{
  "type": "topic",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "name": "chrześcijaństwo",
  "slug": "chrzescijanstwo",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo",
  "heading": "Cytaty o chrześcijaństwie",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo.md",
  "quotes_count": 70,
  "authors_count": 42,
  "parent": {
    "name": "religia",
    "slug": "religia",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia",
    "heading": "Cytaty o religii"
  },
  "children": [
    {
      "name": "Biblia",
      "slug": "biblia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/biblia",
      "heading": "Cytaty o Biblii"
    },
    {
      "name": "Maryja",
      "slug": "maryja",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/maryja",
      "heading": "Cytaty o Maryi"
    }
  ],
  "quotes": [
    {
      "id": "91eb6232-a204-4e97-8681-6d663491f8a9",
      "slug": "dzisiaj-gdy-ewangelia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wilhelm-busch/jezus-naszym-przeznaczeniem-wydanie-skrocone/dzisiaj-gdy-ewangelia",
      "text": "Dzisiaj, gdy Ewangelia atakowana jest ze wszystkich stron i na całym świecie, pytam: Co właściwie daje Wam Wasza niewiara? Naprawdę nie odnoszę wrażenia, że ludzie mają pokój w sercach i są szczęśliwi. Nie, moi przyjaciele!",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wilhelm Busch",
        "slug": "wilhelm-busch",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wilhelm-busch"
      },
      "book": {
        "title": "Jezus naszym przeznaczeniem. Wydanie skrócone",
        "slug": "jezus-naszym-przeznaczeniem-wydanie-skrocone",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wilhelm-busch/jezus-naszym-przeznaczeniem-wydanie-skrocone"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 126,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "szczęście",
          "slug": "szczescie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szczescie"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        },
        {
          "name": "ateizm",
          "slug": "ateizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ateizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wilhelm_Busch_(pastor)#Jezus_naszym_przeznaczeniem_(1967)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:28"
    },
    {
      "id": "2e6dc102-27eb-42c0-83f1-9fac8a772cbb",
      "slug": "podczas-tych-cichych",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wilhelm-busch/jezus-naszym-przeznaczeniem-wydanie-skrocone/podczas-tych-cichych",
      "text": "Podczas tych cichych chwil spędzanych z Jezusem Wy też nauczycie się umartwiać codziennie swoją naturę. I zobaczycie, że wokół Was zmieni się i wypięknieje. To należy również do zupełnie prywatnej strony chrześcijańskiego życia. A jeżeli nie macie o tym pojęcia, to proszę bardzo, abyście przestali nazywać siebie chrześcijanami!",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wilhelm Busch",
        "slug": "wilhelm-busch",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wilhelm-busch"
      },
      "book": {
        "title": "Jezus naszym przeznaczeniem. Wydanie skrócone",
        "slug": "jezus-naszym-przeznaczeniem-wydanie-skrocone",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wilhelm-busch/jezus-naszym-przeznaczeniem-wydanie-skrocone"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 103,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        },
        {
          "name": "samodyscyplina",
          "slug": "samodyscyplina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samodyscyplina"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wilhelm_Busch_(pastor)#Jezus_naszym_przeznaczeniem_(1967)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:28"
    },
    {
      "id": "1d3a490c-e82e-4852-a39b-ba2b4313a290",
      "slug": "musicie-poznac-wszystkie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wilhelm-busch/jezus-naszym-przeznaczeniem-wydanie-skrocone/musicie-poznac-wszystkie",
      "text": "Musicie poznać wszystkie historie o Jezusie! Proszę Was i zaklinam: Sprawcie sobie Nowy Testament! Przeczytajcie Ewangelię św. Jana, a potem inne Ewangelie, a potem wszystko do końca. Są tam cudowne historie o Jezusie. W żadnym piśmie ilustrowanym nie ma tak pięknych opowiadań jak te, które są w Nowym Testamencie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wilhelm Busch",
        "slug": "wilhelm-busch",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wilhelm-busch"
      },
      "book": {
        "title": "Jezus naszym przeznaczeniem. Wydanie skrócone",
        "slug": "jezus-naszym-przeznaczeniem-wydanie-skrocone",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wilhelm-busch/jezus-naszym-przeznaczeniem-wydanie-skrocone"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 116,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        },
        {
          "name": "Biblia",
          "slug": "biblia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/biblia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wilhelm_Busch_(pastor)#Jezus_naszym_przeznaczeniem_(1967)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:28"
    },
    {
      "id": "611b8193-032f-4d24-ac16-186a21981ec3",
      "slug": "byc-moze-glowny",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/alessandro-pronzato/niewygodne-ewangelie/byc-moze-glowny",
      "text": "Być może główny grzech pewnej odmiany wychowania chrześcijańskiego polega na tym, że nauczyliśmy ludzi, co mają robić, a zapomnieliśmy im powiedzieć, kim są.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Alessandro Pronzato",
        "slug": "alessandro-pronzato",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/alessandro-pronzato"
      },
      "book": {
        "title": "Niewygodne ewangelie",
        "slug": "niewygodne-ewangelie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/alessandro-pronzato/niewygodne-ewangelie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 192,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "tożsamość",
          "slug": "tozsamosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tozsamosc"
        },
        {
          "name": "wychowanie",
          "slug": "wychowanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wychowanie"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Alessandro_Pronzato#Niewygodne_Ewangelie_(1965)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:26"
    },
    {
      "id": "e6df5ec9-e6e4-4b0f-91f2-5fd02296ab2f",
      "slug": "przyzwyczailismy-sie-nazywac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerzy-dowiat/chrzest-polski/przyzwyczailismy-sie-nazywac",
      "text": "Przyzwyczailiśmy się nazywać rok 966 datą „chrztu Polski”. Ależ to nieprawda! Ów pierwszy krok ograniczył się na razie do chrztu samego Mieszka. (…) W chwili chrztu Mieszka żadnej misji jeszcze w Polsce nie było. Być może Dobrawka przywiozła ze sobą jakiegoś kapelana, ale miał on obowiązki dworskie, a nie zadanie nawracania ludu. Co najwyżej wolno nam się spodziewać, że mógł on udzielić samemu Mieszkowi koniecznych nauk i wiadomości o zasadach religii chrześcijańskiej.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jerzy Dowiat",
        "slug": "jerzy-dowiat",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerzy-dowiat"
      },
      "book": {
        "title": "Chrzest Polski",
        "slug": "chrzest-polski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerzy-dowiat/chrzest-polski"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 67,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "historia",
          "slug": "historia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/historia"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jerzy_Dowiat#Chrzest_Polski",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:23"
    },
    {
      "id": "d020febf-3ad9-4753-b5cc-46ddc0f7a24a",
      "slug": "wiele-bylo-zapewne",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerzy-dowiat/chrzest-polski/wiele-bylo-zapewne",
      "text": "Wiele było zapewne wartości również w kulcie pogańskim. Rodzime pogaństwo stanowiło niewątpliwie ważny element ówczesnej kultury słowiańskiej. Musimy jednak zdawać sobie sprawę, że na pogańskie państwa w owym czasie nie było już miejsca w Europie. Te ludy słowiańskie, które tego w porę nie zrozumiały, uległy obcej przemocy, a następnie germanizacji. Aby zająć należne miejsce wśród narodów Europy, trzeba było włączyć się w ich wspólnotę religijną. Mieszko I i Bolesław Chrobry, a także ich najbliżsi następcy dobrze rozumieli, gdzie był ówczesny „wielki świat”, i że tylko chrześcijaństwo mogło ich weń wprowadzić.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jerzy Dowiat",
        "slug": "jerzy-dowiat",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerzy-dowiat"
      },
      "book": {
        "title": "Chrzest Polski",
        "slug": "chrzest-polski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerzy-dowiat/chrzest-polski"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 95,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "historia",
          "slug": "historia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/historia"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        },
        {
          "name": "Europa",
          "slug": "europa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/europa"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jerzy_Dowiat#Chrzest_Polski",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:23"
    },
    {
      "id": "a10f8b46-8812-4417-8ffc-4adb9b925e85",
      "slug": "spojrz-na-krzyz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/alicja-lenczewska/slowo-pouczenia/spojrz-na-krzyz",
      "text": "Spójrz na krzyż. On zawiera w sobie dwojakie znaczenie:\n\n– Pierwsze – to miłość i dobroć Boga, świadczona ludziom,\n\n– Drugie – to niewdzięczność i zło, jakim ludzie odpłacają.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Alicja Lenczewska",
        "slug": "alicja-lenczewska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/alicja-lenczewska"
      },
      "book": {
        "title": "Słowo pouczenia",
        "slug": "slowo-pouczenia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/alicja-lenczewska/slowo-pouczenia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 175,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        },
        {
          "name": "niewdzięczność",
          "slug": "niewdziecznosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niewdziecznosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Alicja_Lenczewska#S%C5%82owo_pouczenia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:20"
    },
    {
      "id": "8108b348-dfa6-4c22-b2f5-0a0fcde3d152",
      "slug": "jakze-czesto-ci-ktorzy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/alicja-lenczewska/slowo-pouczenia/jakze-czesto-ci-ktorzy",
      "text": "Jakże często ci, którzy żyją ze Mną komunii, pogardzają innymi i izolują się od ludzi, których nazywają grzesznikami. A przecież w ludzkiej postaci przyszedłem do potrzebujących Mnie najbardziej. W ludzkiej postaci chcę to czynić teraz, posługując się tymi, którzy Mnie przyjmują. Bo przyjmują Mnie nie tylko dla siebie, ale przede wszystkim dla tych, którym Mnie najbardziej brak.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Alicja Lenczewska",
        "slug": "alicja-lenczewska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/alicja-lenczewska"
      },
      "book": {
        "title": "Słowo pouczenia",
        "slug": "slowo-pouczenia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/alicja-lenczewska/slowo-pouczenia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 130,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pycha",
          "slug": "pycha",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pycha"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        },
        {
          "name": "pogarda",
          "slug": "pogarda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pogarda"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Alicja_Lenczewska#S%C5%82owo_pouczenia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:20"
    },
    {
      "id": "5a028125-fe3a-4d82-92be-8e97ca127cab",
      "slug": "kochac-chrystusa-trzeba",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/alicja-lenczewska/slowo-pouczenia/kochac-chrystusa-trzeba",
      "text": "Kochać Chrystusa trzeba w ludziach, bo On tam jest spragniony miłości.\n\nNie w abstrakcyjnych wyobrażeniach, lecz w konkretnych osobach, które znam i spotykam, zwłaszcza tych, w których brak miłości.\n\nNa człowieka trzeba spoglądać nie z pozycji własnego egoizmu i roszczeń, lecz z pozycji Jezusa, który w nim jest, z nim się identyfikuje i cierpi, nie będąc kochanym lub nawet zauważonym.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Alicja Lenczewska",
        "slug": "alicja-lenczewska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/alicja-lenczewska"
      },
      "book": {
        "title": "Słowo pouczenia",
        "slug": "slowo-pouczenia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/alicja-lenczewska/slowo-pouczenia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 324,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "egoizm",
          "slug": "egoizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/egoizm"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Alicja_Lenczewska#S%C5%82owo_pouczenia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:20"
    },
    {
      "id": "10e3ec4a-e60d-44b2-bc1c-3406c89ffdef",
      "slug": "twoja-modlitwa-kontemplacyjna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/alicja-lenczewska/swiadectwo-dziennik-duchowy/twoja-modlitwa-kontemplacyjna",
      "text": "Twoja modlitwa kontemplacyjna powinna rozciągać się poza ustalony czas. Właściwie powinna trwać cały dzień nieprzerwanie. Także przy wykonywaniu różnych czynności, by rozmawiać ze Mną, radzić się, zwierzać, słuchać. A przede wszystkim każdą czynność oddawać Mi i wykonywać dla mnie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Alicja Lenczewska",
        "slug": "alicja-lenczewska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/alicja-lenczewska"
      },
      "book": {
        "title": "Świadectwo. Dziennik duchowy",
        "slug": "swiadectwo-dziennik-duchowy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/alicja-lenczewska/swiadectwo-dziennik-duchowy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 196,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "codzienność",
          "slug": "codziennosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/codziennosc"
        },
        {
          "name": "modlitwa",
          "slug": "modlitwa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/modlitwa"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Alicja_Lenczewska#%C5%9Awiadectwo._Dziennik_duchowy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:20"
    },
    {
      "id": "edc0686e-1595-4302-937a-71cc9292ffa3",
      "slug": "w-dosc-powszechnym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/bart-d-ehrman/nowy-testament-historyczne-wprowadzenie-do-literatury-wczesnochrzescijanskiej/w-dosc-powszechnym",
      "text": "W dość powszechnym mniemaniu pierwotne chrześcijaństwo było monolitem, który dopiero wraz z upływem czasu (zwłaszcza po reformacji) uległ rozbiciu. Historycy jednak nie mają wątpliwości, że na tle tego, co działo się w odległej przeszłości, różnorodność współczesnego chrześcijaństwa prezentuje się wręcz skromnie. Gdybyśmy cofnęli zegar o 1850 lat, do ostatnich dekad II wieku n.e., odnaleźlibyśmy tam ludzi, którzy nazywali siebie chrześcijanami, ale wierzyli w rzeczy, o który nikt dziś nie słyszał; chrześcijan głoszących, że istnieje dwóch, a nawet trzydziestu lub trzystu sześćdziesięciu pięciu bogów; chrześcijan, którzy twierdzili, że Stary Testament jest złą księgą inspirowaną przez złe bóstwo; chrześcijan wierzących, że Bóg nie stworzył świata i nie ma z nim nic wspólnego; chrześcijan, którzy utrzymywali, że Jezus nie był człowiekiem lub nie miał duszy ludzkiej bądź nigdy nie narodził się albo nie umarł.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Bart D. Ehrman",
        "slug": "bart-d-ehrman",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/bart-d-ehrman"
      },
      "book": {
        "title": "Nowy testament. Historyczne wprowadzenie do literatury wczesnochrześcijańskiej",
        "slug": "nowy-testament-historyczne-wprowadzenie-do-literatury-wczesnochrzescijanskiej",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/bart-d-ehrman/nowy-testament-historyczne-wprowadzenie-do-literatury-wczesnochrzescijanskiej"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 18,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "historia",
          "slug": "historia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/historia"
        },
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Bart_D._Ehrman#Nowy_Testament._Historyczne_wprowadzenie_do_literatury_wczesnochrze%C5%9Bcija%C5%84skiej",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:19"
    },
    {
      "id": "c039c420-8a73-436b-b47d-26cc3505f147",
      "slug": "badacze-nie-sa-zgodni",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/bart-d-ehrman/nowy-testament-historyczne-wprowadzenie-do-literatury-wczesnochrzescijanskiej/badacze-nie-sa-zgodni",
      "text": "Badacze nie są zgodni co do tego, jakie mogły być autentyczne słowa historycznego Jezusa. Nie ulega jednak wątpliwości, że nie należy bezkrytycznie uznawać za takie wszystkich wypowiedzi przypisywanych mu w zachowanych źródłach. Wiele z nich nie znajduje stosownego potwierdzenia w materiale badawczym lub nie różni się od tego, co głosili jego późniejsi wyznawcy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Bart D. Ehrman",
        "slug": "bart-d-ehrman",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/bart-d-ehrman"
      },
      "book": {
        "title": "Nowy testament. Historyczne wprowadzenie do literatury wczesnochrześcijańskiej",
        "slug": "nowy-testament-historyczne-wprowadzenie-do-literatury-wczesnochrzescijanskiej",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/bart-d-ehrman/nowy-testament-historyczne-wprowadzenie-do-literatury-wczesnochrzescijanskiej"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 363,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "historia",
          "slug": "historia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/historia"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        },
        {
          "name": "dowody",
          "slug": "dowody",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dowody"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Bart_D._Ehrman#Nowy_Testament._Historyczne_wprowadzenie_do_literatury_wczesnochrze%C5%9Bcija%C5%84skiej",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:19"
    },
    {
      "id": "b9ed337f-9475-41c8-adea-4eb2155bd959",
      "slug": "nawet-jesli-jezus",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/bart-d-ehrman/nowy-testament-historyczne-wprowadzenie-do-literatury-wczesnochrzescijanskiej/nawet-jesli-jezus",
      "text": "Nawet jeśli Jezus jest jedynym dziś nam znanym cudotwórcą i Synem Bożym żyjącym w starożytności, to musimy pamiętać, że dla swych współczesnych był tylko jednym z wielu. Oczywiście, jeśli chcemy badać wczesne tradycje o Jezusie, co stanowi dla nas jedyną metodę jego poznania, musimy zacząć od usytuowania ich w pierwotnym kontekście świata grecko-rzymskiego. Podania o Jezusie krążyły pośród ludzi, którzy mogli je zrozumieć, a sposób ich rozumienia wiązał się z przeświadczeniem, że żyją w świecie zamieszkanym przez istoty boskie. Starożytni, odmiennie niż my, stan taki traktowali jako oczywistość.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Bart D. Ehrman",
        "slug": "bart-d-ehrman",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/bart-d-ehrman"
      },
      "book": {
        "title": "Nowy testament. Historyczne wprowadzenie do literatury wczesnochrześcijańskiej",
        "slug": "nowy-testament-historyczne-wprowadzenie-do-literatury-wczesnochrzescijanskiej",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/bart-d-ehrman/nowy-testament-historyczne-wprowadzenie-do-literatury-wczesnochrzescijanskiej"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 44,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "historia",
          "slug": "historia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/historia"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        },
        {
          "name": "cuda",
          "slug": "cuda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cuda"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Bart_D._Ehrman#Nowy_Testament._Historyczne_wprowadzenie_do_literatury_wczesnochrze%C5%9Bcija%C5%84skiej",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:19"
    },
    {
      "id": "b64dc507-d861-437d-8ac6-2edb86d98fbb",
      "slug": "koniec-swiata-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/bart-d-ehrman/nowy-testament-historyczne-wprowadzenie-do-literatury-wczesnochrzescijanskiej/koniec-swiata-jest",
      "text": "Koniec świata jest bliski. Tak głosił Jezus, a po nim apostoł Paweł. To samo mówili wszyscy wcześni chrześcijanie, o których cokolwiek nam wiadomo. Koniec miał nastać rychło, Bóg miał przerwać bieg dziejów, Chrystus powrócić z niebios na sąd, a ludzie muszą odpokutować za grzechy, przygotowując się na jego przybycie. Z biegiem czasu przekonanie to straciło na żywotności. Koniec nie nadchodził, a to zmusiło wyznawców nowej religii do ponownej oceny (a nawet odrzucenia) wcześniejszych apokaliptycznych tradycji.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Bart D. Ehrman",
        "slug": "bart-d-ehrman",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/bart-d-ehrman"
      },
      "book": {
        "title": "Nowy testament. Historyczne wprowadzenie do literatury wczesnochrześcijańskiej",
        "slug": "nowy-testament-historyczne-wprowadzenie-do-literatury-wczesnochrzescijanskiej",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/bart-d-ehrman/nowy-testament-historyczne-wprowadzenie-do-literatury-wczesnochrzescijanskiej"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 615,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "historia",
          "slug": "historia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/historia"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        },
        {
          "name": "koniec świata",
          "slug": "koniec-swiata",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/koniec-swiata"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Bart_D._Ehrman#Nowy_Testament._Historyczne_wprowadzenie_do_literatury_wczesnochrze%C5%9Bcija%C5%84skiej",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:19"
    },
    {
      "id": "9bc4894c-d436-42d2-bf2d-dc26040f5516",
      "slug": "jesli-zgodzimy-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/bart-d-ehrman/nowy-testament-historyczne-wprowadzenie-do-literatury-wczesnochrzescijanskiej/jesli-zgodzimy-sie",
      "text": "Jeśli zgodzimy się ze starożytnymi, że Jezus dokonał wszystkich przypisywanych mu cudów, musimy uznać, że był boskim mężem (lub czarownikiem). Tyle tylko, że jeśli na to przystaniemy, to chcąc być konsekwentni, musimy uznać, że cudów dokonywali również Apoloniusz z Tiany, cesarz Wespazjan i Chanina ben Dosa. Rzeczy podobne należy traktować podobnie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Bart D. Ehrman",
        "slug": "bart-d-ehrman",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/bart-d-ehrman"
      },
      "book": {
        "title": "Nowy testament. Historyczne wprowadzenie do literatury wczesnochrześcijańskiej",
        "slug": "nowy-testament-historyczne-wprowadzenie-do-literatury-wczesnochrzescijanskiej",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/bart-d-ehrman/nowy-testament-historyczne-wprowadzenie-do-literatury-wczesnochrzescijanskiej"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 329,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "logika",
          "slug": "logika",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/logika"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        },
        {
          "name": "cuda",
          "slug": "cuda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cuda"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Bart_D._Ehrman#Nowy_Testament._Historyczne_wprowadzenie_do_literatury_wczesnochrze%C5%9Bcija%C5%84skiej",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:19"
    },
    {
      "id": "45ad6efc-ba1d-4de0-b399-c323a9209f50",
      "slug": "moim-najwiekszym-cierpieniem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/alicja-lenczewska/slowo-pouczenia/moim-najwiekszym-cierpieniem",
      "text": "Moim największym cierpieniem nie są Rany, jakie zadali Mi ludzie, ale bezskuteczność Mojej Ofiary dla tak wielu. Ja nie płaczę nad Moimi Ranami, płaczę i rozdarte jest Serce Moje z powodu ogromu bólu Moich dzieci, które odrzuciły Zbawienie i Miłość.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Alicja Lenczewska",
        "slug": "alicja-lenczewska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/alicja-lenczewska"
      },
      "book": {
        "title": "Słowo pouczenia",
        "slug": "slowo-pouczenia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/alicja-lenczewska/slowo-pouczenia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 100,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        },
        {
          "name": "zbawienie",
          "slug": "zbawienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zbawienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Alicja_Lenczewska#S%C5%82owo_pouczenia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:19"
    },
    {
      "id": "a5e7509d-3f31-4807-ab31-bf29dbda8211",
      "slug": "zaden-z-cmentarzy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mordechaj-canin/przez-ruiny-i-zgliszcza-podroz-po-stu-zgladzonych-gminach-zydowskich-w-polsce/zaden-z-cmentarzy",
      "text": "Żaden z cmentarzy, które do tej pory widziałem, nie został zniszczony przez niemieckich pogan, wszystkie przez pobożnych chrześcijan, których cała wiara opiera się na uświęceniu grobu, z którego nazareński Żyd Joszua powstał z martwych jako Bóg. W domach tych pobożnych katolików zobaczycie ściany obwieszone wizerunkami Żydówki Miriam i jej syna, których groby, gdyby umarli w Lubartowie, tamtejsi mieszczanie rozgrzebaliby, żeby powyrywać złote zęby, a z macew zrobić osełki do ostrzenia siekier i noży.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mordechaj Canin",
        "slug": "mordechaj-canin",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mordechaj-canin"
      },
      "book": {
        "title": "Przez ruiny i zgliszcza. Podróż po stu zgładzonych gminach żydowskich w Polsce",
        "slug": "przez-ruiny-i-zgliszcza-podroz-po-stu-zgladzonych-gminach-zydowskich-w-polsce",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mordechaj-canin/przez-ruiny-i-zgliszcza-podroz-po-stu-zgladzonych-gminach-zydowskich-w-polsce"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 133,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "hipokryzja",
          "slug": "hipokryzja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hipokryzja"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        },
        {
          "name": "antysemityzm",
          "slug": "antysemityzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/antysemityzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mordechaj_Canin#Przez_ruiny_i_zgliszcza",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:15"
    },
    {
      "id": "20014bbf-e1b6-4e6d-8e6a-b73c0ac94455",
      "slug": "niewielu-pozniejszych-guru",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-storr/kolosy-na-glinianych-nogach-studium-guru/niewielu-pozniejszych-guru",
      "text": "Niewielu późniejszych guru dorównało Jezusowi, jeśli chodzi o prostotę i bezpośredni charakter przesłania. Musimy jednak pamiętać, że posiadamy bardzo ograniczony zasób informacji. Gdyby ludzkość dysponowała szczegółowymi danymi biograficznymi na temat Jezusa, wiedzą, jakim był człowiekiem, jest dość prawdopodobne, że chrześcijaństwo nie stałoby się religią o zasięgu światowym.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Anthony Storr",
        "slug": "anthony-storr",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-storr"
      },
      "book": {
        "title": "Kolosy na glinianych nogach. Studium guru",
        "slug": "kolosy-na-glinianych-nogach-studium-guru",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-storr/kolosy-na-glinianych-nogach-studium-guru"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 205,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        },
        {
          "name": "prostota",
          "slug": "prostota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prostota"
        },
        {
          "name": "autorytety",
          "slug": "autorytety",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/autorytety"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Anthony_Storr#Kolosy_na_glinianych_nogach._Studium_guru",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:13"
    },
    {
      "id": "2ff454ff-fcb6-42d3-be1b-6ab661d59246",
      "slug": "nazwac-zlo-po-imieniu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/szymon-holownia/jak-robic-dobrze/nazwac-zlo-po-imieniu",
      "text": "Nazwać zło po imieniu to żadna sztuka. Sztuka (oraz chrześcijaństwo) zaczyna się, gdy uśmiecham się tam, gdzie plują, daję tam, gdzie zabierają. Gdy widzę, że nie mają, nie lecę pod dom miliardera z transparentem, by domagać się, żeby oddał miliony. Nie, najpierw sam robię rachunek sumienia, by przekonać się, że dla biedaka, w którego obronie pyskuję właśnie całemu światu, to ja jestem tym miliarderem. A mój uśmiech i dycha znaczy dlań tyle, co dla mnie miliony.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Szymon Hołownia",
        "slug": "szymon-holownia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/szymon-holownia"
      },
      "book": {
        "title": "Jak robić dobrze",
        "slug": "jak-robic-dobrze",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/szymon-holownia/jak-robic-dobrze"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 216,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zło",
          "slug": "zlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zlo"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        },
        {
          "name": "dobroczynność",
          "slug": "dobroczynnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dobroczynnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jak_robi%C4%87_dobrze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:08"
    },
    {
      "id": "13ce9c47-d6c6-43e6-b180-c3dabf6f67da",
      "slug": "krzyze-stoja-przy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mosze-kulbak/mesjasz-z-rodu-efraima/krzyze-stoja-przy",
      "text": "– Krzyże stoją przy wszystkich drogach, a na nich wisi Jezus!\n\nUlitował się nad nami, ludźmi grzesznymi, którzy poszli ku niemu, by został umęczony zamiast nich.\n\nI on, głupiec, wziął szubienicę i wspiął się na Golgotę.\n\nLudzie mówili: „Grzeszyliśmy, a teraz ktoś musi przyjść, by go zamęczyli za nas”.\n\n(…)\n\n– Posłuchajcie, mówimy przecież jednak: „Mesjasz z rodu Dawida nie zadośćuczyni”. Mówimy przecież: „Każdy człowiek musi wziąć swoją szubienicę i wspiąć się na Golgotę samemu, a każda belka musi być wzięta z muru, a każde drzewo z lasu, bowiem sami powinniśmy powiesić się na wszystkich drogach”.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mosze Kulbak",
        "slug": "mosze-kulbak",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mosze-kulbak"
      },
      "book": {
        "title": "Mesjasz z rodu Efraima",
        "slug": "mesjasz-z-rodu-efraima",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mosze-kulbak/mesjasz-z-rodu-efraima"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 72,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "odpowiedzialność",
          "slug": "odpowiedzialnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odpowiedzialnosc"
        },
        {
          "name": "grzech",
          "slug": "grzech",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/grzech"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        },
        {
          "name": "judaizm",
          "slug": "judaizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/judaizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mosze_Kulbak#Mesjasz_z_rodu_Efraima",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:05"
    },
    {
      "id": "94236c80-2ff0-4d68-b706-f8cdc36c2265",
      "slug": "chrystus-jest-dla",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/guy-gilbert/krzyk-mlodych/chrystus-jest-dla",
      "text": "Chrystus jest dla mnie przykładem buntownika. Nie cackał się, rozprawiał się z obłudnikami i faryzeuszami, którzy nie żyli wiarą, lecz zasadami i regułami.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Guy Gilbert",
        "slug": "guy-gilbert",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/guy-gilbert"
      },
      "book": {
        "title": "Krzyk młodych",
        "slug": "krzyk-mlodych",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/guy-gilbert/krzyk-mlodych"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 202,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "hipokryzja",
          "slug": "hipokryzja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hipokryzja"
        },
        {
          "name": "bunt",
          "slug": "bunt",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bunt"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Guy_Gilbert#Krzyk_m%C5%82odych_(Cris_de_jeunes,_1999)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:04"
    },
    {
      "id": "c374f3ab-9bce-4edb-99e1-b0f8e271f609",
      "slug": "buddyjskim-mnichom-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ajahn-brahm/opowiesci-buddyjskiego-mnicha-licencja-na-szczescie/buddyjskim-mnichom-nie",
      "text": "Buddyjskim mnichom nie wolno zamieniać wody w wino, co może stanowić przyczynę faktu, że w Australii jest więcej katolików niż buddystów.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ajahn Brahm",
        "slug": "ajahn-brahm",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ajahn-brahm"
      },
      "book": {
        "title": "Opowieści buddyjskiego mnicha. Licencja na szczęście",
        "slug": "opowiesci-buddyjskiego-mnicha-licencja-na-szczescie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ajahn-brahm/opowiesci-buddyjskiego-mnicha-licencja-na-szczescie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 101,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        },
        {
          "name": "buddyzm",
          "slug": "buddyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/buddyzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Opowie%C5%9Bci_buddyjskiego_mnicha._Licencja_na_szcz%C4%99%C5%9Bcie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:03"
    },
    {
      "id": "f08d156d-d055-4d80-bceb-dd065404ad02",
      "slug": "zasada-reinkarnacji-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/allan-kardec/ksiega-duchow/zasada-reinkarnacji-jest",
      "text": "Zasada reinkarnacji jest głęboko chrześcijańska, gdyż opiera się na nieśmiertelności duszy, na karach i nagrodach przyszłych, na sprawiedliwości Bożej, na wolnej woli człowieka i na etyce Chrystusowej; nie jest więc sprzeczna z religią. Nawet słowa Chrystusa nie dopuszczają pod tym względem żadnej wątpliwości.\n\nCzytamy w Ewangelii św. Jana w r. III.\n\n„Odpowiedział Jezus Nikodemowi: Zaprawdę powiadam ci: Jeżeli się kto nie narodzi znowu, nie może widzieć Królestwa Bożego: Rzekł do niego Nikodem: Jakoż się może człowiek narodzić będąc stary? I zali powtóre może wejść w żywot matki swojej i narodzić się?\n\nOdpowiedział Jezus: Zaprawdę, powiadam ci: Jeżeliby się kto nie narodził z wody, nie może wejść do Królestwa Bożego. Co się narodziło z ciała, ciało jest, a co się narodziło z ducha duch jest. Nie dziw się, że ci powiedziałem. Musicie się znowu narodzić.”",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Allan Kardec",
        "slug": "allan-kardec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/allan-kardec"
      },
      "book": {
        "title": "Księga Duchów",
        "slug": "ksiega-duchow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/allan-kardec/ksiega-duchow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 55,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "dusza",
          "slug": "dusza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dusza"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        },
        {
          "name": "reinkarnacja",
          "slug": "reinkarnacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/reinkarnacja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Allan_Kardec#Ksi%C4%99ga_duch%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:57"
    },
    {
      "id": "26f06e5b-75e0-4439-9bfa-473f761b1018",
      "slug": "kto-jest-najdoskonalszym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/allan-kardec/ksiega-duchow/kto-jest-najdoskonalszym",
      "text": "Kto jest najdoskonalszym wzorem proroka?\n\n„Jezus Chrystus.”\n\nUosobił On w Sobie wzór doskonałości moralnej, którą może na Ziemi osiągnąć człowiek. Bóg ofiarował nam Go jako najdoskonalszy wzór, a nauka, którą głosił jest najczystszym wyrazem Bożego Zakonu.”",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Allan Kardec",
        "slug": "allan-kardec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/allan-kardec"
      },
      "book": {
        "title": "Księga Duchów",
        "slug": "ksiega-duchow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/allan-kardec/ksiega-duchow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 132,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "bóg",
          "slug": "bog",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bog"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        },
        {
          "name": "prorocy",
          "slug": "prorocy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prorocy"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Allan_Kardec#Ksi%C4%99ga_duch%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:57"
    },
    {
      "id": "2de9b2e8-b4cb-4626-82d4-7c1ccd111780",
      "slug": "pierwsze-chrzescijanstwo-glosi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stefan-kunowski/podstawy-wspolczesnej-pedagogiki/pierwsze-chrzescijanstwo-glosi",
      "text": "Pierwsze chrześcijaństwo głosi Boga miłości („Bóg jest miłością” – 1 J 4,8). Miłość ta rozlewa się na cały świat, jest miłością darzącą i tworzącą dobro, miłością życzliwości i przyjaźni. Taka miłość ma charakter duchowy i osobowy, jest więc wyższa ponad miłość cielesnego upodobania i pożądania. Miłość ta jest zawsze gotowa do ofiary ze siebie na rzecz dobra innych. Miłość chrześcijańska wzoruje się na Miłości najwyższej, zawiera się w miłości Boga i bliźniego, nawet nieprzyjaciela. Miłość ta jednoczy społecznie i daje pokój.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stefan Kunowski",
        "slug": "stefan-kunowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stefan-kunowski"
      },
      "book": {
        "title": "Podstawy współczesnej pedagogiki",
        "slug": "podstawy-wspolczesnej-pedagogiki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stefan-kunowski/podstawy-wspolczesnej-pedagogiki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 89,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stefan_Kunowski#Podstawy_wsp%C3%B3%C5%82czesnej_pedagogiki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:56"
    },
    {
      "id": "960d9d57-ff03-4578-a4f1-c64744f81633",
      "slug": "marciporze-byloby-wielkim",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lloyd-c-douglas/szata/marciporze-byloby-wielkim",
      "text": "Marciporze, byłoby wielkim błędem, gdybyśmy myśleli, że nauka Jezusa, ponieważ głosi pokój i odwołuje się do dobrej woli ludzkiej, jest religią słabą i nieśmiałą, która czeka cierpliwie, aż każdy będzie mógł ją przyjąć bez trudu i wyrzeczeń, a tymczasem gotowa jest ustępować pokornie z drogi i kryć się w zaroślach, póki wszystko inne nie przejdzie. Ci, którzy poniosą w świat tę pochodnię, będą musieli wiele wycierpieć. Już teraz znoszą chłosty i wtrącani są do więzień. Wielu przypłaciło życiem swoją wiarę.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Lloyd C. Douglas",
        "slug": "lloyd-c-douglas",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lloyd-c-douglas"
      },
      "book": {
        "title": "Szata",
        "slug": "szata",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lloyd-c-douglas/szata"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 430,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        },
        {
          "name": "męczeństwo",
          "slug": "meczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/meczenstwo"
        },
        {
          "name": "prześladowanie",
          "slug": "przesladowanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przesladowanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Szata_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:36"
    },
    {
      "id": "3247cf96-48dc-47cf-8173-861588d3ec7a",
      "slug": "to-jest-dziwne",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lloyd-c-douglas/szata/to-jest-dziwne",
      "text": "To jest dziwne stronnictwo, cezarze. Walczy jedną tylko bronią: przeświadczeniem, że nie ma śmierci.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Lloyd C. Douglas",
        "slug": "lloyd-c-douglas",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lloyd-c-douglas"
      },
      "book": {
        "title": "Szata",
        "slug": "szata",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lloyd-c-douglas/szata"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "wiara",
          "slug": "wiara",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiara"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Lloyd_C._Douglas#Szata",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:36"
    },
    {
      "id": "91a4bf02-50b4-4fdc-84f6-344c0e546133",
      "slug": "jesli-wierzymy-ze-byl",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-roszkowski/bunt-barbarzyncow/jesli-wierzymy-ze-byl",
      "text": "Jeśli wierzymy, że był on Synem Bożym, to jaki sens miała Jego niewinna śmierć na krzyżu, jeśli nie przyjąć, że niewinne cierpienie ma moc odkupieńczą?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wojciech Roszkowski",
        "slug": "wojciech-roszkowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-roszkowski"
      },
      "book": {
        "title": "Bunt barbarzyńców",
        "slug": "bunt-barbarzyncow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-roszkowski/bunt-barbarzyncow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 225,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        },
        {
          "name": "męczeństwo",
          "slug": "meczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/meczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wojciech_Roszkowski_(historyk)#Bunt_barbarzy%C5%84c%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:32"
    },
    {
      "id": "6f0661fb-9b3e-4a1c-b0cc-9bb3910c9fd7",
      "slug": "najwazniejsze-jednak-ze-do-cnot",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-roszkowski/bunt-barbarzyncow/najwazniejsze-jednak-ze-do-cnot",
      "text": "Najważniejsze jednak, że do cnót kardynalnych, które uznawali niektórzy filozofowie greccy, takich jak roztropność, sprawiedliwość, męstwo i umiarkowanie, chrześcijaństwo dodało trzy powiązane ze sobą cnoty „teologalne”: wiarę, nadzieję i miłość, które nabierają treści w perspektywie bytu absolutnego, Boga Stwórcy. Wiara polega nie tylko na uznaniu istnienia Boga, ale także na tym, że uzasadnia On wszystko, co istnieje, w prawdzie, dobru i pięknu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wojciech Roszkowski",
        "slug": "wojciech-roszkowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-roszkowski"
      },
      "book": {
        "title": "Bunt barbarzyńców",
        "slug": "bunt-barbarzyncow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-roszkowski/bunt-barbarzyncow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 33,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiara",
          "slug": "wiara",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiara"
        },
        {
          "name": "nadzieja",
          "slug": "nadzieja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nadzieja"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wojciech_Roszkowski_(historyk)#Bunt_barbarzy%C5%84c%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:31"
    },
    {
      "id": "852516e9-a78c-48ab-912e-112660cc9696",
      "slug": "pielgrzymujac-do-jerozolimy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/waldemar-chrostowski/rozmowy-jerozolimskie/pielgrzymujac-do-jerozolimy",
      "text": "Pielgrzymując do Jerozolimy i Ziemi Świętej, jesteśmy świadkami i współuczestnikami uniwersalizmu Ewangelii. Do Miasta Świętego i do ziemi „piątej Ewangelii“ przybywają, zgodnie z zapowiedziami starotestamentowych proroków, rzesze wiernych z całego świata.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Waldemar Chrostowski",
        "slug": "waldemar-chrostowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/waldemar-chrostowski"
      },
      "book": {
        "title": "Rozmowy jerozolimskie",
        "slug": "rozmowy-jerozolimskie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/waldemar-chrostowski/rozmowy-jerozolimskie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 285,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        },
        {
          "name": "pielgrzymka",
          "slug": "pielgrzymka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pielgrzymka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Waldemar_Chrostowski#Rozmowy_jerozolimskie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:49"
    },
    {
      "id": "fc53f8d1-28ad-449c-a015-794e822bc4b0",
      "slug": "prawda-o-trojcy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/waldemar-chrostowski/niech-wasza-mowa-bedzie-tak-tak-nie-nie/prawda-o-trojcy",
      "text": "Prawda o Trójcy Świętej znajduje wyraz w codziennie powtarzanym znaku krzyża oraz w obecności znaku krzyża w naszej kulkturze i domach. Nic dziwnego, że właśnie krzyż staje się przedmiotem ataków, z których wiele, chociaż ma kryminalny charakter, pozostaje bezkarnych. Walka o obecność krzyża w przestrzeni publicznej jest ważniejsza niż nowinkarskie dywagacje teologów.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Waldemar Chrostowski",
        "slug": "waldemar-chrostowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/waldemar-chrostowski"
      },
      "book": {
        "title": "Niech wasza mowa będzie; tak, tak, nie, nie",
        "slug": "niech-wasza-mowa-bedzie-tak-tak-nie-nie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/waldemar-chrostowski/niech-wasza-mowa-bedzie-tak-tak-nie-nie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 201,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Waldemar_Chrostowski#Niech_wasza_mowa_b%C4%99dzie:_Tak,_tak,_nie,_nie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:48"
    },
    {
      "id": "a37236ea-beab-4e5b-9f48-87932d3d4131",
      "slug": "przybijany-do-krzyza",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/william-s-burroughs/cien-szansy/przybijany-do-krzyza",
      "text": "Przybijany do krzyża Chrystus na pewno zrozumiał, że go wystawiono. Bez ukrzyżowania cała umowa była warta tyle, co zeszłoroczny śnieg. Ostatecznie jego misja miała polegać na takim użyciu potężnej symboliki, by niezliczone miliony istot ludzkich uwierzyły w kulawe kłamstwa.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "William S. Burroughs",
        "slug": "william-s-burroughs",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/william-s-burroughs"
      },
      "book": {
        "title": "Cień szansy",
        "slug": "cien-szansy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/william-s-burroughs/cien-szansy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/William_S._Burroughs#Cie%C5%84_szansy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:44"
    },
    {
      "id": "5bd3e3fa-9c25-43cc-95ec-b5011b6764cb",
      "slug": "nauki-chrystusa-czyta",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/william-s-burroughs/cien-szansy/nauki-chrystusa-czyta",
      "text": "Nauki Chrystusa czyta się jak podręcznik biologicznego samobójstwa. Czy jeleń ma szukać geparda i nadstawiać gardło pod jego kły? Czy ryba ma się sama nabić na haczyk lub wskoczyć do sieci? Żadne zwierzę nie przetrwa, jeśli będzie szukało i kochało swego wroga. Szaleństwo jako praktyczna rada na poziomie somatycznym. Na poziomie psychicznym, jeśli możesz się zbliżyć do wroga, spróbuj uczynić zeń swego przyjaciela albo udusić go tymi obcymi mu więziami. Mądry stary magik powiedział mi kiedyś „Nie mam wrogów. Zamieniłem ich w przyjaciół”. Był to najbardziej niebezpieczny praktyk, jakiego spotkałem. Nauki Chrystusa mają sens na poziomie wirusowym.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "William S. Burroughs",
        "slug": "william-s-burroughs",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/william-s-burroughs"
      },
      "book": {
        "title": "Cień szansy",
        "slug": "cien-szansy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/william-s-burroughs/cien-szansy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wrogowie",
          "slug": "wrogowie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wrogowie"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/William_S._Burroughs#Cie%C5%84_szansy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:44"
    },
    {
      "id": "dbcea691-f7fc-4b50-8a96-1bdcf5331cfc",
      "slug": "tym-co-w-spotkaniach",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/karol-modzelewski/barbarzynska-europa/tym-co-w-spotkaniach",
      "text": "Tym, co w spotkaniach z chrześcijańskimi misjonarzami (…) napawało barbarzyńców grozą, był nie tyle sam obcy bóg, ile wymagania monoteizmu. Nie brak świadectw, że poganie gotowi byli włączyć Chrystusa do swego panteonu, nie kwestionowali bowiem ani jego istnienia, ani jego potęgi (…). Sam chrzest nie przerażał. Przerażało towarzyszące przyjęciu nowej wiary demonstracyjne zniszczenie starego kultu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Karol Modzelewski",
        "slug": "karol-modzelewski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/karol-modzelewski"
      },
      "book": {
        "title": "Barbarzyńska Europa",
        "slug": "barbarzynska-europa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/karol-modzelewski/barbarzynska-europa"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Karol_Modzelewski#Barbarzy%C5%84ska_Europa",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:38"
    },
    {
      "id": "816b2538-2735-4883-9fff-0f049914b8a4",
      "slug": "kiedy-czyta-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-blonski/biedni-polacy-patrza-na-getto/kiedy-czyta-sie",
      "text": "Kiedy czyta się to, co o Żydach wypisywano przed wojną, kiedy się odkrywa, ile było w polskim społeczeństwie nienawiści – można się nieraz dziwić, że za słowami nie poszły czyny. Ale nie poszły (albo szły rzadko). Bóg tę rękę zatrzymał. Tak, Bóg, bo jeśli nie wzięliśmy udziału w tej zbrodni, to dlatego, że byliśmy jeszcze trochę chrześcijanami, że w ostatniej chwili pojęliśmy, jak szatańskie to było przedsięwzięcie...",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jan Błoński",
        "slug": "jan-blonski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-blonski"
      },
      "book": {
        "title": "Biedni Polacy patrzą na Getto",
        "slug": "biedni-polacy-patrza-na-getto",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-blonski/biedni-polacy-patrza-na-getto"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nienawiść",
          "slug": "nienawisc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nienawisc"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        },
        {
          "name": "antysemityzm",
          "slug": "antysemityzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/antysemityzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jan_B%C5%82o%C5%84ski#Biedni_Polacy_patrz%C4%85_na_getto_(1987)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:29"
    },
    {
      "id": "6c7dfedf-642e-49e9-badd-9ab07d2fa3e0",
      "slug": "wszystkie-wielkie-panstwa",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erik-kuehnelt-leddihn/przeciwko-duchowi-czasu/wszystkie-wielkie-panstwa",
      "text": "Wszystkie wielkie państwa, szczególnie światowe mocarstwa, mają czarne karty w swojej historii – państwa pogańskie mają ich więcej niż chrześcijańskie. Ale kraje chrześcijańskie, jeśli utracą swoją wiarę, stają się tak samo złe jak pogańskie. Na wpół chrześcijańska Wielka Brytania prowadziła z czystej żądzy zysku wojny opiumowe przeciwko Chinom, aby zmusić je do otwarcia swoich portów dla handlu tym narkotykiem. Masakry w Irlandii (Drogheda 1649!) były bezprzykładne, a w okresie tak zwanej wojny burskiej Brytyjczycy wynaleźli concentration camp, który zrobił oszałamiającą karierę w dwudziestym wieku. W brytyjskich obozach koncentracyjnych zginęły tysiące burskich kobiet, starców i dzieci. Drezno? Hiroszima i Nagasaki? Czy Amerykanie kiedykolwiek wyjaśnili, dlaczego odrzucili japońskie inicjatywy pokojowe w kwietniu 1945 roku (przekazane za pośrednictwem Watykanu) i w lipcu 1945 roku (przekazane za pośrednictwem Moskwy)?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Erik Kuehnelt-Leddihn",
        "slug": "erik-kuehnelt-leddihn",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erik-kuehnelt-leddihn"
      },
      "book": {
        "title": "Przeciwko duchowi czasu",
        "slug": "przeciwko-duchowi-czasu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erik-kuehnelt-leddihn/przeciwko-duchowi-czasu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wojna",
          "slug": "wojna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wojna"
        },
        {
          "name": "historia",
          "slug": "historia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/historia"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Erik_von_Kuehnelt-Leddihn#Przeciwko_duchowi_czasu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:26"
    },
    {
      "id": "0d97e78b-61df-4a8f-99b8-aee1361dd18b",
      "slug": "to-prawda-ze-zagubiony",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erik-kuehnelt-leddihn/przeciwko-duchowi-czasu/to-prawda-ze-zagubiony",
      "text": "To prawda, że zagubiony, współczesny katolicki chrześcijanin domaga się niekiedy bardzo głośno kościoła \"nowoczesnego\", \"podążającego za duchem czasu\", jednak gdzieś w głębi serca, w podświadomości nawet, życzy sobie skały Piotrowej jako skały, a nie jako syntetycznej gąbki z piankowej gumy, pokazującej każdemu pokoleniu inny profil.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Erik Kuehnelt-Leddihn",
        "slug": "erik-kuehnelt-leddihn",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erik-kuehnelt-leddihn"
      },
      "book": {
        "title": "Przeciwko duchowi czasu",
        "slug": "przeciwko-duchowi-czasu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erik-kuehnelt-leddihn/przeciwko-duchowi-czasu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 17,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "kościół",
          "slug": "kosciol",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kosciol"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        },
        {
          "name": "tradycja",
          "slug": "tradycja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tradycja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Erik_von_Kuehnelt-Leddihn#Przeciwko_duchowi_czasu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:26"
    },
    {
      "id": "09912f90-a8e4-49f0-8b9f-1f526b54a919",
      "slug": "moze-postepujac-za-niektorymi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-janion/niesamowita-slowianszczyzna/moze-postepujac-za-niektorymi",
      "text": "Może, postępując za niektórymi romantykami, należy przypuścić, że wiele plemion słowiańskich zostało drogą podboju „źle ochrzczonych” i oderwanych siłą od swej dawnej kultury. W tym trzeba szukać ważnych przyczyn jakiegoś pęknięcia, jakiegoś poniżenia, jakiejś ułomności odczuwanej przez wieki.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Maria Janion",
        "slug": "maria-janion",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-janion"
      },
      "book": {
        "title": "Niesamowita Słowiańszczyzna",
        "slug": "niesamowita-slowianszczyzna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-janion/niesamowita-slowianszczyzna"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 15,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "historia",
          "slug": "historia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/historia"
        },
        {
          "name": "kultura",
          "slug": "kultura",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kultura"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Maria_Janion#Niesamowita_S%C5%82owia%C5%84szczyzna",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:21"
    },
    {
      "id": "c41e04db-dc41-4df5-96fb-6ecfea08f28d",
      "slug": "poezja-lacinska-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-bielatowicz/literatura-na-emigracji/poezja-lacinska-jest",
      "text": "Poezja łacińska jest wytworem określonej psychiki i określonego klimatu. Jakiekolwiek prowadzilibyśmy poszukiwania, zawsze na spodzie kultury łacińskiej znajdziemy chrześcijaństwo z całym jego systemem wartości etycznych i estetycznych. I jakikolwiek byłby tynk na fasadzie tej twórczości, zawsze pod spodem znajdzie się optymizm, radość życia, wiara w człowieka.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jan Bielatowicz",
        "slug": "jan-bielatowicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-bielatowicz"
      },
      "book": {
        "title": "Literatura na emigracji",
        "slug": "literatura-na-emigracji",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-bielatowicz/literatura-na-emigracji"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 190,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "poezja",
          "slug": "poezja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/poezja"
        },
        {
          "name": "kultura",
          "slug": "kultura",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kultura"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jan_Bielatowicz#Literatura_na_emigracji",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:35"
    },
    {
      "id": "5c24a581-f4cd-4d94-b544-4ef6ae2b5c3c",
      "slug": "poczucie-ze-cialo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/max-scheler/resentyment-a-moralnosci/poczucie-ze-cialo",
      "text": "Poczucie, że ciało jako takie jest „brudne”, że jest „przyczyną grzechu”, ciasnotą wymagającą przezwyciężenia, itd. ma źródło w zmierzchu antycznego świata i dopiero stamtąd przenikało niekiedy do Kościoła chrześcijańskiego.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Max Scheler",
        "slug": "max-scheler",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/max-scheler"
      },
      "book": {
        "title": "Resentyment a moralności",
        "slug": "resentyment-a-moralnosci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/max-scheler/resentyment-a-moralnosci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ciało",
          "slug": "cialo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cialo"
        },
        {
          "name": "grzech",
          "slug": "grzech",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/grzech"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Max_Scheler#Resentyment_a_moralno%C5%9Bci",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:46"
    },
    {
      "id": "4b9e00ee-986b-4d96-a818-cd83acd0fc76",
      "slug": "nowe-chrzescijanstwo-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anne-rice/pandora/nowe-chrzescijanstwo-nie",
      "text": "Nowe chrześcijaństwo nie dość, że się rozprzestrzenia, to na dodatek zmienia się w każdym nowym miejscu; przypomina zwierzę, które pochłania miejscową faunę i florę, czerpiąc z tego pożywienia jakąś szczególną moc.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Anne Rice",
        "slug": "anne-rice",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anne-rice"
      },
      "book": {
        "title": "Pandora",
        "slug": "pandora",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anne-rice/pandora"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Anne_Rice#Pandora",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:17"
    },
    {
      "id": "b30aa8b0-5211-4445-9fcf-714f8fe7a633",
      "slug": "celsus-przede-wszystkim",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zenon-kosidowski/opowiesci-ewangelistow/celsus-przede-wszystkim",
      "text": "Celsus przede wszystkim zarzuca chrześcijanom, że natworzyli tyle sprzecznych podań o Jezusie i tak często zmieniali teksty ewangelii, że w końcu sami się w tym gubili. Tak np. matka Jezusa, Maria, uprzedzona o tym przez Anioła Gabriela, porodziła Syna Bożego. Ale twórcy tych legend zapomnieli wymazać z ewangelii późniejszą historię, według której Maria wraz z rodziną poczytywała Jezusa za szaleńca (Mk 3,21–32).",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Zenon Kosidowski",
        "slug": "zenon-kosidowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zenon-kosidowski"
      },
      "book": {
        "title": "Opowieści ewangelistów",
        "slug": "opowiesci-ewangelistow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zenon-kosidowski/opowiesci-ewangelistow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 35,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        },
        {
          "name": "Biblia",
          "slug": "biblia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/biblia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zenon_Kosidowski#Opowie%C5%9Bci_ewangelist%C3%B3w_(1979)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:55"
    },
    {
      "id": "c0a7566d-e9e0-45a0-8784-2c6bdc9e35ce",
      "slug": "chrystus-stal-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/barbara-rosiek/bylam-schizofreniczka/chrystus-stal-sie",
      "text": "Chrystus stał się archetypem, postacią kolektywną. Ma atrybut życia bohatera – nieprawdopodobne pochodzenie, boski ojciec, narażone na niebezpieczeństwo narodziny, ratunek w ostatniej chwili, przedwczesna dojrzałość, przezwyciężenie matki i śmierci, cudowne czyny, tragiczny, wczesny koniec, symboliczne znaczenie rodzaju śmierci, po śmiertelne oddziaływanie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Barbara Rosiek",
        "slug": "barbara-rosiek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/barbara-rosiek"
      },
      "book": {
        "title": "Byłam schizofreniczką",
        "slug": "bylam-schizofreniczka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/barbara-rosiek/bylam-schizofreniczka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        },
        {
          "name": "mitologia",
          "slug": "mitologia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/mitologia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/By%C5%82am_schizofreniczk%C4%85#C",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:47"
    },
    {
      "id": "67145587-932a-4df4-b9b1-cd184215d5c3",
      "slug": "jesli-jakis-swiecki",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/pius-x/pascendi-dominici-gregis-encyklika-papieza-piusa-x-o-pogladach-modernistow/jesli-jakis-swiecki",
      "text": "Jeśli jakiś świecki katolik, jeśli i kapłan jakiś zapomni o zasadzie życia chrześcijańskiego, wedle której winniśmy się zaprzeć sami siebie, jeśli chcemy iść za Chrystusem, a nie usunie pychy ze serca, zaprawdę, zdolny on najzupełniej do przyjęcia błędów modernistycznych!",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Pius X",
        "slug": "pius-x",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/pius-x"
      },
      "book": {
        "title": "Pascendi dominici gregis. Encyklika papieża Piusa X o poglądach modernistów",
        "slug": "pascendi-dominici-gregis-encyklika-papieza-piusa-x-o-pogladach-modernistow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/pius-x/pascendi-dominici-gregis-encyklika-papieza-piusa-x-o-pogladach-modernistow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pycha",
          "slug": "pycha",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pycha"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        },
        {
          "name": "modernizm",
          "slug": "modernizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/modernizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pius_X#Encyklika_Pascendi_dominici_gregis_o_zasadach_modernist%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:44"
    },
    {
      "id": "faf48008-169f-4043-a517-b53d616d9c5b",
      "slug": "ja-mam-nadzieje",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lucy-maud-montgomery/wymarzony-dom-ani/ja-mam-nadzieje",
      "text": "– Ja mam nadzieję (...) że nikt nie zechce mnie nazwać \"siostrą, która nas opuściła\". Raz powiedziałam dobitnie moje zdanie na temat \"braci i sióstr\" pewnemu wędrownemu pastorowi, który przed pięciu laty miewał kazania w Glen. (...) Każdego nazywał bratem i siostrą. Miał doprawdy ogromną ilość krewnych. Pewnego wieczoru ni stąd, ni zowąd schwycił mnie za rękę i błagalnym tonem zapytał: \"Droga siostro Bryant, czy pani jest chrześcijanką?\". Zmierzyłam go od stóp do głów, a potem odpowiedziałam spokojnie: \"Jedyny brat, jakiego miałam, panie Fiske, został pochowany piętnaście lat temu, a od tego czasu nie adoptowałam nikogo na jego miejsce. A co do tego, czy jestem chrześcijanką, to powiem, że byłam nią już wówczas, kiedy pan jeszcze na czworakach po ziemi się czołgał\".",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Lucy Maud Montgomery",
        "slug": "lucy-maud-montgomery",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lucy-maud-montgomery"
      },
      "book": {
        "title": "Wymarzony dom Ani",
        "slug": "wymarzony-dom-ani",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lucy-maud-montgomery/wymarzony-dom-ani"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 216,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        },
        {
          "name": "duchowni",
          "slug": "duchowni",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchowni"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wymarzony_dom_Ani#Kornelia_Bryant",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:32"
    },
    {
      "id": "f7a95172-14ad-4c5e-84b3-27d143a72ad9",
      "slug": "nasz-prezydent-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kurt-vonnegut/czlowiek-bez-ojczyzny/nasz-prezydent-jest",
      "text": "Nasz prezydent jest chrześcijaninem? Hitler też był.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Kurt Vonnegut",
        "slug": "kurt-vonnegut",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kurt-vonnegut"
      },
      "book": {
        "title": "Człowiek bez ojczyzny",
        "slug": "czlowiek-bez-ojczyzny",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kurt-vonnegut/czlowiek-bez-ojczyzny"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "polityka",
          "slug": "polityka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/polityka"
        },
        {
          "name": "hipokryzja",
          "slug": "hipokryzja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hipokryzja"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kurt_Vonnegut#Cz%C5%82owiek_bez_ojczyzny",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:12"
    },
    {
      "id": "6ef7e2c5-1e15-4228-acec-eb0381e1224a",
      "slug": "blogoslawieni-milosierni-na-sali",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kurt-vonnegut/czlowiek-bez-ojczyzny/blogoslawieni-milosierni-na-sali",
      "text": "„Błogosławieni miłosierni” na sali sądowej? „Błogosławieni miłujący pokój” w Pentagonie? Wolne żarty!",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Kurt Vonnegut",
        "slug": "kurt-vonnegut",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kurt-vonnegut"
      },
      "book": {
        "title": "Człowiek bez ojczyzny",
        "slug": "czlowiek-bez-ojczyzny",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kurt-vonnegut/czlowiek-bez-ojczyzny"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "hipokryzja",
          "slug": "hipokryzja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hipokryzja"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        },
        {
          "name": "militaryzm",
          "slug": "militaryzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/militaryzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kurt_Vonnegut#Cz%C5%82owiek_bez_ojczyzny",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:12"
    },
    {
      "id": "000dc306-f709-4d48-8255-ebfda1f8cf6c",
      "slug": "lecz-sedzia-przerwal",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kurt-vonnegut/czlowiek-bez-ojczyzny/lecz-sedzia-przerwal",
      "text": "(…) lecz sędzia przerwał jego wypowiedź i spytał: „Panie Hapgood, proszę bardzo, ukończył pan Harvard. Dlaczego ktoś z pana pozycją miałby wybrać takie życie, jakie pan prowadzi?”. Hapgood odpowiedział sędziemu: „Jak to? Ze względu na Kazanie na Górze, wysoki sądzie”.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Kurt Vonnegut",
        "slug": "kurt-vonnegut",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kurt-vonnegut"
      },
      "book": {
        "title": "Człowiek bez ojczyzny",
        "slug": "czlowiek-bez-ojczyzny",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kurt-vonnegut/czlowiek-bez-ojczyzny"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ubóstwo",
          "slug": "ubostwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ubostwo"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        },
        {
          "name": "idealizm",
          "slug": "idealizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/idealizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kurt_Vonnegut#Cz%C5%82owiek_bez_ojczyzny",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:12"
    },
    {
      "id": "3e72c30d-b12e-43f8-a44e-bdb0d3493e66",
      "slug": "boze-jak-oni",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ray-bradbury/451-stopni-fahrenheita/boze-jak-oni",
      "text": "Boże, jak oni to zmienili obecnie w naszych „salonach”. Chrystus jest teraz jednym z „rodzinki”. Często zastanawiam się, czy Bóg poznaje swego Syna w tym przebraniu? Jest teraz miętowym cukierkiem, całym z kryształowego cukru i sacharyny, jeśli nie robi zamaskowanych aluzji do pewnych produktów przemysłowych, które są absolutnie niezbędne każdemu wierzącemu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ray Bradbury",
        "slug": "ray-bradbury",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ray-bradbury"
      },
      "book": {
        "title": "451 stopni Fahrenheita",
        "slug": "451-stopni-fahrenheita",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ray-bradbury/451-stopni-fahrenheita"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        },
        {
          "name": "konsumpcjonizm",
          "slug": "konsumpcjonizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konsumpcjonizm"
        },
        {
          "name": "kicz",
          "slug": "kicz",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kicz"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/451_stopni_Fahrenheita",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:03"
    },
    {
      "id": "eac91089-9a83-4fc4-8ef7-4b75aa594acd",
      "slug": "podobnie-jak-saint",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/raj-tuz-za-rogiem/podobnie-jak-saint",
      "text": "Podobnie jak Saint – Simon i Flora, ci „zbuntowani księża” wierzyli, że rewolucja powinna zachować Chrystusa i chrześcijaństwo nieskorumpowane przez autorytaryzm Kościoła oraz synekury władzy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Raj tuż za rogiem",
        "slug": "raj-tuz-za-rogiem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/raj-tuz-za-rogiem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "kościół",
          "slug": "kosciol",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kosciol"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        },
        {
          "name": "rewolucja",
          "slug": "rewolucja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rewolucja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Raj_tu%C5%BC_za_rogiem#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:57"
    },
    {
      "id": "51cc35c2-4f07-4b31-a702-c9fe17f82ef2",
      "slug": "chrystus-to-najwiekszy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/raj-tuz-za-rogiem/chrystus-to-najwiekszy",
      "text": "Chrystus to największy z artystów, mówił Vincent. Jednak miał w pogardzie marmur, glinkę, farby i wolał tworzyć swoje dzieła na żywym ciele ludzi. Nie wznosił posągów, nie tworzył obrazów ani poematów. Natomiast stworzył nieśmiertelne istoty, niczym instrumenty, dzięki którym mężczyźni i kobiety mogą uczynić ze swego życia doskonałe i piękne dzieło sztuki.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Raj tuż za rogiem",
        "slug": "raj-tuz-za-rogiem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/raj-tuz-za-rogiem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sztuka",
          "slug": "sztuka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sztuka"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Raj_tu%C5%BC_za_rogiem#C",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:56"
    },
    {
      "id": "4dbc6ad3-29f7-414e-ab80-ccfe8ef4a39f",
      "slug": "nie-wiem-czy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/swieto-kozla/nie-wiem-czy",
      "text": "Nie wiem, czy mam taką duszę, jaką powinien mieć chrześcijanin. Jeden Bóg to wie",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Święto Kozła",
        "slug": "swieto-kozla",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/swieto-kozla"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "dusza",
          "slug": "dusza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dusza"
        },
        {
          "name": "wątpliwości",
          "slug": "watpliwosci",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/watpliwosci"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/%C5%9Awi%C4%99to_koz%C5%82a#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:55"
    },
    {
      "id": "29b98f53-0a6b-49a6-9c7a-a872a8b6877f",
      "slug": "te-istoty-wycisniete",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/marzenie-celta/te-istoty-wycisniete",
      "text": "Te istoty wyciśnięte do granic możliwości, a potem mordowane. Tysiące, dziesiątki, setki tysięcy. Przez ludzi, którzy otrzymali chrześcijańskie wychowanie. Widziałem, jak szli na mszę, modlili się, przystępowali do komunii, przed popełnieniem tych zbrodni i po ich popełnieniu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Marzenie Celta",
        "slug": "marzenie-celta",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/marzenie-celta"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "hipokryzja",
          "slug": "hipokryzja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hipokryzja"
        },
        {
          "name": "zbrodnia",
          "slug": "zbrodnia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zbrodnia"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Marzenie_Celta#T",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:54"
    },
    {
      "id": "8e19315d-1197-4cd3-a7ee-460a22cafc57",
      "slug": "meczenstwo-jest-czyms",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/marzenie-celta/meczenstwo-jest-czyms",
      "text": "Męczeństwo jest czymś, na co chrześcijanin się godzi, nie celem, do którego dąży. Lecz czy w Historii postęp ludzkości nie dokonał się właśnie w ten sposób, przez gesty i ofiary?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Marzenie Celta",
        "slug": "marzenie-celta",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/marzenie-celta"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "historia",
          "slug": "historia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/historia"
        },
        {
          "name": "poświęcenie",
          "slug": "poswiecenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/poswiecenie"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        },
        {
          "name": "męczeństwo",
          "slug": "meczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/meczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Marzenie_Celta#M",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:53"
    },
    {
      "id": "c35b9801-96b6-4708-a0d5-971a5338d42e",
      "slug": "a-co-my-katolicy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/gawedziarz/a-co-my-katolicy",
      "text": "A co! My, katolicy, farciarze jesteśmy. Katolicyzm to mięta, co niedziela pół godzinki mszy, w każdy pierwszy piątek miesiąca komunia i po krzyku",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Gawędziarz",
        "slug": "gawedziarz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/gawedziarz"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ironia",
          "slug": "ironia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ironia"
        },
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Gaw%C4%99dziarz#A",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:48"
    },
    {
      "id": "996c04b7-58b5-4316-a88e-f15cafd3acbe",
      "slug": "prawie-dwa-tysiace",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/douglas-adams/autostopem-przez-galaktyke/prawie-dwa-tysiace",
      "text": "(…) prawie dwa tysiące lat po tym, jak pewien człowiek został przybity gwoździami do drzewa, bo twierdził, iż byłoby wspaniale, gdyby tak dla odmiany ludzie spróbowali być mili względem siebie",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Douglas Adams",
        "slug": "douglas-adams",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/douglas-adams"
      },
      "book": {
        "title": "Autostopem przez galaktykę",
        "slug": "autostopem-przez-galaktyke",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/douglas-adams/autostopem-przez-galaktyke"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ironia",
          "slug": "ironia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ironia"
        },
        {
          "name": "dobroć",
          "slug": "dobroc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dobroc"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Autostopem_przez_galaktyk%C4%99_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:40"
    },
    {
      "id": "f7f5f2d1-607a-40b3-8cfc-7ce984ad9e14",
      "slug": "powinien-pan-oczywiscie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jane-austen/duma-i-uprzedzenie/powinien-pan-oczywiscie",
      "text": "„Powinien Pan oczywiście wybaczyć im, jako chrześcijanin, lecz nigdy nie dopuścić ich przed swe oblicze ani nie zezwolić na to, by ich imiona były wspomniane w Pańskiej obecności.”",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jane Austen",
        "slug": "jane-austen",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jane-austen"
      },
      "book": {
        "title": "Duma i uprzedzenie",
        "slug": "duma-i-uprzedzenie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jane-austen/duma-i-uprzedzenie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "hipokryzja",
          "slug": "hipokryzja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hipokryzja"
        },
        {
          "name": "przebaczenie",
          "slug": "przebaczenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przebaczenie"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Duma_i_uprzedzenie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:35"
    },
    {
      "id": "27c971d7-b9b4-4992-a067-1fba7eed0d17",
      "slug": "dzis-wydaje-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/malcolm-muggeridge/jezus-czlowiek-ktory-zyje/dzis-wydaje-sie",
      "text": "Dziś wydaje się nadzwyczajne, iż surowe na pozór wymagania Jezusa dostarczyć mogły tyle radości, a powrót do pogańskiej swobody obyczajów pogrąża zachodnią cywilizację w mroku przygnębienia i nudy. Czy Skandynawia rozbrzmiewa śmiechem szczęścia? Czy brodatą i rozebraną z biustonosza rewolucję kalifornijską zdobią wawrzyny uśmiechu, czy ich taneczny korowód przetacza się przez dzikie doliny? Czy uniwersyteckie dziedzińce dźwięczą radosną pieśnią i skrzą się dowcipem? Nie wydaje mi się. Choć nie potrafię wyjaśnić, doświadczyłem i wiem, że świat porzucony zaczyna lśnić wszystkimi swymi barwami, kształtami i dźwiękami jak nigdy przedtem; oczy zwrócone ku niebu widzą każdą tkankę ciała, fałdę sukni, całe ziemskie piękno tak wyraźnie, jak nigdy nie potrafi nikt, kto zwrócił wzrok ku ziemi; i że miłość, która wolna jest od żądzy posiadania, miłość o pustych rękach, wolna od żądła egoizmu i od żaru krwi, błyszczy jak wschodzące słońce, przepełniające świat ciepłem, światłem, zachwyceniem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Malcolm Muggeridge",
        "slug": "malcolm-muggeridge",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/malcolm-muggeridge"
      },
      "book": {
        "title": "Jezus, człowiek, który żyje",
        "slug": "jezus-czlowiek-ktory-zyje",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/malcolm-muggeridge/jezus-czlowiek-ktory-zyje"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "radość",
          "slug": "radosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/radosc"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Malcolm_Muggeridge#Jezus._Cz%C5%82owiek,_kt%C3%B3ry_%C5%BCyje",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:33"
    },
    {
      "id": "5fd350c4-d492-47b5-b96b-ca58801f643e",
      "slug": "kochac-tych-co-zasluguja",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jozef-ignacy-kraszewski/klasztor/kochac-tych-co-zasluguja",
      "text": "Kochać tych, co zasługują na to, aby byli kochani, bardzo łatwo; ale miłość mieć dla upadłych i nie porzucić ich, gdy wszystko opuściło, chrześcijańskim jest dziełem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Józef Ignacy Kraszewski",
        "slug": "jozef-ignacy-kraszewski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jozef-ignacy-kraszewski"
      },
      "book": {
        "title": "Klasztor",
        "slug": "klasztor",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jozef-ignacy-kraszewski/klasztor"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "współczucie",
          "slug": "wspolczucie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolczucie"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/J%C3%B3zef_Ignacy_Kraszewski#Klasztor",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:55"
    },
    {
      "id": "d056be84-bc41-4bfe-9e6e-07d09c337730",
      "slug": "najtrudniej-jest-zbudzic",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-brzozowski/plomienie/najtrudniej-jest-zbudzic",
      "text": "Najtrudniej jest zbudzić Chrystusa w człowieku, przekonanym o swojej cnocie. Póki człowiek nie zrozumie, że słuszność to jest wielka wina, którą trzeba wyrównać, że kto ma słuszność wobec innych, winien jest tego, że oni nie mają jej – trudno będzie żyć na świecie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Brzozowski",
        "slug": "stanislaw-brzozowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-brzozowski"
      },
      "book": {
        "title": "Płomienie",
        "slug": "plomienie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-brzozowski/plomienie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "moralność",
          "slug": "moralnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moralnosc"
        },
        {
          "name": "pycha",
          "slug": "pycha",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pycha"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Brzozowski#P%C5%82omienie_(1908)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:52"
    },
    {
      "id": "e221885b-f6bf-4bf8-aa98-7dc512b99f3f",
      "slug": "jesli-chrzescijanstwo-rzeczywiscie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/alexis-de-tocqueville/listy/jesli-chrzescijanstwo-rzeczywiscie",
      "text": "Jeśli chrześcijaństwo rzeczywiście ma zniknąć, jak twierdzi wielu, czeka nas to, co przed jego pojawieniem zdarzyło się już starożytnym, długotrwały upadek moralny, występna i niespokojna starość, po której ostatecznie, nie wiem skąd i jak, przyjdzie kolejna odnowa.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Alexis de Tocqueville",
        "slug": "alexis-de-tocqueville",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/alexis-de-tocqueville"
      },
      "book": {
        "title": "Listy",
        "slug": "listy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/alexis-de-tocqueville/listy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "moralność",
          "slug": "moralnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moralnosc"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Alexis_de_Tocqueville#Listy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:50"
    },
    {
      "id": "1a08fdf6-40cb-4a09-9462-1aab3fe86fdc",
      "slug": "powiedzialem-chrzescijanie-ale",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/zart/powiedzialem-chrzescijanie-ale",
      "text": "Powiedziałem: Chrześcijanie. Ale gdzie oni właściwie są? Widzę wokół siebie tylko pozornych chrześcijan, którzy żyją akurat tak samo jak niewierzący. A przecież być chrześcijaninem to znaczy żyć inaczej. To znaczy iść drogą Chrystusową, naśladować Chrystusa. To znaczy wyrzec się własnych korzyści, dobrobytu i władzy i zwrócić się ku biednym, poniżonym i cierpiącym. Ale czy tak właśnie postępował Kościół? Mój ojciec był robotnikiem, wiecznie bezrobotnym i pokornie wierzącym w Boga. Pobożnie obracał ku Niemu twarz, ale Kościół nigdy nie obrócił ku niemu swego oblicza. Pozostał samotny wśród bliźnich, samotny w łonie Kościoła, sam ze swoim Bogiem, aż do choroby i śmierci.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Milan Kundera",
        "slug": "milan-kundera",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera"
      },
      "book": {
        "title": "Żart",
        "slug": "zart",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/zart"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "hipokryzja",
          "slug": "hipokryzja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hipokryzja"
        },
        {
          "name": "kościół",
          "slug": "kosciol",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kosciol"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/%C5%BBart_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:46"
    },
    {
      "id": "bead9f1a-1d99-4ce4-9b10-440323641c58",
      "slug": "chrzescijanstwo-zamienia-dzis",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henri-frederic-amiel/dziennik-intymny/chrzescijanstwo-zamienia-dzis",
      "text": "Chrześcijaństwo zamienia dziś swą siedzibę historyczną na czysto duchową. Należy wyzwolić od wszelkich domieszek ewangelię czystą i wieczną. Nareszcie, uda się nam odtworzyć stan ducha, który był komórką życiodawczą Ewangelii, będziemy w posiadaniu samej istoty religii, tego, co stanowi jej punctum saliens [główny punkt].",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Henri Frédéric Amiel",
        "slug": "henri-frederic-amiel",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henri-frederic-amiel"
      },
      "book": {
        "title": "Dziennik intymny",
        "slug": "dziennik-intymny",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henri-frederic-amiel/dziennik-intymny"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Henri_Fr%C3%A9d%C3%A9ric_Amiel#Dziennik_intymny",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:27"
    },
    {
      "id": "623332f0-a73e-47bb-998d-d356a0436709",
      "slug": "chrzescijanstwo-jest-jedynym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henri-frederic-amiel/dziennik-intymny/chrzescijanstwo-jest-jedynym",
      "text": "Chrześcijaństwo jest jedynym pierwiastkiem wschodnim naszej kultury. Chrześcijaństwo przeciwważa nasze skłonności, pociągające nas ku wszystkiemu, co jest ograniczone, zmienne, niestałe, skupia nasz umysł w rozmyślaniach o rzeczach wiekuistych, platonizuje ono choć trochę nasze upodobania tak obce zazwyczaj światu idealnemu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Henri Frédéric Amiel",
        "slug": "henri-frederic-amiel",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henri-frederic-amiel"
      },
      "book": {
        "title": "Dziennik intymny",
        "slug": "dziennik-intymny",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henri-frederic-amiel/dziennik-intymny"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "kultura",
          "slug": "kultura",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kultura"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Henri_Fr%C3%A9d%C3%A9ric_Amiel#Dziennik_intymny",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:27"
    },
    {
      "id": "5128d94f-60fb-4bcd-aa11-c145e4092b20",
      "slug": "doskonalosc-jako-cel",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henri-frederic-amiel/dziennik-intymny/doskonalosc-jako-cel",
      "text": "Doskonałość jako cel, jako wzór, jako oparcie w walce życiowej, wzniosłość, jako dowód boskiego pochodzenia – oto całe chrześcijaństwo w streszczeniu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Henri Frédéric Amiel",
        "slug": "henri-frederic-amiel",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henri-frederic-amiel"
      },
      "book": {
        "title": "Dziennik intymny",
        "slug": "dziennik-intymny",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henri-frederic-amiel/dziennik-intymny"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        },
        {
          "name": "perfekcjonizm",
          "slug": "perfekcjonizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/perfekcjonizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Henri_Fr%C3%A9d%C3%A9ric_Amiel#Dziennik_intymny",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:27"
    },
    {
      "id": "20b829e0-7e2f-47ff-a590-d8bd357e7fe9",
      "slug": "mozna-zyc-w-niezgodzie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henri-frederic-amiel/dziennik-intymny/mozna-zyc-w-niezgodzie",
      "text": "Można żyć w niezgodzie ze wszystkimi kościołami, i schylić mimo to głowę przed Chrystusem. Można wątpić o cudach i zasadach katechizmowych i kochać świętego i sprawiedliwego, który przyszedł na świat, aby nas zbawić, nie zaś, aby nas potępić. Chrystus przeżyje wszystkie krytyki, skierowane przeciw chrześcijaństwu i gdy chrześcijaństwo umrze, pozostanie religia Jezusa.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Henri Frédéric Amiel",
        "slug": "henri-frederic-amiel",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henri-frederic-amiel"
      },
      "book": {
        "title": "Dziennik intymny",
        "slug": "dziennik-intymny",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henri-frederic-amiel/dziennik-intymny"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiara",
          "slug": "wiara",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiara"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Henri_Fr%C3%A9d%C3%A9ric_Amiel#Dziennik_intymny",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:27"
    },
    {
      "id": "0a8f1b12-cf95-4184-9a6a-6340f8ed3dc8",
      "slug": "wedlug-mnie-chrzescijanstwo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henri-frederic-amiel/dziennik-intymny/wedlug-mnie-chrzescijanstwo",
      "text": "Według mnie chrześcijaństwo jest przede wszystkim religią, a religia nie jest bynajmniej metodą; jest ona życiem i to życiem wyższym, nadprzyrodzonym, mistycznym w swym pochodzeniu, praktycznym w swych owocach. Jest ona obcowaniem z Bogiem, entuzjazmem głębokim i spokojnym, miłością promieniejącą, siłą, która tworzy, szczęśliwością, która się wciąż rozwija, jednym słowem, religia to stan duszy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Henri Frédéric Amiel",
        "slug": "henri-frederic-amiel",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henri-frederic-amiel"
      },
      "book": {
        "title": "Dziennik intymny",
        "slug": "dziennik-intymny",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henri-frederic-amiel/dziennik-intymny"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "bóg",
          "slug": "bog",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bog"
        },
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Henri_Fr%C3%A9d%C3%A9ric_Amiel#Dziennik_intymny",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:27"
    },
    {
      "id": "5cd80323-bd14-4668-9b2b-c15b2dccdb33",
      "slug": "kiedy-syn-bozy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/pielgrzym/kiedy-syn-bozy",
      "text": "Kiedy Syn Boży zstąpił na Ziemię, przyniósł ludziom miłość. Ponieważ jednak rodzaj człowieczy nie potrafi pojąć miłości, która nie jest cierpieniem, Jezus został w końcu ukrzyżowany. Gdyby nie to, nikt by nie uwierzył w jego miłość, ludzie przywykli bowiem do tego, że dzień za dniem cierpią z powodu władających nimi namiętności.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Pielgrzym",
        "slug": "pielgrzym",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/pielgrzym"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pielgrzym_(powie%C5%9B%C4%87)#K",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:25"
    },
    {
      "id": "22d8b7c7-52d1-441c-9fc9-c50bb5a80598",
      "slug": "galilejczyku-zwyciezyles",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zygmunt-krasinski/nie-boska-komedia/galilejczyku-zwyciezyles",
      "text": "Galilejczyku, zwyciężyłeś!",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Zygmunt Krasiński",
        "slug": "zygmunt-krasinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zygmunt-krasinski"
      },
      "book": {
        "title": "Nie-Boska komedia",
        "slug": "nie-boska-komedia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zygmunt-krasinski/nie-boska-komedia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zygmunt_Krasi%C5%84ski#Nie-Boska_komedia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:27"
    },
    {
      "id": "8f313843-077a-42f4-bb89-e70a1c000703",
      "slug": "wiec-odrzucasz-moja",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/w-pustyni-i-w-puszczy/wiec-odrzucasz-moja",
      "text": "– Więc odrzucasz moją naukę?\n\n– Jestem chrześcijaninem jak mój ojciec…",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Henryk Sienkiewicz",
        "slug": "henryk-sienkiewicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz"
      },
      "book": {
        "title": "W pustyni i w puszczy",
        "slug": "w-pustyni-i-w-puszczy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/w-pustyni-i-w-puszczy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiara",
          "slug": "wiara",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiara"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/W_pustyni_i_w_puszczy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:52"
    }
  ]
}
