{
  "type": "topic",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "name": "fanatyzm",
  "slug": "fanatyzm",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm",
  "heading": "Cytaty o fanatyzmie",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm.md",
  "quotes_count": 73,
  "authors_count": 47,
  "parent": null,
  "children": [],
  "quotes": [
    {
      "id": "1123e020-1bb1-4b85-897a-3004aa2ba84d",
      "slug": "starszy-czlowiek-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/clarissa-ward/na-wszystkich-frontach-edukacja-reporterki/starszy-czlowiek-nie",
      "text": "Starszy człowiek nie wiedział, że w wojnie domowej w Syrii zginą kolejne setki tysięcy ludzi, że będą bombardowani, głodzeni, gazowani i torturowani. Nie mógł przewidzieć, jaką traumę i rozpacz wywoła brutalność reżimu, który bezlitośnie rzuci naród na kolana, niszcząc ich człowieczeństwo i zmuszając ponad połowę mieszkańców do opuszczenia własnych domów. Ci, którzy mieli środki lub wykształcenie, próbowali rozpocząć życie od nowa za granicą. Tym, którzy pozostali, nie pozostało nic poza Bogiem. Wielu ostatecznie trafiło do ekstremistów.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Clarissa Ward",
        "slug": "clarissa-ward",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/clarissa-ward"
      },
      "book": {
        "title": "Na wszystkich frontach. Edukacja reporterki",
        "slug": "na-wszystkich-frontach-edukacja-reporterki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/clarissa-ward/na-wszystkich-frontach-edukacja-reporterki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 264,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wojna",
          "slug": "wojna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wojna"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        },
        {
          "name": "emigracja",
          "slug": "emigracja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/emigracja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Clarissa_Ward#Na_wszystkich_frontach_(2020)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:46"
    },
    {
      "id": "274e7e2c-2508-42e7-8633-0c3f4d943542",
      "slug": "choc-z-powodu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/abdulrazak-gurnah/powroceni/choc-z-powodu",
      "text": "Choć z powodu bitew, chorób i dezercji ubywało w schutztruppe żołnierzy i tragarzy, ich oficerowie nadal walczyli, wykazując się szaleńczym uporem i wytrwałością. Szlak askarysów znaczyły zgliszcza i setki tysięcy umierających z głodu, oni tymczasem parli naprzód w ślepym, krwiożerczym entuzjazmie dla sprawy, której genezy nie znali, opartej na próżnych ambicjach, które w ostatecznym rozrachunku miały doprowadzić do ich poddaństwa.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Abdulrazak Gurnah",
        "slug": "abdulrazak-gurnah",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/abdulrazak-gurnah"
      },
      "book": {
        "title": "Powróceni",
        "slug": "powroceni",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/abdulrazak-gurnah/powroceni"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 129,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wojna",
          "slug": "wojna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wojna"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        },
        {
          "name": "kolonializm",
          "slug": "kolonializm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kolonializm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Abdulrazak_Gurnah#Powr%C3%B3ceni_(2020)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:37"
    },
    {
      "id": "cfc4ce62-4809-4e44-9485-66dc45bf82b9",
      "slug": "fanatyzm-i-zazdrosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-klosowski/nauczyciel-sztuki/fanatyzm-i-zazdrosc",
      "text": "Fanatyzm i zazdrość spadają znienacka jak jastrząb.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wojciech Kłosowski",
        "slug": "wojciech-klosowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-klosowski"
      },
      "book": {
        "title": "Nauczyciel Sztuki",
        "slug": "nauczyciel-sztuki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-klosowski/nauczyciel-sztuki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 334,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zazdrość",
          "slug": "zazdrosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zazdrosc"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wojciech_K%C5%82osowski#Nauczyciel_Sztuki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:17"
    },
    {
      "id": "2ebdb997-125e-40cc-951f-c74cbe98f4d2",
      "slug": "wszelkie-autorytety-czy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-storr/kolosy-na-glinianych-nogach-studium-guru/wszelkie-autorytety-czy",
      "text": "Wszelkie autorytety, czy to duchowe, czy polityczne, powinny być traktowane z ograniczonym zaufaniem, natomiast postaci o skłonnościach autorytarnych, które dzielą świat na „my” i „oni”, głoszących jedyną słuszną prawdę i przekonanie, że otaczają ich wrogowie, należy unikać przede wszystkim. Wcale nie trzeba być dogmatycznym, by być efektywnym. Charyzma mająca źródło w pewności to pułapka zastawiona na ukryte w nas wszystkich dziecko.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Anthony Storr",
        "slug": "anthony-storr",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-storr"
      },
      "book": {
        "title": "Kolosy na glinianych nogach. Studium guru",
        "slug": "kolosy-na-glinianych-nogach-studium-guru",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-storr/kolosy-na-glinianych-nogach-studium-guru"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 311,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zaufanie",
          "slug": "zaufanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zaufanie"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        },
        {
          "name": "autorytety",
          "slug": "autorytety",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/autorytety"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Anthony_Storr#Kolosy_na_glinianych_nogach._Studium_guru",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:14"
    },
    {
      "id": "89fbc340-899d-4b14-aa9e-4fa60575e769",
      "slug": "krsna-jest-kompletny",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/bhaktiwedanta-swami-prabhupada/nauki-krolowej-kunti/krsna-jest-kompletny",
      "text": "Kṛṣṇa jest kompletny i niezależny. Dzięki różnorodnym mocom potrafi uczynić wszystko. Na początku Śrīmad-Bhāgavatam użyto słów abijñaḥ svarāṭ. Sva-rāṭ oznacza samowystarczalność i niezależność. Oto charakterystyczna cecha Boga. W dzisiejszych czasach pojawia się wiele samozwańczych inkarnacji, ale skoro tylko rozboli je ząb, wzywają na pomoc dentystę. Jeśli jesteś Bogiem, sam się wybaw. Dlaczego idziesz do lekarza? Tacy ludzie to nikczemnicy, którzy utrudniają szerzenie świadomości Kṛṣṇy. Cały świat jest nimi przeładowany, dlatego z woli Najwyższego czeka ich zagłada atomowa.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Bhaktiwedanta Swami Prabhupada",
        "slug": "bhaktiwedanta-swami-prabhupada",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/bhaktiwedanta-swami-prabhupada"
      },
      "book": {
        "title": "Nauki Królowej Kunti",
        "slug": "nauki-krolowej-kunti",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/bhaktiwedanta-swami-prabhupada/nauki-krolowej-kunti"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 136,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/A._C._Bhaktiwedanta_Swami_Prabhupada#Nauki_Kr%C3%B3lowej_Kunt%C4%AB",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:02"
    },
    {
      "id": "dafe45dc-8544-4a5f-81ab-628a9f37fd01",
      "slug": "slepa-wiara-w-glupie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kevin-j-anderson/mentaci-diuny/slepa-wiara-w-glupie",
      "text": "Ślepa wiara w głupie ideały sprawia, że ludzie zachowują się w sposób sprzeczny z własnym interesem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Kevin J. Anderson",
        "slug": "kevin-j-anderson",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kevin-j-anderson"
      },
      "book": {
        "title": "Mentaci Diuny",
        "slug": "mentaci-diuny",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kevin-j-anderson/mentaci-diuny"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "głupota",
          "slug": "glupota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/glupota"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mentaci_Diuny",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:32"
    },
    {
      "id": "0039e051-a26e-4d13-88c0-1658bb8bea4c",
      "slug": "jak-opracowac-strategie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kevin-j-anderson/mentaci-diuny/jak-opracowac-strategie",
      "text": "Jak opracować strategię walki z szaleństwem? Jak walczyć z tymi, którzy występują przeciw własnemu interesowi? Jaka broń zdoła przeniknąć niewiedzę, którą butlarianie otaczają się z dumą jak płaszczem?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Kevin J. Anderson",
        "slug": "kevin-j-anderson",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kevin-j-anderson"
      },
      "book": {
        "title": "Mentaci Diuny",
        "slug": "mentaci-diuny",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kevin-j-anderson/mentaci-diuny"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ignorancja",
          "slug": "ignorancja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ignorancja"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mentaci_Diuny",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:32"
    },
    {
      "id": "288996f4-ae01-4e38-b86f-40c648011fc4",
      "slug": "czasem-jedynie-bardzo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dan-simmons/hyperion/czasem-jedynie-bardzo",
      "text": "Czasem jedynie bardzo trudno dostrzegalna granica oddziela ortodoksyjny fanatyzm od herezji.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dan Simmons",
        "slug": "dan-simmons",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dan-simmons"
      },
      "book": {
        "title": "Hyperion",
        "slug": "hyperion",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dan-simmons/hyperion"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Dan_Simmons#Hyperion_(1989)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:16"
    },
    {
      "id": "9953d3f3-f3eb-46f1-9f65-146fea90be41",
      "slug": "kazda-idea-kazde",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erica-spindler/w-milczeniu/kazda-idea-kazde",
      "text": "Każda idea, każde przekonanie w formie skrajnej z zasady staje się niebezpieczne.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Erica Spindler",
        "slug": "erica-spindler",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erica-spindler"
      },
      "book": {
        "title": "W milczeniu",
        "slug": "w-milczeniu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erica-spindler/w-milczeniu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        },
        {
          "name": "skrajności",
          "slug": "skrajnosci",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/skrajnosci"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Erica_Spindler#W_milczeniu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:12"
    },
    {
      "id": "61f24ef4-8f7e-454e-bee6-f77cbb7beecf",
      "slug": "patriotyzm-to-szlachetne",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-schuman/dla-europy/patriotyzm-to-szlachetne",
      "text": "Patriotyzm, to szlachetne uczucie, które formowało narody, które im wyznaczało i pozwoliło realizować wspaniałe dzieła, często zbaczał z drogi, przeradzał się w zwyrodniały fanatyzm i w ten sposób stał się źródłem niepewności i bratobójczych konfliktów.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Robert Schuman",
        "slug": "robert-schuman",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-schuman"
      },
      "book": {
        "title": "Dla Europy",
        "slug": "dla-europy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-schuman/dla-europy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 25,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        },
        {
          "name": "patriotyzm",
          "slug": "patriotyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/patriotyzm"
        },
        {
          "name": "nacjonalizm",
          "slug": "nacjonalizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nacjonalizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Robert_Schuman#Dla_Europy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:50"
    },
    {
      "id": "69adaaaf-f776-4d01-a727-b50701e41c4a",
      "slug": "im-bardziej-jestesmy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-marsden/jutro-2-w-pulapce-nocy/im-bardziej-jestesmy",
      "text": "Im bardziej jesteśmy pewni swoich przekonań, tym większe prawdopodobieństwo, że tkwimy w błędzie. Najbardziej mnie przerażają właśnie ci wszyscy pewni siebie ludzie, którzy widzą świat w czarno-białych barwach i nigdy nie przychodzi im do głowy, że mogliby się mylić, a ktoś inny mógłby mieć rację. Kiedy brakuje ci pewności, ciągle się pilnujesz i pytasz sam siebie, czy jesteś na właściwej drodze.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "John Marsden",
        "slug": "john-marsden",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-marsden"
      },
      "book": {
        "title": "Jutro 2. W pułapce nocy",
        "slug": "jutro-2-w-pulapce-nocy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-marsden/jutro-2-w-pulapce-nocy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wątpliwości",
          "slug": "watpliwosci",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/watpliwosci"
        },
        {
          "name": "pewność siebie",
          "slug": "pewnosc-siebie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pewnosc-siebie"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/John_Marsden#Jutro_2:_W_pu%C5%82apce_nocy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:45"
    },
    {
      "id": "2f35ad29-a21c-46e5-ab28-22ef0c1c5fc0",
      "slug": "suchy-pas-ciagnie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kim-stanley-robinson/2312/suchy-pas-ciagnie",
      "text": "Suchy pas ciągnie się przez ponad połowę masy lądowej Eurazji i Afryki - krajobraz wypalonych skał, ojczyzna zapalczywych religii, które rozprzestrzeniły się i rozogniły resztę świata. Przypadek? (Str. 348)",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Kim Stanley Robinson",
        "slug": "kim-stanley-robinson",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kim-stanley-robinson"
      },
      "book": {
        "title": "2312",
        "slug": "2312",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kim-stanley-robinson/2312"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kim_Stanley_Robinson#2312",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:32"
    },
    {
      "id": "9291c276-8116-4ffb-8c81-305ede0cc306",
      "slug": "cwiercinteligenci-przystepuja-do-kultow",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/christopher-hitchens/listy-do-mlodego-kontestatora/cwiercinteligenci-przystepuja-do-kultow",
      "text": "Ćwierćinteligenci przystępują do kultów, których jedynym celem jest uśmierzenie bólu myślenia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Christopher Hitchens",
        "slug": "christopher-hitchens",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/christopher-hitchens"
      },
      "book": {
        "title": "Listy do młodego kontestatora",
        "slug": "listy-do-mlodego-kontestatora",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/christopher-hitchens/listy-do-mlodego-kontestatora"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 48,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "myślenie",
          "slug": "myslenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/myslenie"
        },
        {
          "name": "głupota",
          "slug": "glupota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/glupota"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Christopher_Hitchens#Listy_do_m%C5%82odego_kontestatora_(2001)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:52"
    },
    {
      "id": "c3ca759e-1218-48db-a4ac-761e984758d8",
      "slug": "czy-potraficie-zyc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/steven-erikson/myto-ogarow/czy-potraficie-zyc",
      "text": "Czy potraficie żyć bez odpowiedzi? Wszyscy zadajcie sobie to pytanie. Czy potraficie żyć bez odpowiedzi? Jeśli nie, z pewnością wymyślicie wyjaśnienia, które dadzą wam pocieszenie. A ci, którzy nie podzielają waszych przekonań, przez sam fakt swojego istnienia, będą wypełniać wasze serca strachem i nienawiścią. Jaki bóg mógłby to pobłogosławić?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Steven Erikson",
        "slug": "steven-erikson",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/steven-erikson"
      },
      "book": {
        "title": "Myto ogarów",
        "slug": "myto-ogarow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/steven-erikson/myto-ogarow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "niepewność",
          "slug": "niepewnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niepewnosc"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Steven_Erikson#Myto_ogar%C3%B3w_(2008)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:30"
    },
    {
      "id": "ffa2055b-ac92-4fac-84ee-5deac1787759",
      "slug": "wszystko-zawsze-sprowadza",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jodi-picoult/przemiana/wszystko-zawsze-sprowadza",
      "text": "Wszystko zawsze sprowadza się do jednego. Są obrońcy wiary i jej kontestatorzy, a pomiędzy nimi armaty.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jodi Picoult",
        "slug": "jodi-picoult",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jodi-picoult"
      },
      "book": {
        "title": "Przemiana",
        "slug": "przemiana",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jodi-picoult/przemiana"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiara",
          "slug": "wiara",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiara"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        },
        {
          "name": "konflikt wewnętrzny",
          "slug": "konflikt-wewnetrzny",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konflikt-wewnetrzny"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Przemiana",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:40"
    },
    {
      "id": "93bdd3bb-6c3f-49f7-8377-3759c3bf949a",
      "slug": "fanatycy-czesto-biora",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-scott-bakker/mrok-ktory-nas-poprzedza/fanatycy-czesto-biora",
      "text": "Fanatycy często biorą nietolerancję za czystość, zwłaszcza w młodości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Richard Scott Bakker",
        "slug": "richard-scott-bakker",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-scott-bakker"
      },
      "book": {
        "title": "Mrok, który nas poprzedza",
        "slug": "mrok-ktory-nas-poprzedza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-scott-bakker/mrok-ktory-nas-poprzedza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "młodość",
          "slug": "mlodosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/mlodosc"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mrok,_kt%C3%B3ry_nas_poprzedza#Rozdzia%C5%82_15",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:15"
    },
    {
      "id": "837e53d9-92c2-4e2e-a140-7e9cab92b6da",
      "slug": "trzy-sa-i-tylko",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-scott-bakker/mrok-ktory-nas-poprzedza/trzy-sa-i-tylko",
      "text": "Trzy są, i tylko trzy rodzaje ludzi na tym świecie: cynicy, fanatycy i uczeni powiernicy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Richard Scott Bakker",
        "slug": "richard-scott-bakker",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-scott-bakker"
      },
      "book": {
        "title": "Mrok, który nas poprzedza",
        "slug": "mrok-ktory-nas-poprzedza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-scott-bakker/mrok-ktory-nas-poprzedza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cynizm",
          "slug": "cynizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cynizm"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mrok,_kt%C3%B3ry_nas_poprzedza#Rozdzia%C5%82_1",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:14"
    },
    {
      "id": "590ea32f-2a1d-432c-94fe-708fb40c6f47",
      "slug": "kryzys-to-czas",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/lapidarium-vi/kryzys-to-czas",
      "text": "Kryzys to czas znakomity dla wszelkich demagogów, cyników i fanatyków, którzy wyczuwają moment i wychodzą naprzeciw zagubionemu i wystraszonemu tłumowi. Ogłaszają się liderami i prowadzą zagubionych i zdezorientowanych w stronę swoich zgubnych, obłąkańczych urojeń.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ryszard Kapuściński",
        "slug": "ryszard-kapuscinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski"
      },
      "book": {
        "title": "Lapidarium VI",
        "slug": "lapidarium-vi",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/lapidarium-vi"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "manipulacja",
          "slug": "manipulacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/manipulacja"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        },
        {
          "name": "psychologia tłumu",
          "slug": "psychologia-tlumu",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/psychologia-tlumu"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Lapidarium_VI",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:58"
    },
    {
      "id": "b86e899a-4174-43b4-933d-5661dca7c7a0",
      "slug": "zyjemy-w-wieku",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/trzynasta-dama/zyjemy-w-wieku",
      "text": "Żyjemy w wieku sekt.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "José Carlos Somoza",
        "slug": "jose-carlos-somoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza"
      },
      "book": {
        "title": "Trzynasta dama",
        "slug": "trzynasta-dama",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/trzynasta-dama"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Trzynasta_dama",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:29"
    },
    {
      "id": "ebefbb0c-406a-41cb-ac1c-87a801be0191",
      "slug": "zawsze-znajda-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/yann-martel/zycie-pi/zawsze-znajda-sie",
      "text": "Zawsze znajdą się tacy, którzy wezmą na siebie obowiązek obrony Boga, jakby Najwyższa Istota czy podstawa wszelkiego bytu była czymś słabym i wymagającym wsparcia (...). Ludzie ci nie uświadamiają sobie, że Boga należy bronić w sobie, a nie na zewnątrz. Powinni skierować swój gniew na samych siebie. Bo zło zewnętrzne jest uwolnionym złem wewnętrznym. Głównym polem bitwy o Dobro nie jest otwarta, publiczna arena, ale niewielka polanka w każdym ludzkim sercu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Yann Martel",
        "slug": "yann-martel",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/yann-martel"
      },
      "book": {
        "title": "Życie Pi",
        "slug": "zycie-pi",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/yann-martel/zycie-pi"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "bóg",
          "slug": "bog",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bog"
        },
        {
          "name": "zło",
          "slug": "zlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zlo"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/%C5%BBycie_Pi_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:09"
    },
    {
      "id": "8de90b2f-67f8-468b-9fd6-2373ab6601e7",
      "slug": "strzez-sie-tego",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/giacomo-casanova/pamietniki/strzez-sie-tego",
      "text": "Strzeż się tego, kto czytał tylko jedną książkę.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Giacomo Casanova",
        "slug": "giacomo-casanova",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/giacomo-casanova"
      },
      "book": {
        "title": "Pamiętniki",
        "slug": "pamietniki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/giacomo-casanova/pamietniki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "czytanie książek",
          "slug": "czytanie-ksiazek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czytanie-ksiazek"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Giacomo_Casanova#Pami%C4%99tniki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:46"
    },
    {
      "id": "2fdc840a-3ac6-4684-9288-f880ee0b5959",
      "slug": "moim-zdaniem-ludzie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anne-rice/pandora/moim-zdaniem-ludzie",
      "text": "Moim zdaniem ludzie powinni się bardziej starać. Z każdą nową ofiarą próbuję bardziej zgłębić naturę zła. Przeraża mnie każda religia, która wysuwa fanatyczne żądania lub twierdzenia, argumentując to wolą boga.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Anne Rice",
        "slug": "anne-rice",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anne-rice"
      },
      "book": {
        "title": "Pandora",
        "slug": "pandora",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anne-rice/pandora"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zło",
          "slug": "zlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zlo"
        },
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Anne_Rice#Pandora",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:17"
    },
    {
      "id": "252f6f77-50f8-4f43-9fa9-7dd45b640c64",
      "slug": "ameryka-pelna-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/graham-masterton/ikon/ameryka-pelna-jest",
      "text": "Ameryka pełna jest lunatyków, którzy raczej zginą, niż pozwolą na zdominowanie tego kraju przez Związek Radziecki. Wolą śmierć od komunizmu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Graham Masterton",
        "slug": "graham-masterton",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/graham-masterton"
      },
      "book": {
        "title": "Ikon",
        "slug": "ikon",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/graham-masterton/ikon"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        },
        {
          "name": "komunizm",
          "slug": "komunizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/komunizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Graham_Masterton#Ikon_(1983)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:58"
    },
    {
      "id": "f89c0224-7e3b-4638-bc82-c17e511c8a8f",
      "slug": "w-walce-o-sluszna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-sapkowski/bozy-bojownicy/w-walce-o-sluszna",
      "text": "W walce o słuszną sprawę nie ma etyki. Gdy sprawa wymaga, by zabijać, to się zabija. Duch zniszczenia jest jednocześnie duchem twórczym. Zabójstwo w słusznej sprawie nie jest zbrodnią, przeto przed zabijaniem w słusznej sprawie nie wolno się wahać. Oto z podniesionym czołem i pewnym krokiem wstępujemy na scenę historii. Zmieniamy i kształtujemy historię, Reinmarze. Gdy nastanie nowy ład, dzieci będą się o tym w szkołach uczyć. A nazwę tego, co robimy, cały świat pozna. Słowo „terroryzm” na ustach całego świata będzie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Andrzej Sapkowski",
        "slug": "andrzej-sapkowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-sapkowski"
      },
      "book": {
        "title": "Boży bojownicy",
        "slug": "bozy-bojownicy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-sapkowski/bozy-bojownicy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przemoc",
          "slug": "przemoc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przemoc"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        },
        {
          "name": "terroryzm",
          "slug": "terroryzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/terroryzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Trylogia_o_Reynevanie#Bo%C5%BCy_bojownicy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:31"
    },
    {
      "id": "ad0a8e93-5156-4aa9-9983-4b7f3af56dcf",
      "slug": "co-ty-mowisz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-sapkowski/lux-perpetua/co-ty-mowisz",
      "text": "– Co ty mówisz? Mam ją… Samsonie… Jestem lekarzem! Jestem chrześcijaninem… Bóg zabrania… Boskie prawo…\n\n– Prawo, które każe cierpieć? Gdy można cierpienia skrócić? Nic nie wiesz o Bogu, chłopcze, nie znasz go wcale. A robisz z niego okrutnego fanatyka. Obrażasz go tym. To nie wypada.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Andrzej Sapkowski",
        "slug": "andrzej-sapkowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-sapkowski"
      },
      "book": {
        "title": "Lux perpetua",
        "slug": "lux-perpetua",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-sapkowski/lux-perpetua"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "bóg",
          "slug": "bog",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bog"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Trylogia_o_Reynevanie#Lux_Perpetua",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:31"
    },
    {
      "id": "598892c0-c996-457d-ac3e-f5cc24e72031",
      "slug": "chrzescijanstwo-tak-samo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-dawkins/bog-urojony/chrzescijanstwo-tak-samo",
      "text": "Chrześcijaństwo tak samo jak islam uczy dzieci, że wiara bez wątpliwości jest cnotą – jeśli w coś wierzysz, nie musisz tego dowodzić. Kiedy człowiek stwierdza, że coś stanowi element jego przekonań religijnych, pozostali członkowie społeczeństwa na mocy niepisanego prawa zobligowani są do „respektowania” jego przekonań; respektowania przynajmniej do czasu, póki ich manifestacją nie stanie się kolejna potworna masakra na skalę zamachów na WTC, londyńskie metro czy madrycki dworzec. Wtedy słyszymy gromki chór wypierających się rozmaitych duchownych i „przywódców społeczności”, którzy zgodnie tłumaczą nam, że to ekstremizm, błędy i wypaczenia „prawdziwej” wiary. Jak jednak możemy mówić o wypaczeniach – jeżeli nie istnieją obiektywne kryteria (a tak jest w wypadku religii), nie ma też wypaczeń.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Richard Dawkins",
        "slug": "richard-dawkins",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-dawkins"
      },
      "book": {
        "title": "Bóg urojony",
        "slug": "bog-urojony",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-dawkins/bog-urojony"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 412,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiara",
          "slug": "wiara",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiara"
        },
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        },
        {
          "name": "terroryzm",
          "slug": "terroryzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/terroryzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Richard_Dawkins#B%C3%B3g_urojony_(2006)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:41"
    },
    {
      "id": "78a5ce0a-f656-4381-96e3-3b2c73bd3ebe",
      "slug": "gdzie-jest-zlo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kurt-vonnegut/matka-noc/gdzie-jest-zlo",
      "text": "Gdzie jest zło? To ta niemała część każdego człowieka, która chce nienawidzić bez ograniczeń, która chce nienawidzić i mieć Boga po swojej stronie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Kurt Vonnegut",
        "slug": "kurt-vonnegut",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kurt-vonnegut"
      },
      "book": {
        "title": "Matka noc",
        "slug": "matka-noc",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kurt-vonnegut/matka-noc"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zło",
          "slug": "zlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zlo"
        },
        {
          "name": "nienawiść",
          "slug": "nienawisc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nienawisc"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Matka_noc",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:13"
    },
    {
      "id": "4229463e-455d-4aac-bf64-29289e17a12c",
      "slug": "boje-sie-jakze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leopold-tyrmand/dziennik-1954/boje-sie-jakze",
      "text": "Boję się, jakże się boję, że w życiu zwyciężają ci, którzy frenetycznie, z idiotycznym uniesieniem wywijają jaskrawo kolorowymi szmatkami. Po czym przestają wywijać i wszyscy ich za to chwalą jako pylony odwiecznych mądrości. Zaś ci, którzy nigdy nie wywijali, którzy dostrzegali śmieszność w takich ekshibicjonizmach, których coś krępuje, trzyma za nogi i wstrzymuje od błazeńskich zapamiętań – muszą przegrać.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Leopold Tyrmand",
        "slug": "leopold-tyrmand",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leopold-tyrmand"
      },
      "book": {
        "title": "Dziennik 1954",
        "slug": "dziennik-1954",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leopold-tyrmand/dziennik-1954"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sukces i porażka",
          "slug": "sukces-i-porazka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sukces-i-porazka"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        },
        {
          "name": "skromność",
          "slug": "skromnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/skromnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Dziennik_1954",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:10"
    },
    {
      "id": "e61ead7a-d6eb-4c66-b976-c360ab4d71f4",
      "slug": "nie-mogla-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/raj-tuz-za-rogiem/nie-mogla-sie",
      "text": "Nie mogła się pozbyć tego uczucia przez cały następny tydzień pobytu w tym mieście pełnym wojskowych debili i półkretynów oraz nabożnisiów i idiotów, odtrącających każdą inteligentną myśl, każde altruistyczne uczucie, każdą społeczną inicjatywę.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Raj tuż za rogiem",
        "slug": "raj-tuz-za-rogiem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/raj-tuz-za-rogiem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "głupota",
          "slug": "glupota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/glupota"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        },
        {
          "name": "pogarda",
          "slug": "pogarda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pogarda"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Raj_tu%C5%BC_za_rogiem#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:57"
    },
    {
      "id": "7437eb8f-9d16-4b0e-8d64-797d32d53833",
      "slug": "odwiedzila-wiele-kosciolow",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/raj-tuz-za-rogiem/odwiedzila-wiele-kosciolow",
      "text": "Odwiedziła wiele kościołów zapełnionych biednymi, sfanatyzowanymi ludźmi, którzy modlili się na klęczkach i z pokorą wysłuchiwali niemądrych kazań w duchu obskurantyzmu, jakie głosili księża rozpowszechniający poglądy, że biedni powinni przyjmować swój los z rezygnacją i podporządkować się bogatym.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Raj tuż za rogiem",
        "slug": "raj-tuz-za-rogiem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/raj-tuz-za-rogiem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ubóstwo",
          "slug": "ubostwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ubostwo"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        },
        {
          "name": "duchowni",
          "slug": "duchowni",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchowni"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Raj_tu%C5%BC_za_rogiem#O",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:57"
    },
    {
      "id": "6d55d92e-77ba-4dcc-8a34-21c91206d91a",
      "slug": "rozsadek-nie-przekona",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/marzenie-celta/rozsadek-nie-przekona",
      "text": "Rozsądek nie przekona mistyków ani męczenników.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Marzenie Celta",
        "slug": "marzenie-celta",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/marzenie-celta"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "logika",
          "slug": "logika",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/logika"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        },
        {
          "name": "męczeństwo",
          "slug": "meczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/meczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Marzenie_Celta#R",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:54"
    },
    {
      "id": "caff4a7f-91a7-4152-a854-56af2fb9ccf6",
      "slug": "george-bernard-shaw",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/marzenie-celta/george-bernard-shaw",
      "text": "George Bernard Shaw wbił szpileczkę wszystkim obecnym nacjonalistom irlandzkim: „To rzeczy nie do pogodzenia, Alice. Niech się pani nie łudzi: patriotyzm to religia, coś całkowicie sprzecznego z jasnością widzenia. To czysty obskurantyzm, to auto da fe, akt wiary”.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Marzenie Celta",
        "slug": "marzenie-celta",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/marzenie-celta"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiara",
          "slug": "wiara",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiara"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        },
        {
          "name": "patriotyzm",
          "slug": "patriotyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/patriotyzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Marzenie_Celta#G",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:53"
    },
    {
      "id": "0e1c91fb-d260-4bf0-a76a-ab21d75b491d",
      "slug": "mial-taki-stanowczy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/marzenie-celta/mial-taki-stanowczy",
      "text": "Miał taki stanowczy, świdrujący wzrok, typowy dla wierzących i fanatyków, który prawdę mówiąc, zawsze bardzo mnie denerwuje. Kłóci się z moim temperamentem. Nie odczuwam zbyt wielkiego podziwu dla męczenników, panie Casement, ani dla bohaterów. Ludzie, którzy idą na rzeź dla prawdy czy sprawiedliwości, nieraz czynią większą szkodę niż ta, której chcieli zaradzić.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Marzenie Celta",
        "slug": "marzenie-celta",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/marzenie-celta"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        },
        {
          "name": "bohaterstwo",
          "slug": "bohaterstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bohaterstwo"
        },
        {
          "name": "męczeństwo",
          "slug": "meczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/meczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Marzenie_Celta#M",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:53"
    },
    {
      "id": "018f75ac-681d-46c9-90b9-7088b7b41b23",
      "slug": "czesto-zartowal-z-niebezpieczenstw",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/marzenie-celta/czesto-zartowal-z-niebezpieczenstw",
      "text": "Często żartował z niebezpieczeństw „patriotycznego fanatyzmu” i przypominał mu wyrażenie doktora Johnsona, którego zdaniem „patriotyzm jest ostatnim schronieniem kanalii”.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Marzenie Celta",
        "slug": "marzenie-celta",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/marzenie-celta"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        },
        {
          "name": "patriotyzm",
          "slug": "patriotyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/patriotyzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mario_Vargas_Llosa#Marzenie_Celta",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:52"
    },
    {
      "id": "d9ebfdcd-1af3-43cd-986d-8e15e4b534e3",
      "slug": "pogardzam-nacjonalizmem-bo-wydaje",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/jak-ryba-w-wodzie/pogardzam-nacjonalizmem-bo-wydaje",
      "text": "Pogardzam nacjonalizmem, bo wydaje mi się jedną z ludzkich aberracji, które przyczyniały się do wielkich rozlewów krwi, i także wiem, że patriotyzm, jak napisał doktor Johnson, może być „ostatnim schronieniem dla kanalii”.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Jak ryba w wodzie",
        "slug": "jak-ryba-w-wodzie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/jak-ryba-w-wodzie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        },
        {
          "name": "patriotyzm",
          "slug": "patriotyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/patriotyzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jak_ryba_w_wodzie#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:50"
    },
    {
      "id": "30571771-95fb-40cc-81e3-b297616dff8f",
      "slug": "nie-ma-nic",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/jak-ryba-w-wodzie/nie-ma-nic",
      "text": "Nie ma nic nieprawdopodobnego, jeśli chodzi o fanatyzm.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Jak ryba w wodzie",
        "slug": "jak-ryba-w-wodzie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/jak-ryba-w-wodzie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jak_ryba_w_wodzie#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:49"
    },
    {
      "id": "aaff1543-8472-41ad-85c1-d6216a5dddfa",
      "slug": "przypadki-silnej-niewzruszonej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/gawedziarz/przypadki-silnej-niewzruszonej",
      "text": "Przypadki silnej, niewzruszonej wiary, dla której człowiek jest w stanie poświęcić całe swoje życie i zaakceptować każdą ofiarę, zawsze mnie poruszały i zarazem przerażały, z takich bowiem postaw rodzą się zarówno heroizm, jak i fanatyzm, czyny altruistyczne, jak i zbrodnicze.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Gawędziarz",
        "slug": "gawedziarz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/gawedziarz"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiara",
          "slug": "wiara",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiara"
        },
        {
          "name": "poświęcenie",
          "slug": "poswiecenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/poswiecenie"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        },
        {
          "name": "bohaterstwo",
          "slug": "bohaterstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bohaterstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Gaw%C4%99dziarz#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:48"
    },
    {
      "id": "a71ed271-3c1b-438f-ae9e-e228c72abd20",
      "slug": "swiatu-groza-trzy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/imperium/swiatu-groza-trzy",
      "text": "Światu grożą trzy plagi, trzy zarazy.\n\nPierwsza – to plaga nacjonalizmu.\n\nDruga – to plaga rasizmu.\n\nTrzecia – to plaga religijnego fundamentalizmu.\n\nTe trzy plagi mają tę samą cechę, wspólny mianownik – jest nim agresywna, wszechwładna, totalna irracjonalność. Do umysłu porażonego jedną z tych plag nie sposób dotrzeć. W takiej głowie pali się święty stos, który tylko czeka ofiary. Wszelka próba spokojnej rozmowy będzie mijać się z celem. Nie o rozmowę mu chodzi, tylko o deklarację. Żebyś mu przytaknął, przyznał rację, podpisał akces. Inaczej w jego oczach nie masz znaczenia, nie istniejesz, ponieważ liczysz się tylko jako narzędzie, jako instrument, jako oręż. Nie ma ludzi – jest sprawa. Umysł tknięty taką zarazą to umysł zamknięty, jednowymiarowy, monotematyczny, obracający się wyłącznie wokół jednego wątku – swojego wroga. Myśl o wrogu żywi nas, pozwala nam istnieć. Dlatego wróg jest zawsze obecny, jest zawsze z nami.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ryszard Kapuściński",
        "slug": "ryszard-kapuscinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski"
      },
      "book": {
        "title": "Imperium",
        "slug": "imperium",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/imperium"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nienawiść",
          "slug": "nienawisc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nienawisc"
        },
        {
          "name": "wrogowie",
          "slug": "wrogowie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wrogowie"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        },
        {
          "name": "rasizm",
          "slug": "rasizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rasizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ryszard_Kapu%C5%9Bci%C5%84ski#Imperium",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:42"
    },
    {
      "id": "84b925b5-21b5-462e-a22e-3a54309526cc",
      "slug": "czlowiek-przekonany-w-ktorego",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gustave-le-bon/psychologia-rozwoju-narodow/czlowiek-przekonany-w-ktorego",
      "text": "Człowiek przekonany, w którego umyśle panuje jakaś jedna idea, religijna lub inna, niedostępny jest dla wszelkich rozumowań, chociażby był najinteligentniejszy. Co najwyżej będzie on próbował – a najczęściej nie próbuje tego nawet – przez odpowiednie naciągania myśli i przekręcania niekiedy bardzo znaczne wynaleźć argument usprawiedliwiający jego poddanie się takiej, a nie innej idei.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Gustave Le Bon",
        "slug": "gustave-le-bon",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gustave-le-bon"
      },
      "book": {
        "title": "Psychologia rozwoju narodów",
        "slug": "psychologia-rozwoju-narodow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gustave-le-bon/psychologia-rozwoju-narodow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 105,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        },
        {
          "name": "idee",
          "slug": "idee",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/idee"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Gustave_Le_Bon#Psychologia_rozwoju_narod%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:50"
    },
    {
      "id": "38e5bc4f-bfaf-4b84-85ad-9ff5589b37ad",
      "slug": "zdarzaja-sie-przywodcy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gustave-le-bon/psychologia-tlumu/zdarzaja-sie-przywodcy",
      "text": "Zdarzają się przywódcy wykształceni i inteligentni, ale te przymioty umysłu nie przynoszą pożytku. Inteligencja bowiem, wykazując złożoność zjawisk, tłumacząc je i wyjaśniając, czyni człowieka pobłażliwym i w dużym stopniu przytępia ekspansywność przekonań i gwałtowność uczuć, bez których żaden apostoł jakiejś idei obejść się nie może.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Gustave Le Bon",
        "slug": "gustave-le-bon",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gustave-le-bon"
      },
      "book": {
        "title": "Psychologia tłumu",
        "slug": "psychologia-tlumu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gustave-le-bon/psychologia-tlumu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        },
        {
          "name": "przywództwo",
          "slug": "przywodztwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przywodztwo"
        },
        {
          "name": "inteligencja",
          "slug": "inteligencja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/inteligencja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Psychologia_t%C5%82umu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:49"
    },
    {
      "id": "8a4172ff-c701-45bc-aa9f-1064a66b347b",
      "slug": "zadna-wielka-idea-majaca",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/zart/zadna-wielka-idea-majaca",
      "text": "Żadna wielka idea mająca przeobrazić świat nie toleruje drwiny i lekceważenia, bo to jest rdza, która wszystko pożera.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Milan Kundera",
        "slug": "milan-kundera",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera"
      },
      "book": {
        "title": "Żart",
        "slug": "zart",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/zart"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ironia",
          "slug": "ironia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ironia"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        },
        {
          "name": "idee",
          "slug": "idee",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/idee"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/%C5%BBart_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:46"
    },
    {
      "id": "ee3a5b86-f0eb-46c6-ac93-75affd4a6c37",
      "slug": "mlodosc-jest-straszna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/zart/mlodosc-jest-straszna",
      "text": "Młodość jest straszna; to scena, gdzie na wysokich koturnach i w najrozmaitszych kostiumach poruszają się dzieci (ponoć niewinne!) i recytują kwestie, które rozumieją tylko w połowie, ale którym są fanatycznie oddane. I historia jest straszna, ponieważ tak często staje się placem zabaw dla młodocianych; dla młodziutkiego Nerona, młodziutkiego Napoleona, dla sfanatyzowanych tłumów dzieci, u których podpatrzone gdzieś namiętności i prymitywne role zmieniają się naraz w rzeczywistość katastrofalnie rzeczywistą.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Milan Kundera",
        "slug": "milan-kundera",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera"
      },
      "book": {
        "title": "Żart",
        "slug": "zart",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/zart"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "historia",
          "slug": "historia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/historia"
        },
        {
          "name": "młodość",
          "slug": "mlodosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/mlodosc"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/%C5%BBart_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:45"
    },
    {
      "id": "a23da04a-83c5-401c-8656-c085c2a9a8f8",
      "slug": "zbrodnicze-rezimy-zostaly",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/nieznosna-lekkosc-bytu/zbrodnicze-rezimy-zostaly",
      "text": "Zbrodnicze reżimy zostały stworzone nie przez zbrodniarzy, ale przez entuzjastów, przekonanych, że odkryli jedyną drogę prowadzącą do raju. Bronili jej zapamiętale i dlatego zamordowali wielu ludzi. Potem się okazało, ze żadnego raju nie ma i że entuzjaści byli mordercami.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Milan Kundera",
        "slug": "milan-kundera",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera"
      },
      "book": {
        "title": "Nieznośna lekkość bytu",
        "slug": "nieznosna-lekkosc-bytu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/nieznosna-lekkosc-bytu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zło",
          "slug": "zlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zlo"
        },
        {
          "name": "totalitaryzm",
          "slug": "totalitaryzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/totalitaryzm"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Niezno%C5%9Bna_lekko%C5%9B%C4%87_bytu#Cz%C4%99%C5%9B%C4%87_V_%E2%80%93_Lekko%C5%9B%C4%87_i_ci%C4%99%C5%BCar",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:43"
    },
    {
      "id": "c3b9658c-9db4-4e69-ab7a-a27a589075fa",
      "slug": "skrajnosci-oznaczaja-granice",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/nieznosna-lekkosc-bytu/skrajnosci-oznaczaja-granice",
      "text": "Skrajności oznaczają granicę, za którą kończy się życie, a fanatyczny ekstremizm w sztuce i polityce maskuje pragnienie śmierci.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Milan Kundera",
        "slug": "milan-kundera",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera"
      },
      "book": {
        "title": "Nieznośna lekkość bytu",
        "slug": "nieznosna-lekkosc-bytu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/nieznosna-lekkosc-bytu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "sztuka",
          "slug": "sztuka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sztuka"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Niezno%C5%9Bna_lekko%C5%9B%C4%87_bytu#Cz%C4%99%C5%9B%C4%87_III_%E2%80%93_Niezrozumiane_s%C5%82owa",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:42"
    },
    {
      "id": "b044ddf2-bc6c-42ec-8107-d0dc0886729a",
      "slug": "w-kazdej-ideologii",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-kepinski/rytm-zycia/w-kazdej-ideologii",
      "text": "W każdej ideologii społecznej, a było ich w ciągu dziejów niemało, istnieje awersja do tego, co z nią jest niezgodne, przede wszystkim do tych, którzy nie są jej wyznawcami. Obraz świata upraszcza się do biało-czarnego, ludzie dzielą się na „wierzących” i „niewierzących”, pierwsi są dobrzy, drudzy – źli.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Antoni Kępiński",
        "slug": "antoni-kepinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-kepinski"
      },
      "book": {
        "title": "Rytm życia",
        "slug": "rytm-zycia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-kepinski/rytm-zycia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 40,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        },
        {
          "name": "idee",
          "slug": "idee",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/idee"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Antoni_K%C4%99pi%C5%84ski#Rytm_%C5%BCycia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:36"
    },
    {
      "id": "42d53252-281e-4928-a007-7ea608a46667",
      "slug": "ludzie-owladnieci-ta-sama",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-kepinski/rytm-zycia/ludzie-owladnieci-ta-sama",
      "text": "Ludzie owładnięci tą samą ideą stają się do siebie bliźniaczo podobni; zróżnicowanie społeczeństwa maleje, wzrasta natomiast jego efektywność, w tym sensie, że wszyscy dążą do tego samego celu, niczego poza nim nie widząc. Człowiek, który nie ma znamienia tej samej idei, stoi wskutek tego na przeszkodzie jej realizacji, staje się wrogiem, zawadzającym przedmiotem, który trzeba usunąć z drogi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Antoni Kępiński",
        "slug": "antoni-kepinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-kepinski"
      },
      "book": {
        "title": "Rytm życia",
        "slug": "rytm-zycia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-kepinski/rytm-zycia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 7,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wrogowie",
          "slug": "wrogowie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wrogowie"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        },
        {
          "name": "idee",
          "slug": "idee",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/idee"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Antoni_K%C4%99pi%C5%84ski#Rytm_%C5%BCycia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:36"
    },
    {
      "id": "32750539-ccb3-43bd-b19f-31dbf3155ec2",
      "slug": "miedzy-wyznawcami-tej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-kepinski/rytm-zycia/miedzy-wyznawcami-tej",
      "text": "Między wyznawcami tej samej ideologii wytwarza się swoiste współzawodnictwo: nie być gorszym od innych, gdyż grozi to wyłączeniem z grupy. Zależnie od charakteru ideologii można się licytować w cnotach lub zbrodniach.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Antoni Kępiński",
        "slug": "antoni-kepinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-kepinski"
      },
      "book": {
        "title": "Rytm życia",
        "slug": "rytm-zycia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-kepinski/rytm-zycia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 8,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "konformizm",
          "slug": "konformizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konformizm"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Antoni_K%C4%99pi%C5%84ski#Rytm_%C5%BCycia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:36"
    },
    {
      "id": "04f5c14e-62b6-40ac-bdcf-8f02118d334d",
      "slug": "wydaje-sie-ze-czlowiek",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-kepinski/rytm-zycia/wydaje-sie-ze-czlowiek",
      "text": "Wydaje się, że człowiek przyszłości z jednej strony będzie musiał podporządkować się bezwzględnym wymogom świata technicznego, nie tolerującego indywidualności i spontaniczności, z drugiej zaś, by nie zatracić swej ludzkiej natury, będzie samodzielnie szukał osiągnięcia maksymalnego rozwoju własnych możliwości właśnie przez zachowanie indywidualności i spontaniczności. Przedstawiona prognoza brzmi raczej optymistycznie; można przedstawić też wariant pesymistyczny. Poczucie chaosu, wrogości do otaczającego świata, bezsensu własnego życia i tego, co wokół się dzieje etc., będą narastać, tak że wyzwoleniem stanie się możliwość oparcia się o bądź jaką, choćby najbardziej irracjonalną ideologię. W niej bowiem znaleźć będzie można porządek i poczucie sensu, fałszywe wprawdzie, ale lepsza jakakolwiek integracja i jakikolwiek cel życia niż żaden. Wzrośnie zapotrzebowanie na fałszywych proroków, a ci, jak wiadomo, łatwo prowadzą społeczeństwo do katastrofy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Antoni Kępiński",
        "slug": "antoni-kepinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-kepinski"
      },
      "book": {
        "title": "Rytm życia",
        "slug": "rytm-zycia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-kepinski/rytm-zycia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 187,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przyszłość",
          "slug": "przyszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyszlosc"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        },
        {
          "name": "technologia",
          "slug": "technologia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/technologia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Antoni_K%C4%99pi%C5%84ski#Rytm_%C5%BCycia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:36"
    },
    {
      "id": "f8aeaeb3-987f-4304-b67e-53aa6b9fd98a",
      "slug": "ich-mlodosc-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/margaret-atwood/opowiesc-podrecznej/ich-mlodosc-jest",
      "text": "Ich młodość jest wzruszająca, ale wiem, że nie należy się dać temu zwieść. Ci młodzi [strażnicy] są często niebezpieczni – najbardziej fanatyczni, najbardziej skorzy do strzelania. Jeszcze nie wiedzą, co to istnienie w czasie. Trzeba z nimi ostrożnie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Margaret Atwood",
        "slug": "margaret-atwood",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/margaret-atwood"
      },
      "book": {
        "title": "Opowieść podręcznej",
        "slug": "opowiesc-podrecznej",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/margaret-atwood/opowiesc-podrecznej"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 31,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "młodość",
          "slug": "mlodosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/mlodosc"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Margaret_Atwood#Opowie%C5%9B%C4%87_Podr%C4%99cznej_(1985)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:33"
    },
    {
      "id": "7b5ea6cd-803d-420d-848c-06b03f6d9672",
      "slug": "czym-jest-smierc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/piata-gora/czym-jest-smierc",
      "text": "Czym jest śmierć kilku ludzi wobec możliwości uniknięcia na zawsze religijnych wojen?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Piąta góra",
        "slug": "piata-gora",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/piata-gora"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wojna",
          "slug": "wojna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wojna"
        },
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pi%C4%85ta_g%C3%B3ra#C",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:23"
    },
    {
      "id": "47d8c7a9-72b9-43fd-a719-925aa826505a",
      "slug": "inna-rzecza-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/na-brzegu-rzeki-piedry-usiadlam-i-plakalam/inna-rzecza-jest",
      "text": "Inną rzeczą jest myśleć, że jesteśmy na dobrej drodze, a jeszcze inną wierzyć, że to jedyna droga.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Na brzegu rzeki Piedry usiadłam i płakałam",
        "slug": "na-brzegu-rzeki-piedry-usiadlam-i-plakalam",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/na-brzegu-rzeki-piedry-usiadlam-i-plakalam"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pokora",
          "slug": "pokora",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pokora"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        },
        {
          "name": "tolerancja",
          "slug": "tolerancja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tolerancja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Na_brzegu_rzeki_Piedry_usiad%C5%82am_i_p%C5%82aka%C5%82am#I",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:20"
    },
    {
      "id": "67b46fc0-b374-4e82-9a82-83cd2c2c3c35",
      "slug": "ilekroc-odnotowuje-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/czarownica-z-portobello/ilekroc-odnotowuje-sie",
      "text": "Ilekroć odnotowuje się usztywnienie zasad religijnych, tylekroć spora grupa wiernych odłącza się od macierzystego wyznania w poszukiwaniu swobodniejszej opcji duchowego kontaktu z Bogiem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Czarownica z Portobello",
        "slug": "czarownica-z-portobello",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/czarownica-z-portobello"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "duchowość",
          "slug": "duchowosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchowosc"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Czarownica_z_Portobello#Antoine_Locadour,_historyk",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:14"
    },
    {
      "id": "ff57f508-287f-4e60-bb3d-8f0548bfc752",
      "slug": "kraj-z-ktorego",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/przy-obieraniu-cebuli/kraj-z-ktorego",
      "text": "Kraj, z którego wywodzi się najmłodszy dogmat – tam nowość jako taka i otoczka nowości to cenna i dobrze sprzedająca się wartość.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Günter Grass",
        "slug": "gunter-grass",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass"
      },
      "book": {
        "title": "Przy obieraniu cebuli",
        "slug": "przy-obieraniu-cebuli",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/przy-obieraniu-cebuli"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zmiana",
          "slug": "zmiana",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zmiana"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/G%C3%BCnter_Grass#Przy_obieraniu_cebuli",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:46"
    },
    {
      "id": "b83a9ad9-5cac-46ef-bf2f-cb4c112e1ff5",
      "slug": "ja-nienawidze-wyznan",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/miejscowe-znieczulenie/ja-nienawidze-wyznan",
      "text": "Ja nienawidzę wyznań, nienawidzę ofiar. Nienawidzę dogmatów i wiecznych prawd. Nienawidzę jednoznaczności.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Günter Grass",
        "slug": "gunter-grass",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass"
      },
      "book": {
        "title": "Miejscowe znieczulenie",
        "slug": "miejscowe-znieczulenie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/miejscowe-znieczulenie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nienawiść",
          "slug": "nienawisc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nienawisc"
        },
        {
          "name": "wątpliwości",
          "slug": "watpliwosci",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/watpliwosci"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Miejscowe_znieczulenie#J",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:44"
    },
    {
      "id": "9afcd13e-1d7e-423d-b623-1a4d09210c14",
      "slug": "historii-nikt-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/borys-pasternak/doktor-zywago/historii-nikt-nie",
      "text": "Historii nikt nie tworzy, nie można jej zobaczyć, tak jak nie można zobaczyć, jak rośnie trawa. Wojny, rewolucja, monarchowie, Robespierre’owie to jej organiczne bodźce, jej fermentujące drożdże. Rewolucje przeprowadzają ludzie aktywni, jednostronni fanatycy, geniusze samoograniczenia. Oni to w kilka godzin lub dni obalają stary porządek. Przewroty trwają tygodniami, najwyżej latami, a potem przez całe dziesięciolecia i wieki ludzie czczą jak świętość ducha ograniczoności, który doprowadził do przewrotu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Borys Pasternak",
        "slug": "borys-pasternak",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/borys-pasternak"
      },
      "book": {
        "title": "Doktor Żywago",
        "slug": "doktor-zywago",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/borys-pasternak/doktor-zywago"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "historia",
          "slug": "historia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/historia"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        },
        {
          "name": "rewolucja",
          "slug": "rewolucja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rewolucja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Doktor_%C5%BBywago#H",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:42"
    },
    {
      "id": "4339369f-c011-4074-b02d-b7258dc9187d",
      "slug": "inkwizycja-ma-oczy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-saramago/baltazar-i-blimunda/inkwizycja-ma-oczy",
      "text": "[Inkwizycja] ma oczy szeroko otwarte, zamiast wagi gałązkę oliwną, a ponadto jej miecz jest ostry w sytuacjach, gdy tamten [miecz sprawiedliwości] okazuje się tępy i poszczerbiony. Można by pomyśleć, że gałązka jest oznaką pokoju, wszelako jest oczywiste, że to po prostu podpałka przyszłego stosu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "José Saramago",
        "slug": "jose-saramago",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-saramago"
      },
      "book": {
        "title": "Baltazar i Blimunda",
        "slug": "baltazar-i-blimunda",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-saramago/baltazar-i-blimunda"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 200,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sprawiedliwość",
          "slug": "sprawiedliwosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sprawiedliwosc"
        },
        {
          "name": "kościół",
          "slug": "kosciol",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kosciol"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jos%C3%A9_Saramago#Baltazar_i_Blimunda",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:39"
    },
    {
      "id": "494461eb-e1b9-4867-9f37-4ee126142733",
      "slug": "zauwazono-nieraz-ze-cnoty",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/mini-wyklady-o-maxi-sprawach/zauwazono-nieraz-ze-cnoty",
      "text": "(…) zauważono nieraz, że cnoty praktykowane i głoszone w sposób bezwzględnie sztywny rychło stają się nieznośne albo szkodliwe zarówno dla cnotliwego, jak i dla innych.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Leszek Kołakowski",
        "slug": "leszek-kolakowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski"
      },
      "book": {
        "title": "Mini-wykłady o maxi-sprawach",
        "slug": "mini-wyklady-o-maxi-sprawach",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/mini-wyklady-o-maxi-sprawach"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "moralność",
          "slug": "moralnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moralnosc"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        },
        {
          "name": "perfekcjonizm",
          "slug": "perfekcjonizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/perfekcjonizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Leszek_Ko%C5%82akowski#Mini_wyk%C5%82ady_o_maxi_sprawach_(1997%E2%80%932003)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:34"
    },
    {
      "id": "08362b38-f3c7-45ad-82af-404181ae5945",
      "slug": "nie-mozna-byc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerzy-pilch/wiele-demonow/nie-mozna-byc",
      "text": "Nie można być za młodym na uświadomienie sobie absurdu wojny religijnej, to powinno być ćwiczone i wdrażane od niemolęctwa, co mówię, od niemowlęctwa! Arkana sporu lutrów z katolikami winny być wpajane prenatalnie, człowiek winien jak najwcześniej wiedzieć, na jak tragikomiczny świat przychodzi!",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jerzy Pilch",
        "slug": "jerzy-pilch",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerzy-pilch"
      },
      "book": {
        "title": "Wiele demonów",
        "slug": "wiele-demonow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerzy-pilch/wiele-demonow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 71,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "absurd",
          "slug": "absurd",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/absurd"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jerzy_Pilch#Wiele_demon%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:28"
    },
    {
      "id": "eefc19ff-89fb-44ec-898d-f346bcdf4d17",
      "slug": "najbardziej-lekam-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frank-herbert/bog-imperator-diuny/najbardziej-lekam-sie",
      "text": "Najbardziej lękam się fanatyków liberalizmu… Poskrob liberała, a znajdziesz skrytego arystokratę.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Frank Herbert",
        "slug": "frank-herbert",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frank-herbert"
      },
      "book": {
        "title": "Bóg Imperator Diuny",
        "slug": "bog-imperator-diuny",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frank-herbert/bog-imperator-diuny"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "polityka",
          "slug": "polityka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/polityka"
        },
        {
          "name": "hipokryzja",
          "slug": "hipokryzja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hipokryzja"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Frank_Herbert#B%C3%B3g_Imperator_Diuny",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:23"
    },
    {
      "id": "ebf868e2-6e87-4198-968c-eab24995c319",
      "slug": "kiedy-religia-i-polityka",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frank-herbert/diuna/kiedy-religia-i-polityka",
      "text": "Kiedy religia i polityka jadą na tym samym wozie, ci, co powożą, wierzą, że nic nie może im stanąć na drodze. Zaczynają pędzić na łeb na szyję… i nie pamiętają, że pędzącemu na oślep człowiekowi ukazuje się przepaść, kiedy już jest za późno.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Frank Herbert",
        "slug": "frank-herbert",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frank-herbert"
      },
      "book": {
        "title": "Diuna",
        "slug": "diuna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frank-herbert/diuna"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "polityka",
          "slug": "polityka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/polityka"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Frank_Herbert#Diuna",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:21"
    },
    {
      "id": "7ab9426f-6e3e-4292-b293-d4292666fddf",
      "slug": "lekaj-sie-prorokow",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/umberto-eco/imie-rozy/lekaj-sie-prorokow",
      "text": "Lękaj się (...), proroków i tych, którzy gotowi są umrzeć za prawdę, gdyż pociągają za sobą na śmierć licznych, często przed sobą, czasem zamiast siebie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Umberto Eco",
        "slug": "umberto-eco",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/umberto-eco"
      },
      "book": {
        "title": "Imię róży",
        "slug": "imie-rozy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/umberto-eco/imie-rozy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "prawda",
          "slug": "prawda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prawda"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Imi%C4%99_r%C3%B3%C5%BCy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:04"
    },
    {
      "id": "c29d5450-b874-43a5-be31-38d4f445dcc9",
      "slug": "w-calej-historii",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/piramidy/w-calej-historii",
      "text": "W całej historii Dysku najwyżsi kapłani byli w większości ludźmi poważnymi, pobożnymi i odpowiedzialnymi, którzy starali się jak najlepiej interpretować życzenia bogów, czasami wypruwając flaki albo paląc żywcem setki ludzi dziennie, aby tylko mieć pewność, że wszystko dobrze zrozumieli.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Piramidy",
        "slug": "piramidy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/piramidy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "hipokryzja",
          "slug": "hipokryzja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hipokryzja"
        },
        {
          "name": "czarny humor",
          "slug": "czarny-humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czarny-humor"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Piramidy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:49"
    },
    {
      "id": "a8554f6a-2862-4428-aa5d-cc9ba1d401f4",
      "slug": "za-silna-dawka",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-dabrowska/noce-i-dnie-tom-iii-i-iv/za-silna-dawka",
      "text": "Za silna dawka pobożności jest niebezpieczna.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Maria Dąbrowska",
        "slug": "maria-dabrowska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-dabrowska"
      },
      "book": {
        "title": "Noce i dnie. Tom III i IV",
        "slug": "noce-i-dnie-tom-iii-i-iv",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-dabrowska/noce-i-dnie-tom-iii-i-iv"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Maria_D%C4%85browska#Noce_i_dnie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:36"
    },
    {
      "id": "84ad1671-3b7c-43b6-bfa6-d2204338e46b",
      "slug": "wykorzystywanie-zlecen-bylo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski/biesy/wykorzystywanie-zlecen-bylo",
      "text": "Wykorzystywanie zleceń było potrzebą tej małej nierozsądnej duszyczki, zawsze żądnej podporządkowania się cudzej woli – o, naturalnie dla dobra „wielkiej”, „ogólnej” sprawy. Fanatycy tego pokroju co Erkel nie mogą inaczej służyć idei, jak tylko utożsamiwszy ją z osobą reprezentującą, podług ich mniemania, tę ideę. Czułostkowy, łagodny, poczciwy Erkel był prawdopodobnie najbardziej zdecydowany w gronie morderców sprzysiężonych przeciwko Szatowowi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Fiodor Dostojewski",
        "slug": "fiodor-dostojewski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski"
      },
      "book": {
        "title": "Biesy",
        "slug": "biesy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski/biesy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        },
        {
          "name": "posłuszeństwo",
          "slug": "posluszenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/posluszenstwo"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Biesy#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:34"
    },
    {
      "id": "96c04a8c-660c-4680-8e47-e331f217fab3",
      "slug": "mistyczna-ekscytacja-i-diaboliczny",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/umberto-eco/podziemni-bogowie-wybor-szkicow/mistyczna-ekscytacja-i-diaboliczny",
      "text": "Mistyczna ekscytacja i diaboliczny rytuał bywają blisko ze sobą związane: Gilles de Rais, spalony na stosie za pożarcie zbyt wielkiej liczby dzieci, był towarzyszem broni Joanny d'Arc, bojowniczki charyzmatycznej jak Che.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Umberto Eco",
        "slug": "umberto-eco",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/umberto-eco"
      },
      "book": {
        "title": "Podziemni bogowie. Wybór szkiców",
        "slug": "podziemni-bogowie-wybor-szkicow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/umberto-eco/podziemni-bogowie-wybor-szkicow"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Nowe średniowiecze: Vagantes",
      "chapter_parent": null,
      "page": 91,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        },
        {
          "name": "rytuały",
          "slug": "rytualy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rytualy"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-19T16:26:58"
    },
    {
      "id": "b8486234-f250-4120-8654-937b9ce18c85",
      "slug": "uparty-wierzacy-potrafi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-de-mello/spiew-ptaka/uparty-wierzacy-potrafi",
      "text": "Uparty wierzący potrafi wytłumaczyć absolutnie wszystko.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Anthony de Mello",
        "slug": "anthony-de-mello",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-de-mello"
      },
      "book": {
        "title": "Śpiew ptaka",
        "slug": "spiew-ptaka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-de-mello/spiew-ptaka"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Dlaczego umierają dobrzy ludzie?",
      "chapter_parent": null,
      "page": 51,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiara",
          "slug": "wiara",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiara"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        },
        {
          "name": "upór",
          "slug": "upor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/upor"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-19T14:20:54"
    },
    {
      "id": "40d11cf3-e349-4d58-8a7b-e8068bb01eaf",
      "slug": "gdy-rzeczywistosc-napotyka",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-de-mello/spiew-ptaka/gdy-rzeczywistosc-napotyka",
      "text": "Gdy rzeczywistość napotyka na sztywne wierzenie, tym gorzej dla rzeczywistości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Anthony de Mello",
        "slug": "anthony-de-mello",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-de-mello"
      },
      "book": {
        "title": "Śpiew ptaka",
        "slug": "spiew-ptaka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-de-mello/spiew-ptaka"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Nasruddin umarł",
      "chapter_parent": null,
      "page": 49,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiara",
          "slug": "wiara",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiara"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        },
        {
          "name": "upór",
          "slug": "upor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/upor"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-19T14:20:41"
    },
    {
      "id": "cb367bd0-775f-44a4-9e6c-d4cf0bec65ad",
      "slug": "ludzie-ograniczeni-a-przy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mikolaj-gogol/aforyzmy/ludzie-ograniczeni-a-przy",
      "text": "Ludzie ograniczeni, a przy tym fanatycy, stanowią plagę ludzkości. Biada państwu,w którym tacy ludzie mają władzę. Są nietolerancyjni i pozbawieni wszelkich skrupułów. Uważają, że cały świat kłamie, a tylko oni mówią prawdę.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mikołaj Gogol",
        "slug": "mikolaj-gogol",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mikolaj-gogol"
      },
      "book": {
        "title": "Aforyzmy",
        "slug": "aforyzmy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mikolaj-gogol/aforyzmy"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Z listów",
      "chapter_parent": null,
      "page": 18,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        },
        {
          "name": "uprzedzenia",
          "slug": "uprzedzenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/uprzedzenia"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-31T17:04:05"
    },
    {
      "id": "ac3e10fe-c0e2-4455-a081-c10ddc46fc90",
      "slug": "prawdziwi-prorocy-maja",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marie-von-ebner-eschenbach/aforyzmy/prawdziwi-prorocy-maja",
      "text": "Prawdziwi prorocy mają czasami fanatycznych zwolenników; fałszywi - zawsze.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Marie von Ebner-Eschenbach",
        "slug": "marie-von-ebner-eschenbach",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marie-von-ebner-eschenbach"
      },
      "book": {
        "title": "Aforyzmy",
        "slug": "aforyzmy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marie-von-ebner-eschenbach/aforyzmy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 14,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        },
        {
          "name": "prorocy",
          "slug": "prorocy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prorocy"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-29T18:36:15"
    },
    {
      "id": "ef47a53e-8e66-492b-bc51-5b246c3e076a",
      "slug": "spojrzyj-na-tych",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/spojrzyj-na-tych",
      "text": "Spojrzyj na tych wyznawców wszelkich wiar! Kogo nienawidzą najbardziej? Tego, kto burzy ich tablice wartości, burzyciela, obrazoburcy - tym zaś jest twórca.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Fryderyk Nietzsche",
        "slug": "fryderyk-nietzsche",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche"
      },
      "book": {
        "title": "Tako rzecze Zaratustra",
        "slug": "tako-rzecze-zaratustra",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra"
      },
      "character": null,
      "chapter": "O nadczłowieku i ostatnim człowieku, 9.",
      "chapter_parent": null,
      "page": 24,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sztuka",
          "slug": "sztuka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sztuka"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        },
        {
          "name": "kreatywność",
          "slug": "kreatywnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kreatywnosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T18:57:51"
    },
    {
      "id": "98056a80-1b83-48cb-8ded-2c976dd27370",
      "slug": "agresywny-ateizm-zawsze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran/zeszyty-1957-1972/agresywny-ateizm-zawsze",
      "text": "Agresywny ateizm zawsze wydawał mi się równie wstrętny jak nietolerancja religijna.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Emil Cioran",
        "slug": "emil-cioran",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran"
      },
      "book": {
        "title": "Zeszyty 1957-1972",
        "slug": "zeszyty-1957-1972",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran/zeszyty-1957-1972"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        },
        {
          "name": "tolerancja",
          "slug": "tolerancja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tolerancja"
        },
        {
          "name": "ateizm",
          "slug": "ateizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ateizm"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-08T13:24:55"
    },
    {
      "id": "426132dc-da7c-4fee-ba67-54cab7674eea",
      "slug": "histeria-religijna-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/agatha-christie/dwanascie-prac-herkulesa/histeria-religijna-jest",
      "text": "[...] histeria religijna jest godna ubolewania.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Agatha Christie",
        "slug": "agatha-christie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/agatha-christie"
      },
      "book": {
        "title": "Dwanaście prac Herkulesa",
        "slug": "dwanascie-prac-herkulesa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/agatha-christie/dwanascie-prac-herkulesa"
      },
      "character": "Amy Carnaby",
      "chapter": "Stado Gerionesa",
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-04T21:52:39"
    },
    {
      "id": "616af814-1ef2-4085-84c3-b8ad6be6bdbb",
      "slug": "chyba-predzej-zrozumiem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran/brewiarz-zwyciezonych/chyba-predzej-zrozumiem",
      "text": "[...] chyba prędzej zrozumiem zatwardziałego pijaka niż nałogowego odkupiciela.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Emil Cioran",
        "slug": "emil-cioran",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran"
      },
      "book": {
        "title": "Brewiarz zwyciężonych",
        "slug": "brewiarz-zwyciezonych",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran/brewiarz-zwyciezonych"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Rozdział 20",
      "chapter_parent": "Część I",
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        },
        {
          "name": "zbawienie",
          "slug": "zbawienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zbawienie"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-04T21:17:48"
    }
  ]
}
