{
  "type": "topic",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "name": "antysemityzm",
  "slug": "antysemityzm",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/antysemityzm",
  "heading": "Cytaty o antysemityzmie",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/antysemityzm.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/antysemityzm.md",
  "quotes_count": 32,
  "authors_count": 21,
  "parent": {
    "name": "rasizm",
    "slug": "rasizm",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rasizm",
    "heading": "Cytaty o rasizmie"
  },
  "children": [],
  "quotes": [
    {
      "id": "bcf0b8b6-59bb-4d6d-bec0-f30b6e3911d0",
      "slug": "byc-polakiem-to-nienawidzic",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jacek-kochanowski/brunatna-fala-socjologia-nowego-faszyzmu-w-polsce/byc-polakiem-to-nienawidzic",
      "text": "Być Polakiem to nienawidzić. Taka jest konstrukcja tej tożsamości. W pierwszym rzędzie – zajrzyjcie do Dmowskiego – nienawidzić Żydów.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jacek Kochanowski",
        "slug": "jacek-kochanowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jacek-kochanowski"
      },
      "book": {
        "title": "Brunatna fala. Socjologia nowego faszyzmu w Polsce",
        "slug": "brunatna-fala-socjologia-nowego-faszyzmu-w-polsce",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jacek-kochanowski/brunatna-fala-socjologia-nowego-faszyzmu-w-polsce"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 9,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nienawiść",
          "slug": "nienawisc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nienawisc"
        },
        {
          "name": "Polacy",
          "slug": "polacy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/polacy"
        },
        {
          "name": "antysemityzm",
          "slug": "antysemityzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/antysemityzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jacek_Kochanowski#Brunatna_fala._Socjologia_nowego_faszyzmu_w_Polsce",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:48"
    },
    {
      "id": "b096835c-3940-44da-a548-6db72f814bc1",
      "slug": "chce-zwrocic-uwage",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mordechaj-canin/przez-ruiny-i-zgliszcza-podroz-po-stu-zgladzonych-gminach-zydowskich-w-polsce/chce-zwrocic-uwage",
      "text": "Chcę zwrócić uwagę na charakterystyczny rys: Polacy nie lubią, kiedy o zagładzie Żydów i prześladowaniu Polaków mówi się jednym tchem. Czują się ofiarami prześladowań politycznych, Żydów zaś – ich zdaniem – Niemcy mordowali zwyczajnie, tak jak się tępi myszy. Były przypadki – opowiem o nich później – że Polacy nie pozwalali przyjmować Żydów kacetników do stowarzyszeń byłych więźniów obozów koncentracyjnych. Uzasadniano to właśnie tym, że Polaków prześladowano z powodów politycznych, podczas gdy Żydów niszczono biologicznie, jako niższą rasę.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mordechaj Canin",
        "slug": "mordechaj-canin",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mordechaj-canin"
      },
      "book": {
        "title": "Przez ruiny i zgliszcza. Podróż po stu zgładzonych gminach żydowskich w Polsce",
        "slug": "przez-ruiny-i-zgliszcza-podroz-po-stu-zgladzonych-gminach-zydowskich-w-polsce",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mordechaj-canin/przez-ruiny-i-zgliszcza-podroz-po-stu-zgladzonych-gminach-zydowskich-w-polsce"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 244,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "Polacy",
          "slug": "polacy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/polacy"
        },
        {
          "name": "Holokaust",
          "slug": "holokaust",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/holokaust"
        },
        {
          "name": "antysemityzm",
          "slug": "antysemityzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/antysemityzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mordechaj_Canin#Przez_ruiny_i_zgliszcza",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:15"
    },
    {
      "id": "a5e7509d-3f31-4807-ab31-bf29dbda8211",
      "slug": "zaden-z-cmentarzy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mordechaj-canin/przez-ruiny-i-zgliszcza-podroz-po-stu-zgladzonych-gminach-zydowskich-w-polsce/zaden-z-cmentarzy",
      "text": "Żaden z cmentarzy, które do tej pory widziałem, nie został zniszczony przez niemieckich pogan, wszystkie przez pobożnych chrześcijan, których cała wiara opiera się na uświęceniu grobu, z którego nazareński Żyd Joszua powstał z martwych jako Bóg. W domach tych pobożnych katolików zobaczycie ściany obwieszone wizerunkami Żydówki Miriam i jej syna, których groby, gdyby umarli w Lubartowie, tamtejsi mieszczanie rozgrzebaliby, żeby powyrywać złote zęby, a z macew zrobić osełki do ostrzenia siekier i noży.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mordechaj Canin",
        "slug": "mordechaj-canin",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mordechaj-canin"
      },
      "book": {
        "title": "Przez ruiny i zgliszcza. Podróż po stu zgładzonych gminach żydowskich w Polsce",
        "slug": "przez-ruiny-i-zgliszcza-podroz-po-stu-zgladzonych-gminach-zydowskich-w-polsce",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mordechaj-canin/przez-ruiny-i-zgliszcza-podroz-po-stu-zgladzonych-gminach-zydowskich-w-polsce"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 133,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "hipokryzja",
          "slug": "hipokryzja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hipokryzja"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        },
        {
          "name": "antysemityzm",
          "slug": "antysemityzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/antysemityzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mordechaj_Canin#Przez_ruiny_i_zgliszcza",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:15"
    },
    {
      "id": "560a1fdc-1877-440a-8d92-f283cb6097a4",
      "slug": "odjezdzajac-z-kutna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mordechaj-canin/przez-ruiny-i-zgliszcza-podroz-po-stu-zgladzonych-gminach-zydowskich-w-polsce/odjezdzajac-z-kutna",
      "text": "Odjeżdżając z Kutna, daleko na horyzoncie widziałem kościół katolicki, który przez pokolenia konkurował z wysokim dachem synagogi. Krzyż pod niebem wydał mi się ostrzem noża wbitego na zimno w serce żydowskiego życia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mordechaj Canin",
        "slug": "mordechaj-canin",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mordechaj-canin"
      },
      "book": {
        "title": "Przez ruiny i zgliszcza. Podróż po stu zgładzonych gminach żydowskich w Polsce",
        "slug": "przez-ruiny-i-zgliszcza-podroz-po-stu-zgladzonych-gminach-zydowskich-w-polsce",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mordechaj-canin/przez-ruiny-i-zgliszcza-podroz-po-stu-zgladzonych-gminach-zydowskich-w-polsce"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 156,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "Holokaust",
          "slug": "holokaust",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/holokaust"
        },
        {
          "name": "kościół",
          "slug": "kosciol",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kosciol"
        },
        {
          "name": "antysemityzm",
          "slug": "antysemityzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/antysemityzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mordechaj_Canin#Przez_ruiny_i_zgliszcza",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:15"
    },
    {
      "id": "13d6029a-6d79-4a73-b354-b86d37bfc2a4",
      "slug": "jezdzilem-po-ruinach",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mordechaj-canin/przez-ruiny-i-zgliszcza-podroz-po-stu-zgladzonych-gminach-zydowskich-w-polsce/jezdzilem-po-ruinach",
      "text": "Jeździłem po ruinach i zgliszczach stu zgładzonych gmin żydowskich w Polsce. Byłem pierwszym i jedynym pisarzem żydowskim, który odbył taką podróż, ale nie podróżowałem jako Żyd. Mój brytyjski paszport, który miałem wówczas w kieszeni, pozwolił mi udawać angielskiego dziennikarza.\n\nW warunkach powojennej Polski, kiedy rząd jest komunistyczny, a naród wciąż odurzony nienawiścią do Żydów i zajęty rabowaniem żydowskiej własności, ten kamuflaż sprawił, że otworzyły się dla mnie serca setek Polaków ze wszystkich warstw społecznych – chłopów, mieszczan, inteligencji, artystów. Gdy tylko wzbudziłem ich zaufanie – a pod tym względem szczęście mi dopisywało – otwierali przed mną serca jak ludzie, którzy chcą się uwolnić od grzechu, a ja zobaczyłem żydowską tragedię także z ich strony, jak odbija się w sumieniach tych, którzy mają swój udział w zagładzie polskich Żydów.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mordechaj Canin",
        "slug": "mordechaj-canin",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mordechaj-canin"
      },
      "book": {
        "title": "Przez ruiny i zgliszcza. Podróż po stu zgładzonych gminach żydowskich w Polsce",
        "slug": "przez-ruiny-i-zgliszcza-podroz-po-stu-zgladzonych-gminach-zydowskich-w-polsce",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mordechaj-canin/przez-ruiny-i-zgliszcza-podroz-po-stu-zgladzonych-gminach-zydowskich-w-polsce"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 35,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "Holokaust",
          "slug": "holokaust",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/holokaust"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        },
        {
          "name": "antysemityzm",
          "slug": "antysemityzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/antysemityzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mordechaj_Canin#Przez_ruiny_i_zgliszcza",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:15"
    },
    {
      "id": "c9440f8a-851d-43e0-82c3-805e08afd4f3",
      "slug": "to-nie-przemoc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gilles-rozier/z-kraju-bez-milosci/to-nie-przemoc",
      "text": "To nie przemoc i agresja były najgorsze, tylko ta straszliwa nienawiść, która wzbierała w sąsiedzie niczym soki w drzewie na wiosnę. Zabójca twojej matki – ten, który wymachiwał pałką, aby wybić szyby w twoich oknach i zrabować twoje świeczniki, był człowiekiem, który kilka dni wcześniej kupił u ciebie parę śledzi. Ten, który ci sprzedawał drewno, roztrzaskiwał czaszkę twego brata. Mało tego, kiedy wszystko się uspokajało, kiedy pochowano zmarłych albo nie udało się ich pogrzebać, trzeba było żyć wśród sąsiadów: morderców, donosicieli, pośród tych, którzy odwracali wzrok. Trzeba było znów chodzić na targ i sprzedawać śledzie temu, kto parę dni wcześniej zadawał ciosy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Gilles Rozier",
        "slug": "gilles-rozier",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gilles-rozier"
      },
      "book": {
        "title": "Z kraju bez miłości",
        "slug": "z-kraju-bez-milosci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gilles-rozier/z-kraju-bez-milosci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 155,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nienawiść",
          "slug": "nienawisc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nienawisc"
        },
        {
          "name": "przemoc",
          "slug": "przemoc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przemoc"
        },
        {
          "name": "antysemityzm",
          "slug": "antysemityzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/antysemityzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Gilles_Rozier#Z_kraju_bez_mi%C5%82o%C5%9Bci",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:06"
    },
    {
      "id": "96eb70a4-8996-4024-a7f2-d1139b6eb72b",
      "slug": "ocalilam-zycie-moj",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gilles-rozier/z-kraju-bez-milosci/ocalilam-zycie-moj",
      "text": "Ocaliłam życie. Mój ojciec nie miał takiego refleksu: został zatłuczony na śmierć przez Ukraińca, który chciał zaliczyć jakiegoś Żyda, sądząc, że mści się za cierpienia, jakich doznał od czerwonych na okupowanych terenach. Niech mi kto powie, dlaczego ojciec życiem zapłacił za zbrodnie Stalina; czy my także nie ucierpieliśmy od sierpa, mimo że woleliśmy go od swastyki?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Gilles Rozier",
        "slug": "gilles-rozier",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gilles-rozier"
      },
      "book": {
        "title": "Z kraju bez miłości",
        "slug": "z-kraju-bez-milosci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gilles-rozier/z-kraju-bez-milosci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 232,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zemsta",
          "slug": "zemsta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zemsta"
        },
        {
          "name": "antysemityzm",
          "slug": "antysemityzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/antysemityzm"
        },
        {
          "name": "odpowiedzialność zbiorowa",
          "slug": "odpowiedzialnosc-zbiorowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odpowiedzialnosc-zbiorowa"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Gilles_Rozier#Z_kraju_bez_mi%C5%82o%C5%9Bci",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:06"
    },
    {
      "id": "51bfcc38-e3bf-4cf9-b521-be54cd1c04d4",
      "slug": "kleska-nacjonalizmu-polityczna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jaroslaw-kaczynski/polska-naszych-marzen/kleska-nacjonalizmu-polityczna",
      "text": "Klęska nacjonalizmu, polityczna i moralna, to był nie tylko mocny antysemityzm, ale też kompletna nieumiejętność rozwiązania problemów mniejszości narodowych. Nacjonalizm, który przechodził z jednej strony w ubóstwienie, a z drugiej w jakieś nieracjonalne myślenie, które przypisywało Polsce możliwości eschatologiczne, prowadziło do popadania w mistycyzm narodowy. Wszystko to było oderwane od jakichkolwiek realiów. Nie miało empirycznego sensu. Dlatego określam to jako porażkę intelektualną, polityczną i moralną.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jarosław Kaczyński",
        "slug": "jaroslaw-kaczynski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jaroslaw-kaczynski"
      },
      "book": {
        "title": "Polska naszych marzeń",
        "slug": "polska-naszych-marzen",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jaroslaw-kaczynski/polska-naszych-marzen"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "historia",
          "slug": "historia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/historia"
        },
        {
          "name": "antysemityzm",
          "slug": "antysemityzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/antysemityzm"
        },
        {
          "name": "nacjonalizm",
          "slug": "nacjonalizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nacjonalizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Polska_naszych_marze%C5%84",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:58"
    },
    {
      "id": "5b521101-8fc0-4534-914e-debdfc422187",
      "slug": "w-umysle-zofii",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/joanna-bator/piaskowa-gora/w-umysle-zofii",
      "text": "W umyśle Zofii, który nie wypuszczał się na wycieczki dalsze niż na targ do Skierniewic czy na pielgrzymkę do Częstochowy, pojawiło się przekonanie, że trzeba mieć we łbie kozie bobki z serwatką, jak mawiała jej (…) matka, by wedle takiej różnicy [obrzezania/nieobrzezania] dzielić ludzi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Joanna Bator",
        "slug": "joanna-bator",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/joanna-bator"
      },
      "book": {
        "title": "Piaskowa góra",
        "slug": "piaskowa-gora",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/joanna-bator/piaskowa-gora"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 305,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "uprzedzenia",
          "slug": "uprzedzenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/uprzedzenia"
        },
        {
          "name": "antysemityzm",
          "slug": "antysemityzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/antysemityzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Piaskowa_G%C3%B3ra_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:19"
    },
    {
      "id": "8d9d56b6-b3d9-47ed-ba6e-fc5dd5d519b3",
      "slug": "polska-byla-przed",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emanuel-ringelblum/stosunki-polsko-zydowskie-w-czasie-drugiej-wojny-swiatowej-pisma-z-bunkra/polska-byla-przed",
      "text": "Polska była przed wojną krajem przodującym – po Niemczech – pod względem antysemityzmu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Emanuel Ringelblum",
        "slug": "emanuel-ringelblum",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emanuel-ringelblum"
      },
      "book": {
        "title": "Stosunki polsko-żydowskie w czasie drugiej wojny światowej. Pisma z bunkra",
        "slug": "stosunki-polsko-zydowskie-w-czasie-drugiej-wojny-swiatowej-pisma-z-bunkra",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emanuel-ringelblum/stosunki-polsko-zydowskie-w-czasie-drugiej-wojny-swiatowej-pisma-z-bunkra"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 33,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "Polacy",
          "slug": "polacy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/polacy"
        },
        {
          "name": "antysemityzm",
          "slug": "antysemityzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/antysemityzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Emanuel_Ringelblum#Stosunki_polsko-%C5%BCydowskie_w_czasie_drugiej_wojny_%C5%9Bwiatowej._Uwagi_i_spostrze%C5%BCenia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:13"
    },
    {
      "id": "7242f6a0-6600-47ba-87fd-784df83e6542",
      "slug": "jeszcze-przed-upadkiem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emanuel-ringelblum/stosunki-polsko-zydowskie-w-czasie-drugiej-wojny-swiatowej-pisma-z-bunkra/jeszcze-przed-upadkiem",
      "text": "Jeszcze przed upadkiem Warszawy hydra antysemityzmu zaczęła podnosić głowę. Zdarzało się niejednokrotnie, że do schronów w domach czysto polskich nie przyjmowano Żydów, nawet w chwilach bombardowania (…) Gdy oficyna naszego domu została trafiona bombą, mieszkańcy szukali azylu w schronie przy ul. Leszno 13. Z motywów antysemickich odmówiono nam, pomimo iż w naszym domu nie było w ogóle schronu. (…) Antysemityzm ujawnił się w długich ogonkach przy Wiśle, przy których wydawano mieszkańcom wodę. Na żądanie antysemickiej łobuzerii utworzono oddzielne ogonki żydowskie i oddzielne aryjskie. Na 50 aryjczyków dopuszczono 5 Żydów do wody. Żydów, wracających z wodą, przewracano, wylewano im wodę, bito, katowano. W rezultacie, po całodziennym wyczekiwaniu w ogonku, Żyd wracał do domu posiniaczony, pobity, bez wody.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Emanuel Ringelblum",
        "slug": "emanuel-ringelblum",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emanuel-ringelblum"
      },
      "book": {
        "title": "Stosunki polsko-żydowskie w czasie drugiej wojny światowej. Pisma z bunkra",
        "slug": "stosunki-polsko-zydowskie-w-czasie-drugiej-wojny-swiatowej-pisma-z-bunkra",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emanuel-ringelblum/stosunki-polsko-zydowskie-w-czasie-drugiej-wojny-swiatowej-pisma-z-bunkra"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 45,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "Holokaust",
          "slug": "holokaust",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/holokaust"
        },
        {
          "name": "antysemityzm",
          "slug": "antysemityzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/antysemityzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Emanuel_Ringelblum#Stosunki_polsko-%C5%BCydowskie_w_czasie_drugiej_wojny_%C5%9Bwiatowej._Uwagi_i_spostrze%C5%BCenia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:13"
    },
    {
      "id": "25bfd7dc-baaa-4b0b-bca5-65c0ad64fd49",
      "slug": "liczba-bandytow-antysemickich",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emanuel-ringelblum/stosunki-polsko-zydowskie-w-czasie-drugiej-wojny-swiatowej-pisma-z-bunkra/liczba-bandytow-antysemickich",
      "text": "Liczba bandytów antysemickich rosła z dnia na dzień. Dla wykolejeńców był to jedyny sposób zarobkowania. Już nie wystarczały im pojedyncze napaści. Organizacja patronująca tym bandyckim elementom (niewątpliwie któraś z filii ONR-u) postanowiła dać Warszawie spektakl, którego antysemici byli z dawna spragnieni… Zimą kilkakrotnie zdarzały się ekscesy, z których najgłośniejszy był pogrom lutowy (1940 r.). Bandy antysemitów, przeważnie młodocianych ruszały pod kierunkiem Niemca, zabezpieczającego tyły i patronującego akcji. Uzbrojenie tych band składało się z kijów, lasek, łomów żelaznych itd. Hasła napastników były: „wytępić Żydów”, „precz z Żydami”, „niech żyje niepodległa Polska bez Żydów” itd. Po drodze tłukli szyby w sklepach oznaczonych tarczą Dawida, wyłamywali żaluzje żelazne, otwierali sklepy i rabowali. Żydów napotkanych po drodze tłukli, przewracali, bili do nieprzytomności. Rabunek sklepów to był finał pogromu, jego cel istotny. Pogromy trwały przez kilka dni, nikt nie ingerował. Milczała polska policja, odpowiedzialna za bezpieczeństwo ludności, milczały polskie organizacje niepodległościowe.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Emanuel Ringelblum",
        "slug": "emanuel-ringelblum",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emanuel-ringelblum"
      },
      "book": {
        "title": "Stosunki polsko-żydowskie w czasie drugiej wojny światowej. Pisma z bunkra",
        "slug": "stosunki-polsko-zydowskie-w-czasie-drugiej-wojny-swiatowej-pisma-z-bunkra",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emanuel-ringelblum/stosunki-polsko-zydowskie-w-czasie-drugiej-wojny-swiatowej-pisma-z-bunkra"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 52,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przemoc",
          "slug": "przemoc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przemoc"
        },
        {
          "name": "Holokaust",
          "slug": "holokaust",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/holokaust"
        },
        {
          "name": "antysemityzm",
          "slug": "antysemityzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/antysemityzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Emanuel_Ringelblum#Stosunki_polsko-%C5%BCydowskie_w_czasie_drugiej_wojny_%C5%9Bwiatowej._Uwagi_i_spostrze%C5%BCenia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:13"
    },
    {
      "id": "202e5e0c-a201-4e1b-8ea4-51a97b0981f9",
      "slug": "bojkot-gospodarczy-dal",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emanuel-ringelblum/stosunki-polsko-zydowskie-w-czasie-drugiej-wojny-swiatowej-pisma-z-bunkra/bojkot-gospodarczy-dal",
      "text": "Bojkot gospodarczy dał upust najdzikszym instynktom motłochu, który hulał bezkarnie, rozbijając stragany, sklepiki, urządzając pogromy i ekscesy, bez przeszkód ze strony władz bezpieczeństwa. Doprowadziło to kraj do nieustannego wrzenia, zamieniło Polskę w Meksyk, w kraj, w którym rządzą siła i bezprawie. Stworzono takie warunki, że w kraju mogły zakwitnąć chwasty hitleryzmu, rasizmu, czyli nowoczesnego ludożerstwa.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Emanuel Ringelblum",
        "slug": "emanuel-ringelblum",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emanuel-ringelblum"
      },
      "book": {
        "title": "Stosunki polsko-żydowskie w czasie drugiej wojny światowej. Pisma z bunkra",
        "slug": "stosunki-polsko-zydowskie-w-czasie-drugiej-wojny-swiatowej-pisma-z-bunkra",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emanuel-ringelblum/stosunki-polsko-zydowskie-w-czasie-drugiej-wojny-swiatowej-pisma-z-bunkra"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 34,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przemoc",
          "slug": "przemoc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przemoc"
        },
        {
          "name": "antysemityzm",
          "slug": "antysemityzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/antysemityzm"
        },
        {
          "name": "rasizm",
          "slug": "rasizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rasizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Emanuel_Ringelblum#Stosunki_polsko-%C5%BCydowskie_w_czasie_drugiej_wojny_%C5%9Bwiatowej._Uwagi_i_spostrze%C5%BCenia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:13"
    },
    {
      "id": "e9a349b1-be55-4c2d-a36f-903b406a16c3",
      "slug": "antysemityzm-przejawia-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wasilij-grossman/zycie-i-los/antysemityzm-przejawia-sie",
      "text": "Antysemityzm przejawia się rozmaicie – w ironicznej, pokrywającej niechęć pobłażliwości albo w morderczych pogromach. (…) Antysemityzm nigdy nie jest celem, zawsze jest tylko środkiem, miernikiem nieusuwalnych sprzeczności. Jest zwierciadłem wad pojedynczych ludzi, ustrojów społecznych i systemów państwowych. Powiedz mi, o co obwiniasz Żydów, a powiem ci, w czym zawiniłeś sam.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wasilij Grossman",
        "slug": "wasilij-grossman",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wasilij-grossman"
      },
      "book": {
        "title": "Życie i los",
        "slug": "zycie-i-los",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wasilij-grossman/zycie-i-los"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "antysemityzm",
          "slug": "antysemityzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/antysemityzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wasilij_Grossman#%C5%BBycie_i_los_(1959)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:52"
    },
    {
      "id": "3d1d7b96-fc6c-4f87-b7c1-bf3861cdb903",
      "slug": "antysemityzm-jest-skutkiem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wasilij-grossman/zycie-i-los/antysemityzm-jest-skutkiem",
      "text": "Antysemityzm jest skutkiem nieświadomości ludu, który nie umie znaleźć przyczyny swoich nieszczęść i cierpień. Ciemni ludzie dopatrują się jej w Żydach, a nie w ustroju państwowym i społecznym.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wasilij Grossman",
        "slug": "wasilij-grossman",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wasilij-grossman"
      },
      "book": {
        "title": "Życie i los",
        "slug": "zycie-i-los",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wasilij-grossman/zycie-i-los"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ignorancja",
          "slug": "ignorancja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ignorancja"
        },
        {
          "name": "antysemityzm",
          "slug": "antysemityzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/antysemityzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wasilij_Grossman#%C5%BBycie_i_los_(1959)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:52"
    },
    {
      "id": "cac92322-6680-431a-a1af-7584a7c169d2",
      "slug": "w-odpowiedziach-mego",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-blonski/biedni-polacy-patrza-na-getto/w-odpowiedziach-mego",
      "text": "W odpowiedziach mego syntetycznego Polaka rozpoznać można ten właśnie lęk, który odzywa się w Biednym chrześcijaninie. Lęk, aby nie zostać policzonym między pomocników śmierci. Tak on okropny, że czynimy wszystko, aby go oddalić, aby nie dopuścić nawet do jego wyjawienia. Czytamy czy słuchamy rozważań o żydowsko-polskiej przeszłości i kiedy tylko dojdzie do nas zdarzenie, fakt, który nie najlepiej o nas świadczy, gorączkowo staramy się go pomniejszyć, wytłumaczyć, zbagatelizować. Nie jest nawet tak, abyśmy go chcieli ukryć czy zaprzeczyć, że miał miejsce. Czujemy przecież, że nie wszystko było w porządku.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jan Błoński",
        "slug": "jan-blonski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-blonski"
      },
      "book": {
        "title": "Biedni Polacy patrzą na Getto",
        "slug": "biedni-polacy-patrza-na-getto",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-blonski/biedni-polacy-patrza-na-getto"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "wyparcie",
          "slug": "wyparcie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyparcie"
        },
        {
          "name": "antysemityzm",
          "slug": "antysemityzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/antysemityzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Biedni_Polacy_patrz%C4%85_na_getto",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:29"
    },
    {
      "id": "816b2538-2735-4883-9fff-0f049914b8a4",
      "slug": "kiedy-czyta-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-blonski/biedni-polacy-patrza-na-getto/kiedy-czyta-sie",
      "text": "Kiedy czyta się to, co o Żydach wypisywano przed wojną, kiedy się odkrywa, ile było w polskim społeczeństwie nienawiści – można się nieraz dziwić, że za słowami nie poszły czyny. Ale nie poszły (albo szły rzadko). Bóg tę rękę zatrzymał. Tak, Bóg, bo jeśli nie wzięliśmy udziału w tej zbrodni, to dlatego, że byliśmy jeszcze trochę chrześcijanami, że w ostatniej chwili pojęliśmy, jak szatańskie to było przedsięwzięcie...",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jan Błoński",
        "slug": "jan-blonski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-blonski"
      },
      "book": {
        "title": "Biedni Polacy patrzą na Getto",
        "slug": "biedni-polacy-patrza-na-getto",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-blonski/biedni-polacy-patrza-na-getto"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nienawiść",
          "slug": "nienawisc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nienawisc"
        },
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        },
        {
          "name": "antysemityzm",
          "slug": "antysemityzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/antysemityzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jan_B%C5%82o%C5%84ski#Biedni_Polacy_patrz%C4%85_na_getto_(1987)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:29"
    },
    {
      "id": "673eb0c0-5e0f-428c-b141-db104c5842cc",
      "slug": "mysle-ze-w-naszym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-blonski/biedni-polacy-patrza-na-getto/mysle-ze-w-naszym",
      "text": "Myślę, że w naszym stosunku do żydowsko-polskiej przeszłości winniśmy tę postawę naśladować. Przestać się bronić, usprawiedliwiać, targować. Podkreślać, czego nie mogliśmy zrobić, za okupacji czy dawniej. Zrzucać winę na uwarunkowanie polityczne, społeczne, ekonomiczne. Powiedzieć najpierw: tak, jesteśmy winni.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jan Błoński",
        "slug": "jan-blonski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-blonski"
      },
      "book": {
        "title": "Biedni Polacy patrzą na Getto",
        "slug": "biedni-polacy-patrza-na-getto",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-blonski/biedni-polacy-patrza-na-getto"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "antysemityzm",
          "slug": "antysemityzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/antysemityzm"
        },
        {
          "name": "odpowiedzialność zbiorowa",
          "slug": "odpowiedzialnosc-zbiorowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odpowiedzialnosc-zbiorowa"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Biedni_Polacy_patrz%C4%85_na_getto",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:29"
    },
    {
      "id": "21b09052-4f62-41fe-ab3f-ffbcc5931beb",
      "slug": "o-stosunku-do-zydow",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-nurowska/postscriptum/o-stosunku-do-zydow",
      "text": "O stosunku do Żydów nie decyduje ani stopień samoświadomości, ani inteligencji. Antysemityzm jest jak choroba psychiczna, może dosięgnąć każdego.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Maria Nurowska",
        "slug": "maria-nurowska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-nurowska"
      },
      "book": {
        "title": "Postscriptum",
        "slug": "postscriptum",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-nurowska/postscriptum"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "uprzedzenia",
          "slug": "uprzedzenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/uprzedzenia"
        },
        {
          "name": "antysemityzm",
          "slug": "antysemityzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/antysemityzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Maria_Nurowska#Postscriptum",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:35"
    },
    {
      "id": "ac62a4fc-3a5e-4372-93ee-8e6cc895e90b",
      "slug": "wsrod-wielu-uciazliwych",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wladyslaw-szpilman/pianista/wsrod-wielu-uciazliwych",
      "text": "Wśród wielu uciążliwych, skierowanych przeciwko Żydom zarządzeń, było jedno niepisane, którego należało bezwzględnie przestrzegać: mężczyzna pochodzenia żydowskiego musieli się pokłonić przed każdym napotkanym niemieckim żołnierzem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Władysław Szpilman",
        "slug": "wladyslaw-szpilman",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wladyslaw-szpilman"
      },
      "book": {
        "title": "Pianista",
        "slug": "pianista",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wladyslaw-szpilman/pianista"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "antysemityzm",
          "slug": "antysemityzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/antysemityzm"
        },
        {
          "name": "poniżenie",
          "slug": "ponizenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ponizenie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pianista_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:00"
    },
    {
      "id": "c499c498-5ff1-43a5-9711-3d8cfced0236",
      "slug": "miedzy-1-a-5-grudnia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wladyslaw-szpilman/pianista/miedzy-1-a-5-grudnia",
      "text": "Między 1 a 5 grudnia wszyscy Żydzi mieli zaopatrzyć się w białe opaski z naszytą biało-niebieską gwiazdą Dawida. Mieliśmy więc być napiętnowani i publicznie wyróżniać się z tłumu jako „przeznaczeni do odstrzału”. Przekreślano tym samym kilkaset lat postępu ludzkiego humanizmu, który zastąpiono metodami ciemnego średniowiecza.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Władysław Szpilman",
        "slug": "wladyslaw-szpilman",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wladyslaw-szpilman"
      },
      "book": {
        "title": "Pianista",
        "slug": "pianista",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wladyslaw-szpilman/pianista"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "Holokaust",
          "slug": "holokaust",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/holokaust"
        },
        {
          "name": "antysemityzm",
          "slug": "antysemityzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/antysemityzm"
        },
        {
          "name": "prześladowanie",
          "slug": "przesladowanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przesladowanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pianista_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:59"
    },
    {
      "id": "6e560f37-65d3-4abb-9252-30be6737b7b6",
      "slug": "handel-to-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tadeusz-dolega-mostowicz/ostatnia-brygada/handel-to-jest",
      "text": "Handel to jest taka rzecz, gdzie trzeba mieć psichołogię krityczną i trzeba mieć wielką wytrzymałość, a nie trzeba nic nowego stwarzać. To znaczy, że handel jest akuratnie dla Żydów.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Tadeusz Dołęga-Mostowicz",
        "slug": "tadeusz-dolega-mostowicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tadeusz-dolega-mostowicz"
      },
      "book": {
        "title": "Ostatnia brygada",
        "slug": "ostatnia-brygada",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tadeusz-dolega-mostowicz/ostatnia-brygada"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "stereotypy",
          "slug": "stereotypy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/stereotypy"
        },
        {
          "name": "antysemityzm",
          "slug": "antysemityzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/antysemityzm"
        },
        {
          "name": "handel",
          "slug": "handel",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/handel"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Tadeusz_Do%C5%82%C4%99ga-Mostowicz#Ostatnia_brygada",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:36"
    },
    {
      "id": "ff0d1279-5176-4819-a8a0-f5db0fe390a8",
      "slug": "kanonik-wislicki-mistrz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-dlugosz/roczniki-czyli-kroniki-slawnego-krolestwa-polskiego/kanonik-wislicki-mistrz",
      "text": "Kanonik wiślicki mistrz Budek… wchodzi na ambonę i podaje do podaje do publicznej wiadomości, że Żydzi mieszkający w Krakowie zabiwszy poprzedniej nocy chrześcijańskie dziecko, w jego krwi czynili bezbożne niegodziwości, a kapłana, który niósł do chorego Najświętszy Sakrament Eucharystii, obrzucili kamieniami. Usłyszawszy to lud… z największą, powszechną jednomyślnością zbiegł się z całego miasta i zaczęło się grabienie, łupienie i mordowanie Żydów, któremu nikt nie miał odwagi stawić oporu, a nierozważnego szaleństwa tłumu, którego, gdy raz posunął się do zabijania i grabienia, nie można było w żaden sposób powstrzymać.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jan Długosz",
        "slug": "jan-dlugosz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-dlugosz"
      },
      "book": {
        "title": "Roczniki czyli Kroniki sławnego Królestwa Polskiego",
        "slug": "roczniki-czyli-kroniki-slawnego-krolestwa-polskiego",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-dlugosz/roczniki-czyli-kroniki-slawnego-krolestwa-polskiego"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "psychologia tłumu",
          "slug": "psychologia-tlumu",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/psychologia-tlumu"
        },
        {
          "name": "antysemityzm",
          "slug": "antysemityzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/antysemityzm"
        },
        {
          "name": "prześladowanie",
          "slug": "przesladowanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przesladowanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jan_D%C5%82ugosz_(historyk)#Roczniki,_czyli_kroniki_s%C5%82awnego_Kr%C3%B3lestwa_Polskiego_(1480)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:05"
    },
    {
      "id": "c9da75cb-bff5-468e-8740-ff85bd187045",
      "slug": "ktoz-nienawidzi-zydow",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henry-miller/zwrotnik-raka/ktoz-nienawidzi-zydow",
      "text": "Któż nienawidzi Żydów bardziej niż oni sami?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Henry Miller",
        "slug": "henry-miller",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henry-miller"
      },
      "book": {
        "title": "Zwrotnik Raka",
        "slug": "zwrotnik-raka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henry-miller/zwrotnik-raka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nienawiść",
          "slug": "nienawisc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nienawisc"
        },
        {
          "name": "antysemityzm",
          "slug": "antysemityzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/antysemityzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zwrotnik_Raka",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:04"
    },
    {
      "id": "0500f3ca-1958-41bb-8672-574e6d6daf46",
      "slug": "odurzajacy-napoj-antysemityzmu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/philip-roth/spisek-przeciwko-ameryce/odurzajacy-napoj-antysemityzmu",
      "text": "Odurzający napój antysemityzmu. Wyobrażałem sobie, że to właśnie pili wesoło tego dnia klienci ogródka piwnego; tak jak wszyscy naziści na świecie, wychylali kufel za kuflem antysemityzmu, jakby zażywali uniwersalne remedium.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Philip Roth",
        "slug": "philip-roth",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/philip-roth"
      },
      "book": {
        "title": "Spisek przeciwko Ameryce",
        "slug": "spisek-przeciwko-ameryce",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/philip-roth/spisek-przeciwko-ameryce"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 10,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "antysemityzm",
          "slug": "antysemityzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/antysemityzm"
        },
        {
          "name": "nazizm",
          "slug": "nazizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nazizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Philip_Roth#Spisek_przeciwko_Ameryce",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:01"
    },
    {
      "id": "be588d49-a62f-43f1-a889-95210e214f0f",
      "slug": "fakt-ze-marzenie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/sigmund-freud/kultura-jako-zrodlo-cierpien/fakt-ze-marzenie",
      "text": "Fakt, że marzenie o germańskiej władzy nad światem wzięło sobie na sojusznika antysemityzm, to nie jest bynajmniej niezrozumiały przypadek, łatwo też pojąć, że próba zbudowana nowej kultury komunistycznej w Rosji znajduje psychologiczne wsparcie w prześladowaniu mieszczaństwa. Można jedynie zadać sobie pełne troski pytanie, za co wezmą się Sowieci, gdy już wytępią ze szczętem burżuazję.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Sigmund Freud",
        "slug": "sigmund-freud",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/sigmund-freud"
      },
      "book": {
        "title": "Kultura jako źródło cierpień",
        "slug": "kultura-jako-zrodlo-cierpien",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/sigmund-freud/kultura-jako-zrodlo-cierpien"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "komunizm",
          "slug": "komunizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/komunizm"
        },
        {
          "name": "psychologia",
          "slug": "psychologia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/psychologia"
        },
        {
          "name": "antysemityzm",
          "slug": "antysemityzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/antysemityzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zygmunt_Freud#Kultura_jako_%C5%BAr%C3%B3d%C5%82o_cierpie%C5%84_(1930)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:23"
    },
    {
      "id": "ca29ac62-8102-4ecb-bb16-d8e4c0ee911f",
      "slug": "swieta-polska-cierpiaca",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-szczypiorski/poczatek/swieta-polska-cierpiaca",
      "text": "Święta Polska, cierpiąca i mężna. Polskość święta, zapita, skurwiona, sprzedajna, z gębą wypchaną frazesem, antysemicka, antyniemiecka, antyrosyjska, antyludzka. Pod obrazkiem Najświętszej Panienki. (…) Święta polskość pod knajpą i kasą.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Andrzej Szczypiorski",
        "slug": "andrzej-szczypiorski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-szczypiorski"
      },
      "book": {
        "title": "Początek",
        "slug": "poczatek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-szczypiorski/poczatek"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "hipokryzja",
          "slug": "hipokryzja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hipokryzja"
        },
        {
          "name": "Polacy",
          "slug": "polacy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/polacy"
        },
        {
          "name": "antysemityzm",
          "slug": "antysemityzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/antysemityzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Andrzej_Szczypiorski#Pocz%C4%85tek",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:34"
    },
    {
      "id": "706940bd-f428-4886-a470-621d44d38c1d",
      "slug": "rewolucja-1905-roku",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-slonimski/ciekawosc-felietony-z-lat-1973-1976/rewolucja-1905-roku",
      "text": "Rewolucja 1905 roku okazała już swe prawdziwe patriotyczne i socjalistyczne oblicze. Walczono o niepodległość. Tego nie chciał widzieć Kozicki ani nie widział Dmowski. Gdy stanęły „koleje, fabryki i warsztaty”, znikły z ulic Warszawy tramwaje i dorożki, Kozicki widzi tylko „obce żywioły” chyba dlatego, że tym obcym żywiołom nie wolno było wtedy pracować na kolejach i tramwajach. Obsesja antysemicka doprowadziła Dmowskiego aż do przekreślenia całych stronic historii walk narodowych. Sukcesy w tej walce osiągnięte gotów był przypisać „obcym żywiołom”. Pierwszym poważnym osiągnięciem rewolucji 1905 roku było przywrócenie języka polskiego szkołom prywatnym. Do szkoły rosyjskiej nie chodziłem. Ojciec dał mnie do szkoły Zrzeszenia Nauczycieli Polskich.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Antoni Słonimski",
        "slug": "antoni-slonimski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-slonimski"
      },
      "book": {
        "title": "Ciekawość. Felietony z lat 1973-1976",
        "slug": "ciekawosc-felietony-z-lat-1973-1976",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-slonimski/ciekawosc-felietony-z-lat-1973-1976"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "historia",
          "slug": "historia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/historia"
        },
        {
          "name": "rewolucja",
          "slug": "rewolucja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rewolucja"
        },
        {
          "name": "antysemityzm",
          "slug": "antysemityzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/antysemityzm"
        },
        {
          "name": "niepodległość",
          "slug": "niepodleglosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niepodleglosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Antoni_S%C5%82onimski#Ciekawo%C5%9B%C4%87._Felietony_z_lat_1973%E2%80%931976",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:21"
    },
    {
      "id": "620c983f-ba64-4dbb-9a24-5f328b7e9240",
      "slug": "w-swojej-najbardziej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/umberto-eco/drugie-zapiski-na-pudelku-od-zapalek/w-swojej-najbardziej",
      "text": "W swojej najbardziej rozpowszechnionej formie antysemityzm to choroba biednych, chcących uczynić trudnym życie ludzi, dla których, jak się uważa jest ono zbyt łatwe.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Umberto Eco",
        "slug": "umberto-eco",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/umberto-eco"
      },
      "book": {
        "title": "Drugie zapiski na pudełku od zapałek",
        "slug": "drugie-zapiski-na-pudelku-od-zapalek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/umberto-eco/drugie-zapiski-na-pudelku-od-zapalek"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 76,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ubóstwo",
          "slug": "ubostwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ubostwo"
        },
        {
          "name": "zazdrość",
          "slug": "zazdrosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zazdrosc"
        },
        {
          "name": "antysemityzm",
          "slug": "antysemityzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/antysemityzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Drugie_zapiski_na_pude%C5%82ku_od_zapa%C5%82ek",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:04"
    },
    {
      "id": "4d3bbc61-a4eb-48b0-a281-521363ea7272",
      "slug": "w-antyzydowskich-przesladowaniach",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus/lalka/w-antyzydowskich-przesladowaniach",
      "text": "– W antyżydowskich prześladowaniach zginęły najszlachetniejsze jednostki, a zostały tylko takie, które mogły uchronić się od zagłady. I oto jakich mamy dziś Żydów: wytrwałych, cierpliwych, podstępnych, solidarnych, sprytnych i po mistrzowsku władających jedyną bronią, jaka im pozostała – pieniędzmi. Tępiąc wszystko, co lepsze, zrobiliśmy dobór sztuczny i wypielęgnowaliśmy najgorszych.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Bolesław Prus",
        "slug": "boleslaw-prus",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus"
      },
      "book": {
        "title": "Lalka",
        "slug": "lalka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus/lalka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "nienawiść",
          "slug": "nienawisc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nienawisc"
        },
        {
          "name": "antysemityzm",
          "slug": "antysemityzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/antysemityzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Lalka_(Boles%C5%82aw_Prus)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:30"
    },
    {
      "id": "c14809ff-bf5e-4d0d-a707-7301cc9085c8",
      "slug": "nie-skacz-w-biegu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wislawa-szymborska/wolanie-do-yeti/nie-skacz-w-biegu",
      "text": "Nie skacz w biegu, imię Dawida.\n\nTyś jest imię skazujące na klęskę,\n\nniedawane nikomu, bez domu,\n\ndo noszenia w tym kraju zbyt ciężkie.\n\nSyn niech imię słowiańskie ma,\n\nbo tu liczą włosy na głowie,\n\nbo tu dzielą dobro od zła\n\nwedle imion i kroju powiek.\n\n(…)\n\nNie skacz. Noc się rozlega jak śmiech\n\ni przedrzeźnia kół stukanie na torach.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wisława Szymborska",
        "slug": "wislawa-szymborska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wislawa-szymborska"
      },
      "book": {
        "title": "Wołanie do Yeti",
        "slug": "wolanie-do-yeti",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wislawa-szymborska/wolanie-do-yeti"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "nienawiść",
          "slug": "nienawisc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nienawisc"
        },
        {
          "name": "antysemityzm",
          "slug": "antysemityzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/antysemityzm"
        },
        {
          "name": "imiona",
          "slug": "imiona",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/imiona"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wo%C5%82anie_do_Yeti",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:25"
    },
    {
      "id": "18f3f013-0ca0-40ed-969a-9c41e32eb9ed",
      "slug": "wiem-skad-legenda",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/wiem-skad-legenda",
      "text": "Wiem, skąd legenda o bogactwie żydowskim. Żydzi płacą za wszystko.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "stereotypy",
          "slug": "stereotypy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/stereotypy"
        },
        {
          "name": "antysemityzm",
          "slug": "antysemityzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/antysemityzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:21"
    }
  ]
}
