{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Horror metaphysicus",
  "slug": "horror-metaphysicus",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/horror-metaphysicus",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/horror-metaphysicus.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/horror-metaphysicus.md",
  "author": {
    "name": "Leszek Kołakowski",
    "slug": "leszek-kolakowski",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski"
  },
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/znak/leszek-kolakowski/horror-metaphysicus_978-83-2401-815-4.jpg",
  "quotes_count": 16,
  "quotes": [
    {
      "id": "d9e9f723-c522-4e5d-8cae-0205209dff4b",
      "slug": "pomieszanie-jezykow-w-filozofii",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/horror-metaphysicus/pomieszanie-jezykow-w-filozofii",
      "text": "[...] pomieszanie języków w filozofii jest karą za samo jej wynalezienie, czy też odwetem wziętym przez mitologię na oświeceniu za aroganckie próby jej unicestwienia.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "język",
          "slug": "jezyk",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/jezyk"
        },
        {
          "name": "filozofia",
          "slug": "filozofia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/filozofia"
        },
        {
          "name": "mitologia",
          "slug": "mitologia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/mitologia"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-10-07T06:11:57"
    },
    {
      "id": "af620036-dd49-4ccc-881c-303ff58e6c00",
      "slug": "nie-ma-banalu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/horror-metaphysicus/nie-ma-banalu",
      "text": "[...] nie ma banału aż tak banalnego, by go filozofowie przy jakiejś okazji nie uznali za stosowne kwestionować.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ironia",
          "slug": "ironia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ironia"
        },
        {
          "name": "filozofia",
          "slug": "filozofia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/filozofia"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-10-07T06:11:42"
    },
    {
      "id": "5bcff61b-a14c-41a9-8693-6ea633fc7852",
      "slug": "filozofia-jak-piotrus-pan",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/horror-metaphysicus/filozofia-jak-piotrus-pan",
      "text": "[...] filozofia, jak Piotruś-Pan, nigdy nie dochodzi do dojrzałości.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "filozofia",
          "slug": "filozofia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/filozofia"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-10-07T06:11:30"
    },
    {
      "id": "806abe4b-f3e7-4b72-a828-c1a0e33b97c5",
      "slug": "nie-ma-czysto",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/horror-metaphysicus/nie-ma-czysto",
      "text": "[...] nie ma czysto intelektualnej wiedzy o Bogu; o ile dosięgamy go jedynie w spekulacji, pozostaje pustym pojęciem – nie tylko bezużytecznym w życiu, lecz także jałowym w kategoriach poznawczych.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "bóg",
          "slug": "bog",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bog"
        },
        {
          "name": "wiara",
          "slug": "wiara",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiara"
        },
        {
          "name": "teologia",
          "slug": "teologia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/teologia"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-10-07T06:11:12"
    },
    {
      "id": "41c485ce-ab0b-4b29-8e15-bcb250fe0f9a",
      "slug": "rodzaj-ludzki-w-calej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/horror-metaphysicus/rodzaj-ludzki-w-calej",
      "text": "Rodzaj ludzki, w całej swej cywilizacyjnej różnorodności, nigdy nie był i zapewne nigdy nie będzie w stanie uwolnić się od pragnienia ucieczki przed czasem.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        },
        {
          "name": "przemijanie",
          "slug": "przemijanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przemijanie"
        },
        {
          "name": "czas",
          "slug": "czas",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czas"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-10-07T06:07:47"
    },
    {
      "id": "6352d574-a5a3-4636-9f04-119be0dd49d5",
      "slug": "im-wiecej-jednosci",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/horror-metaphysicus/im-wiecej-jednosci",
      "text": "Im więcej jedności, tym więcej dobra.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "dobroć",
          "slug": "dobroc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dobroc"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-10-07T06:07:40"
    },
    {
      "id": "f99fde00-25e7-4122-8e82-7f2f5c86ad54",
      "slug": "pragnienie-zycia-w-swiecie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/horror-metaphysicus/pragnienie-zycia-w-swiecie",
      "text": "[...] pragnienie życia w świecie uporządkowanym, w świecie, którego pochodzenie, prawa i przeznaczenie możemy uchwycić, nie jest chwilową, historycznie względną zachcianką, lecz trwałą częścią naszej kondycji człowieczej.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        },
        {
          "name": "sens życia",
          "slug": "sens-zycia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sens-zycia"
        },
        {
          "name": "bezpieczeństwo",
          "slug": "bezpieczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bezpieczenstwo"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-10-07T06:07:31"
    },
    {
      "id": "5717b897-6845-42b1-806b-aa63d84c72d4",
      "slug": "w-pewnym-momencie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/horror-metaphysicus/w-pewnym-momencie",
      "text": "W pewnym momencie filozofowie musieli uświadomić sobie prosty, boleśnie niezaprzeczalny fakt, i stawić mu czoła: pośród pytań podtrzymujących europejską filozofię przy życiu przez dwa i pół tysiąclecia ani jedno nie zostało nigdy rozstrzygnięte ku naszemu powszechnemu zadowoleniu; wszystkie bądź nadal budzą kontrowersje, bądź zostały dekretem filozofów unieważnione.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "filozofia",
          "slug": "filozofia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/filozofia"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-10-07T06:07:11"
    },
    {
      "id": "db1c4515-d4f8-4c7c-afcf-b8d599dca999",
      "slug": "matematyka-jest-najpotezniejszym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/horror-metaphysicus/matematyka-jest-najpotezniejszym",
      "text": "Matematyka jest najpotężniejszym intelektualnym wehikułem, jaki kiedykolwiek został skonstruowany, za pomocą którego uciekamy przed czasem, lecz nie ma powodu przypuszczać, że mogłaby kiedyś umożliwić tego rodzaju ucieczkę, jaką ucieleśnia pogoń za Absolutem.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 69,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "czas",
          "slug": "czas",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czas"
        },
        {
          "name": "matematyka",
          "slug": "matematyka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/matematyka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Leszek_Ko%C5%82akowski#Horror_metaphysicus_(1988)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:32"
    },
    {
      "id": "c064e280-4127-41c8-8861-77ec8e810cf7",
      "slug": "filozof-wspolczesny-ktory",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/horror-metaphysicus/filozof-wspolczesny-ktory",
      "text": "Filozof współczesny, który nigdy nie miał poczucia, że jest szarlatanem, to umysł tak płytki, że dzieła jego nie są pewnie warte czytania.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wątpliwości",
          "slug": "watpliwosci",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/watpliwosci"
        },
        {
          "name": "filozofia",
          "slug": "filozofia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/filozofia"
        },
        {
          "name": "pokora",
          "slug": "pokora",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pokora"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Leszek_Ko%C5%82akowski#Horror_metaphysicus_(1988)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:32"
    },
    {
      "id": "754a36fc-5b86-4961-8586-9035b00dfb57",
      "slug": "krotko-mowiac-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/horror-metaphysicus/krotko-mowiac-nie",
      "text": "Krótko mówiąc, nie możemy zgłębić tajemnicy i obrócić jej w wiedzę, lecz ważne wiedzieć, że mamy z nią do czynienia; choć nie sposób zedrzeć zasłonę, za którą ukrywa się rzeczywistość ostateczna, winniśmy wiedzieć, że jest taka zasłona.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiedza",
          "slug": "wiedza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiedza"
        },
        {
          "name": "tajemnica",
          "slug": "tajemnica",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tajemnica"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Leszek_Ko%C5%82akowski#Horror_metaphysicus_(1988)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:32"
    },
    {
      "id": "5f855253-44ac-453e-927d-a95d3c5734da",
      "slug": "filozofia-jest-z-definicji",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/horror-metaphysicus/filozofia-jest-z-definicji",
      "text": "Filozofia jest z definicji krainą pomieszania języków, tj. w której zgody co do kryteriów prawomocności nie da się osiągnąć.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 135,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "język",
          "slug": "jezyk",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/jezyk"
        },
        {
          "name": "filozofia",
          "slug": "filozofia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/filozofia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Leszek_Ko%C5%82akowski#Horror_metaphysicus_(1988)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:32"
    },
    {
      "id": "532acde0-d4a5-4d68-bc45-e314488b4eea",
      "slug": "wiemy-tylko-to-co-zawsze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/horror-metaphysicus/wiemy-tylko-to-co-zawsze",
      "text": "[...] wiemy tylko to, co zawsze było w nas. [...] Całość jest w nas i dlatego możemy w ogóle cokolwiek wiedzieć.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 90,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiedza",
          "slug": "wiedza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiedza"
        },
        {
          "name": "samopoznanie",
          "slug": "samopoznanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samopoznanie"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-26T06:47:32"
    },
    {
      "id": "489f92a2-a417-4cc5-8325-9add67634131",
      "slug": "gdy-nie-ma-czegos",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/horror-metaphysicus/gdy-nie-ma-czegos",
      "text": "[...] gdy nie ma czegoś takiego jak prawda, nie ma również miejsca na wątpienie.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 37,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "prawda",
          "slug": "prawda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prawda"
        },
        {
          "name": "wątpliwości",
          "slug": "watpliwosci",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/watpliwosci"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-26T06:47:32"
    },
    {
      "id": "3ecdbf07-2dd9-4489-ae14-52c96383646d",
      "slug": "a-oto-na-czym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/horror-metaphysicus/a-oto-na-czym",
      "text": "A oto na czym ów horror polega: jeśli nic prawdziwie poza Absolutem nie istnieje, Absolut jest niczym; jeśli nic prawdziwie nie istnieje poza mną, ja sam jestem niczym.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 30,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "filozofia",
          "slug": "filozofia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/filozofia"
        },
        {
          "name": "pustka",
          "slug": "pustka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pustka"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-26T06:47:32"
    },
    {
      "id": "2ca38019-aea3-4ee7-9b53-4a69248ff2ce",
      "slug": "skoro-wiec-absolut",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/horror-metaphysicus/skoro-wiec-absolut",
      "text": "Skoro więc Absolut, jak czas – jego wróg wciąż żywy, choć pokonany – nie poddaje się pojęciowej redukcji do czegokolwiek innego, to imię jego, o ile je ma, Nic. Tak to jedno Nic wybawia drugie Nic od jego Nicości. Oto horror metaphysicus.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 68,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "filozofia",
          "slug": "filozofia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/filozofia"
        },
        {
          "name": "pustka",
          "slug": "pustka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pustka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Leszek_Ko%C5%82akowski#Horror_metaphysicus_(1988)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:32"
    }
  ]
}