{
  "type": "quote",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marcel-proust/w-strone-swanna/kiedy-pewnego-zimowego",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/marcel-proust/w-strone-swanna/kiedy-pewnego-zimowego.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/marcel-proust/w-strone-swanna/kiedy-pewnego-zimowego.md",
  "id": "a720130e-5197-4272-ad3f-085936eee564",
  "slug": "kiedy-pewnego-zimowego",
  "text": "(…) kiedy pewnego, zimowego dnia, skoro wróciłem do domu, matka widząc, że jest mi zimno, namówiła mnie, abym się napił wbrew zwyczajowi trochę herbaty. (…) Posłała po owe kruche i pulchne ciasteczka zwane magdalenkami, które wyglądają jak odlane w prążkowanej skorupie muszli. I niebawem, przytłoczony ponurym dniem i widokami smutnego jutra, machinalnie poniosłem do ust łyżeczkę herbaty, w której rozmoczyłem kawałek magdalenki. Ale w tej samej chwili, kiedy łyk pomieszany z okruchami ciasta dotknął mego podniebienia, zadrżałem, czując, że dzieje się we mnie coś niezwykłego. Owładnęła mną rozkoszna słodycz, odosobniona, nieumotywowana. Sprawiła, że w jednej chwili koleje życia stały mi się obojętne, klęski jego błahe, krótkość złudna; działała w ten sam sposób, w jaki działa miłość, wypełniając mnie kosztowną esencją: lub raczej ta esencja nie była we mnie, była mną. (…) Skąd mogła mi płynąć ta potężna radość? Czułem, że jest złączona ze smakiem herbaty i ciasta, ale że go przekracza nieskończenie, że nie musi być tej samej natury.",
  "language": "pl",
  "author": {
    "name": "Marcel Proust",
    "slug": "marcel-proust",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marcel-proust"
  },
  "book": {
    "title": "W stronę Swanna",
    "slug": "w-strone-swanna",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marcel-proust/w-strone-swanna"
  },
  "character": null,
  "chapter": null,
  "chapter_parent": null,
  "page": 61,
  "verified": false,
  "original": null,
  "other_languages": [],
  "topics": [
    {
      "name": "pamięć",
      "slug": "pamiec",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
    },
    {
      "name": "radość",
      "slug": "radosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/radosc"
    },
    {
      "name": "zmysły",
      "slug": "zmysly",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zmysly"
    }
  ],
  "source": {
    "name": "Wikicytaty",
    "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/W_poszukiwaniu_straconego_czasu#Tom_I_%E2%80%93_W_stron%C4%99_Swanna",
    "license": {
      "label": "CC BY-SA 4.0",
      "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
    }
  },
  "added_at": "2026-09-26T06:55:26",
  "more_from_book": [
    {
      "id": "fa9d3260-f348-4576-b901-fbd4ec18116f",
      "slug": "zastepcze-wyladowanie-sklebionych",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marcel-proust/w-strone-swanna/zastepcze-wyladowanie-sklebionych",
      "text": "(…) zastępcze wyładowanie skłębionych myśli, które mnie ożywiały i które nie osiągnęły ukojenia świadomości, przełożywszy lubość łatwiejszych bezpośrednich odprężeń nad wolną introspekcje. Większość rzekomych wykładów tego cośmy odczuli, uwalnia nas jedynie od naszych uczuć wydobywając je z nas w mętnym kształcie, który niczego nam nie uświadamia.\n\nTrzy czwarte wysiłków i kłamstw z próżności, wyprodukowanych od czasu jak świat istnieje popełnia się na intencje niższych od siebie.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 148,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samopoznanie",
          "slug": "samopoznanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samopoznanie"
        },
        {
          "name": "próżność",
          "slug": "proznosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/proznosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/W_poszukiwaniu_straconego_czasu#Tom_I_%E2%80%93_W_stron%C4%99_Swanna",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:26"
    },
    {
      "id": "8c145bd4-d717-419a-af76-c9b9f894ccce",
      "slug": "ale-kiedy-znika",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marcel-proust/w-strone-swanna/ale-kiedy-znika",
      "text": "Ale kiedy znika wiara, zostaje po niej – i coraz to żywsze, aby zamaskować utratę dawnej naszej mocy dawania realności nowym rzeczom – fetyszystyczne przywiązanie do rzeczy dawnych, które ożywiała nasza wiara; tak jakby to w niej, a nie w nas mieszkała boskość, boskość jak gdyby nasze obecne niedowiarstwo miało zewnętrzną przyczynę – śmierć Bogów.\n\nMiejsca, któreśmy znali, należą nie tylko do świata przestrzeni, w który wstawiamy je dla większej wygody. Były one jedynie cienką warstwą pośród ciągłości wrażeń tworzących nasze ówczesne życie; wspomnienie jakiegoś obrazu jest jedynie żalem za pewna chwilą; i domy, drogi, aleje są ulotne jak lata.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 397,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "wiara",
          "slug": "wiara",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiara"
        },
        {
          "name": "nostalgia",
          "slug": "nostalgia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nostalgia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/W_poszukiwaniu_straconego_czasu#Tom_I_%E2%80%93_W_stron%C4%99_Swanna",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:26"
    },
    {
      "id": "376ea49f-bce8-40d0-9a1f-c141ddbc10ad",
      "slug": "przychodzi-w-zyciu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marcel-proust/w-strone-swanna/przychodzi-w-zyciu",
      "text": "Przychodzi w życiu godzina – jesteś jeszcze od niej bardzo daleko – kiedy znużone oczy znoszą już tylko jedno światło, to, które piękna noc, jak dzisiejsza, tworzy i sączy wraz z mrokiem; kiedy uszy nie mogą już słuchać innej muzyki prócz tej, którą gra blask księżyca na flecie milczenia. Gdzieś w połowie niewiadomego drzewa niewidzialny ptak siląc się skrócić dzień zgłębiał przeciągłą nutą otaczającą samotność; ale otrzymywał od niej odpowiedz tak jednomyślną, odzew tak nabrzmiały ciszą i bezruchem, iż można by rzec, że zatrzymał na zawsze chwilę, której bieg chciał przyśpieszyć.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 123,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        },
        {
          "name": "starość",
          "slug": "starosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/starosc"
        },
        {
          "name": "cisza",
          "slug": "cisza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cisza"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/W_poszukiwaniu_straconego_czasu#Tom_I_%E2%80%93_W_stron%C4%99_Swanna",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:26"
    }
  ]
}