{
  "type": "quote",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/roman-dmowski/kosciol-narod-i-panstwo/zyjemy-w-dobie",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/roman-dmowski/kosciol-narod-i-panstwo/zyjemy-w-dobie.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/roman-dmowski/kosciol-narod-i-panstwo/zyjemy-w-dobie.md",
  "id": "475bf860-7bf6-4c0e-935e-d9c16396af84",
  "slug": "zyjemy-w-dobie",
  "text": "Żyjemy w dobie bankructwa wielu podstaw, na których opierało się życie świata naszej cywilizacji w ostatnim okresie dziejów. W krajach przodujących cywilizacyjnie dotychczasowe podstawy walą się szybko, a niewiele widać twórczości w kierunku budowania nowych. Raczej widzi się upór w kierunku ratowania tego, czego się uratować nie da.\n\nTakie momenty w dziejach cywilizowanej ludzkości bywały już nieraz. Znamionowały je zawsze pewne rysy wspólne, bez względu na warunki czasu i miejsca: upadek wiary, silnej wiary w cokolwiek; upadek myśli – zanik twórczości; upadek smaku – górowanie brzydoty nad pięknem; rozkład dyscypliny moralnej i upadek obyczajów; wreszcie, rozpowszechnienie się rozmaitych zabobonów, zastępujących wierzenia religijne. Wszystkie te rysy występują w bardzo uwypuklony sposób w dzisiejszym życiu naszej cywilizacji.",
  "language": "pl",
  "author": {
    "name": "Roman Dmowski",
    "slug": "roman-dmowski",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/roman-dmowski"
  },
  "book": {
    "title": "Kościół, naród i państwo",
    "slug": "kosciol-narod-i-panstwo",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/roman-dmowski/kosciol-narod-i-panstwo"
  },
  "character": null,
  "chapter": null,
  "chapter_parent": null,
  "page": null,
  "verified": false,
  "original": null,
  "other_languages": [],
  "topics": [
    {
      "name": "wiara",
      "slug": "wiara",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiara"
    },
    {
      "name": "moralność",
      "slug": "moralnosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moralnosc"
    },
    {
      "name": "cywilizacja",
      "slug": "cywilizacja",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cywilizacja"
    }
  ],
  "source": {
    "name": "Wikicytaty",
    "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Roman_Dmowski#Ko%C5%9Bci%C3%B3%C5%82,_nar%C3%B3d_i_pa%C5%84stwo",
    "license": {
      "label": "CC BY-SA 4.0",
      "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
    }
  },
  "added_at": "2026-09-26T06:50:30",
  "more_from_book": [
    {
      "id": "d040f6be-185f-4ae4-a662-46be6c298a2f",
      "slug": "wolnomularstwo-utracilo-juz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/roman-dmowski/kosciol-narod-i-panstwo/wolnomularstwo-utracilo-juz",
      "text": "Wolnomularstwo utraciło już siłę duchowej atrakcji. Mając siłę organizacyjną, a stąd władzę i rozdawnictwo łask, przyciąga ono jeszcze ludzi, i to w dużej liczbie. Ale ten rodzaj ludzki, których się przyciąga łaskami, nie podbija świata. Przyszłość należy do tych, co mają ideę, wiarę w nią i zdolność poświęcenia.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiara",
          "slug": "wiara",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiara"
        },
        {
          "name": "poświęcenie",
          "slug": "poswiecenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/poswiecenie"
        },
        {
          "name": "idee",
          "slug": "idee",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/idee"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Roman_Dmowski#Ko%C5%9Bci%C3%B3%C5%82,_nar%C3%B3d_i_pa%C5%84stwo",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:30"
    },
    {
      "id": "b6903ada-cd34-4684-bb51-1e9703920ed1",
      "slug": "wielki-narod-jak",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/roman-dmowski/kosciol-narod-i-panstwo/wielki-narod-jak",
      "text": "Wielki naród, jak już było gdzie indziej powiedziane, musi nosić wysoko sztandar swej wiary. Musi go nosić tym wyżej w chwilach, w których władze jego państwa nie noszą go dość wysoko, i musi go dzierżyć tym mocniej, im wyraźniejsze są dążności do wytrącenia mu go z ręki.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiara",
          "slug": "wiara",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiara"
        },
        {
          "name": "Polacy",
          "slug": "polacy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/polacy"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Roman_Dmowski#Ko%C5%9Bci%C3%B3%C5%82,_nar%C3%B3d_i_pa%C5%84stwo",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:30"
    },
    {
      "id": "a5f34bb6-e7ec-487b-93c3-73eed3566d5d",
      "slug": "katolicyzm-nie-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/roman-dmowski/kosciol-narod-i-panstwo/katolicyzm-nie-jest",
      "text": "Katolicyzm nie jest dodatkiem do polskości, zabarwieniem jej na pewien sposób, ale tkwi w jej istocie, w znacznej mierze stanowi jej istotę. Usiłowanie oddzielenia u nas katolicyzmu od polskości, oderwania narodu od religii i od Kościoła, jest niszczeniem samej istoty narodu.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "Polacy",
          "slug": "polacy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/polacy"
        },
        {
          "name": "kościół",
          "slug": "kosciol",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kosciol"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Roman_Dmowski#Ko%C5%9Bci%C3%B3%C5%82,_nar%C3%B3d_i_pa%C5%84stwo",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:30"
    }
  ]
}
