{
  "type": "quote",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/ksiegi-jakubowe/sa-rzeczy-zewnetrzne",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/ksiegi-jakubowe/sa-rzeczy-zewnetrzne.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/ksiegi-jakubowe/sa-rzeczy-zewnetrzne.md",
  "id": "34bc4235-4368-4e1c-a084-5f5be5b45b7b",
  "slug": "sa-rzeczy-zewnetrzne",
  "text": "Są rzeczy zewnętrzne i wewnętrzne. Zewnętrzne to pozór i my żyjemy w rzeczach zewnętrznych jak ludzie we śnie i prawa tego pozoru musimy brać za prawdziwe, choć one takie nie są. Kiedy się żyje w miejscu i czasie, w którym obowiązują jakieś prawa, to trzeba tych praw przestrzegać, ale nigdy nie zapominać, że są to tylko porządki względne. Bo prawda jest inna i jeśli kto nie jest przygotowany, żeby ją poznać, może mu się wydać przerażająca i straszna i będzie przeklinał dzień, kiedy się jej dowiedział. Ale ja myślę, że każdy człowiek czuje całym sobą jak jest naprawdę. Lecz w gruncie rzeczy nie chce się tego dowiedzieć.",
  "language": "pl",
  "author": {
    "name": "Olga Tokarczuk",
    "slug": "olga-tokarczuk",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk"
  },
  "book": {
    "title": "Księgi Jakubowe",
    "slug": "ksiegi-jakubowe",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/ksiegi-jakubowe"
  },
  "character": null,
  "chapter": null,
  "chapter_parent": null,
  "page": null,
  "verified": false,
  "original": null,
  "other_languages": [],
  "topics": [
    {
      "name": "prawda",
      "slug": "prawda",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prawda"
    },
    {
      "name": "pozory",
      "slug": "pozory",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pozory"
    }
  ],
  "source": {
    "name": "Wikicytaty",
    "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ksi%C4%99gi_Jakubowe#Cytaty_z_powie%C5%9Bci",
    "license": {
      "label": "CC BY-SA 4.0",
      "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
    }
  },
  "added_at": "2026-09-26T06:55:20",
  "more_from_book": [
    {
      "id": "f3a92ab3-5611-4d1a-abcb-f407eabe730d",
      "slug": "dobrze-jest-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/ksiegi-jakubowe/dobrze-jest-nie",
      "text": "Dobrze jest nie rozumieć języka, nie rozumieć zwyczajów, sunąć jak duch pomiędzy innymi, którzy są dalecy i nierozpoznawalni. Wtedy budzi się szczególna mądrość – umiejętność domysłu, chwytania spraw nieoczywistych. Budzą się też wówczas bystrość i przenikliwość. Człowiek, który jest obcy, zyskuje nowy punkt widzenia, staje się, chcą nie chcąc, swoistym mędrcem (…) Tylko obcy naprawdę rozumie, czym jest świat.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "mądrość",
          "slug": "madrosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/madrosc"
        },
        {
          "name": "odmienność",
          "slug": "odmiennosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odmiennosc"
        },
        {
          "name": "wyobcowanie",
          "slug": "wyobcowanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyobcowanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Olga_Tokarczuk#Ksi%C4%99gi_Jakubowe",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:20"
    },
    {
      "id": "c1e8b47e-b22f-4c97-ada9-ba111b798c7d",
      "slug": "aszer-rubin-uwaza",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/ksiegi-jakubowe/aszer-rubin-uwaza",
      "text": "Aszer Rubin uważa, że większość ludzi jest głupia i że to głupota ludzka sprowadza na świat smutek. Nie jest to grzech ani cecha, z którą człowiek się rodzi, ale zły pogląd na świat, błędna ocena tego, co widzą oczy. W rezultacie ludzie spostrzegają wszystko osobno, każdą rzecz w oderwaniu od pozostałych. Prawdziwa mądrość to sztuka łączenia wszystkiego ze wszystkim, wtedy wyłania się prawdziwy kształt rzeczy.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 866,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "głupota",
          "slug": "glupota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/glupota"
        },
        {
          "name": "mądrość",
          "slug": "madrosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/madrosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Olga_Tokarczuk#Ksi%C4%99gi_Jakubowe",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:20"
    },
    {
      "id": "1fedc088-a00d-4eae-b13c-15662a9b9f23",
      "slug": "gdy-przepisujemy-i-cytujemy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/ksiegi-jakubowe/gdy-przepisujemy-i-cytujemy",
      "text": "Gdy przepisujemy i cytujemy, budujemy gmach wiedzy i rozmnażamy ją jak moje warzywa czy jabłonki. Przepisywanie jest jak szczepienie drzewa; cytowanie – jak wysiewanie nasion.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiedza",
          "slug": "wiedza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiedza"
        },
        {
          "name": "cytaty",
          "slug": "cytaty",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cytaty"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Olga_Tokarczuk#Ksi%C4%99gi_Jakubowe",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:20"
    }
  ]
}
