{
  "type": "quote",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/moment-niedzwiedzia/nasza-komunikacja-jest",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/moment-niedzwiedzia/nasza-komunikacja-jest.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/moment-niedzwiedzia/nasza-komunikacja-jest.md",
  "id": "13c45d5b-40bd-4ea7-8250-92421de90f19",
  "slug": "nasza-komunikacja-jest",
  "text": "Nasza komunikacja jest o tyle istotna i głęboka, o ile pozostaje wzajemną wymianą tego, co subiektywne, a więc nie do końca komunikowalne. (…) Tylko fikcja literacka jest w stanie opowiedzieć taki stan subiektywności człowieka (a zarazem jego pełni), tylko fikcja z jej możliwościami zbudowania całej osoby ma przewagę nad argumentami rozumu (a więc nad tradycyjną formą intelektualnego wykładu).",
  "language": "pl",
  "author": {
    "name": "Olga Tokarczuk",
    "slug": "olga-tokarczuk",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk"
  },
  "book": {
    "title": "Moment niedźwiedzia",
    "slug": "moment-niedzwiedzia",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/moment-niedzwiedzia"
  },
  "character": null,
  "chapter": null,
  "chapter_parent": null,
  "page": 40,
  "verified": false,
  "original": null,
  "other_languages": [],
  "topics": [
    {
      "name": "literatura",
      "slug": "literatura",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/literatura"
    },
    {
      "name": "subiektywizm",
      "slug": "subiektywizm",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/subiektywizm"
    }
  ],
  "source": {
    "name": "Wikicytaty",
    "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Olga_Tokarczuk#Moment_nied%C5%BAwiedzia",
    "license": {
      "label": "CC BY-SA 4.0",
      "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
    }
  },
  "added_at": "2026-09-26T06:55:20",
  "more_from_book": [
    {
      "id": "c9d91e36-7b18-45bb-b9d8-57398cc2775d",
      "slug": "wierze-ze-uznawanie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/moment-niedzwiedzia/wierze-ze-uznawanie",
      "text": "Wierzę, że uznawanie czegoś za oczywiste wcale nie wiąże się z kwestią faktów, lecz raczej umowy społecznej i przyzwyczajeń naszego umysłu, tym samym należy bardziej do dziedziny psychologii niż fizyki.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 13,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "myślenie",
          "slug": "myslenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/myslenie"
        },
        {
          "name": "przyzwyczajenia",
          "slug": "przyzwyczajenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyzwyczajenia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Olga_Tokarczuk#Moment_nied%C5%BAwiedzia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:21"
    },
    {
      "id": "ba8fa6a6-0cf4-4855-b121-5a182d644e31",
      "slug": "widzimy-wiec-te-same",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/moment-niedzwiedzia/widzimy-wiec-te-same",
      "text": "Widzimy więc te same rzeczy w inny sposób. Widzimy co innego i czasem bywa to bolesne. (…) Życie społeczne, kontakty z innymi, nauka, media, sztuka – to drobiazgowe, mozolnie uzgadniane „prawdy”. Całe epoki mają swoje „prawdy”, które po czasie rozsypują się w pył. Mają też swoje „prawdy” poszczególne jednostki; niektóre z nich aktualne przez całe życie, inne podlegają kolejnym weryfikacjom. (…) Subiektywne poczucie prawdy wiążę się zawsze z aktem oceny. Jest to świadomy akt woli – uznaję, że coś jest prawdziwe, i na dodatek przyjmuje konsekwencje tej oceny. To rodzaj dobrowolnego przykrojenia doświadczenia do pewnego wzoru. Jest to konieczne, o ile mamy żyć we wspólnym poznawczo i etycznie świecie.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 184,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "prawda",
          "slug": "prawda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prawda"
        },
        {
          "name": "subiektywizm",
          "slug": "subiektywizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/subiektywizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Olga_Tokarczuk#Moment_nied%C5%BAwiedzia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:21"
    },
    {
      "id": "a8419ec9-ab11-4946-8fc4-f1969769e56e",
      "slug": "skoro-mozna-pomyslec",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/moment-niedzwiedzia/skoro-mozna-pomyslec",
      "text": "Skoro można pomyśleć, że może być lepiej, to znaczy, że już jest lepiej.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 30,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nadzieja",
          "slug": "nadzieja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nadzieja"
        },
        {
          "name": "optymizm",
          "slug": "optymizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/optymizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Olga_Tokarczuk#Moment_nied%C5%BAwiedzia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:21"
    }
  ]
}
