{
  "type": "quote",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/rudolf-reder/belzec/poruszalismy-sie-wszyscy",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/rudolf-reder/belzec/poruszalismy-sie-wszyscy.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/rudolf-reder/belzec/poruszalismy-sie-wszyscy.md",
  "id": "ef5f5a65-8b28-4712-af7b-4aa0a04e45f3",
  "slug": "poruszalismy-sie-wszyscy",
  "text": "Poruszaliśmy się wszyscy jak ludzie, którzy już nie mają woli. Byliśmy jedną masą. Znam trochę nazwisk, ale mało. To było też bez znaczenia, kim kto był i jak się nazywał. Wiem, że lekarzem był młody doktor spod Przemyśla, nazywał się Jakubowicz. Znałem też kupca z Krakowa Schlüssla i jego syna, Żyda czeskiego Ellbogena, który podobno miał skład rowerów, kucharza Goldschmidta, znanego z karlsbadzkiej restauracji „Brüder Hanicka”. Nikt nie interesował się drugimi, mechanicznie odrabialiśmy to straszne życie.",
  "language": "pl",
  "author": {
    "name": "Rudolf Reder",
    "slug": "rudolf-reder",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/rudolf-reder"
  },
  "book": {
    "title": "Bełżec",
    "slug": "belzec",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/rudolf-reder/belzec"
  },
  "character": null,
  "chapter": null,
  "chapter_parent": null,
  "page": 59,
  "verified": false,
  "original": null,
  "other_languages": [],
  "topics": [
    {
      "name": "Holokaust",
      "slug": "holokaust",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/holokaust"
    },
    {
      "name": "odrętwienie emocjonalne",
      "slug": "odretwienie-emocjonalne",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odretwienie-emocjonalne"
    },
    {
      "name": "anonimowość",
      "slug": "anonimowosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/anonimowosc"
    }
  ],
  "source": {
    "name": "Wikicytaty",
    "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Rudolf_Reder#Be%C5%82%C5%BCec",
    "license": {
      "label": "CC BY-SA 4.0",
      "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
    }
  },
  "added_at": "2026-09-26T07:01:04",
  "more_from_book": [
    {
      "id": "efd88c1d-9aec-4a26-849e-84156a2acee9",
      "slug": "najstraszniejsze-dla-mnie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/rudolf-reder/belzec/najstraszniejsze-dla-mnie",
      "text": "Najstraszniejsze dla mnie było to, że kazali kłaść trupy metr powyżej już pełnego grobu i przysypać piaskiem, a czarna, gęsta krew wydobywała się z grobów i jak morze zalewała całą powierzchnię. My musieliśmy przechodzić z jednego brzegu mogiły na drugi, by dostać się do drugiego grobu. Nurzaliśmy nasze nogi w krwi naszych braci, stąpaliśmy po kopcach trupów i to było najgorsze, najokropniejsze…",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 57,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "okrucieństwo",
          "slug": "okrucienstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/okrucienstwo"
        },
        {
          "name": "Holokaust",
          "slug": "holokaust",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/holokaust"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Rudolf_Reder#Be%C5%82%C5%BCec",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:04"
    },
    {
      "id": "ba34cdee-1f44-4145-b4a1-a3d84a2059ee",
      "slug": "na-samym-brzegu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/rudolf-reder/belzec/na-samym-brzegu",
      "text": "Na samym brzegu grobów czekały i obłąkanym wzrokiem tępo patrzyły w głąb – dzieci, starcy, chorzy. Czekali na śmierć. Pozwalano im napatrzeć się do woli zwłokom, krwi i wdychać w siebie wyziewy zgnilizny, by za chwilę sprzątnąć ich strzałami krwawego Irrmana.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 64,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "okrucieństwo",
          "slug": "okrucienstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/okrucienstwo"
        },
        {
          "name": "Holokaust",
          "slug": "holokaust",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/holokaust"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Rudolf_Reder#Be%C5%82%C5%BCec",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:04"
    },
    {
      "id": "a9448702-9af7-4d8e-9703-b87f23317b3e",
      "slug": "nie-umiem-okreslic",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/rudolf-reder/belzec/nie-umiem-okreslic",
      "text": "Nie umiem określić w jakim nastroju żyliśmy my, więźniowie skazańcy i cośmy odczuwali słysząc te straszliwe skargi duszonych co dzień ludzi i wołania dzieci. Trzy razy dnia widzieliśmy tysiące ludzi, bliskich utraty zmysłów. I my byliśmy bliscy obłędu. Posuwaliśmy dzień za dniem, sami nie wiedząc jak. Nie mieliśmy ani chwili złudzenia. Umieraliśmy co dzień po trochu, wraz z całymi transportami ludzi, którzy przez krótką chwilę przeżywali jeszcze mękę złudzenia. Apatyczni i zrezygnowani, nie czuliśmy nawet głodu ani zimna. Każdy czekał na swoją kolej, wiedział, że musi zginąć i musi nieludzko się męczyć. Tylko kiedy słyszałem jak dzieci wołały: Mamusiu! ja przecież byłem grzeczny! Ciemno! Ciemno! – szarpało się w nas serce na strzępy. A później znowu przestawaliśmy czuć.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 66,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "Holokaust",
          "slug": "holokaust",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/holokaust"
        },
        {
          "name": "odrętwienie emocjonalne",
          "slug": "odretwienie-emocjonalne",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odretwienie-emocjonalne"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Rudolf_Reder#Be%C5%82%C5%BCec",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:04"
    }
  ]
}
