{
  "type": "topic",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "name": "duchowni",
  "slug": "duchowni",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchowni",
  "heading": "Cytaty o duchownych",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchowni.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchowni.md",
  "quotes_count": 28,
  "authors_count": 19,
  "parent": {
    "name": "religia",
    "slug": "religia",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia",
    "heading": "Cytaty o religii"
  },
  "children": [],
  "quotes": [
    {
      "id": "94561955-7cb5-4d59-a87a-8e127fb07233",
      "slug": "zachowane-swiadectwa-wskazuja",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-liponski/narodziny-cywilizacji-wysp-brytyjskich/zachowane-swiadectwa-wskazuja",
      "text": "Zachowane świadectwa wskazują, że wierzenia Anglów i Saksonów z chwilą ich przybycia do Brytanii (…) nie zawierały elementu pokory wobec bogów, nie mówiąc już o ich ziemskich sługach. Toteż kontynuując takie nastawienie do religii i przyjmując chrześcijaństwo, przodkowie współczesnych Anglików ukorzyli się co prawda przed nowym Bogiem, ale nigdy nie bili zbyt głębokich pokłonów jego duszpasterzom…",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wojciech Liponski",
        "slug": "wojciech-liponski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-liponski"
      },
      "book": {
        "title": "Narodziny cywilizacji Wysp Brytyjskich",
        "slug": "narodziny-cywilizacji-wysp-brytyjskich",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-liponski/narodziny-cywilizacji-wysp-brytyjskich"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 244,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "pokora",
          "slug": "pokora",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pokora"
        },
        {
          "name": "duchowni",
          "slug": "duchowni",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchowni"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wojciech_Lipo%C5%84ski#Narodziny_cywilizacji_Wysp_Brytyjskich",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:45"
    },
    {
      "id": "9aba7a51-aedc-44ee-83ce-60be10ab6cef",
      "slug": "zyjemy-w-czasach",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-m-sapolsky/klopot-z-testosteronem-i-inne-eseje-z-biologii-ludzkich-tarapatow/zyjemy-w-czasach",
      "text": "Żyjemy w czasach, w których przywódcy religijni i psychoterapeuci często zajmują mniej więcej te same nisze w, odpowiednio, sekciarskich i pozasekciarskich ekosystemach. Jesteśmy doskonale obeznani z obrazami takich duchowych przywódców, rozdających ukojenie i wgląd w siebie – doradzających młodym ludziom przed ślubem, pocieszających żałobników, służących nam w naszym bólu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Robert M. Sapolsky",
        "slug": "robert-m-sapolsky",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-m-sapolsky"
      },
      "book": {
        "title": "Kłopot z testosteronem i inne eseje z biologii ludzkich tarapatów",
        "slug": "klopot-z-testosteronem-i-inne-eseje-z-biologii-ludzkich-tarapatow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-m-sapolsky/klopot-z-testosteronem-i-inne-eseje-z-biologii-ludzkich-tarapatow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 251,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "duchowni",
          "slug": "duchowni",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchowni"
        },
        {
          "name": "terapia",
          "slug": "terapia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/terapia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Robert_Sapolsky#K%C5%82opot_z_testosteronem_i_inne_eseje_z_biologii_ludzkich_tarapat%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:29"
    },
    {
      "id": "d8071389-8df3-4c12-890a-fe6e0d655c25",
      "slug": "w-zyciu-codziennym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerzy-dowiat/chrzest-polski/w-zyciu-codziennym",
      "text": "W życiu codziennym duchowieństwo nie różniło się właściwie od reszty społeczeństwa. Księża żenili się, mieli dzieci, które starali się również wykształcić na kapłanów i dobrze zaopatrzyć. Wyższe duchowieństwo, biskupi, prowadzili podobny tryb życia jak świeckie możnowładztwo. Władanie bronią, polowania i inne zajęcia rycerskie były im nieraz bliższe niż kościół.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jerzy Dowiat",
        "slug": "jerzy-dowiat",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerzy-dowiat"
      },
      "book": {
        "title": "Chrzest Polski",
        "slug": "chrzest-polski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerzy-dowiat/chrzest-polski"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 116,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "historia",
          "slug": "historia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/historia"
        },
        {
          "name": "duchowni",
          "slug": "duchowni",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchowni"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jerzy_Dowiat#Chrzest_Polski",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:23"
    },
    {
      "id": "9c6ad4a1-0ecc-4f44-9e87-f929c4bc8fa7",
      "slug": "relacja-biskupa-wzgledem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/prof-waldemar-chrostowski/niech-wasza-mowa-bedzie-tak-tak-nie-nie/relacja-biskupa-wzgledem",
      "text": "Relacja biskupa względem każdego księdza, który mu podlega, ma być swoiście ojcowska. Biskup wie o swoich księżach znacznie więcej niż przełożeni w pracy o swoich podwładnych, bo tam sfera prywatności jest znacznie szersza i lepiej chroniona. Jednak biskup nie może się kierować takimi samymi przesłankami, jak przełożeni świeccy i w wielu sytuacjach nie ma możliwości dociekania prawdy w sposób właściwy dla władz i instytucji świeckich. Tymczasem mnożą się naciski, by uczynić z biskupów donosicieli do władz świeckich.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "prof. Waldemar Chrostowski",
        "slug": "prof-waldemar-chrostowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/prof-waldemar-chrostowski"
      },
      "book": {
        "title": "Niech wasza mowa będzie; tak, tak, nie, nie",
        "slug": "niech-wasza-mowa-bedzie-tak-tak-nie-nie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/prof-waldemar-chrostowski/niech-wasza-mowa-bedzie-tak-tak-nie-nie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 245,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "kościół",
          "slug": "kosciol",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kosciol"
        },
        {
          "name": "duchowni",
          "slug": "duchowni",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchowni"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Waldemar_Chrostowski#Niech_wasza_mowa_b%C4%99dzie:_Tak,_tak,_nie,_nie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:48"
    },
    {
      "id": "423fc5eb-2001-435d-a38f-23d5c2813bbf",
      "slug": "bycie-ksiedzem-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/prof-waldemar-chrostowski/niech-wasza-mowa-bedzie-tak-tak-nie-nie/bycie-ksiedzem-jest",
      "text": "Bycie księdzem jest trudniejsze niż kiedykolwiek do tej pory.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "prof. Waldemar Chrostowski",
        "slug": "prof-waldemar-chrostowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/prof-waldemar-chrostowski"
      },
      "book": {
        "title": "Niech wasza mowa będzie; tak, tak, nie, nie",
        "slug": "niech-wasza-mowa-bedzie-tak-tak-nie-nie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/prof-waldemar-chrostowski/niech-wasza-mowa-bedzie-tak-tak-nie-nie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 405,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "duchowni",
          "slug": "duchowni",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchowni"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Waldemar_Chrostowski#Niech_wasza_mowa_b%C4%99dzie:_Tak,_tak,_nie,_nie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:48"
    },
    {
      "id": "df91a19e-22e2-4ff2-ab58-8e3e9f4f3cde",
      "slug": "mimo-braku-blizszych",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/waldemar-chrostowski/bog-biblia-mesjasz/mimo-braku-blizszych",
      "text": "Mimo braku bliższych kontaktów z duchownymi pragnienie, aby być księdzem, było silniejsze niż wszystko inne. Często marzyłem, że jestem z ludźmi i dla ludzi, że ich nauczam i prowadzę do Boga.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Waldemar Chrostowski",
        "slug": "waldemar-chrostowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/waldemar-chrostowski"
      },
      "book": {
        "title": "Bóg, Biblia, Mesjasz",
        "slug": "bog-biblia-mesjasz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/waldemar-chrostowski/bog-biblia-mesjasz"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 14,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "duchowni",
          "slug": "duchowni",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchowni"
        },
        {
          "name": "powołanie",
          "slug": "powolanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/powolanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Waldemar_Chrostowski#B%C3%B3g,_Biblia,_Mesjasz",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:47"
    },
    {
      "id": "a43dbd7c-967b-4133-bb17-d73ddc7d14cd",
      "slug": "bo-tak-widze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-tochman/wsciekly-pies/bo-tak-widze",
      "text": "Bo tak widzę rolę kapłana: być z ludźmi i dla ludzi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wojciech Tochman",
        "slug": "wojciech-tochman",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-tochman"
      },
      "book": {
        "title": "Wściekły pies",
        "slug": "wsciekly-pies",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-tochman/wsciekly-pies"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pomoc",
          "slug": "pomoc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pomoc"
        },
        {
          "name": "duchowni",
          "slug": "duchowni",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchowni"
        },
        {
          "name": "powołanie",
          "slug": "powolanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/powolanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/W%C5%9Bciek%C5%82y_pies#W%C5%9Bciek%C5%82y_pies",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:43"
    },
    {
      "id": "34606671-03b6-4bb7-8018-652c214b9e73",
      "slug": "mlody-czlowiek-wbity",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-tochman/wsciekly-pies/mlody-czlowiek-wbity",
      "text": "Młody człowiek, wbity w twardy system reguł, idzie z seminarium do parafii i widzi, że wszystko, czego go uczono, jest dalekie od życia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wojciech Tochman",
        "slug": "wojciech-tochman",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-tochman"
      },
      "book": {
        "title": "Wściekły pies",
        "slug": "wsciekly-pies",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-tochman/wsciekly-pies"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "rozczarowanie",
          "slug": "rozczarowanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rozczarowanie"
        },
        {
          "name": "duchowni",
          "slug": "duchowni",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchowni"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/W%C5%9Bciek%C5%82y_pies#W%C5%9Bciek%C5%82y_pies",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:43"
    },
    {
      "id": "244b8f15-f410-4b83-adac-b8ee79c7d203",
      "slug": "o-zaprawde-ciezki",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wieslaw-mysliwski/kamien-na-kamieniu/o-zaprawde-ciezki",
      "text": "O, zaprawdę ciężki to chleb całe życie pocieszać niepocieszonych, bezradnych, zbłąkanych. Ciężki i jakże gorzki. Trzeba być samemu jednym z nich, może nawet najbiedniejszym spośród biednych, zagubionym w niepewności tego i tamtego świata, a może i grzesznym jak oni, aby ta twoja pociecha nie była słowami, aby wspólna była wasza pociecha, jak wspólny jest wasz los. Zastanawiam się nieraz, czy w tych wszystkich nadziejach, co je w ludzkich sercach budziłem (…) sam dla siebie nie szukałem pocieszenia. Tylko że im dłużej człowiek innych pociesza tym go mniej znajduje dla siebie, tym gorzej zwątpieniem nasiąka.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wiesław Myśliwski",
        "slug": "wieslaw-mysliwski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wieslaw-mysliwski"
      },
      "book": {
        "title": "Kamień na kamieniu",
        "slug": "kamien-na-kamieniu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wieslaw-mysliwski/kamien-na-kamieniu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wątpliwości",
          "slug": "watpliwosci",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/watpliwosci"
        },
        {
          "name": "pocieszenie",
          "slug": "pocieszenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pocieszenie"
        },
        {
          "name": "duchowni",
          "slug": "duchowni",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchowni"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wies%C5%82aw_My%C5%9Bliwski#Kamie%C5%84_na_kamieniu_(1984)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:07"
    },
    {
      "id": "f340c6cb-d80e-4e7f-ac88-33f14d5e7e22",
      "slug": "do-pokornej-modlitwy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jacek-piekara/miecz-aniolow/do-pokornej-modlitwy",
      "text": "Do pokornej modlitwy nie są mi bowiem potrzebne kościoły, a imię Pańskie można równie dobrze wychwalać w każdym innym miejscu (a może i nawet dobrze to robić w miejscu maksymalnie odległym od najbliższego księdza…).",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jacek Piekara",
        "slug": "jacek-piekara",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jacek-piekara"
      },
      "book": {
        "title": "Miecz Aniołów",
        "slug": "miecz-aniolow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jacek-piekara/miecz-aniolow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 293,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiara",
          "slug": "wiara",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiara"
        },
        {
          "name": "modlitwa",
          "slug": "modlitwa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/modlitwa"
        },
        {
          "name": "duchowni",
          "slug": "duchowni",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchowni"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jacek_Piekara#Miecz_anio%C5%82%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:26"
    },
    {
      "id": "996d58c1-8da3-477a-bb45-77fd1f0146c7",
      "slug": "pan-bog-byl",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-cejrowski/gringo-wsrod-dzikich-plemion/pan-bog-byl",
      "text": "Pan Bóg był w dżungli i mieszkał z Indianami na długo zanim przyszli misjonarze. Był tam od stworzenia świata. Kto temu przeczy, podważa dogmaty wiary i nie nadaje się na misjonarza.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wojciech Cejrowski",
        "slug": "wojciech-cejrowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-cejrowski"
      },
      "book": {
        "title": "Gringo wśród dzikich plemion",
        "slug": "gringo-wsrod-dzikich-plemion",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-cejrowski/gringo-wsrod-dzikich-plemion"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "bóg",
          "slug": "bog",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bog"
        },
        {
          "name": "duchowni",
          "slug": "duchowni",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchowni"
        },
        {
          "name": "rdzenni Amerykanie",
          "slug": "rdzenni-amerykanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rdzenni-amerykanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Gringo_w%C5%9Br%C3%B3d_dzikich_plemion#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:52"
    },
    {
      "id": "5473e30b-8e99-4b8c-bb0d-df7fd9b55585",
      "slug": "bedziemy-musieli-upiec",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-cejrowski/gringo-wsrod-dzikich-plemion/bedziemy-musieli-upiec",
      "text": "– Będziemy musieli upiec węża (…) bo już nic innego nie mam. – Dzisiaj piątek – rzuciłem przekornie. – Nie szkodzi – odrzucił ksiądz – to był wąż wodny, więc da się to podciągnąć pod „dania rybne”.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wojciech Cejrowski",
        "slug": "wojciech-cejrowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-cejrowski"
      },
      "book": {
        "title": "Gringo wśród dzikich plemion",
        "slug": "gringo-wsrod-dzikich-plemion",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-cejrowski/gringo-wsrod-dzikich-plemion"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "jedzenie",
          "slug": "jedzenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/jedzenie"
        },
        {
          "name": "duchowni",
          "slug": "duchowni",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchowni"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Gringo_w%C5%9Br%C3%B3d_dzikich_plemion#B",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:52"
    },
    {
      "id": "bfbada26-9fb1-4adb-8dcb-2f7818383ef3",
      "slug": "nie-zbywa-w-koncu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/pius-x/pascendi-dominici-gregis-encyklika-papieza-piusa-x-o-pogladach-modernistow/nie-zbywa-w-koncu",
      "text": "Nie zbywa w końcu i na takich reformatorach, którzy idąc zbyt pochopnie za głosem wodzów protestanckich, życzą sobie, aby znieść św. celibat w kapłaństwie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Pius X",
        "slug": "pius-x",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/pius-x"
      },
      "book": {
        "title": "Pascendi dominici gregis. Encyklika papieża Piusa X o poglądach modernistów",
        "slug": "pascendi-dominici-gregis-encyklika-papieza-piusa-x-o-pogladach-modernistow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/pius-x/pascendi-dominici-gregis-encyklika-papieza-piusa-x-o-pogladach-modernistow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "duchowni",
          "slug": "duchowni",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchowni"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pius_X#Encyklika_Pascendi_dominici_gregis_o_zasadach_modernist%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:44"
    },
    {
      "id": "04c5a8eb-1458-45cd-a76d-16ff673cc595",
      "slug": "z-dala-z-dala",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/pius-x/pascendi-dominici-gregis-encyklika-papieza-piusa-x-o-pogladach-modernistow/z-dala-z-dala",
      "text": "Z dala, z dala od kapłaństwa niech będzie żądza nowości: pysznych i upartych Bóg nienawidzi!",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Pius X",
        "slug": "pius-x",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/pius-x"
      },
      "book": {
        "title": "Pascendi dominici gregis. Encyklika papieża Piusa X o poglądach modernistów",
        "slug": "pascendi-dominici-gregis-encyklika-papieza-piusa-x-o-pogladach-modernistow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/pius-x/pascendi-dominici-gregis-encyklika-papieza-piusa-x-o-pogladach-modernistow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pycha",
          "slug": "pycha",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pycha"
        },
        {
          "name": "upór",
          "slug": "upor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/upor"
        },
        {
          "name": "duchowni",
          "slug": "duchowni",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchowni"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pius_X#Encyklika_Pascendi_dominici_gregis_o_zasadach_modernist%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:44"
    },
    {
      "id": "faf48008-169f-4043-a517-b53d616d9c5b",
      "slug": "ja-mam-nadzieje",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lucy-maud-montgomery/wymarzony-dom-ani/ja-mam-nadzieje",
      "text": "– Ja mam nadzieję (...) że nikt nie zechce mnie nazwać \"siostrą, która nas opuściła\". Raz powiedziałam dobitnie moje zdanie na temat \"braci i sióstr\" pewnemu wędrownemu pastorowi, który przed pięciu laty miewał kazania w Glen. (...) Każdego nazywał bratem i siostrą. Miał doprawdy ogromną ilość krewnych. Pewnego wieczoru ni stąd, ni zowąd schwycił mnie za rękę i błagalnym tonem zapytał: \"Droga siostro Bryant, czy pani jest chrześcijanką?\". Zmierzyłam go od stóp do głów, a potem odpowiedziałam spokojnie: \"Jedyny brat, jakiego miałam, panie Fiske, został pochowany piętnaście lat temu, a od tego czasu nie adoptowałam nikogo na jego miejsce. A co do tego, czy jestem chrześcijanką, to powiem, że byłam nią już wówczas, kiedy pan jeszcze na czworakach po ziemi się czołgał\".",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Lucy Maud Montgomery",
        "slug": "lucy-maud-montgomery",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lucy-maud-montgomery"
      },
      "book": {
        "title": "Wymarzony dom Ani",
        "slug": "wymarzony-dom-ani",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lucy-maud-montgomery/wymarzony-dom-ani"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 216,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        },
        {
          "name": "duchowni",
          "slug": "duchowni",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchowni"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wymarzony_dom_Ani#Kornelia_Bryant",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:32"
    },
    {
      "id": "21e6ff5e-3470-499c-ad1f-66c3ce6f7fce",
      "slug": "habit-to-idealny",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/wojna-konca-swiata/habit-to-idealny",
      "text": "Habit to idealny glejt, wytrych otwierający wszystkie drzwi, niezawodny immunitet. Katolicki kapłan!",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Wojna końca świata",
        "slug": "wojna-konca-swiata",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/wojna-konca-swiata"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "duchowni",
          "slug": "duchowni",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchowni"
        },
        {
          "name": "bezkarność",
          "slug": "bezkarnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bezkarnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wojna_ko%C5%84ca_%C5%9Bwiata",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:59"
    },
    {
      "id": "b18b68c3-b9ba-4bdd-9377-089b82bd7285",
      "slug": "zakonnice-i-policjanci",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/raj-tuz-za-rogiem/zakonnice-i-policjanci",
      "text": "Zakonnice i policjanci, ręka w rękę, mieli usidlić biedotę, od samego dzieciństwa do późnej starości, a za pomocą modlitwy i kazania nauczyć ją uległości albo narzucić tę uległość siłą.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Raj tuż za rogiem",
        "slug": "raj-tuz-za-rogiem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/raj-tuz-za-rogiem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ubóstwo",
          "slug": "ubostwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ubostwo"
        },
        {
          "name": "posłuszeństwo",
          "slug": "posluszenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/posluszenstwo"
        },
        {
          "name": "policja",
          "slug": "policja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/policja"
        },
        {
          "name": "duchowni",
          "slug": "duchowni",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchowni"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Raj_tu%C5%BC_za_rogiem#Z",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:57"
    },
    {
      "id": "7437eb8f-9d16-4b0e-8d64-797d32d53833",
      "slug": "odwiedzila-wiele-kosciolow",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/raj-tuz-za-rogiem/odwiedzila-wiele-kosciolow",
      "text": "Odwiedziła wiele kościołów zapełnionych biednymi, sfanatyzowanymi ludźmi, którzy modlili się na klęczkach i z pokorą wysłuchiwali niemądrych kazań w duchu obskurantyzmu, jakie głosili księża rozpowszechniający poglądy, że biedni powinni przyjmować swój los z rezygnacją i podporządkować się bogatym.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Raj tuż za rogiem",
        "slug": "raj-tuz-za-rogiem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/raj-tuz-za-rogiem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ubóstwo",
          "slug": "ubostwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ubostwo"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        },
        {
          "name": "duchowni",
          "slug": "duchowni",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchowni"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Raj_tu%C5%BC_za_rogiem#O",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:57"
    },
    {
      "id": "57de6fa3-50fb-4db2-8afd-056af10182a7",
      "slug": "wszyscy-kaplani-zydowscy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/raj-tuz-za-rogiem/wszyscy-kaplani-zydowscy",
      "text": "Wszyscy kapłani – żydowscy, protestanccy i mahometańscy, ale przede wszystkim katoliccy – są sprzymierzeńcami bogatych i wyzyskiwaczy, ponieważ za pomocą głoszonych z ambony kazań utrzymują ludzi wyzyskiwanych w nastroju rezygnacji i obiecują im raj, a najważniejszą sprawą nie jest wcale ta nieprawdopodobna nagroda w niebie post mortem, bo przecież chodzi o wolne i sprawiedliwe społeczeństwo, które należy zbudować tu i teraz.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Raj tuż za rogiem",
        "slug": "raj-tuz-za-rogiem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/raj-tuz-za-rogiem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "sprawiedliwość",
          "slug": "sprawiedliwosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sprawiedliwosc"
        },
        {
          "name": "wyzysk",
          "slug": "wyzysk",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyzysk"
        },
        {
          "name": "duchowni",
          "slug": "duchowni",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchowni"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Raj_tu%C5%BC_za_rogiem#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:57"
    },
    {
      "id": "1464fee4-0f02-48e4-85be-1d8b97a73348",
      "slug": "ksieza-i-policjanci",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/raj-tuz-za-rogiem/ksieza-i-policjanci",
      "text": "Księża i policjanci zawsze kłamią.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Raj tuż za rogiem",
        "slug": "raj-tuz-za-rogiem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/raj-tuz-za-rogiem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "kłamstwo",
          "slug": "klamstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/klamstwo"
        },
        {
          "name": "policja",
          "slug": "policja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/policja"
        },
        {
          "name": "duchowni",
          "slug": "duchowni",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchowni"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Raj_tu%C5%BC_za_rogiem#K",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:57"
    },
    {
      "id": "43a052bd-3bd4-4cbe-88b5-0baf1f91b4fb",
      "slug": "ludzie-w-sutannach",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/swieto-kozla/ludzie-w-sutannach",
      "text": "Ludzie w sutannach przestaną konspirować tylko wtedy, gdy się przestraszą.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Święto Kozła",
        "slug": "swieto-kozla",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/swieto-kozla"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "kościół",
          "slug": "kosciol",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kosciol"
        },
        {
          "name": "duchowni",
          "slug": "duchowni",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchowni"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mario_Vargas_Llosa#%C5%9Awi%C4%99to_koz%C5%82a",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:55"
    },
    {
      "id": "88e32847-619d-4fd4-9b55-d7537de0f7ac",
      "slug": "czy-mozna-znalezc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-steinbeck/tortilla-flat/czy-mozna-znalezc",
      "text": "Czy można znaleźć większego ateistę od stojącego w rynsztoku księdza?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "John Steinbeck",
        "slug": "john-steinbeck",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-steinbeck"
      },
      "book": {
        "title": "Tortilla Flat",
        "slug": "tortilla-flat",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-steinbeck/tortilla-flat"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ironia",
          "slug": "ironia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ironia"
        },
        {
          "name": "ateizm",
          "slug": "ateizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ateizm"
        },
        {
          "name": "duchowni",
          "slug": "duchowni",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchowni"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/John_Steinbeck#Tortilla_Flat",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:52"
    },
    {
      "id": "ced7d022-e9f3-4fb1-a1c2-7dfbb070f4a0",
      "slug": "stawal-sie-wiec",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/victor-hugo/katedra-marii-panny-w-paryzu/stawal-sie-wiec",
      "text": "Stawał się więc coraz bardziej uczony, a zarazem – naturalnym biegiem rzeczy – coraz bardziej surowy jako ksiądz, coraz bardziej smutny jako człowiek.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Victor Hugo",
        "slug": "victor-hugo",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/victor-hugo"
      },
      "book": {
        "title": "Katedra Marii Panny w Paryżu",
        "slug": "katedra-marii-panny-w-paryzu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/victor-hugo/katedra-marii-panny-w-paryzu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiedza",
          "slug": "wiedza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiedza"
        },
        {
          "name": "smutek",
          "slug": "smutek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smutek"
        },
        {
          "name": "duchowni",
          "slug": "duchowni",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchowni"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Victor_Hugo#Katedra_Marii_Panny_w_Pary%C5%BCu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:08"
    },
    {
      "id": "1fcd555a-4669-4ce7-950d-8761c088020a",
      "slug": "ksieza-to-znani",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/sylvia-plath/szklany-klosz/ksieza-to-znani",
      "text": "Księża to znani plotkarze.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Sylvia Plath",
        "slug": "sylvia-plath",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/sylvia-plath"
      },
      "book": {
        "title": "Szklany klosz",
        "slug": "szklany-klosz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/sylvia-plath/szklany-klosz"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "plotki",
          "slug": "plotki",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/plotki"
        },
        {
          "name": "duchowni",
          "slug": "duchowni",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchowni"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Szklany_klosz",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:44"
    },
    {
      "id": "32e93f9d-15c8-4087-86e6-6de236a98fa3",
      "slug": "co-za-kazanie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/operetka/co-za-kazanie",
      "text": "Co za kazanie wygłosił nasz dhogi ksiądz phoboszcz ku czci naszego dhogiego Pana Boga, jak to dobrze, że nasz dhogi Bóg został uczczony przez naszego dhogiego księdza phoboszcza. Hosanna!",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Witold Gombrowicz",
        "slug": "witold-gombrowicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz"
      },
      "book": {
        "title": "Operetka",
        "slug": "operetka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/operetka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "bóg",
          "slug": "bog",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bog"
        },
        {
          "name": "ironia",
          "slug": "ironia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ironia"
        },
        {
          "name": "duchowni",
          "slug": "duchowni",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchowni"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Witold_Gombrowicz#Operetka",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:00"
    },
    {
      "id": "8c4c537c-ad4d-4e55-a569-aa00c8b3d393",
      "slug": "ksiadz-tez-czlowiek",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/dolina-issy/ksiadz-tez-czlowiek",
      "text": "Ksiądz też człowiek.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Czesław Miłosz",
        "slug": "czeslaw-milosz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz"
      },
      "book": {
        "title": "Dolina Issy",
        "slug": "dolina-issy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/dolina-issy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        },
        {
          "name": "duchowni",
          "slug": "duchowni",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchowni"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Dolina_Issy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:53"
    },
    {
      "id": "54119ac1-d4ea-4f0f-9eb4-2505274dab01",
      "slug": "swietym-cie-zwac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-kochanowski/fraszki/swietym-cie-zwac",
      "text": "Świętym cię zwać nie mogę; ojcem się nie wstydzę, Kiedy wielki kapłanie! syny twoje widzę.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jan Kochanowski",
        "slug": "jan-kochanowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-kochanowski"
      },
      "book": {
        "title": "Fraszki",
        "slug": "fraszki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-kochanowski/fraszki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 43,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "hipokryzja",
          "slug": "hipokryzja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hipokryzja"
        },
        {
          "name": "duchowni",
          "slug": "duchowni",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchowni"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jan_Kochanowski#Fraszki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:24"
    },
    {
      "id": "a52b815c-1b72-4cc9-80bb-0ccb667da008",
      "slug": "kaplan-nie-pragnie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/demian/kaplan-nie-pragnie",
      "text": "Kapłan nie pragnie nawracać, chce jedynie żyć pośród wiernych, pośród równych sobie, i stać się nosicielem i wyrazicielem tego uczucia, z którego kształtujemy naszych bogów.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Hermann Hesse",
        "slug": "hermann-hesse",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse"
      },
      "book": {
        "title": "Demian",
        "slug": "demian",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/demian"
      },
      "character": "Pistorius",
      "chapter": "Rozdział szósty, Walka Jakuba",
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiara",
          "slug": "wiara",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiara"
        },
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "duchowni",
          "slug": "duchowni",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchowni"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T13:23:07"
    }
  ]
}