{
  "type": "quote",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/filozofia-przypadku/kultura-umozliwia-to-co-biologicznie",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/filozofia-przypadku/kultura-umozliwia-to-co-biologicznie.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/filozofia-przypadku/kultura-umozliwia-to-co-biologicznie.md",
  "id": "65532841-c94b-4ca1-ad47-c237dcde71f7",
  "slug": "kultura-umozliwia-to-co-biologicznie",
  "text": "Kultura umożliwia to, co biologicznie niemożliwe: tworzenie strategii zarazem rewolucyjnych i odwracalnych, to jest dających się rewidować i przekształcać w tempie nieosiągalnym dla plazmy dziedzicznej.",
  "language": "pl",
  "author": {
    "name": "Stanisław Lem",
    "slug": "stanislaw-lem",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem"
  },
  "book": {
    "title": "Filozofia przypadku",
    "slug": "filozofia-przypadku",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/filozofia-przypadku"
  },
  "character": null,
  "chapter": null,
  "chapter_parent": null,
  "page": null,
  "verified": false,
  "original": null,
  "other_languages": [],
  "topics": [
    {
      "name": "społeczeństwo",
      "slug": "spoleczenstwo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
    }
  ],
  "source": {
    "name": "Wikicytaty",
    "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Lem#Filozofia_przypadku_(1968)",
    "license": {
      "label": "CC BY-SA 4.0",
      "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
    }
  },
  "added_at": "2026-09-26T06:46:12",
  "more_from_book": [
    {
      "id": "9f7e919e-1f73-4ab6-a2b3-6d42ce94db9b",
      "slug": "gdy-glupcy-obdarzeni",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/filozofia-przypadku/gdy-glupcy-obdarzeni",
      "text": "Gdy głupcy, obdarzeni wielką aktywnością, znajdują – w ułożyskowaniu określonych antagonizmów klasowych i narodowych resentymentów – posłuch głupców mniej aktywnych, gotowych pójść za tym, „kto poprowadzi” – może się zrodzić z takiego „wzmocnienia” zło, nie piekielne co prawda, bo czysto ludzkie, lecz nie mniej przez to zgubne.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zło",
          "slug": "zlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zlo"
        },
        {
          "name": "głupota",
          "slug": "glupota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/glupota"
        },
        {
          "name": "psychologia tłumu",
          "slug": "psychologia-tlumu",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/psychologia-tlumu"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Lem#Filozofia_przypadku_(1968)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:12"
    },
    {
      "id": "16507063-4019-42fe-8b72-1893a4cae65e",
      "slug": "poznanie-jest-zdobyciem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/filozofia-przypadku/poznanie-jest-zdobyciem",
      "text": "Poznanie jest zdobyciem pewności w jakiejkolwiek kwestii; otóż nie ma żadnego sposobu, który by mógł głód pewności zaspokoić, jeśli jest on tylko odpowiednio nieposkromiony.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiedza",
          "slug": "wiedza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiedza"
        },
        {
          "name": "wątpliwości",
          "slug": "watpliwosci",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/watpliwosci"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Lem#Filozofia_przypadku_(1968)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:12"
    }
  ]
}