{
  "type": "author",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "name": "Milan Kundera",
  "slug": "milan-kundera",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera.md",
  "image": null,
  "quotes_count": 194,
  "books": [
    {
      "title": "Księga śmiechu i zapomnienia",
      "slug": "ksiega-smiechu-i-zapomnienia",
      "quotes_count": 12,
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/wab/milan-kundera/ksiega-smiechu-i-zapomnienia_978-83-8425-878-1.webp",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/ksiega-smiechu-i-zapomnienia"
    },
    {
      "title": "Nieznośna lekkość bytu",
      "slug": "nieznosna-lekkosc-bytu",
      "quotes_count": 105,
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/wab/milan-kundera/nieznosna-lekkosc-bytu_978-83-8319-680-0.webp",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/nieznosna-lekkosc-bytu"
    },
    {
      "title": "Śmieszne miłości",
      "slug": "smieszne-milosci",
      "quotes_count": 11,
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/wab/milan-kundera/smieszne-milosci_978-83-7747-907-0-02aff915.jpg",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/smieszne-milosci"
    },
    {
      "title": "Żart",
      "slug": "zart",
      "quotes_count": 53,
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/wab/milan-kundera/zart_978-83-8425-875-0.webp",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/zart"
    },
    {
      "title": "Życie jest gdzie indziej",
      "slug": "zycie-jest-gdzie-indziej",
      "quotes_count": 13,
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/wab/milan-kundera/zycie-jest-gdzie-indziej_978-83-8387-645-0.webp",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/zycie-jest-gdzie-indziej"
    }
  ],
  "recent_quotes": [
    {
      "id": "f8e76764-7910-4cc6-811e-e59162a2c047",
      "slug": "w-kazdym-mezczyznie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/zart/w-kazdym-mezczyznie",
      "text": "W każdym mężczyźnie tkwi kawał egoisty, i to kobieta musi bronić siebie samej i swego kobiecego powołania.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "kobiety",
          "slug": "kobiety",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kobiety"
        },
        {
          "name": "mężczyźni",
          "slug": "mezczyzni",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/mezczyzni"
        },
        {
          "name": "egoizm",
          "slug": "egoizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/egoizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/%C5%BBart_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:46"
    },
    {
      "id": "f43d7701-a053-4885-bf20-190c8f8a3dab",
      "slug": "tak-tak-to-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/zart/tak-tak-to-jest",
      "text": "Tak, tak to jest: ludzie przeważnie łudzą się dwiema błędnymi wiarami: wierzą w wieczną pamięć (ludzi, spraw, czynów, narodów) i w możność naprawy (czynów, pomyłek, grzechów, krzywd). Obie te wiary są fałszywe. W rzeczywistości jest właśnie na odwrót: wszystko zostanie zapomniane i nic nie będzie naprawione. Naprawę (zemstę, przebaczenie) zastąpi zapomnienie. Nikt nie naprawi krzywd, które wyrządzono, ale wszystkie krzywdy ulegną zapomnieniu.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "przebaczenie",
          "slug": "przebaczenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przebaczenie"
        },
        {
          "name": "zapominanie",
          "slug": "zapominanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zapominanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/%C5%BBart_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:46"
    },
    {
      "id": "ecba134f-81e1-496a-b706-681ddb1e17b3",
      "slug": "tak-sie-przyzwyczailem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/zart/tak-sie-przyzwyczailem",
      "text": "Tak się przyzwyczaiłem nikomu nie dowierzać, że gdy mi ktoś (a zwłaszcza kobieta) opowiada, co lubi albo czego nie lubi, nie traktuję tego poważnie, a właściwie, mówiąc ściślej, przyjmuję to jedynie jako przejaw pewnej pozy.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zaufanie",
          "slug": "zaufanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zaufanie"
        },
        {
          "name": "podejrzliwość",
          "slug": "podejrzliwosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/podejrzliwosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/%C5%BBart_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:46"
    },
    {
      "id": "e8754cf1-2e9a-4bcf-aac0-dfa33455fcfb",
      "slug": "wazne-jest-to-ze-wpisani",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/zart/wazne-jest-to-ze-wpisani",
      "text": "Ważne jest to, że wpisani jesteśmy również i w ten uciekający czas.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "czas",
          "slug": "czas",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czas"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/%C5%BBart_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:46"
    },
    {
      "id": "c79a1c7f-4687-429b-acea-5d8a74e2f1ea",
      "slug": "piesn-ludowa-czy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/zart/piesn-ludowa-czy",
      "text": "Pieśń ludowa czy ludowy obrzęd to tunel biegnący poprzez historię, w którym zachowało się wiele z tego, co na powierzchni od dawna już zniszczyły wojny, rewolucje i bezlitosna cywilizacja.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "historia",
          "slug": "historia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/historia"
        },
        {
          "name": "tradycja",
          "slug": "tradycja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tradycja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/%C5%BBart_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:46"
    },
    {
      "id": "a62a1238-d6ff-43cd-82b1-1e38e16f0349",
      "slug": "ziemia-na-ktorej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/zart/ziemia-na-ktorej",
      "text": "Ziemia, na której żyjemy, jest terenem pogranicznym między niebem i piekłem. Żadne postępowanie nie jest samo przez się dobre ani złe. Dopiero jego miejsce w szeregu czyni je dobrym lub złym.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zło",
          "slug": "zlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zlo"
        },
        {
          "name": "moralność",
          "slug": "moralnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moralnosc"
        },
        {
          "name": "dobroć",
          "slug": "dobroc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dobroc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/%C5%BBart_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:46"
    },
    {
      "id": "90bf69dc-679c-4d07-8bb3-f1eefb04dc5f",
      "slug": "pijacy-to-najwierniejsi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/zart/pijacy-to-najwierniejsi",
      "text": "Pijący to najwierniejsi entuzjaści regionalnych imprez.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "alkohol",
          "slug": "alkohol",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/alkohol"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/%C5%BBart_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:46"
    },
    {
      "id": "8a4172ff-c701-45bc-aa9f-1064a66b347b",
      "slug": "zadna-wielka-idea-majaca",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/zart/zadna-wielka-idea-majaca",
      "text": "Żadna wielka idea mająca przeobrazić świat nie toleruje drwiny i lekceważenia, bo to jest rdza, która wszystko pożera.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ironia",
          "slug": "ironia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ironia"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        },
        {
          "name": "idee",
          "slug": "idee",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/idee"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/%C5%BBart_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:46"
    },
    {
      "id": "852bca1b-c9be-4bdb-be3b-4818b58341f4",
      "slug": "wszystko-dzieje-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/zart/wszystko-dzieje-sie",
      "text": "Wszystko dzieje się z woli bożej i często zadaję sobie pytanie, czy Bóg celowo nie daje ludziom do zrozumienia, że człowiek nie może bezkarnie zasiąść na Jego tronie i że najsprawiedliwszy nawet układ stosunków świeckich bez Jego udziału musi zwyrodnieć i upaść.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "bóg",
          "slug": "bog",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bog"
        },
        {
          "name": "sprawiedliwość",
          "slug": "sprawiedliwosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sprawiedliwosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/%C5%BBart_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:46"
    },
    {
      "id": "7d5aadbf-4290-4677-b05e-7bfe730574e4",
      "slug": "wszystko-co-na-tej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/zart/wszystko-co-na-tej",
      "text": "Wszystko, co na tej ziemi należy do Boga, może należeć do diabła.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "bóg",
          "slug": "bog",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bog"
        },
        {
          "name": "szatan",
          "slug": "szatan",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szatan"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/%C5%BBart_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:46"
    },
    {
      "id": "7bd66325-84f7-484d-aa1f-6ec86e38e97a",
      "slug": "takie-by-to-bylo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/zart/takie-by-to-bylo",
      "text": "Takie by to było proste – znaleźć spokój w świecie wyobraźni. Ale starałem się zawsze żyć w obu światach równocześnie i nie porzucać jednego dla drugiego. Nie wolno mi porzucić prawdziwego świata, nawet jeśli przegrałem w nim wszystko. Wystarczy zresztą w końcu, jeśli uda mi się to jedno. To ostatnie. Przekazać swoje życie jako jasne i zrozumiałe posłanie jednemu jedynemu człowiekowi, który zrozumie i poniesie je dalej.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wyobraźnia",
          "slug": "wyobraznia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyobraznia"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/%C5%BBart_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:46"
    },
    {
      "id": "5f3b0e90-fb2e-41f9-8fb1-686b30993713",
      "slug": "pan-mlody-nigdy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/zart/pan-mlody-nigdy",
      "text": "Pan młody nigdy nie był podmiotem ślubu. Był jego przedmiotem. To nie on się żenił. To jego żenili. Ktoś przemocą wciągnął go w ten ślub, a on tylko płynął unoszony potężną falą.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "małżeństwo",
          "slug": "malzenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/malzenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/%C5%BBart_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:46"
    }
  ]
}