{
  "type": "quote",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-rodziewiczowna/czarny-bog/nie-lecz-wychowywac",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-rodziewiczowna/czarny-bog/nie-lecz-wychowywac.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-rodziewiczowna/czarny-bog/nie-lecz-wychowywac.md",
  "id": "2248cda1-18c6-471f-b1ad-d7d7babff04e",
  "slug": "nie-lecz-wychowywac",
  "text": "Nie, lecz wychowywać! Wychowajcie urzędników uczciwych; uczonych o szerokim poglądzie; nauczycieli mądrych i dobrych; kobiety poważne i światłe. Niech staną wasi legalnie u steru rządu, niech nie krwią zaleją kraj, ale swoją własną jasnością. Macie ludzi, którzy napiszą konstytucję, wychowajcież jeszcze takich, co by ją rozumnie, głęboko pojęli. A nie tykajcie dwóch rzeczy: Boga i rodziny. Gdy to zwalicie, nie ujrzycie swej przyszłości!",
  "language": "pl",
  "author": {
    "name": "Maria Rodziewiczówna",
    "slug": "maria-rodziewiczowna",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-rodziewiczowna"
  },
  "book": {
    "title": "Czarny Bóg",
    "slug": "czarny-bog",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-rodziewiczowna/czarny-bog"
  },
  "character": null,
  "chapter": null,
  "chapter_parent": null,
  "page": null,
  "verified": false,
  "original": null,
  "other_languages": [],
  "topics": [
    {
      "name": "edukacja",
      "slug": "edukacja",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/edukacja"
    },
    {
      "name": "wychowanie",
      "slug": "wychowanie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wychowanie"
    },
    {
      "name": "ojczyzna",
      "slug": "ojczyzna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ojczyzna"
    }
  ],
  "source": {
    "name": "Wikicytaty",
    "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Maria_Rodziewicz%C3%B3wna#Czarny_B%C3%B3g",
    "license": {
      "label": "CC BY-SA 4.0",
      "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
    }
  },
  "added_at": "2026-09-26T06:48:40",
  "more_from_book": [
    {
      "id": "9e9fac1f-da4e-4906-95a0-ebca3c956e08",
      "slug": "nic-sie-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-rodziewiczowna/czarny-bog/nic-sie-nie",
      "text": "Nic się nie szczepi łatwiej jak rozpusta, nic nie zaraża gorzej jak towarzystwo.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 129,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zło",
          "slug": "zlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zlo"
        },
        {
          "name": "relacje międzyludzkie",
          "slug": "relacje-miedzyludzkie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/relacje-miedzyludzkie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Maria_Rodziewicz%C3%B3wna#Czarny_B%C3%B3g",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:40"
    },
    {
      "id": "8ca2f495-8040-4138-a3a3-bc3ad440c459",
      "slug": "mysmy-mieli-wieki",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-rodziewiczowna/czarny-bog/mysmy-mieli-wieki",
      "text": "Myśmy mieli wieki wybujałość wolności, nasza historia jednym szeregiem klęsk i błędów wynikłych z rozpasania swobody i nieposzanowania władzy. Wy jesteście teoretycy i utopiści, my jesteśmy praktyką. My możemy was uczyć.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 152,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "historia",
          "slug": "historia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/historia"
        },
        {
          "name": "Polacy",
          "slug": "polacy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/polacy"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Maria_Rodziewicz%C3%B3wna#Czarny_B%C3%B3g",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:40"
    },
    {
      "id": "41409f5f-1f17-45d6-8211-dea737a064fc",
      "slug": "ludzie-ktorzy-dlugo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-rodziewiczowna/czarny-bog/ludzie-ktorzy-dlugo",
      "text": "Ludzie, którzy długo żyć mają, żyją z wolna, rachują na lata.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 151,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "czas",
          "slug": "czas",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czas"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Maria_Rodziewicz%C3%B3wna#Czarny_B%C3%B3g",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:40"
    }
  ]
}