# Cytaty o biologii - Liczba cytatów: 18 - Liczba autorów: 12 - Szerszy temat: [Cytaty o nauce](https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka.md) - Strona tematu: https://www.zielonecytaty.pl/tematy/biologia - Wersja JSON (te same dane): https://www.zielonecytaty.pl/tematy/biologia.json ## Cytaty > Mówiąc najprościej, nauka nie potwierdza istnienia wyłącznie dwóch płci. Choć „natura” bywa narzędziem używanym w obronie binarnego podziału, jak na ironię to właśnie ona stanowi argument na poparcie tezy, że płeć to spektrum zawierające wiele różnych kategorii. Zacznijmy od tego, że jedno na sto niemowląt najzwyczajniej w świecie nie wpisuje się w męsko-żeński podział. Często nazywane interpłciowymi, osoby te pod względem anatomii, poziomu hormonów oraz chromosomów nie są ani płci męskiej, ani żeńskiej. [Liz Plank](https://www.zielonecytaty.pl/liz-plank.md) · [Samiec alfa musi odejść](https://www.zielonecytaty.pl/liz-plank/samiec-alfa-musi-odejsc.md) — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/liz-plank/samiec-alfa-musi-odejsc/mowiac-najprosciej-nauka.md) Tematy: [tożsamość](https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tozsamosc.md), [biologia](https://www.zielonecytaty.pl/tematy/biologia.md) > Tłumienie kojarzenia krewniaczego (…) jest dobrze rozwinięte u wielu różnych zwierząt, od muszek owocówek i gryzoni po naczelne. Dla gatunków rozmnażających się płciowo jest to niemal biologiczny nakaz. W przypadku bonobo seksu ojców z córkami unika się w ten sposób, że w okolicach okresu dojrzewania samice odchodzą, by dołączyć do sąsiednich społeczności. Seks matek z synami jest natomiast w ogóle nieobecny, mimo że zostają oni w grupie i często przemieszczają się razem z matkami. Tylko w tym wariancie seks jest w społeczności bonobo wykluczony. A wszystko to pod nieobecność jakiegokolwiek tabu. [Frans de Waal](https://www.zielonecytaty.pl/frans-de-waal.md) · [Bonobo i ateista. W poszukiwaniu humanizmu wśród naczelnych](https://www.zielonecytaty.pl/frans-de-waal/bonobo-i-ateista-w-poszukiwaniu-humanizmu-wsrod-naczelnych.md) · s. 105 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/frans-de-waal/bonobo-i-ateista-w-poszukiwaniu-humanizmu-wsrod-naczelnych/tlumienie-kojarzenia-krewniaczego.md) Tematy: [seks](https://www.zielonecytaty.pl/tematy/seks.md), [zwierzęta](https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zwierzeta.md), [biologia](https://www.zielonecytaty.pl/tematy/biologia.md) > Nie da się nas zdefiniować na podstawie anatomii, ponieważ dzielimy ciała z drobnoustrojami, których jest ogółem więcej niż naszych własnych komórek. Krowy nie umieją same jeść trawy, ale potrafi to ich mikrobiom. [Merlin Sheldrake](https://www.zielonecytaty.pl/merlin-sheldrake.md) · [Strzępki życia](https://www.zielonecytaty.pl/merlin-sheldrake/strzepki-zycia.md) · s. 139 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/merlin-sheldrake/strzepki-zycia/nie-da-sie.md) Tematy: [ciało](https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cialo.md), [biologia](https://www.zielonecytaty.pl/tematy/biologia.md) > Jeśli wyraz "cyborg" - skrót od "cybernetyczny organizm" - opisuje połączenie żywego organizmu z wytworem technologii, to my wszyscy (podobnie jak reszta form życia) jesteśmy symborgami, czyli symbiotycznymi organizmami. [Merlin Sheldrake](https://www.zielonecytaty.pl/merlin-sheldrake.md) · [Strzępki życia](https://www.zielonecytaty.pl/merlin-sheldrake/strzepki-zycia.md) · s. 141 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/merlin-sheldrake/strzepki-zycia/jesli-wyraz-cyborg.md) Tematy: [człowiek](https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek.md), [biologia](https://www.zielonecytaty.pl/tematy/biologia.md) > Wszystkie zagłębienia twojego ciała roją się od bakterii i grzybów. Masz więcej drobnoustrojów niż własnych komórek. W twoim przewodzie pokarmowym żyje więcej bakterii, niż jest gwiazd w naszej Galaktyce. [Merlin Sheldrake](https://www.zielonecytaty.pl/merlin-sheldrake.md) · [Strzępki życia](https://www.zielonecytaty.pl/merlin-sheldrake/strzepki-zycia.md) · s. 31 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/merlin-sheldrake/strzepki-zycia/wszystkie-zaglebienia-twojego.md) Tematy: [ciało](https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cialo.md), [biologia](https://www.zielonecytaty.pl/tematy/biologia.md) > Natura to wydarzenie, które nie ma końca. Jak ujął to William Bateson, ten sam, który ukuł termin „genetyka”: „Zwykle myślimy o zwierzętach i roślinach jako o materii, one jednak są w rzeczywistości układami, przez które materia ciągle przechodzi”. Patrząc na jakiś organizm – czy to grzyb, czy sosnę – widzimy jeden moment w jego nieustającym rozwoju. [Merlin Sheldrake](https://www.zielonecytaty.pl/merlin-sheldrake.md) · [Strzępki życia](https://www.zielonecytaty.pl/merlin-sheldrake/strzepki-zycia.md) · s. 85 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/merlin-sheldrake/strzepki-zycia/natura-to-wydarzenie.md) Tematy: [zmiana](https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zmiana.md), [przyroda](https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyroda.md), [biologia](https://www.zielonecytaty.pl/tematy/biologia.md) > Zanim Albert Frank ukuł pojęcie "symbioza", nie dało się inaczej opisać relacji pomiędzy różnymi typami organizmów. Dopiero ostatnie lata przyniosły większe zniuansowanie narracji wokół symbiozy. Toby Spribille - badacz, który odkrył, że porosty składają się z więcej niż dwóch komponentów - argumentuje, że powinniśmy na nie patrzeć jak na system. Porosty bowiem nie są produktem stałego związku partnerskiego, jak od dawna sądzono. Stanowią raczej efekt całego wachlarza możliwych interakcji pomiędzy większą liczbą różnych graczy. [Merlin Sheldrake](https://www.zielonecytaty.pl/merlin-sheldrake.md) · [Strzępki życia](https://www.zielonecytaty.pl/merlin-sheldrake/strzepki-zycia.md) · s. 316 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/merlin-sheldrake/strzepki-zycia/zanim-albert-frank.md) Tematy: [nauka](https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka.md), [biologia](https://www.zielonecytaty.pl/tematy/biologia.md) > Nie do końca potrafię sobie wyobrazić, jak można żyć tak, jakby wolna wola nie istniała. Być może nigdy nie będzie możliwe patrzeć na siebie jako na nic więcej niż sumę biologicznych składników. Może będzie nam musiało wystarczyć, że mity, które sobie opowiadamy o ludziku w naszym mózgu, będą przynajmniej nieszkodliwe, a ciężką pracę autentycznie racjonalnego myślenia zachowamy tylko do spraw naprawdę ważnych – takich jak wstrzymywanie się od surowych ocen. [Robert M. Sapolsky](https://www.zielonecytaty.pl/robert-m-sapolsky.md) · [Zachowuj się. Jak biologia wydobywa z nas to, co najgorsze, i to, co najlepsze](https://www.zielonecytaty.pl/robert-m-sapolsky/zachowuj-sie-jak-biologia-wydobywa-z-nas-to-co-najgorsze-i-to-co-najlepsze.md) · s. 741 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/robert-m-sapolsky/zachowuj-sie-jak-biologia-wydobywa-z-nas-to-co-najgorsze-i-to-co-najlepsze/nie-do-konca.md) Tematy: [ocenianie innych](https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ocenianie-innych.md), [wolna wola](https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolna-wola.md), [biologia](https://www.zielonecytaty.pl/tematy/biologia.md) > Oksytocyna, hormon miłości, sprawia, że stajemy się bardziej prospołeczni wobec swoich, ale gorsi wobec wszystkich innych. Czegoś takiego nie można nazwać zwykłą „prospołecznością”. Jest to etnocentryzm i ksenofobia. [Robert M. Sapolsky](https://www.zielonecytaty.pl/robert-m-sapolsky.md) · [Zachowuj się. Jak biologia wydobywa z nas to, co najgorsze, i to, co najlepsze](https://www.zielonecytaty.pl/robert-m-sapolsky/zachowuj-sie-jak-biologia-wydobywa-z-nas-to-co-najgorsze-i-to-co-najlepsze.md) · s. 147 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/robert-m-sapolsky/zachowuj-sie-jak-biologia-wydobywa-z-nas-to-co-najgorsze-i-to-co-najlepsze/oksytocyna-hormon-milosci.md) Tematy: [uprzedzenia](https://www.zielonecytaty.pl/tematy/uprzedzenia.md), [przynależność](https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przynaleznosc.md), [biologia](https://www.zielonecytaty.pl/tematy/biologia.md) > Jedna z tych zmian polega na zmniejszaniu się liczby komórek mózgowych (neuronów) oraz połączeń między nimi (synaps) w okresie dorastania. Proces ten nazywamy przycinaniem (pruning). (...) W dzieciństwie ma miejsce nadprodukcja neuronów i połączeń synaptycznych. (...) Przycinanie połączeń synaptycznych osiąga swój szczyt właśnie w okresie intensywnych zmian, jakim jest dorastanie. Pozbywamy się wówczas zbędnych połączeń, pozostawiając te, z których korzystamy. [Daniel J. Siegel](https://www.zielonecytaty.pl/daniel-j-siegel.md) · [Burza w mózgu nastolatka](https://www.zielonecytaty.pl/daniel-j-siegel/burza-w-mozgu-nastolatka.md) · s. 76 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/daniel-j-siegel/burza-w-mozgu-nastolatka/jedna-z-tych.md) Tematy: [dojrzewanie](https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dojrzewanie.md), [biologia](https://www.zielonecytaty.pl/tematy/biologia.md) > Ludzie jako gatunek nie znoszą chaosu i wykazują silną skłonność do odnajdywania oraz wytworzenia porządku, nie uciekniemy przed tym, ponieważ tym obdarzyła nas biologia. [Anthony Storr](https://www.zielonecytaty.pl/anthony-storr.md) · [Kolosy na glinianych nogach. Studium guru](https://www.zielonecytaty.pl/anthony-storr/kolosy-na-glinianych-nogach-studium-guru.md) · s. 238 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/anthony-storr/kolosy-na-glinianych-nogach-studium-guru/ludzie-jako-gatunek.md) Tematy: [człowiek](https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek.md), [chaos](https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chaos.md), [biologia](https://www.zielonecytaty.pl/tematy/biologia.md) > Pamięć to jedynie biochemia, a jednak określa ona każdego człowieka jako niepowtarzalną jednostkę. [Tess Gerritsen](https://www.zielonecytaty.pl/tess-gerritsen.md) · [Sobowtór](https://www.zielonecytaty.pl/tess-gerritsen/sobowtor.md) — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/tess-gerritsen/sobowtor/pamiec-to-jedynie.md) Tematy: [pamięć](https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec.md), [tożsamość](https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tozsamosc.md), [biologia](https://www.zielonecytaty.pl/tematy/biologia.md) > Prokreacja. Jest zakodowana w genach, które zmuszają nas do rozmnażania się. Wydaje nam się, że mamy kontrolę nad naszym, życiem, a tymczasem jesteśmy jedynie niewolnikami DNA, który każe nam mieć dzieci. [Tess Gerritsen](https://www.zielonecytaty.pl/tess-gerritsen.md) · [Grzesznik](https://www.zielonecytaty.pl/tess-gerritsen/grzesznik.md) — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/tess-gerritsen/grzesznik/prokreacja-jest-zakodowana.md) Tematy: [wolna wola](https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolna-wola.md), [instynkt](https://www.zielonecytaty.pl/tematy/instynkt.md), [biologia](https://www.zielonecytaty.pl/tematy/biologia.md) > Istnieje także teoria Lynn Margualis, znanej amerykańskiej biolożki, która mówi, że źródłem ewolucyjnych innowacji są nie tylko przypadkowe mutacje, lecz również symbiogeneza, czyli symbiotyczne scalanie się łańcuchów komórek bakteryjnych. Margualis twierdzi, że do powstania nowych gatunków doprowadziły endosymbioza szeregowa oraz połączone przetrwanie – przykładem są mitochondria, które kiedyś funkcjonowały jako osobne organizmy i które zostały wcielone do komórek lub połączyły się z nimi, odtąd pracując na ich rzecz. Margualis pokazuje, że organizmy żywe nie tylko walczą i współzawodniczą, ale także oddziałują na siebie i łącząc się, wspierają wzajemnie. [Olga Tokarczuk](https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk.md) · [Moment niedźwiedzia](https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/moment-niedzwiedzia.md) · s. 18 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/moment-niedzwiedzia/istnieje-takze-teoria.md) Tematy: [ewolucja](https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ewolucja.md), [współpraca](https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolpraca.md), [biologia](https://www.zielonecytaty.pl/tematy/biologia.md) > Każda istota żywa jest baterią. Produkujemy energię. [José Carlos Somoza](https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza.md) · [Zygzak](https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/zygzak.md) — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/zygzak/kazda-istota-zywa.md) Tematy: [życie](https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie.md), [biologia](https://www.zielonecytaty.pl/tematy/biologia.md) > I tak wszystko zmierza do jednego. Zawsze i wszędzie. We wszystkim, co robimy. Podtrzymywać nasze życie, żeby móc kontynuować produkcję kolejnych pokoleń. A my mówimy, że to miłość. [Marcin Pietraszek](https://www.zielonecytaty.pl/marcin-pietraszek.md) · [Poza prawdą i kłamstwem](https://www.zielonecytaty.pl/marcin-pietraszek/poza-prawda-i-klamstwem.md) — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/marcin-pietraszek/poza-prawda-i-klamstwem/i-tak-wszystko.md) Tematy: [miłość](https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc.md), [cynizm](https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cynizm.md), [instynkt](https://www.zielonecytaty.pl/tematy/instynkt.md), [biologia](https://www.zielonecytaty.pl/tematy/biologia.md) > Największym nieszczęściem kobiet stało się równouprawnienie. Biologia, niestety, nie poszła z postępem. [Joanna Chmielewska](https://www.zielonecytaty.pl/joanna-chmielewska.md) · [Jak wytrzymać z mężczyzną](https://www.zielonecytaty.pl/joanna-chmielewska/jak-wytrzymac-z-mezczyzna.md) — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/joanna-chmielewska/jak-wytrzymac-z-mezczyzna/najwiekszym-nieszczesciem-kobiet.md) Tematy: [równouprawnienie kobiet](https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rownouprawnienie-kobiet.md), [biologia](https://www.zielonecytaty.pl/tematy/biologia.md) > Dennis Teemer przyglądał się cywilizacji – przechwalał się ogarnięty najgłębszym pesymizmem – i widział mikrokosmos komórki. > > – Są jeszcze dwie rzeczy dotyczące tych komórek rakowych, które powinny was zainteresować. W laboratorium żyją wiecznie. I brakuje im samokontroli. > > (...) Komórka rakowa jest zdrowa – brzmiała odpowiedź, która nie spodobała się żadnemu z nas – jeśli za wyznacznik zdrowia uznać siłę, mobilność i zdolność do wzrostu i ekspansji. > > (...) Komórka rakowa jest sama w sobie normalna brzmiała kolejna frustrująca odpowiedź. – I z biologicznego punktu widzenia nie ma powodu oczekiwać, by zachowywała się inaczej. Może żyć wiecznie... > > (...) W laboratorium żyje wiecznie, w przeciwieństwie do innych. Brakuje jej samokontroli i niepowstrzymanie się mnoży. Czy nie jest to przejaw zdrowia? Komórki rakowe migrują, kolonizują i rozprzestrzeniają się. > > (...) Biologicznie rzecz biorąc, dlaczego mielibyśmy oczekiwać, że w świecie ożywionym nie powinny istnieć komórki bardziej agresywne od innych? Biologia zawsze robi to, co musi. Nie wie, dlaczego to robi, i nic jej to nie obchodzi. Nie ma żadnego wyboru i w przeciwieństwie do nas nie szuka przyczyn. [Joseph Heller](https://www.zielonecytaty.pl/joseph-heller.md) · [Ostatni Rozdział, Czyli Paragraf 22 Bis](https://www.zielonecytaty.pl/joseph-heller/ostatni-rozdzial-czyli-paragraf-22-bis.md) · s. 474 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/joseph-heller/ostatni-rozdzial-czyli-paragraf-22-bis/dennis-teemer-przygladal.md) Tematy: [cywilizacja](https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cywilizacja.md), [biologia](https://www.zielonecytaty.pl/tematy/biologia.md)