Batalista",
        "slug": "batalista",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/batalista"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 77,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "manipulacja",
          "slug": "manipulacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/manipulacja"
        },
        {
          "name": "Fotografia",
          "slug": "fotografia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fotografia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Batalista",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:50"
    },
    {
      "id": "62f145ce-0b87-4a47-a179-d2ff6963a053",
      "slug": "na-starych-zdjeciach",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/batalista/na-starych-zdjeciach",
      "text": "Na starych zdjęciach miasta wydają się pustymi scenografiami, gdzie istoty ludzkie i zwierzęta są jedynie poruszonymi zjawami, niewyraźnymi widmami, jakże podobnymi do tych, które pojawiły się na późniejszej fotografii, zrobionej w Hiroszimie 6 sierpnia 1945 roku: odbity na murze ślad człowieka i schodów, spalonych wybuchem bomby atomowej.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Arturo Pérez-Reverte",
        "slug": "arturo-perez-reverte",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte"
      },
      "book": {
        "title": "Batalista",
        "slug": "batalista",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/batalista"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 240,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przemijanie",
          "slug": "przemijanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przemijanie"
        },
        {
          "name": "Fotografia",
          "slug": "fotografia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fotografia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Batalista",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:50"
    },
    {
      "id": "61122b44-4e48-496d-bcb4-286eba0d572e",
      "slug": "wojna-podsuwa-takie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/batalista/wojna-podsuwa-takie",
      "text": "Wojna podsuwa takie miejsca, sceny, twarze, które stają się obowiązkowym obiektem zdjęć, jak Paryż, Tadż Mahal czy Most Brooklyński, w innym porządku świata: dziewięciu z każdej dziesiątki fotografów nowo przybyłych na wojnę nie wychodzi poza rutynę przy poszukiwaniu tej migawki, dzięki której dostaną się do ekskluzywnego klubu turystów makabry.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Arturo Pérez-Reverte",
        "slug": "arturo-perez-reverte",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte"
      },
      "book": {
        "title": "Batalista",
        "slug": "batalista",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/batalista"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 17,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wojna",
          "slug": "wojna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wojna"
        },
        {
          "name": "Fotografia",
          "slug": "fotografia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fotografia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Batalista",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:50"
    },
    {
      "id": "58e24176-7963-4d58-b81a-240f7016b1d6",
      "slug": "wspolczesna-fotografia-z-powodu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/batalista/wspolczesna-fotografia-z-powodu",
      "text": "Współczesna fotografia, z powodu doskonałości technicznej jest do tego stopnia obiektywna i dokładna, że często staje się fałszywa – słynne zdjęcie Roberta Capy z plaży w Omaha zawdzięczają swą intensywność dramatyczną błędowi popełnionemu w laboratorium podczas procesu wywoływania.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Arturo Pérez-Reverte",
        "slug": "arturo-perez-reverte",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte"
      },
      "book": {
        "title": "Batalista",
        "slug": "batalista",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/batalista"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 62,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "prawda",
          "slug": "prawda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prawda"
        },
        {
          "name": "Fotografia",
          "slug": "fotografia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fotografia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Batalista",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:50"
    },
    {
      "id": "2c8a9c6c-6c4b-4bc3-bb16-309d88cc2f6a",
      "slug": "teraz-jest-bardzo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/batalista/teraz-jest-bardzo",
      "text": "Teraz jest bardzo łatwo zmusić aparat fotograficzny do kłamstwa. Dziś wszystkie zdjęcia pokazujące ludzi albo kłamią, albo są podejrzane. Przestały być świadectwem, stanowią część otaczającej nas scenografii.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Arturo Pérez-Reverte",
        "slug": "arturo-perez-reverte",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte"
      },
      "book": {
        "title": "Batalista",
        "slug": "batalista",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/batalista"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 16,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "kłamstwo",
          "slug": "klamstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/klamstwo"
        },
        {
          "name": "Fotografia",
          "slug": "fotografia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fotografia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Batalista",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:50"
    },
    {
      "id": "eb371d6b-91b3-43dd-a363-46861d870078",
      "slug": "chcialabym-napisac-powiesc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/batalista/chcialabym-napisac-powiesc",
      "text": "Chciałabym napisać powieść albo nakręcić film o templariuszu i jego zabitych przyjaciołach, o zakochanym samuraju, o rosyjskim hrabi, który pije jak smok i gra jak opętany w Monte Carlo, a potem zostaje portierem w Le Grand Velfour – ale brakuje mi talentu. No to patrzę. Robię zdjęcia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Arturo Pérez-Reverte",
        "slug": "arturo-perez-reverte",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte"
      },
      "book": {
        "title": "Batalista",
        "slug": "batalista",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/batalista"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 78,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "talent",
          "slug": "talent",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/talent"
        },
        {
          "name": "Fotografia",
          "slug": "fotografia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fotografia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Batalista",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:49"
    },
    {
      "id": "dd16072a-3c00-4699-a364-8a014c56bc80",
      "slug": "fotografia-jako-sztuka",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/batalista/fotografia-jako-sztuka",
      "text": "Fotografia jako sztuka to niebezpieczny teren: nasze czasy wolą obraz od rzeczywistości, kopie od oryginałów, pozory od prawdy; wolą, żebym ja, w strojach od najlepszych projektantów, kradła pomysły Sashy Ston’e albo zdania Feuerbacha.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Arturo Pérez-Reverte",
        "slug": "arturo-perez-reverte",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte"
      },
      "book": {
        "title": "Batalista",
        "slug": "batalista",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/batalista"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 158,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pozory",
          "slug": "pozory",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pozory"
        },
        {
          "name": "Fotografia",
          "slug": "fotografia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fotografia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Batalista",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:49"
    },
    {
      "id": "cb62d1b1-72b2-4454-88f7-ce6366941d99",
      "slug": "jak-utrzymuja-teoretycy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/batalista/jak-utrzymuja-teoretycy",
      "text": "Jak utrzymują teoretycy sztuki, fotografia ukazuje to, czym malarstwo nie musi się już więcej zajmować.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Arturo Pérez-Reverte",
        "slug": "arturo-perez-reverte",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte"
      },
      "book": {
        "title": "Batalista",
        "slug": "batalista",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/batalista"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 41,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sztuka",
          "slug": "sztuka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sztuka"
        },
        {
          "name": "Fotografia",
          "slug": "fotografia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fotografia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Batalista",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:49"
    },
    {
      "id": "bb1a3d4a-51f4-4784-897c-b4a275329a71",
      "slug": "jestem-zwykla-turystka",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/batalista/jestem-zwykla-turystka",
      "text": "Jestem zwykłą turystką katastrof, zadowoloną ze swojego losu, jeżdżę z aparatem fotograficznym, który jest pretekstem, żebym mogła czuć się żywa, jak kiedyś, w czasach, kiedy każdy człowiek nosił cień przyklejony do swoich stóp.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Arturo Pérez-Reverte",
        "slug": "arturo-perez-reverte",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte"
      },
      "book": {
        "title": "Batalista",
        "slug": "batalista",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/batalista"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 78,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wojna",
          "slug": "wojna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wojna"
        },
        {
          "name": "Fotografia",
          "slug": "fotografia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fotografia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Batalista",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:49"
    }
  ]
}
