{
  "type": "author",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "name": "Ryszard Kapuściński",
  "slug": "ryszard-kapuscinski",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski.md",
  "image": null,
  "quotes_count": 195,
  "books": [
    {
      "title": "Autoportret reportera",
      "slug": "autoportret-reportera",
      "quotes_count": 3,
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/znak/ryszard-kapuscinski/autoportret-reportera_8-324-00347-9.jpg",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/autoportret-reportera"
    },
    {
      "title": "Busz po polsku",
      "slug": "busz-po-polsku",
      "quotes_count": 2,
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/czytelnik/ryszard-kapuscinski/busz-po-polsku_978-83-0703-581-9-616014b9.jpg",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/busz-po-polsku"
    },
    {
      "title": "Cesarz",
      "slug": "cesarz",
      "quotes_count": 23,
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/czytelnik/ryszard-kapuscinski/cesarz_978-83-0703-652-6.jpg",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/cesarz"
    },
    {
      "title": "Chrystus z karabinem na ramieniu",
      "slug": "chrystus-z-karabinem-na-ramieniu",
      "quotes_count": 12,
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/czytelnik/ryszard-kapuscinski/chrystus-z-karabinem-na-ramieniu_978-83-0703-308-2-1f553719.jpg",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/chrystus-z-karabinem-na-ramieniu"
    },
    {
      "title": "Heban",
      "slug": "heban",
      "quotes_count": 12,
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/czytelnik/ryszard-kapuscinski/heban_978-83-0703-646-5.jpg",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/heban"
    },
    {
      "title": "Imperium",
      "slug": "imperium",
      "quotes_count": 16,
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/czytelnik/ryszard-kapuscinski/imperium_978-83-0703-640-3.jpg",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/imperium"
    },
    {
      "title": "Jeszcze dzień życia",
      "slug": "jeszcze-dzien-zycia",
      "quotes_count": 7,
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/czytelnik/ryszard-kapuscinski/jeszcze-dzien-zycia_978-83-0703-505-5-f49fb8f0.jpg",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/jeszcze-dzien-zycia"
    },
    {
      "title": "Kirgiz schodzi z konia",
      "slug": "kirgiz-schodzi-z-konia",
      "quotes_count": 8,
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/czytelnik/ryszard-kapuscinski/kirgiz-schodzi-z-konia_978-83-0703-169-9-814cd6e4.jpg",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/kirgiz-schodzi-z-konia"
    },
    {
      "title": "Lapidarium IV",
      "slug": "lapidarium-iv",
      "quotes_count": 9,
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/czytelnik/ryszard-kapuscinski/lapidarium-iv_978-83-0703-104-0-86f9c901.jpg",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/lapidarium-iv"
    },
    {
      "title": "Lapidarium V",
      "slug": "lapidarium-v",
      "quotes_count": 11,
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/czytelnik/ryszard-kapuscinski/lapidarium-v_978-83-0703-105-7-2dceafd2.jpg",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/lapidarium-v"
    },
    {
      "title": "Lapidarium VI",
      "slug": "lapidarium-vi",
      "quotes_count": 12,
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/czytelnik/ryszard-kapuscinski/lapidarium-vi_978-83-0703-112-5-7cf1e7be.jpg",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/lapidarium-vi"
    },
    {
      "title": "Podróże z Herodotem",
      "slug": "podroze-z-herodotem",
      "quotes_count": 65,
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/czytelnik/ryszard-kapuscinski/podroze-z-herodotem_978-83-0703-681-6-73428279.jpg",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/podroze-z-herodotem"
    },
    {
      "title": "Szachinszach",
      "slug": "szachinszach",
      "quotes_count": 9,
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/czytelnik/ryszard-kapuscinski/szachinszach_978-83-0703-694-6.webp",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/szachinszach"
    },
    {
      "title": "Wojna futbolowa",
      "slug": "wojna-futbolowa",
      "quotes_count": 6,
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/czytelnik/ryszard-kapuscinski/wojna-futbolowa_978-83-0703-529-1-e1c728cc.jpg",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/wojna-futbolowa"
    }
  ],
  "recent_quotes": [
    {
      "id": "fe96dda4-ae08-422c-880b-15dfb9cff521",
      "slug": "dobrze-znac-jezyk",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/kirgiz-schodzi-z-konia/dobrze-znac-jezyk",
      "text": "Dobrze znać język rosyjski, zakończył nauczyciel, ale Tadżyk musi znać również swój język. Wypiliśmy toast za wszystkie języki świata.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 82,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "tożsamość",
          "slug": "tozsamosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tozsamosc"
        },
        {
          "name": "język",
          "slug": "jezyk",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/jezyk"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kirgiz_schodzi_z_konia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:46"
    },
    {
      "id": "d4aa81df-c81b-4859-8556-dc52d12e806e",
      "slug": "biesiada-nie-ma-nic",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/kirgiz-schodzi-z-konia/biesiada-nie-ma-nic",
      "text": "Biesiada nie ma nic wspólnego z wyżerą, z ochlajem, z bibą. Tu się nie przychodzi, żeby mieć przerwę w życiorysie, żeby się ugotować. Gruzin gardzi pijaństwem, nie znosi picia na ilość. Stół jest tylko pretekstem, smakowitym i winem zakrapianym, ale właśnie pretekstem.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 19,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "alkohol",
          "slug": "alkohol",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/alkohol"
        },
        {
          "name": "tradycja",
          "slug": "tradycja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tradycja"
        },
        {
          "name": "gościnność",
          "slug": "goscinnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/goscinnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kirgiz_schodzi_z_konia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:46"
    },
    {
      "id": "8f555436-cdce-4d30-b889-3155fc60a772",
      "slug": "toast-musi-byc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/kirgiz-schodzi-z-konia/toast-musi-byc",
      "text": "Toast musi być poetycki, bo w życiu trzeba dodawać piękna. Dobrze jest powiedzieć o błękicie nieba, o zapachu róż, o srebrnych wodach strumienia. Dobrze jest przyrównać wielkość człowieka do wielkości góry Kazbek, a jego wolę i upór do jodły wczepionej korzeniami w szczeliny skalne. Dobrze jest wyrazić nadzieję, że jutro będzie słonecznie i że plan wykonamy z nadwyżką.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 21,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ironia",
          "slug": "ironia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ironia"
        },
        {
          "name": "piękno",
          "slug": "piekno",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/piekno"
        },
        {
          "name": "tradycja",
          "slug": "tradycja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tradycja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kirgiz_schodzi_z_konia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:46"
    },
    {
      "id": "6a09179e-87b6-4425-bfe0-eeb0dfad3f5b",
      "slug": "kolor-buchary-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/kirgiz-schodzi-z-konia/kolor-buchary-jest",
      "text": "Kolor Buchary jest brunatny, to kolor gliny wypalonej w słońcu. Kolor Samarkandy jest intensywnie błękitny, to kolor nieba i wody.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 92,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        },
        {
          "name": "kolory",
          "slug": "kolory",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kolory"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kirgiz_schodzi_z_konia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:46"
    },
    {
      "id": "620e0733-cea3-42d6-8dbd-1b899a79ecc9",
      "slug": "gory-ksztaltuja-rowniez",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/kirgiz-schodzi-z-konia/gory-ksztaltuja-rowniez",
      "text": "Góry kształtują również naturę Gruzina. Gruzin strzeże tajemnicy gór i wierzy, że trzeba je rozumieć. Wie on, że urodził się jako ich strażnik i opiekun, i z tego przekonania czerpie najgłębszą satysfakcję. Dlatego Gruzin nie ma w sobie nic z obywatela świata. Jeździ za granicę bez entuzjazmu i niechętnie osiedla się w innych krajach.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 8,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "charakter",
          "slug": "charakter",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/charakter"
        },
        {
          "name": "ojczyzna",
          "slug": "ojczyzna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ojczyzna"
        },
        {
          "name": "góry",
          "slug": "gory",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/gory"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kirgiz_schodzi_z_konia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:46"
    },
    {
      "id": "4b12866e-68e4-4765-b7df-d2f163eb4876",
      "slug": "stopniowo-narody-zyjace",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/kirgiz-schodzi-z-konia/stopniowo-narody-zyjace",
      "text": "Stopniowo narody żyjące w owej kolebce ludzkości, stworzywszy wielkie, monumentalne cywilizacje, jakby wyczerpane nadludzkim wysiłkiem, a może wręcz przytłoczone ogromem stworzonego dzieła i już niezdolne rozwijać go dalej, oddawały prowadzenie młodszym, rozpieranym energią i rwącym się do życia ludom. Na scenę wejdzie Europa, a potem – Ameryka.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 31,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "historia",
          "slug": "historia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/historia"
        },
        {
          "name": "cywilizacja",
          "slug": "cywilizacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cywilizacja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kirgiz_schodzi_z_konia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:46"
    },
    {
      "id": "1cd686a2-8fa4-4051-b4a5-26423e9e826c",
      "slug": "podroz-zaczynalem-od-gruzji",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/kirgiz-schodzi-z-konia/podroz-zaczynalem-od-gruzji",
      "text": "Podróż zaczynałem od Gruzji i to był błąd. Gruzja powinna być zakończeniem, a nie początkiem. Wszystko tu stwarza wrażenie przybicia do przystani, dotarcia pod dach. Wszystko – klimat, krajobraz i obyczaje – namawia, żeby przysiąść w cieniu, łyknąć wina, odetchnąć i pomyśleć: fajnie tu. Piękny to kraj, Gruzja.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 7,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "podróże",
          "slug": "podroze",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/podroze"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kirgiz_schodzi_z_konia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:46"
    },
    {
      "id": "1ca97f1d-f005-499f-9894-3d4add3b5ffd",
      "slug": "nie-kazdy-wie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/kirgiz-schodzi-z-konia/nie-kazdy-wie",
      "text": "Nie każdy wie wie, jak powstaje koniak. Żeby zrobić koniak, potrzeba aż czterech rzeczy: wina, słońca, dębiny i czasu. A poza tym, jak w każdej sztuce, trzeba mieć smak.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 17,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "czas",
          "slug": "czas",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czas"
        },
        {
          "name": "sztuka",
          "slug": "sztuka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sztuka"
        },
        {
          "name": "alkohol",
          "slug": "alkohol",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/alkohol"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kirgiz_schodzi_z_konia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:46"
    },
    {
      "id": "f4504147-1219-451d-81fe-a6fe2dc88d01",
      "slug": "oto-jest-swiat",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/lapidarium-iv/oto-jest-swiat",
      "text": "Oto jest świat współczesny – nigdzie ciszy zupełnej. Żeby dotrzeć do takiej ciszy, trzeba urządzać specjalne wyprawy, prowadzić żmudne poszukiwania. Może cisza jest tam, gdzie gwiazdy? Ale podobno tam też – nie.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cisza",
          "slug": "cisza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cisza"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Lapidarium_IV",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:03"
    },
    {
      "id": "e1c14a76-1f3d-47cd-8857-940df6058a44",
      "slug": "wiekszosc-z-nas",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/lapidarium-iv/wiekszosc-z-nas",
      "text": "Większość z nas od wieków, od zawsze pojawia się i odchodzi ze świata bez śladu. Dzieje opowiedziane i opisane to tylko historia niewielu ludzi i narodów, ich rzadko rozrzuconych śladów na szerokim i wielkim szlaku wydeptanym przez niezliczone miliony anonimowych wędrowców.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "historia",
          "slug": "historia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/historia"
        },
        {
          "name": "anonimowość",
          "slug": "anonimowosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/anonimowosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Lapidarium_IV",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:03"
    },
    {
      "id": "c32aba32-08af-4d45-a36e-d07b7815ff46",
      "slug": "najwazniejsza-rzecza-w-naszym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/lapidarium-iv/najwazniejsza-rzecza-w-naszym",
      "text": "Najważniejszą rzeczą w naszym wieku nie jest ani wyścig zbrojeń, ani konflikt cywilizacji, lecz ogromna nierówność na skalę globalną. Ale co zadziwiające – wbrew oczekiwaniom marksistów ta nierówność nie doprowadziła do gwałtownego buntu krajów, które zwykliśmy nazywać krajami trzeciego Świata. Ta nierówność jest dziś akceptowana jako część rzeczywistości.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nierówności społeczne",
          "slug": "nierownosci-spoleczne",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nierownosci-spoleczne"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Lapidarium_IV",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:03"
    },
    {
      "id": "baeb681c-9e8e-4d31-b674-1517d41c0c1e",
      "slug": "najtrudniejsze-jest-tworzenie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/lapidarium-iv/najtrudniejsze-jest-tworzenie",
      "text": "Najtrudniejsze jest tworzenie. Wszystko inne jest ucieczką przed tworzeniem.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "kreatywność",
          "slug": "kreatywnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kreatywnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Lapidarium_IV",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:03"
    }
  ]
}