# Nasz patriotyzm - Autor: [Roman Dmowski](https://www.zielonecytaty.pl/roman-dmowski.md) - Liczba cytatów: 31 - Strona książki: https://www.zielonecytaty.pl/roman-dmowski/nasz-patriotyzm ## Cytaty > Naród nasz, który ma za sobą tysiąc lat kultury, który jest narodem europejskim – wyprzedza na wielką odległość Rosję, co zresztą sami Rosjanie powszechnie przyznają. [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/roman-dmowski/nasz-patriotyzm/narod-nasz-ktory.md) > Rosja bardzo dobrze rozumie, że w interesie jej potęgi leży rusyfikacja naszego kraju. [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/roman-dmowski/nasz-patriotyzm/rosja-bardzo-dobrze.md) > Gdyby rząd rosyjski nie posunął się już w swych wrogich działalnościach ani kroku naprzód, to my przy tych więzach, które nas obecnie krępują, przy dzisiejszej administracji, szkole, cenzurze i policji, przy nędzy ekonomicznej naszej inteligencji i warstw ludowych, musimy coraz bardziej upadać, by ostatecznie zginąć. Coraz silniejsze będą objawy zwyrodnienia fizycznego i duchowego, coraz częstsze wypadki upodlenia i odstępstwa. Coraz głębiej będziemy tonęli w tym bagnisku, w którym ugrzęźliśmy wskutek różnych przyczyn, dopóki ostatni Polak, któremu sęp nie wyżarł mózgu – rzuciwszy naokół wzrokiem rozpaczliwym, nie zawoła już naprawdę: Finis Poloniae! [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/roman-dmowski/nasz-patriotyzm/gdyby-rzad-rosyjski.md) > Literatura po przejściu brutalnych operacji w cenzurze cierpi na niedokrwistość i kalectwo. Szkoła zabija moralnie, umysłowo i fizycznie… Oto warunki rozwoju dla całego narodu. [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/roman-dmowski/nasz-patriotyzm/literatura-po-przejsciu.md) > Polityka nasza musi być rewolucyjną, bo organiczna być nie może, bo nie ma żadnego gruntu legalnego, na którym by się mogła oprzeć; nie może ona pozostać polityką obrony, bo szczątki, które nam zostały, nie pozwalają żyć i rozwijać się, i program, ograniczony do obrony, byłby programem powolnego konania. [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/roman-dmowski/nasz-patriotyzm/polityka-nasza-musi.md) > W masach ludowych wzrasta świadomość społeczna, a co za tym idzie polityczna i narodowa – ukazują się siły świeże, niewyczerpane fizycznie i imponujące liczbą. [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/roman-dmowski/nasz-patriotyzm/w-masach-ludowych.md) > To jest nasze pojmowanie polityki obronnej… Obrona przed wrogiem polega przede wszystkim na porządnym umocnieniu swej twierdzy. Dążyć więc należy do wytworzenia w społeczeństwie surowej opinii patriotycznej, która by karciła wszelkie odstępstwa; do takiego wyrobienia politycznego narodu, żeby ludzie wyzyskiwali do ostateczności na korzyść społeczeństwa pozostałe nam jeszcze prawa, żeby nie ustępowali usiłowaniom władz przynajmniej w niczym, do czego przez panujące prawo nie są zmuszeni. [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/roman-dmowski/nasz-patriotyzm/to-jest-nasze.md) > Rząd rosyjski rozmaitymi czasy rozmaicie usprawiedliwiał swoje gwałty na Polsce. Dowodząc, że ziemie litewskie i ruskie stanowią odwieczną jedność z moskiewskim rdzeniem państwa carów, dziką działalność swą w tych ziemiach nazywał wyzwalaniem swego ludu z pod jarzma polskiego. Gnębiąc szlachtę w etnograficznej Polsce, podawał się za obrońcę uciśnionych ekonomicznie i politycznie włościan. Wieszanie i masowe wysyłanie na Sybir najlepszych sił społeczeństwa polskiego nazywało się uzdrawianiem narodu z chorobliwych marzeń, gwałty na unitach – przyjmowaniem na łono swego kościoła braci, których niegdyś przemoce oderwano i którzy teraz dobrowolnie powracają. Do ostatnich jeszcze czasów słyszeliśmy, że rząd rosyjski nic nie ma przeciw pomyślnemu rozwojowi narodowości polskiej, że chodzi mu tylko o zachowanie w całości granic państwa, o wytępienie dążności separacyjnych. [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/roman-dmowski/nasz-patriotyzm/rzad-rosyjski-rozmaitymi.md) > Przy dzisiejszych środkach militarnych, przy istnieniu w naszym kraju olbrzymiej armii obcoplemiennej, której na swą stronę przeciągnąć przecie nie można – marzyć o powstaniu mogą tylko ludzie, zadawalający się prostym brzmieniem wyrazu i nie próbujący sobie wyobrazić konkretnych warunków urzeczywistnienia zamiaru. [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/roman-dmowski/nasz-patriotyzm/przy-dzisiejszych-srodkach.md) > Program nasz, z jakiejkolwiek strony wzięty, jest dla zaborczego rządu nielegalnym i takim być musi. Działalność, obawiająca się gruntu rewolucyjnego, w naszych warunkach nie ma przed sobą przyszłości. [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/roman-dmowski/nasz-patriotyzm/program-nasz-z-jakiejkolwiek.md) > Im bezwzględniej przedstawiciel wielkiego kapitału walczy z warunkami, które przeszkadzają mu ten kapitał powiększyć, tym lepiej nadaje się do swojej roli. [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/roman-dmowski/nasz-patriotyzm/im-bezwzgledniej-przedstawiciel.md) > Odpowiednio do położenia politycznego każdej dzielnicy, musimy uznawać rozmaity stosunek do rządów zaborczych, musimy się godzić na rozmaite odpowiadające warunkom miejscowym środki działania, ale nie zmienia to w niczym tej ogólnej zasady, według której każdy czyn polityczny Polaka, bez względu na to, gdzie jest dokonywany i przeciw komu skierowany musi mieć na widoku interesy całego narodu. [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/roman-dmowski/nasz-patriotyzm/odpowiednio-do-polozenia.md) > Zresztą życie ekonomiczne nie może rozwijać się normalnie tam, gdzie wszelka inicjatywa osobista lub zbiorowa jest skrępowana, gdzie nie wolno stowarzyszać się w celach gospodarczych, a nawet dla pozyskania łatwiejszego kredytu, gdzie żadna instytucja lub przedsiębiorstwo nie mogą być pewne swego istnienia. [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/roman-dmowski/nasz-patriotyzm/zreszta-zycie-ekonomiczne.md) > Pojedyncze i zbiorowe manifestacje i obchody, różne formy biernego protestu, bezrobocia lub choćby odmowa płacenia podatków, tępienie wszelkich zewnętrznych form rusyfikacji, niszczenie materialnych zasobów rządu, wreszcie kary wymierzane na gorliwszych agentów władzy lub na zdrajców sprawy narodowej – oto sposoby działania, za pomocą których utrudnia się wrogowi egzystencję w podbitym i gnębionym kraju, wprowadza się rozkład do jego systemu i rzuca strach na ośmielonych bezkarnością jego służalców. [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/roman-dmowski/nasz-patriotyzm/pojedyncze-i-zbiorowe.md) > Ażeby Polacy mogli żyć prawidłowo w organizmie państwowym rosyjskim, trzeba ich cofnąć w rozwoju, trzeba ich cywilizacyjnie Rosjanom upodobnić. Ażeby zaś przestali marzyć o zjednoczeniu politycznym wszystkich ziem polskich, trzeba ich wytępić, dopóki bowiem naród ten będzie istniał w trzech państwach, dopóty będzie dążył, prawem konieczności do zlania się w jedną polityczną całość. [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/roman-dmowski/nasz-patriotyzm/azeby-polacy-mogli.md) > Słyszymy już szeptane drżącymi ustami słowo „ofiary” … Nie ma patriotyzmu bez gotowości do ofiar. Kto chce ocalić nasz naród, nie nadstawiając karku, ten będzie widział powolne jego gnicie… [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/roman-dmowski/nasz-patriotyzm/slyszymy-juz-szeptane.md) > Iluż to jest ludzi, którzy czekają na rewolucję jutra, zamiast robić dzisiaj rewolucję nieustającą. [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/roman-dmowski/nasz-patriotyzm/iluz-to-jest.md) > Ograniczając się do prasy legalnej, musimy się zgodzić, że lud nasz będzie coraz bardziej pozostawał w tyle za innymi narodami. [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/roman-dmowski/nasz-patriotyzm/ograniczajac-sie-do-prasy.md) > Walka z kulturą polską, czyli wynaradawianie, to jedna tylko strona rosyjskiej względem nas polityki. Na niej polityka ta się nie kończy. [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/roman-dmowski/nasz-patriotyzm/walka-z-kultura.md) > Te strony życia narodowego, których rozwinąć nie można na gruncie legalnym, stworzymy w postaci nielegalnej. [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/roman-dmowski/nasz-patriotyzm/te-strony-zycia.md) > Ażeby żyć, musimy zdobyć prawa. Tego żądania polityka biernego oporu nie stawia i dlatego, obejmując wiele rzeczy pożytecznych, nie wystarcza ona na potrzeby chwili bieżącej. [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/roman-dmowski/nasz-patriotyzm/azeby-zyc-musimy.md) > Patriotyzm nie nakazuje jedynie konserwowania narodu, ale czuwanie nad możliwie szybkim i prawidłowym sił jego rozwojem. [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/roman-dmowski/nasz-patriotyzm/patriotyzm-nie-nakazuje.md) > Te resztki praw, których nam jeszcze nie wydarto, nie mogłyby wystarczyć do życia nawet znacznie niżej od nas stojącemu narodowi. Warunki więc życia muszą w ustroju naszym wywoływać zmiany chorobliwe, których zresztą nie brak, jak to każdy przyznać musi. [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/roman-dmowski/nasz-patriotyzm/te-resztki-praw.md) > Już przed stu laty „stronnictwo patriotyczne”, które stworzyło Ustawę Trzeciego Maja, rozumiało przez patriotyzm dążenie do posunięcia społeczeństwa naprzód w jego rozwoju, do rozszerzenia praw na warstwy wydziedziczone, do pogłębienia wśród nich świadomości politycznej i narodowej. [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/roman-dmowski/nasz-patriotyzm/juz-przed-stu.md) > Nie dość na tym: ażeby społeczeństwo nasze nie poczęło się cofać w rozwoju, musi ono całe przywyknąć do życia nielegalnego. Kto nie chce żyć tym życiem, kto obawia się wszelkiego kroku niezgodnego ze „sprawiedliwością” najeźdźców, ten nie tylko musi zostać biernym, nie tylko musi usunąć się z najgłówniejszych dziedzin pracy narodowej, ale musi ulec ślepocie na najważniejsze zjawiska naszego życia, bo w literaturze i prasie legalnej ono odbicia swego nie znajduje. [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/roman-dmowski/nasz-patriotyzm/nie-dosc-na-tym.md) > Zakres przedmiotów, o których wolno pisać, coraz się zmniejsza: pisma nasze doszły już do tego, że poza okrojoną należycie polityką zagraniczną, wolno im pisać tylko o balach, koncertach i o wypadkach na ulicy, notabene nie o wszystkich -kiedy bowiem oficer strzela do przechodnia z rewolweru, to można się dowiedzieć o tym tylko od świadków, kiedy zaś kozak morduje rodzinę sklepikarzy dla rabunku, to w pismach kozak nazywa się „jakąś osobą”. [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/roman-dmowski/nasz-patriotyzm/zakres-przedmiotow-o-ktorych.md) > Gruntu tego niema. Jeżeli chcemy żyć, musimy go zdobyć i to zdobyć właśnie na drodze nielegalnej – rewolucyjnej. [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/roman-dmowski/nasz-patriotyzm/gruntu-tego-niema.md) > Ile razy człowiek uważający się za Polaka, ba, nawet za patriotę, mówi po rosyjsku dobrowolnie i nie zmuszony ostatecznością wprowadza rusyfikacyjne reformy? Ile razy nie korzystamy z istniejącego prawa jedynie przez niedołęstwo i bezmyślne tchórzostwo? [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/roman-dmowski/nasz-patriotyzm/ile-razy-czlowiek.md) > Dziś rząd [rosyjski]przestaje się kryć, że celem jego usiłowań jest zlanie Polaków z Rosją pod każdym względem, czyli, inaczej mówiąc, wytępienie narodowości polskiej. [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/roman-dmowski/nasz-patriotyzm/dzis-rzad-rosyjski-przestaje.md) > Chociaż więc socjalizm u nas nie dał społeczeństwu programu, obejmującego ogół jego potrzeb, choć w naszej walce o istnienie narodu i jego rozwój cywilizacyjny nie zajął stanowiska, do którego rościł sobie prawo, chociaż wyznawcy jego więcej mieli często dobrych chęci, niż znajomości warunków życia społecznego – niemniej przeto występuje on, jako ważny kierunek społeczny, kierunek rozwojowy i przyczynia się do wytworzenia najlepszych sił narodowych. [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/roman-dmowski/nasz-patriotyzm/chociaz-wiec-socjalizm.md) > Polityka narodowa w głównych swoich zasadach nie może być ani poznańską, ani galicyjską, ani warszawską – musi ona być ogólnopolską. [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/roman-dmowski/nasz-patriotyzm/polityka-narodowa-w-glownych.md)