{
  "type": "topic",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "name": "ciemność",
  "slug": "ciemnosc",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc",
  "heading": "Cytaty o ciemności",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc.md",
  "quotes_count": 58,
  "authors_count": 37,
  "parent": null,
  "children": [],
  "quotes": [
    {
      "id": "8a2869db-822c-4a8e-8906-d36d203cb645",
      "slug": "bo-kiedy-wychodzi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/margit-sandemo/polowanie-na-czarownice/bo-kiedy-wychodzi",
      "text": "(…) bo kiedy wychodzi się z ciemności, słońce wydaje się jeszcze jaśniejsze.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Margit Sandemo",
        "slug": "margit-sandemo",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/margit-sandemo"
      },
      "book": {
        "title": "Polowanie na czarownice",
        "slug": "polowanie-na-czarownice",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/margit-sandemo/polowanie-na-czarownice"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nadzieja",
          "slug": "nadzieja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nadzieja"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Polowanie_na_czarownice",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:41"
    },
    {
      "id": "77f1f23e-d2a5-47c5-a7ab-6084e1c90153",
      "slug": "mrok-nocy-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/bernhard-jaumann/godzina-szakala/mrok-nocy-nie",
      "text": "Mrok nocy nie ustąpi, kiedy zapalimy zimne ognie. Gdy tylko zgasną, robi się ciemniej niż przedtem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Bernhard Jaumann",
        "slug": "bernhard-jaumann",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/bernhard-jaumann"
      },
      "book": {
        "title": "Godzina szakala",
        "slug": "godzina-szakala",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/bernhard-jaumann/godzina-szakala"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 183,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "złudzenia",
          "slug": "zludzenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zludzenia"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Bernhard_Jaumann#Godzina_szakala",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:14"
    },
    {
      "id": "c791794d-b245-4740-9d69-f959c1029d6a",
      "slug": "czern-w-zrenicy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lars-gustafsson/smierc-pszczelarza/czern-w-zrenicy",
      "text": "Czerń w źrenicy jest identyczna z czernią między galaktykami.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Lars Gustafsson",
        "slug": "lars-gustafsson",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lars-gustafsson"
      },
      "book": {
        "title": "Śmierć pszczelarza",
        "slug": "smierc-pszczelarza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lars-gustafsson/smierc-pszczelarza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 138,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "kosmos",
          "slug": "kosmos",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kosmos"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Lars_Gustafsson#%C5%9Amier%C4%87_pszczelarza",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:13"
    },
    {
      "id": "a7357876-0930-43ac-acec-64fc7ee66018",
      "slug": "od-dluzszego-czasu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/italo-calvino/jesli-zimowa-noca-podrozny/od-dluzszego-czasu",
      "text": "Od dłuższego czasu staram się ograniczyć obecność ciemności w moim życiu (…) w świetle dziennym, w tej jasności rozlanej, bladej i niemal pozbawionej cienia dostrzegam mrok bardziej nieprzenikniony od mroku nocy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Italo Calvino",
        "slug": "italo-calvino",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/italo-calvino"
      },
      "book": {
        "title": "Jeśli zimową nocą podróżny",
        "slug": "jesli-zimowa-noca-podrozny",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/italo-calvino/jesli-zimowa-noca-podrozny"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Je%C5%9Bli_zimow%C4%85_noc%C4%85_podr%C3%B3%C5%BCny",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:02"
    },
    {
      "id": "66d9de70-23b6-4f81-a448-430ebcfcd35c",
      "slug": "w-calym-wszechswiecie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fannie-flagg/wciaz-o-tobie-snie/w-calym-wszechswiecie",
      "text": "W całym wszechświecie nie ma dość mroku, by przyćmić światło świecy!",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Fannie Flagg",
        "slug": "fannie-flagg",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fannie-flagg"
      },
      "book": {
        "title": "Wciąż o tobie śnię",
        "slug": "wciaz-o-tobie-snie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fannie-flagg/wciaz-o-tobie-snie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nadzieja",
          "slug": "nadzieja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nadzieja"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Fannie_Flagg#Wci%C4%85%C5%BC_o_tobie_%C5%9Bni%C4%99",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:14"
    },
    {
      "id": "49193d37-b450-4cd9-8c70-dc6781f03ca0",
      "slug": "najczarniejsza-godzina-przychodzi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/nicholas-evans/zaklinacz-koni/najczarniejsza-godzina-przychodzi",
      "text": "Najczarniejsza godzina przychodzi przed świtem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Nicholas Evans",
        "slug": "nicholas-evans",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/nicholas-evans"
      },
      "book": {
        "title": "Zaklinacz koni",
        "slug": "zaklinacz-koni",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/nicholas-evans/zaklinacz-koni"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nadzieja",
          "slug": "nadzieja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nadzieja"
        },
        {
          "name": "przysłowia",
          "slug": "przyslowia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyslowia"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Nicholas_Evans#Zaklinacz_koni",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:08"
    },
    {
      "id": "fcdd076e-3dc8-420e-a171-7727bc240ace",
      "slug": "ciemnosc-rozwiazuje-wszystko",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-odonohue/anam-cara-duchowa-madrosc-celtyckiego-swiata/ciemnosc-rozwiazuje-wszystko",
      "text": "Ciemność rozwiązuje wszystko: nie ma tu starań o to, by być kimś i robić wrażenie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "John O’Donohue",
        "slug": "john-odonohue",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-odonohue"
      },
      "book": {
        "title": "Anam Cara. Duchowa mądrość celtyckiego świata",
        "slug": "anam-cara-duchowa-madrosc-celtyckiego-swiata",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-odonohue/anam-cara-duchowa-madrosc-celtyckiego-swiata"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "spokój",
          "slug": "spokoj",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spokoj"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "autoprezentacja",
          "slug": "autoprezentacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/autoprezentacja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Anam_Cara",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:03"
    },
    {
      "id": "225453c1-b39a-41b2-9ec8-e658eed4b67e",
      "slug": "czasami-tylko-przechodzac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/matthew-pearl/klub-dantego/czasami-tylko-przechodzac",
      "text": "Czasami tylko przechodząc przez najmroczniejszą ciemność znajdujemy światło.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Matthew Pearl",
        "slug": "matthew-pearl",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/matthew-pearl"
      },
      "book": {
        "title": "Klub Dantego",
        "slug": "klub-dantego",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/matthew-pearl/klub-dantego"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nadzieja",
          "slug": "nadzieja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nadzieja"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Matthew_Pearl#Klub_Dantego",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:21"
    },
    {
      "id": "e98b8acf-a88e-410f-98ad-4c088bfbc517",
      "slug": "na-swiecie-zawsze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jodi-picoult/przemiana/na-swiecie-zawsze",
      "text": "Na świecie zawsze będzie wiele zła i ignorancji. Ale światło zawsze zwycięży ciemności. Możesz rozjaśnić ogniem mrok, ale nie przesłonisz mrokiem ognia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jodi Picoult",
        "slug": "jodi-picoult",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jodi-picoult"
      },
      "book": {
        "title": "Przemiana",
        "slug": "przemiana",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jodi-picoult/przemiana"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zło",
          "slug": "zlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zlo"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Przemiana",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:40"
    },
    {
      "id": "6feef6e6-ae38-41dc-bdd1-0091e1516195",
      "slug": "czul-ze-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jean-christophe-grange/purpurowe-rzeki/czul-ze-nie",
      "text": "Czuł, że nie ma takiego słońca, które zdałoby rozświetlić ciemności ogarniające jego serce.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jean-Christophe Grangé",
        "slug": "jean-christophe-grange",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jean-christophe-grange"
      },
      "book": {
        "title": "Purpurowe rzeki",
        "slug": "purpurowe-rzeki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jean-christophe-grange/purpurowe-rzeki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "smutek",
          "slug": "smutek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smutek"
        },
        {
          "name": "rozpacz",
          "slug": "rozpacz",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rozpacz"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jean-Christophe_Grang%C3%A9#Purpurowe_rzeki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:20"
    },
    {
      "id": "1213be9f-37e1-4e97-b4a0-51737d0bd64c",
      "slug": "kiedys-istniala-wyrazna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/sarah-dessen/posluchaj-mnie/kiedys-istniala-wyrazna",
      "text": "Kiedyś istniała wyraźna różnica między światłem a ciemnością. Światło było dobre, ciemność zła. Teraz ta różnica się zatarła. Ciemność była tajemnicą i wzbudzała strach, ale bałam się również światła. W świetle czułam się bezbronna. Kiedy zamykałam oczy, widziałam ciemność, która przypominała o mrocznej tajemnicy. Kiedy je otwierałam, za każdym razem widziałam świat, który nie miał pojęcia, co się wydarzyło tamtej nocy. Przeraźliwe jaskrawy i nieuchronny.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Sarah Dessen",
        "slug": "sarah-dessen",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/sarah-dessen"
      },
      "book": {
        "title": "Posłuchaj mnie...",
        "slug": "posluchaj-mnie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/sarah-dessen/posluchaj-mnie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pos%C5%82uchaj_mnie...",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:10"
    },
    {
      "id": "524c24cd-7a80-4ecf-950f-0236538d09ed",
      "slug": "zanim-cie-poznalem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephenie-meyer/ksiezyc-w-nowiu/zanim-cie-poznalem",
      "text": "– Zanim cię poznałem, Bello, moje życie przypominało bezksiężycową noc. Mrok rozpraszały jedynie nieliczne gwiazdy przyjaźni i rozsądku. A potem pojawiłaś się ty. Przecięłaś to ciemne niebo niczym meteor. Nagle wszystko nabrało barw i sensu. Kiedy znikłaś, kiedy meteor skrył się za horyzontem, znów zapanowały ciemności. Otoczyła mnie czerń. Nic się nie zmieniło, poza tym, że twoje światło mnie poraziło. Nie widziałem już gwiazd. Wszystko straciło sens.\n\nChciałam mu wierzyć. Tyle że opisał, jak wyglądał mój świat bez niego, a nie na odwrót.\n\n– Kiedyś twoje oczy przyzwyczają się do ciemności – wymamrotałam.\n\n– W tym cały problem – jakoś im to nie wychodzi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephenie Meyer",
        "slug": "stephenie-meyer",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephenie-meyer"
      },
      "book": {
        "title": "Księżyc w nowiu",
        "slug": "ksiezyc-w-nowiu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephenie-meyer/ksiezyc-w-nowiu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "tęsknota",
          "slug": "tesknota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tesknota"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ksi%C4%99%C5%BCyc_w_nowiu#23._Prawda",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:38"
    },
    {
      "id": "da24610b-28e2-44bd-bd4d-3ae3690b9cd4",
      "slug": "lubie-noc-gdyby",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephenie-meyer/zmierzch/lubie-noc-gdyby",
      "text": "– Lubię noc. Gdyby nie ciemność, nigdy nie zobaczylibyśmy gwiazd.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephenie Meyer",
        "slug": "stephenie-meyer",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephenie-meyer"
      },
      "book": {
        "title": "Zmierzch",
        "slug": "zmierzch",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephenie-meyer/zmierzch"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "noc",
          "slug": "noc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/noc"
        },
        {
          "name": "gwiazdy",
          "slug": "gwiazdy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/gwiazdy"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zmierzch_(powie%C5%9B%C4%87)#11._Komplikacje",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:31"
    },
    {
      "id": "0d7219d8-4cf6-4c7f-8f6b-cbfb24b37d4b",
      "slug": "swiat-naprawde-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/bieguni/swiat-naprawde-jest",
      "text": "Świat naprawdę jest ciemny, prawie czarny. Nieruchomy i zimny.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Olga Tokarczuk",
        "slug": "olga-tokarczuk",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk"
      },
      "book": {
        "title": "Bieguni",
        "slug": "bieguni",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/bieguni"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Bieguni",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:20"
    },
    {
      "id": "4b631f52-2d7e-448c-9105-5dcc5ea05616",
      "slug": "ogien-jest-zdradziecki",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-scott-bakker/wojownik-prorok/ogien-jest-zdradziecki",
      "text": "Ogień jest zdradziecki, rozświetla mały krąg, poprzez zaciemnienie całego świata.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Richard Scott Bakker",
        "slug": "richard-scott-bakker",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-scott-bakker"
      },
      "book": {
        "title": "Wojownik-Prorok",
        "slug": "wojownik-prorok",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-scott-bakker/wojownik-prorok"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wojownik-Prorok#Rozdzia%C5%82_4",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:16"
    },
    {
      "id": "20a25bea-a25a-4ff5-b253-b3e9cce4a504",
      "slug": "ciemnosc-jest-nieostrozna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/renata-serelyte/imie-w-ciemnosci/ciemnosc-jest-nieostrozna",
      "text": "Ciemność jest nieostrożna i zostawia po sobie mnóstwo niechlujnych dowodów rzeczowych oraz niemych świadków, jeszcze nigdy nie przyłapano jej na gorącym uczynku. Prawdziwe motywy jej przestępstw nigdy nie zostają wyjaśnione; ciemność przypomina maniaka, który nie miał ani rodziców, ani dzieciństwa, dlatego sądowym psychiatrom i adwokatom brak punktów zaczepienia. Ciemność – to aksamitne okładki akt sądowych, ich miękkie, ale nie ciepłe dotknięcie odczuwalne jest, aż po ostatnia stronę.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Renata Šerelytė",
        "slug": "renata-serelyte",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/renata-serelyte"
      },
      "book": {
        "title": "Imię w ciemności",
        "slug": "imie-w-ciemnosci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/renata-serelyte/imie-w-ciemnosci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Renata_%C5%A0erelyt%C4%97#Imi%C4%99_w_ciemno%C5%9Bci",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:58"
    },
    {
      "id": "8a798eb5-dfd8-4f59-9d6e-ddcde1b46cf3",
      "slug": "odglosy-dobiegajace-z-ciemnosci",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/trzynasta-dama/odglosy-dobiegajace-z-ciemnosci",
      "text": "Odgłosy dobiegające z ciemności są niebezpieczne.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "José Carlos Somoza",
        "slug": "jose-carlos-somoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza"
      },
      "book": {
        "title": "Trzynasta dama",
        "slug": "trzynasta-dama",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/trzynasta-dama"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Trzynasta_dama",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:28"
    },
    {
      "id": "f6e90edb-7e5b-4654-8da1-c4ae90d69198",
      "slug": "ciemnosc-jest-okrutna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/klara-i-polmrok/ciemnosc-jest-okrutna",
      "text": "Ciemność jest okrutna. (…) Ciemność jest nieludzka.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "José Carlos Somoza",
        "slug": "jose-carlos-somoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza"
      },
      "book": {
        "title": "Klara i półmrok",
        "slug": "klara-i-polmrok",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/klara-i-polmrok"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "okrucieństwo",
          "slug": "okrucienstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/okrucienstwo"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Klara_i_p%C3%B3%C5%82mrok",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:27"
    },
    {
      "id": "b7a093c9-b087-492d-9667-221a91973cf5",
      "slug": "cien-jest-dowodem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-terakowska/ono/cien-jest-dowodem",
      "text": "Cień jest dowodem na to, że istnieje światło.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dorota Terakowska",
        "slug": "dorota-terakowska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-terakowska"
      },
      "book": {
        "title": "Ono",
        "slug": "ono",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-terakowska/ono"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Dorota_Terakowska#Ono",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:10"
    },
    {
      "id": "3ef50a76-36a4-4e0a-938c-474f116a0445",
      "slug": "przed-switem-zawsze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dan-brown/zaginiony-symbol/przed-switem-zawsze",
      "text": "Przed świtem zawsze jest najciemniej.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dan Brown",
        "slug": "dan-brown",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dan-brown"
      },
      "book": {
        "title": "Zaginiony symbol",
        "slug": "zaginiony-symbol",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dan-brown/zaginiony-symbol"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nadzieja",
          "slug": "nadzieja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nadzieja"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Dan_Brown#Zaginiony_symbol_(2009)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:31"
    },
    {
      "id": "02bc7e7c-4b7d-4089-b556-a2a99c765198",
      "slug": "opowiesc-byla-jak",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anne-rice/wampir-lestat/opowiesc-byla-jak",
      "text": "Opowieść była jak ciemność, która eksploduje, ciemność, która zapada po wybuchu, a jej piękno było jak poświata tlących się węgielków dających tylko tyle światła, ile trzeba, aby się zorientować, jak nieprzeniknione ciemności panują wokoło.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Anne Rice",
        "slug": "anne-rice",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anne-rice"
      },
      "book": {
        "title": "Wampir Lestat",
        "slug": "wampir-lestat",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anne-rice/wampir-lestat"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "piękno",
          "slug": "piekno",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/piekno"
        },
        {
          "name": "opowiadanie historii",
          "slug": "opowiadanie-historii",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/opowiadanie-historii"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Anne_Rice#Wampir_Lestat",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:14"
    },
    {
      "id": "db40978b-4788-4cec-a300-9a3564096772",
      "slug": "w-ciemnosci-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-r-r-martin/starcie-krolow/w-ciemnosci-nie",
      "text": "W ciemności nie ma cieni. One są sługami światła, dziećmi ognia. Najjaśniejszy płomień rzuca najgłębsze cienie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "George R. R. Martin",
        "slug": "george-r-r-martin",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-r-r-martin"
      },
      "book": {
        "title": "Starcie królów",
        "slug": "starcie-krolow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-r-r-martin/starcie-krolow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 564,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Starcie_kr%C3%B3l%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:09"
    },
    {
      "id": "1ad43f2c-9171-4ec4-845e-8aba9d32904c",
      "slug": "swiatlo-nie-moze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-r-r-martin/starcie-krolow/swiatlo-nie-moze",
      "text": "Światło nie może być sprzymierzeńcem ciemności.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "George R. R. Martin",
        "slug": "george-r-r-martin",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-r-r-martin"
      },
      "book": {
        "title": "Starcie królów",
        "slug": "starcie-krolow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-r-r-martin/starcie-krolow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 29,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Starcie_kr%C3%B3l%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:09"
    },
    {
      "id": "02d5105e-5d84-431c-847d-e824f467ddd3",
      "slug": "zeby-dotrzec-na-polnoc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-r-r-martin/starcie-krolow/zeby-dotrzec-na-polnoc",
      "text": "Żeby dotrzeć na północ, trzeba zmierzać na południe. Żeby znaleźć się na zachodzie, powinno się podążać na wschód. Żeby iść naprzód, należy się cofać, a żeby dotknąć światła, musi się przejść przez cień.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "George R. R. Martin",
        "slug": "george-r-r-martin",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-r-r-martin"
      },
      "book": {
        "title": "Starcie królów",
        "slug": "starcie-krolow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-r-r-martin/starcie-krolow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 528,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Starcie_kr%C3%B3l%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:09"
    },
    {
      "id": "b082ca15-89bb-499c-98bc-34c05022844c",
      "slug": "ciemnosc-rodzi-niezliczone",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dean-koontz/predkosc/ciemnosc-rodzi-niezliczone",
      "text": "Ciemność rodzi niezliczone obawy, ale prawdą jest również (...) że ciemność przypomina nam o tym, co jasne.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dean Koontz",
        "slug": "dean-koontz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dean-koontz"
      },
      "book": {
        "title": "Prędkość",
        "slug": "predkosc",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dean-koontz/predkosc"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pr%C4%99dko%C5%9B%C4%87",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:21"
    },
    {
      "id": "3b10f99d-be5b-4595-b01a-d191a9cf19d5",
      "slug": "staczajaca-sie-w-otchlan",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dean-koontz/ostatnie-drzwi-przed-niebem/staczajaca-sie-w-otchlan",
      "text": "Staczająca się w otchłań cywilizacja często uważa, że ten upadek jest podniecający i jest zachwycona tym, co obiecuje głębia. Ludzie często uważają ciemność za romantyczną i nie dostrzegają najstraszniejszej okropności, która czeka na dnie, w najgłębszej czerni. Dlatego odpychają wyciągniętą rękę, choćby podsuwano ją w dobrej woli, i zdarza się, że zabijają niedoszłych dobroczyńców.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dean Koontz",
        "slug": "dean-koontz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dean-koontz"
      },
      "book": {
        "title": "Ostatnie drzwi przed niebem",
        "slug": "ostatnie-drzwi-przed-niebem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dean-koontz/ostatnie-drzwi-przed-niebem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cywilizacja",
          "slug": "cywilizacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cywilizacja"
        },
        {
          "name": "pomoc",
          "slug": "pomoc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pomoc"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Dean_Koontz#Ostatnie_drzwi_przed_niebem_(2001)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:21"
    },
    {
      "id": "61aae524-9823-4c3b-8763-2fcbb03f38d0",
      "slug": "w-nieszczesciu-i-rozpaczy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dean-koontz/grom/w-nieszczesciu-i-rozpaczy",
      "text": "W nieszczęściu i rozpaczy, kiedy wydaje się, że zapadnie wieczna noc, nadzieja spływa wraz z uświadomieniem, że towarzyszem nocy jest dzień, że ciemności zawsze ustępują przed światłem, a śmierć rządzi tylko połową stworzonego świata, życie zaś drugą połową.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dean Koontz",
        "slug": "dean-koontz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dean-koontz"
      },
      "book": {
        "title": "Grom",
        "slug": "grom",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dean-koontz/grom"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nadzieja",
          "slug": "nadzieja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nadzieja"
        },
        {
          "name": "rozpacz",
          "slug": "rozpacz",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rozpacz"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Dean_Koontz#Grom_(1988)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:20"
    },
    {
      "id": "64965837-b8b0-4f4c-9d4b-71717def54b3",
      "slug": "to-najlepsza-rzecz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dean-koontz/braciszek-odd/to-najlepsza-rzecz",
      "text": "To najlepsza rzecz, jaką możemy robić jeden dla drugiego: zmniejszać ciemność.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dean Koontz",
        "slug": "dean-koontz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dean-koontz"
      },
      "book": {
        "title": "Braciszek Odd",
        "slug": "braciszek-odd",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dean-koontz/braciszek-odd"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "dobroć",
          "slug": "dobroc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dobroc"
        },
        {
          "name": "pomoc",
          "slug": "pomoc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pomoc"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Dean_Koontz#Braciszek_Odd_(2006)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:19"
    },
    {
      "id": "2d2f8d39-741f-456e-a7d3-a7c16ee1253e",
      "slug": "w-mroku-kazde",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-terakowska/tam-gdzie-spadaja-anioly/w-mroku-kazde",
      "text": "W mroku każde światło jaśnieje.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dorota Terakowska",
        "slug": "dorota-terakowska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-terakowska"
      },
      "book": {
        "title": "Tam gdzie spadają Anioły",
        "slug": "tam-gdzie-spadaja-anioly",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-terakowska/tam-gdzie-spadaja-anioly"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nadzieja",
          "slug": "nadzieja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nadzieja"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Tam,_gdzie_spadaj%C4%85_anio%C5%82y",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:18"
    },
    {
      "id": "c8e7ebb7-739d-4eac-9d00-ac795cf3f15b",
      "slug": "jezeli-naprawde-chce",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/tancz-tancz-tancz/jezeli-naprawde-chce",
      "text": "Jeżeli naprawdę chce się coś zobaczyć, widać nawet w zupełnej ciemności.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Haruki Murakami",
        "slug": "haruki-murakami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami"
      },
      "book": {
        "title": "Tańcz, tańcz, tańcz",
        "slug": "tancz-tancz-tancz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/tancz-tancz-tancz"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "siła woli",
          "slug": "sila-woli",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sila-woli"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ta%C5%84cz,_ta%C5%84cz,_ta%C5%84cz#J",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:12"
    },
    {
      "id": "a6e1e8a7-62ba-4a5e-96e5-86b9c9a1481a",
      "slug": "nie-wolno-myslec",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/tancz-tancz-tancz/nie-wolno-myslec",
      "text": "Nie wolno myśleć o złych rzeczach w ciemnych miejscach.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Haruki Murakami",
        "slug": "haruki-murakami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami"
      },
      "book": {
        "title": "Tańcz, tańcz, tańcz",
        "slug": "tancz-tancz-tancz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/tancz-tancz-tancz"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "myślenie",
          "slug": "myslenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/myslenie"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "rady",
          "slug": "rady",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rady"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ta%C5%84cz,_ta%C5%84cz,_ta%C5%84cz#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:12"
    },
    {
      "id": "5f924d93-d428-4d2d-82cf-6bce6da45aec",
      "slug": "ciemnosc-bez-wzgledu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/tancz-tancz-tancz/ciemnosc-bez-wzgledu",
      "text": "Ciemność bez względu na powód swego istnienia, jest straszna i przerażająca. Pochłania człowieka dokładnie, wykrzywia jego istnienie, rozrywa i niweczy. Kto czuje się bezpieczny w absolutnej ciemności? Kto wierzy w potrzebę istnienia ciemności? W ciemności wszystko łatwo się wygina, przekręca, znika. I pustka będąca istotą ciemności wszystko pochłania.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Haruki Murakami",
        "slug": "haruki-murakami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami"
      },
      "book": {
        "title": "Tańcz, tańcz, tańcz",
        "slug": "tancz-tancz-tancz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/tancz-tancz-tancz"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "pustka",
          "slug": "pustka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pustka"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ta%C5%84cz,_ta%C5%84cz,_ta%C5%84cz#C",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:12"
    },
    {
      "id": "49a04bc1-11a4-4f08-aad5-a38a5e653e2b",
      "slug": "i-nie-rozumiejac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kronika-ptaka-nakrecacza/i-nie-rozumiejac",
      "text": "I nie rozumiejąc tego, jak zbudowany jest świat, umierają, błądząc w ciemnościach, poszukując wyjścia, jakby zagubieni w głębi lasu czy na dnie głębokiej studni, ponieważ nie rozumieją zasad, na jakich wszystko się opiera (…) Dlatego nie mogą wydostać się z ciemności.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Haruki Murakami",
        "slug": "haruki-murakami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami"
      },
      "book": {
        "title": "Kronika ptaka nakręcacza",
        "slug": "kronika-ptaka-nakrecacza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kronika-ptaka-nakrecacza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 245,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ignorancja",
          "slug": "ignorancja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ignorancja"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "zagubienie",
          "slug": "zagubienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zagubienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kronika_ptaka_nakr%C4%99cacza",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:08"
    },
    {
      "id": "bd4d9a9b-d0ed-4e22-b98d-7de86df98bf5",
      "slug": "swiat-dziwow-to-inaczej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kafka-nad-morzem/swiat-dziwow-to-inaczej",
      "text": "Świat dziwów to inaczej ciemność naszych serc.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Haruki Murakami",
        "slug": "haruki-murakami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami"
      },
      "book": {
        "title": "Kafka nad morzem",
        "slug": "kafka-nad-morzem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kafka-nad-morzem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "życie wewnętrzne",
          "slug": "zycie-wewnetrzne",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie-wewnetrzne"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kafka_nad_morzem#%C5%9A",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:06"
    },
    {
      "id": "21c1ac06-89e4-4006-9f86-0431b749d0ad",
      "slug": "ciemnosc-jest-cierpieniem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/david-hume/badania-dotyczace-rozumu-ludzkiego/ciemnosc-jest-cierpieniem",
      "text": "Ciemność jest cierpieniem umysłu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "David Hume",
        "slug": "david-hume",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/david-hume"
      },
      "book": {
        "title": "Badania dotyczące rozumu ludzkiego",
        "slug": "badania-dotyczace-rozumu-ludzkiego",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/david-hume/badania-dotyczace-rozumu-ludzkiego"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/David_Hume#Badania_dotycz%C4%85ce_rozumu_ludzkiego_(1748)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:42"
    },
    {
      "id": "0f668e9f-c0fc-43ae-b540-d0913ee8ef4e",
      "slug": "wie-pan-panie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lucy-maud-montgomery/wymarzony-dom-ani/wie-pan-panie",
      "text": "– Wie pan, panie kapitanie, że ja nie lubię iść z latarką. Zawsze mam dziwne wrażenie, że poza kręgami jej światła, na samym brzegu, gdzie zaczynają się ciemności, jestem otoczona ponurymi stworami, które spoza cienia spoglądają na mnie nieprzyjaznym wzrokiem. Od dzieciństwa zachowało się we mnie to wrażenie. Jaka jest jego przyczyna? Nigdy natomiast nie odczuwam tego, gdy idę w ciemności. Nie boję się wcale, jak mnie ona za wszech stron otacza.\n\n– Ja mam po trochu to samo uczucie – przyznał kapitan. – Mam wrażenie, że ciemność jest naszym przyjacielem, jak długo nas otacza. Ale z chwilą kiedy ją oddalamy od siebie, oddzielamy się od niej, że tak powiem, światłem latarki, wówczas staje się wroga.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Lucy Maud Montgomery",
        "slug": "lucy-maud-montgomery",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lucy-maud-montgomery"
      },
      "book": {
        "title": "Wymarzony dom Ani",
        "slug": "wymarzony-dom-ani",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lucy-maud-montgomery/wymarzony-dom-ani"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 118,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wymarzony_dom_Ani#Inne_cytaty",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:32"
    },
    {
      "id": "a451ebab-6fea-424d-867b-69f5a65f6a0c",
      "slug": "nie-zapalajmy-jeszcze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lucy-maud-montgomery/ania-z-szumiacych-topoli/nie-zapalajmy-jeszcze",
      "text": "– Nie zapalajmy jeszcze światła – prosiła Hazel, na co Ania chętnie przystała.\n\n– Dobrze... Przyjemnie jest oswoić ciemność. Z chwilą, gdy zapala się światło, ciemność przestaje być naszym przyjacielem... Srodze dotknięta, rzuca nam wrogie spojrzenia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Lucy Maud Montgomery",
        "slug": "lucy-maud-montgomery",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lucy-maud-montgomery"
      },
      "book": {
        "title": "Ania z Szumiących Topoli",
        "slug": "ania-z-szumiacych-topoli",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lucy-maud-montgomery/ania-z-szumiacych-topoli"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 240,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ania_z_Szumi%C4%85cych_Topoli#Inne_cytaty",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:31"
    },
    {
      "id": "60bb0842-07dd-49bb-84db-05af8a0b61fd",
      "slug": "bylismy-teraz-w-tej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/louis-ferdinand-celine/podroz-do-kresu-nocy/bylismy-teraz-w-tej",
      "text": "Byliśmy teraz w tej samej podróży. Proboszcz nauczy się chodzić w mroku jak my, jak inni. Potykał się jeszcze. Pytał mnie, co powinien robić żeby nie upaść. Dojdzie się do kresu razem i wówczas będzie wiadomo, czego się szukało w przygodzie. Życie to jest właśnie to, trochę światła kończącego się w mroku.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Louis-Ferdinand Céline",
        "slug": "louis-ferdinand-celine",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/louis-ferdinand-celine"
      },
      "book": {
        "title": "Podróż do kresu nocy",
        "slug": "podroz-do-kresu-nocy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/louis-ferdinand-celine/podroz-do-kresu-nocy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Podr%C3%B3%C5%BC_do_kresu_nocy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:03"
    },
    {
      "id": "c655972f-b2a0-4893-b0a3-d68666d7f07f",
      "slug": "ja-tak-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/izabela-sowa/cierpkosc-wisni/ja-tak-sie",
      "text": "Ja tak się boję ciemności, że jak myję twarz, to najpierw zamykam jedno oko i namydlam połowę, spłukuję i dopiero zabieram się do drugiej.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Izabela Sowa",
        "slug": "izabela-sowa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/izabela-sowa"
      },
      "book": {
        "title": "Cierpkość wiśni",
        "slug": "cierpkosc-wisni",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/izabela-sowa/cierpkosc-wisni"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Cierpko%C5%9B%C4%87_wi%C5%9Bni#J",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:28"
    },
    {
      "id": "cbe14d2c-2653-4551-b0d4-47908152ab3f",
      "slug": "bog-i-niebo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/joyland/bog-i-niebo",
      "text": "Bóg i niebo przetrwali może cztery lata dłużej niż Wróżka Zębuszka. Myślę, że jest tylko ciemność. Bez myśli, bez pamięci, bez miłości. Tylko ciemność. Nicość.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephen King",
        "slug": "stephen-king",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king"
      },
      "book": {
        "title": "Joyland",
        "slug": "joyland",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/joyland"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "ateizm",
          "slug": "ateizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ateizm"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Joyland#Annie_Ross",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:16"
    },
    {
      "id": "c600fcf2-d5a1-49cd-a55d-7f288ab76e6f",
      "slug": "w-ciagu-dnia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/gra-geralda/w-ciagu-dnia",
      "text": "W ciągu dnia prawie nigdy nie zagrażają nam duchy, demony, ani żywe trupy; zwykle są one niegroźne także w nocy, jeśli przebywamy w towarzystwie innych ludzi, ale kiedy zostajemy sami w ciemności, przestają obowiązywać jakiekolwiek reguły. Mężczyźni i kobiety są w mroku jak otwarte drzwi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephen King",
        "slug": "stephen-king",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king"
      },
      "book": {
        "title": "Gra Geralda",
        "slug": "gra-geralda",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/gra-geralda"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "noc",
          "slug": "noc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/noc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Gra_Geralda",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:15"
    },
    {
      "id": "70434221-b34c-4e89-87bc-c1067f4e4e08",
      "slug": "ludzki-umysl-to-tylko",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/gra-geralda/ludzki-umysl-to-tylko",
      "text": "Ludzki umysł to tylko cmentarz położony w czarnej pustej kotlinie, po której dnie pełzają niesamowite gady.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephen King",
        "slug": "stephen-king",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king"
      },
      "book": {
        "title": "Gra Geralda",
        "slug": "gra-geralda",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/gra-geralda"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "myślenie",
          "slug": "myslenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/myslenie"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Gra_Geralda",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:15"
    },
    {
      "id": "687157cd-5f24-4caf-81eb-f98517a981d6",
      "slug": "widzenie-jest-wyznaczone",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/nieznosna-lekkosc-bytu/widzenie-jest-wyznaczone",
      "text": "Widzenie jest wyznaczone dwiema granicami: silnym, oślepiającym światłem i totalną ciemnością.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Milan Kundera",
        "slug": "milan-kundera",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera"
      },
      "book": {
        "title": "Nieznośna lekkość bytu",
        "slug": "nieznosna-lekkosc-bytu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/nieznosna-lekkosc-bytu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Niezno%C5%9Bna_lekko%C5%9B%C4%87_bytu#Cz%C4%99%C5%9B%C4%87_III_%E2%80%93_Niezrozumiane_s%C5%82owa",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:42"
    },
    {
      "id": "7b313a60-e5de-445a-ba35-ca1ae06b7092",
      "slug": "musze-kopac-ciemnosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-carroll/poza-cisza/musze-kopac-ciemnosc",
      "text": "Muszę kopać ciemność, aż zbroczy ją światło dnia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jonathan Carroll",
        "slug": "jonathan-carroll",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-carroll"
      },
      "book": {
        "title": "Poza ciszą",
        "slug": "poza-cisza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-carroll/poza-cisza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nadzieja",
          "slug": "nadzieja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nadzieja"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Poza_cisz%C4%85",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:05"
    },
    {
      "id": "eb5f19f8-3181-4885-bd6d-9791cecfbb67",
      "slug": "w-ciemnosci-rzeczy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka/w-ciemnosci-rzeczy",
      "text": "W ciemności rzeczy nie zmieniają kształtu ani miejsca, po prostu tylko ich nie widzimy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Arturo Pérez-Reverte",
        "slug": "arturo-perez-reverte",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte"
      },
      "book": {
        "title": "Szachownica flamandzka",
        "slug": "szachownica-flamandzka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Szachownica_flamandzka",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:53"
    },
    {
      "id": "4c36529a-1472-4017-99bb-2f5a674b79f1",
      "slug": "ciemnosc-jest-sojusznikiem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/daniel-defoe/przypadki-robinsona-crusoe/ciemnosc-jest-sojusznikiem",
      "text": "Ciemność jest sojusznikiem tych, którzy zamierzają uciekać.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Daniel Defoe",
        "slug": "daniel-defoe",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/daniel-defoe"
      },
      "book": {
        "title": "Przypadki Robinsona Crusoe",
        "slug": "przypadki-robinsona-crusoe",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/daniel-defoe/przypadki-robinsona-crusoe"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Daniel_Defoe#Przypadki_Robinsona_Crusoe",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:46"
    },
    {
      "id": "2bf09563-d358-4b6b-b4d0-c57932b6feac",
      "slug": "noc-jest-ciemna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/daniel-defoe/przypadki-robinsona-crusoe/noc-jest-ciemna",
      "text": "Noc jest ciemna. Pośród ciemności nocy kryje się wszystko, co słabe.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Daniel Defoe",
        "slug": "daniel-defoe",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/daniel-defoe"
      },
      "book": {
        "title": "Przypadki Robinsona Crusoe",
        "slug": "przypadki-robinsona-crusoe",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/daniel-defoe/przypadki-robinsona-crusoe"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "noc",
          "slug": "noc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/noc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Przypadki_Robinsona_Crusoe",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:46"
    },
    {
      "id": "00c3c25a-e0a0-467f-9b88-0ff5f82e6fdb",
      "slug": "moj-blysk-przebije",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-sapkowski/rozdroze-krukow/moj-blysk-przebije",
      "text": "Mój błysk przebije ciemności,\n\nMoja jasność mroki rozproszy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Andrzej Sapkowski",
        "slug": "andrzej-sapkowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-sapkowski"
      },
      "book": {
        "title": "Rozdroże kruków",
        "slug": "rozdroze-krukow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-sapkowski/rozdroze-krukow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 292,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Andrzej_Sapkowski#Rozdro%C5%BCe_kruk%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:36"
    },
    {
      "id": "378ff4d2-48c8-4e30-862d-f66cce0dea60",
      "slug": "ciemnosc-wciaz-istnieje",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-sapkowski/sezon-burz/ciemnosc-wciaz-istnieje",
      "text": "Ciemność wciąż istnieje – potwierdził. – Pomimo dokonującego się postępu, który, jak się nam każe wierzyć, ma rozjaśniać mroki, eliminować zagrożenia i odpędzać strachy. Jak dotąd, postęp większych sukcesów w tej materii nie odniósł. Jak dotąd, postęp tylko wmawia nam, że ciemność to wyłącznie ćmiący światło przesąd, że nie ma się czego bać. Ale to nieprawda. Jest się czego bać. Bo zawsze, zawsze będzie istniała ciemność. I zawsze będzie rozpanoszone w ciemności Zło, zawsze będą w ciemności kły i pazury, mord i krew. I zawsze będą potrzebni wiedźmini. I oby zawsze pojawiali się tam, gdzie właśnie są potrzebni. Tam, skąd dobiega wołanie o pomoc. Tam, skąd się ich przyzywa. Oby zjawiali się, wzywani, z mieczem w ręku. Mieczem, którego błysk przebije ciemności, którego jasność mroki rozproszy. Ładna bajka, prawda? I kończy się dobrze, jak każda bajka powinna.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Andrzej Sapkowski",
        "slug": "andrzej-sapkowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-sapkowski"
      },
      "book": {
        "title": "Sezon burz",
        "slug": "sezon-burz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-sapkowski/sezon-burz"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zło",
          "slug": "zlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zlo"
        },
        {
          "name": "nadzieja",
          "slug": "nadzieja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nadzieja"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Andrzej_Sapkowski#Sezon_burz",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:35"
    },
    {
      "id": "ecd55d6d-c6fe-4cf5-8e6f-d127d59dc018",
      "slug": "w-ciemnosci-mozemy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/czarownica-z-portobello/w-ciemnosci-mozemy",
      "text": "W ciemności możemy wyobrazić sobie wszystko, ale zazwyczaj dopadają nas wyłącznie nasze własne urojenia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Czarownica z Portobello",
        "slug": "czarownica-z-portobello",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/czarownica-z-portobello"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "wyobraźnia",
          "slug": "wyobraznia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyobraznia"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Czarownica_z_Portobello#Deidre_O%E2%80%99Neil_%E2%80%9EEdda%E2%80%9D,_lekarka",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:15"
    },
    {
      "id": "b26830a4-fe11-4c8e-98c6-3f9fa21df230",
      "slug": "czy-znasz-ten",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ursula-k-le-guin/lewa-reka-ciemnosci/czy-znasz-ten",
      "text": "Czy znasz ten symbol? – spytałem.\n\nPrzyglądał mu się dłuższą chwilę z dziwnym wyrazem twarzy.\n\n– Nie – powiedział.\n\n– Spotyka się go na Ziemi, na Hain i na Cziffewar. To Yin i Yang. „Światło jest lewą ręką ciemności…”, jak to szło? Światło i ciemność. Strach i odwaga. Zimno i ciepło. Żeńskie i męskie. To jesteś ty, Therem. Oba w jednym. Cień na śniegu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ursula K. Le Guin",
        "slug": "ursula-k-le-guin",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ursula-k-le-guin"
      },
      "book": {
        "title": "Lewa ręka ciemności",
        "slug": "lewa-reka-ciemnosci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ursula-k-le-guin/lewa-reka-ciemnosci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "tożsamość",
          "slug": "tozsamosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tozsamosc"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ursula_K._Le_Guin#Lewa_r%C4%99ka_ciemno%C5%9Bci",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:56"
    },
    {
      "id": "4a966f6b-547b-4c50-866f-2b8c155c29f9",
      "slug": "swiatlo-jest-lewa",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ursula-k-le-guin/lewa-reka-ciemnosci/swiatlo-jest-lewa",
      "text": "Światło jest lewą ręką ciemności,\n\na ciemność jest prawą ręką światła.\n\nDwoje są jednym, życie i śmierć złączone\n\njak kochankowie w kemmerze,\n\njak dłonie splecione,\n\njak droga i cel.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ursula K. Le Guin",
        "slug": "ursula-k-le-guin",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ursula-k-le-guin"
      },
      "book": {
        "title": "Lewa ręka ciemności",
        "slug": "lewa-reka-ciemnosci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ursula-k-le-guin/lewa-reka-ciemnosci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ursula_K._Le_Guin#Lewa_r%C4%99ka_ciemno%C5%9Bci",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:56"
    },
    {
      "id": "40bc43cf-afc3-4710-a3c1-a7a57b0b589b",
      "slug": "zapalic-swiece-znaczy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ursula-k-le-guin/czarnoksieznik-z-archipelagu-powiesc-graficzna/zapalic-swiece-znaczy",
      "text": "Zapalić świecę znaczy rzucić cień...",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ursula K. Le Guin",
        "slug": "ursula-k-le-guin",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ursula-k-le-guin"
      },
      "book": {
        "title": "Czarnoksiężnik z Archipelagu. Powieść graficzna",
        "slug": "czarnoksieznik-z-archipelagu-powiesc-graficzna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ursula-k-le-guin/czarnoksieznik-z-archipelagu-powiesc-graficzna"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "konsekwencje decyzji",
          "slug": "konsekwencje-decyzji",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konsekwencje-decyzji"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ziemiomorze#Czarnoksi%C4%99%C5%BCnik_z_Archipelagu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:55"
    },
    {
      "id": "2594cbd8-cb7b-4555-a873-b2fff431c903",
      "slug": "swiatlo-wierzy-ze-przemieszcza",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/kosiarz/swiatlo-wierzy-ze-przemieszcza",
      "text": "Światło wierzy, że przemieszcza się szybciej od wszystkiego, ale się myli. Nieważne, jak szybko pędzi, zawsze odkrywa, że ciemność dotarła na miejsce wcześniej i już na nie czeka.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Kosiarz",
        "slug": "kosiarz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/kosiarz"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kosiarz",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:51"
    },
    {
      "id": "0e0424d1-6cc8-4bc7-83f2-40eea4b4dccd",
      "slug": "musi-byc-dosyc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/ruchome-obrazki/musi-byc-dosyc",
      "text": "Musi być dosyć światła, żeby przy nim widzieć ciemność.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Ruchome obrazki",
        "slug": "ruchome-obrazki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/ruchome-obrazki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Terry_Pratchett#Ruchome_obrazki_(1990)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:50"
    },
    {
      "id": "38a07beb-5003-45eb-888d-ddfbb64eba6b",
      "slug": "noc-byla-czarna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/trzy-wiedzmy/noc-byla-czarna",
      "text": "Noc była czarna jak wnętrze kota.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Trzy wiedźmy",
        "slug": "trzy-wiedzmy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/trzy-wiedzmy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "noc",
          "slug": "noc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/noc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Trzy_wied%C5%BAmy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:48"
    },
    {
      "id": "3f49dd04-b4b3-4196-893e-f2976bf72b29",
      "slug": "ciemno-wszedzie-glucho",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz/dziady/ciemno-wszedzie-glucho",
      "text": "Ciemno wszędzie, głucho wszędzie,\n\nco to będzie, co to będzie?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Adam Mickiewicz",
        "slug": "adam-mickiewicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz"
      },
      "book": {
        "title": "Dziady",
        "slug": "dziady",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz/dziady"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "niepewność",
          "slug": "niepewnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niepewnosc"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Adam_Mickiewicz#Dziady_(1823%E2%80%931832)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:22"
    },
    {
      "id": "789999ef-9593-46db-8de1-65e5d282c9dc",
      "slug": "czlowiek-zyje-w-swiecie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/pornografia/czlowiek-zyje-w-swiecie",
      "text": "[...] człowiek żyje w świecie. Po ciemku świat znika. Pan wie, nie ma nic naokoło, jest się tylko z sobą. [...] za każdym razem, gdy zgasimy lampę, robi się ciemno, to jednak nie wyklucza, że w pewnych wypadkach ciemność może oślepić na wskroś, rozumie pan...",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Witold Gombrowicz",
        "slug": "witold-gombrowicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz"
      },
      "book": {
        "title": "Pornografia",
        "slug": "pornografia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/pornografia"
      },
      "character": "Fryderyk",
      "chapter": "Rozdział 8.",
      "chapter_parent": "Część druga",
      "page": 109,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T17:28:45"
    }
  ]
}
