# Prowadź swój pług przez kości umarłych

- Autor: [Olga Tokarczuk](https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk.md)
- Liczba cytatów: 35
- Strona książki: https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/prowadz-swoj-plug-przez-kosci-umarlych

## Cytaty

> Gazetom zależy na tym, żeby utrzymywać nas w stanie ciągłego niepokoju, żeby kierować nasze emocje nie ku temu, czego naprawdę powinny dotyczyć.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/prowadz-swoj-plug-przez-kosci-umarlych/gazetom-zalezy-na-tym.md)

> Prawdę mówiąc, nigdy nie rozumiałam tego rozróżnienia między „kłusować” a „polować”. Jedno i drugie jest zabijaniem. Pierwsze skrytym i bezprawnym; drugie jawnym i w majestacie prawa.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/prowadz-swoj-plug-przez-kosci-umarlych/prawde-mowiac-nigdy.md)

> Kto podzielił świat na bezużyteczne i pożyteczne, i jakim prawem? Czy oset nie ma prawa do życia albo Mysz, która zjada ziarno w magazynach, Pszczoły i Trutnie, chwasty i róże. Czyj to rozum odważył się na taki tupet, żeby sądzić, kto jest lepszy, a kto gorszy?

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/prowadz-swoj-plug-przez-kosci-umarlych/kto-podzielil-swiat.md)

> [...] chyba na tym polega modlitwa — spokojnie sobie pomyśleć, nic nie chcieć, o nic nie prosić; po prostu zrobić porządek we własnej głowie. To powinno wystarczyć.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/prowadz-swoj-plug-przez-kosci-umarlych/chyba-na-tym.md)

> [...] ludzie są w stanie rozumieć tylko to, co sami sobie wymyślą i czym się karmią.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/prowadz-swoj-plug-przez-kosci-umarlych/ludzie-sa-w-stanie.md)

> Wspaniale. Tłumaczyć z języka na język i w ten sposób zbliżać do siebie ludzi — to piękna idea.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/prowadz-swoj-plug-przez-kosci-umarlych/wspaniale-tlumaczyc-z-jezyka.md)

> Psychika to nasz system obronny — dba o to, żebyśmy nigdy nie pojęli tego, co nas otacza. [...] Bo nie dałoby się unieść tej wiedzy. Każda najmniejsza cząstka świata składa się bowiem z cierpienia.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/prowadz-swoj-plug-przez-kosci-umarlych/psychika-to-nasz.md)

> [...] czasem mam wrażenie, że żyjemy w świecie, który sobie wymyślamy. Ustalamy sobie, co jest dobre, a co nie, rysujemy mapy znaczeń... A potem całe życie zmagamy się z tym, cośmy sobie wykoncypowali. Problem polega na tym, że każdy ma swoją wersję, i dlatego tak trudno jest się ludziom dogadać.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/prowadz-swoj-plug-przez-kosci-umarlych/czasem-mam-wrazenie.md)

> Nie potrafiłam oprzeć się wrażeniu, że ten, kto nadużywa słowa „prawda”, kłamie.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/prowadz-swoj-plug-przez-kosci-umarlych/nie-potrafilam-oprzec.md)

> Wszystko przeminie.
>
> Mądry Człowiek wie o tym od samego początku i niczego nie żałuje.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/prowadz-swoj-plug-przez-kosci-umarlych/wszystko-przeminie-madry.md)

> Gnilik Czarny, piękny jak kropka rtęci. Ciołek Matowy. Ciekawe imię. Powinno się imiona Owadów dawać dzieciom. I Ptaków, i innych Zwierząt. Dębosz Żukowaty. Dębosz Kowalski. Drozofila Nowak. Corvus Duszejko.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/prowadz-swoj-plug-przez-kosci-umarlych/gnilik-czarny-piekny.md)

> Kiedy nie można mówić, wtedy należy pisać [...]. To bardzo pomaga.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/prowadz-swoj-plug-przez-kosci-umarlych/kiedy-nie-mozna.md)

> — Gdybym tak chciała spisać swoje wspomnienia, to jak miałabym to zrobić? — mówiłam dosyć zmieszana.
>
> — Trzeba siąść przy stole i zmusić się do pisania. Samo przyjdzie. Nie można cenzurować. Trzeba pisać wszystko, co przychodzi do głowy.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/prowadz-swoj-plug-przez-kosci-umarlych/gdybym-tak-chciala.md)

> Człowiek jest wolny i może robić ze swoim życiem, co chce, dopóki nie podpadnie bankom [...].

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/prowadz-swoj-plug-przez-kosci-umarlych/czlowiek-jest-wolny.md)

> Gdy w sklepie nie było nikogo — czytała. [...] Mroczne horrory, gotyckie powieści o wymiętolonych okładkach z rysunkiem Nietoperza. Perwersyjny mnich, ręka oddzielona od ciała, która morduje ludzi, trumny wypłukane przez powódź z cmentarzy. Najwidoczniej czytanie takich rzeczy upewniało ją w przekonaniu, że nie żyjemy w najgorszym ze światów i uczyło optymizmu.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/prowadz-swoj-plug-przez-kosci-umarlych/gdy-w-sklepie.md)

> W środę o siódmej rano, w styczniu, widać, że świat nie został stworzony dla Człowieka, a na pewno nie ku jego wygodzie i przyjemności.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/prowadz-swoj-plug-przez-kosci-umarlych/w-srode-o-siodmej.md)

> Zmieniłam zawód i zostałam nauczycielką. [...] Zawsze starałam się całkowicie zawładnąć ich uwagą i sprawić, żeby pamiętały ważne sprawy nie ze strachu przed dwóją, ale z powodu prawdziwej pasji.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/prowadz-swoj-plug-przez-kosci-umarlych/zmienilam-zawod-i-zostalam.md)

> [...] Człowiek ma wobec Zwierząt wielki obowiązek — pomóc im przeżyć życie, a tym oswojonym — odwzajemnić ich miłość i czułość, bo one nam dają o wiele więcej, niż od nas dostają.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/prowadz-swoj-plug-przez-kosci-umarlych/czlowiek-ma-wobec.md)

> Apoptoza to śmierć naturalna, spowodowana zmęczeniem i wyczerpaniem materii. Po grecku to słowo znaczy „opadanie płatków”. Światu opadły płatki.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/prowadz-swoj-plug-przez-kosci-umarlych/apoptoza-to-smierc.md)

> Rzeczywistość się zestarzała, stetryczała, bo przecież podlega ona zdecydowanie takim samym prawom jak każdy żywy organizm — starzeje się. Jej najdrobniejsze składniki — sensy, ulegają apoptozie jak komórki ciała.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/prowadz-swoj-plug-przez-kosci-umarlych/rzeczywistosc-sie-zestarzala.md)

> Dziś już nikt nie ma odwagi wymyślić niczego nowego. Bez przerwy mówi się tylko, jak jest, i rozwija się stare pomysły.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/prowadz-swoj-plug-przez-kosci-umarlych/dzis-juz-nikt.md)

> W jakimś sensie takie osoby jak ona, te, które władają piórem, bywają niebezpieczne. Narzuca się od razu podejrzenie fałszu — że taka osoba nie jest sobą, tylko okiem, które bezustannie patrzy, a to, co widzi, zamienia w zdania; w ten sposób okrawa rzeczywistość ze wszystkiego, co w niej najważniejsze, z niewyrażalności.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/prowadz-swoj-plug-przez-kosci-umarlych/w-jakims-sensie.md)

> Tego najbardziej nie lubię u ludzi — zimnej ironii. To bardzo tchórzliwa postawa; wszystko można obśmiać, poniżyć, w nic się nigdy nie zaangażować, z niczym nie poczuć się związanym.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/prowadz-swoj-plug-przez-kosci-umarlych/tego-najbardziej-nie.md)

> […] zrozumiałam, że smutek jest ważnym słowem w definicji świata. Leży i podstaw wszystkiego, jest piątym żywiołem, kwintesencją.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/prowadz-swoj-plug-przez-kosci-umarlych/zrozumialam-ze-smutek.md)

> Właśnie o Zmroku dzieją się najciekawsze rzeczy, bo wtedy zacierają się proste różnice.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/prowadz-swoj-plug-przez-kosci-umarlych/wlasnie-o-zmroku.md)

> Kiedy robię sobie kawę, podają zwykle prognozy pogody dla narciarzy. […] Wiosną miejsce narciarzy zajmują alergicy […]. Przed weekendami pojawiają się prognozy pogody dla kierowców […]. Ten podział ludzi na trzy grupy - narciarzy, alergików i kierowców - bardzo mnie przekonuje. To dobra i prosto typologia. Narciarze to hedoniści. Niesie ich po stoku. Kierowcy zaś wolą wziąć los w swoje ręce, chociaż cierpi na tym często ich kręgosłup; wiadomo - życie jest ciężkie. Alergicy zaś - zawsze na wielkiej wojnie.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/prowadz-swoj-plug-przez-kosci-umarlych/kiedy-robie-sobie.md)

> Wzruszają mnie zdjęcia satelitarne i krzywizna Ziemi. A więc to prawda, że żyjemy na powierzchni kuli, wystawieni na wzrok planet, porzuceni w wielkiej pustce, w której po Upadku światło zbiło się w małe okruchy i rozprysnęło? To prawda.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/prowadz-swoj-plug-przez-kosci-umarlych/wzruszaja-mnie-zdjecia.md)

> […] najlepiej rozmawia się samemu ze sobą. Przynajmniej nie dochodzi do nieporozumień.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/prowadz-swoj-plug-przez-kosci-umarlych/najlepiej-rozmawia-sie.md)

> […] „Obwieszczenie”; swoją drogą, co to za okropne słowo. Policja używa wielu wyjątkowo odrażających słów, takich na przykład jak „denat” czy „konkubent”.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/prowadz-swoj-plug-przez-kosci-umarlych/obwieszczenie-swoja-droga.md)

> […] wygląda na to, że postanowił rozpocząć swoje nowe życie, jak każdy, komu skoczyły się pomysły i środki na stare.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/prowadz-swoj-plug-przez-kosci-umarlych/wyglada-na-to-ze-postanowil.md)

> Uważam, że każdy z nas widzi innego Człowieka w swój własny sposób, więc ma prawo nadać mu takie imię, jakie uważa za stosowne i pasujące. Tak oto jesteśmy wieloimienni.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/prowadz-swoj-plug-przez-kosci-umarlych/uwazam-ze-kazdy.md)

> [...] pomyślałam, że to coś, co odchodzi od ciała, zasysa za sobą kawał świata i że jakkolwiek byłoby dobre czy złe, winne czy nieskazitelne, zostawia po sobie wielkie nic.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/prowadz-swoj-plug-przez-kosci-umarlych/pomyslalam-ze-to-cos.md)

> O tak, z pewnością ludzkie ciało jest nieludzkie. Zwłaszcza martwe.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/prowadz-swoj-plug-przez-kosci-umarlych/o-tak-z-pewnoscia.md)

> Wyszliśmy z domu i od razu ogarnęło nas to dobrze znane zimne i wilgotne powietrze, które nam każdej zimy przypomina, że świat nie został stworzony dla Człowieka, i przynajmniej przez pół roku okazuje nam, jak bardzo jest dla nas nieprzyjazny.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/prowadz-swoj-plug-przez-kosci-umarlych/wyszlismy-z-domu.md)

> Gniew sprawia, że umysł staje się jasny i przenikliwy, widzi się więcej. Nie ma wątpliwości, że z Gniewu bierze się wszelka mądrość, ponieważ Gniew jest w stanie przekroczyć wszelkie granice.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/prowadz-swoj-plug-przez-kosci-umarlych/gniew-sprawia-ze-umysl.md)