# Cytat — Leszek Kołakowski, Czy diabeł może być zbawiony i 27 innych kazań

> Nie ma wątpliwości, że społeczeństwo otwarte i pluralistyczne ma więcej szans (choć nie gwarancję), iż podejmować będzie ważne decyzje na przesłankach racjonalnych, a przede wszystkim, że będzie mogło naprawiać swoje błędy. Mimo to despotyzm, zwłaszcza w formie komunistycznej, ma także zalety: oferuje nam bezpieczeństwo za cenę serwilizmu i rezygnacji z uczestnictwa w sprawach publicznych; uwalnia nas od obowiązku posiadania opinii lub idei własnych i kołysze nas w oceanie optymistycznego kłamstwa (a któż udowodnił, że w prawdzie żyje się koniecznie lepiej niż w kłamstwie?).

- Autor: [Leszek Kołakowski](https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski.md)
- Książka: [Czy diabeł może być zbawiony i 27 innych kazań](https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/czy-diabel-moze-byc-zbawiony-i-27-innych-kazan.md)
- Strona: 42
- Źródło: [Wikicytaty](https://pl.wikiquote.org/wiki/Leszek_Ko%C5%82akowski#Czy_diabe%C5%82_mo%C5%BCe_by%C4%87_zbawiony_i_27_innych_kaza%C5%84.) ([CC BY-SA 4.0](https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/))
- Strona cytatu: https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/czy-diabel-moze-byc-zbawiony-i-27-innych-kazan/nie-ma-watpliwosci

## Więcej z tej książki

> Uganianie się za nowymi formami religijności, sukcesy rozmaitych sekt charyzmatycznych, sondowanie głębi i legend wiecznie tajemniczego Orientu, rozmaite techniki kolektywnej psychoterapii – wszystko to są symptomy tego samego dziwacznego schorzenia, jakie wyrasta z niejasnego poczucia, iż utraciliśmy zdolność i miejsce tzw. bezpośredniej komunikacji.

s. 36 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/czy-diabel-moze-byc-zbawiony-i-27-innych-kazan/uganianie-sie-za-nowymi.md)

> Pragnienie należenia do realnie przeżywanej wspólnoty, marzenia o życiu, w którym ludzie obcują ze sobą bez pośrednictwa instytucji, opisywane były wielekroć jako reakcyjne fantazje, jako rozpaczliwe próby unieważnienia nowoczesnej cywilizacji i imaginacyjnej ucieczki w pogodne barbarzyństwo. Reakcyjne czy nie, pragnienie to żyje w nas silniej niż kiedykolwiek i szuka wyrazu w najrozmaitszych ideologicznych przebraniach.

s. 35 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/czy-diabel-moze-byc-zbawiony-i-27-innych-kazan/pragnienie-nalezenia-do-realnie.md)

> Ruina wsi i ruchomość naszego życia oznaczają nie tylko postępującą zagładę względnie stałego i quasi-naturalnego środowiska sąsiedzkiego, ale także rozkład owej ludzkiej przestrzeni, ongiś tworzącej system odniesienia, wokół którego świat nasz krok za krokiem się budował; same pojęcia domu rodzinnego, rodzinnego miasta czy wsi, rodziny kilku-pokoleniowej raptownie zanikają, a razem z nimi samo pojęcie dzieciństwa; ponieważ jesteśmy wszędzie, nie jesteśmy nigdzie, przestrzeń nasza jest czysto kartezjańska, niezróżnicowana i nieskończona, bez uprzywilejowanych punktów.

s. 33 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/czy-diabel-moze-byc-zbawiony-i-27-innych-kazan/ruina-wsi-i-ruchomosc.md)