# Czy diabeł może być zbawiony i 27 innych kazań

- Autor: [Leszek Kołakowski](https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski.md)
- Liczba cytatów: 6
- Strona książki: https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/czy-diabel-moze-byc-zbawiony-i-27-innych-kazan

## Cytaty

> Nie ma wątpliwości, że społeczeństwo otwarte i pluralistyczne ma więcej szans (choć nie gwarancję), iż podejmować będzie ważne decyzje na przesłankach racjonalnych, a przede wszystkim, że będzie mogło naprawiać swoje błędy. Mimo to despotyzm, zwłaszcza w formie komunistycznej, ma także zalety: oferuje nam bezpieczeństwo za cenę serwilizmu i rezygnacji z uczestnictwa w sprawach publicznych; uwalnia nas od obowiązku posiadania opinii lub idei własnych i kołysze nas w oceanie optymistycznego kłamstwa (a któż udowodnił, że w prawdzie żyje się koniecznie lepiej niż w kłamstwie?).

s. 42 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/czy-diabel-moze-byc-zbawiony-i-27-innych-kazan/nie-ma-watpliwosci.md)

> Uganianie się za nowymi formami religijności, sukcesy rozmaitych sekt charyzmatycznych, sondowanie głębi i legend wiecznie tajemniczego Orientu, rozmaite techniki kolektywnej psychoterapii – wszystko to są symptomy tego samego dziwacznego schorzenia, jakie wyrasta z niejasnego poczucia, iż utraciliśmy zdolność i miejsce tzw. bezpośredniej komunikacji.

s. 36 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/czy-diabel-moze-byc-zbawiony-i-27-innych-kazan/uganianie-sie-za-nowymi.md)

> Pragnienie należenia do realnie przeżywanej wspólnoty, marzenia o życiu, w którym ludzie obcują ze sobą bez pośrednictwa instytucji, opisywane były wielekroć jako reakcyjne fantazje, jako rozpaczliwe próby unieważnienia nowoczesnej cywilizacji i imaginacyjnej ucieczki w pogodne barbarzyństwo. Reakcyjne czy nie, pragnienie to żyje w nas silniej niż kiedykolwiek i szuka wyrazu w najrozmaitszych ideologicznych przebraniach.

s. 35 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/czy-diabel-moze-byc-zbawiony-i-27-innych-kazan/pragnienie-nalezenia-do-realnie.md)

> Ruina wsi i ruchomość naszego życia oznaczają nie tylko postępującą zagładę względnie stałego i quasi-naturalnego środowiska sąsiedzkiego, ale także rozkład owej ludzkiej przestrzeni, ongiś tworzącej system odniesienia, wokół którego świat nasz krok za krokiem się budował; same pojęcia domu rodzinnego, rodzinnego miasta czy wsi, rodziny kilku-pokoleniowej raptownie zanikają, a razem z nimi samo pojęcie dzieciństwa; ponieważ jesteśmy wszędzie, nie jesteśmy nigdzie, przestrzeń nasza jest czysto kartezjańska, niezróżnicowana i nieskończona, bez uprzywilejowanych punktów.

s. 33 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/czy-diabel-moze-byc-zbawiony-i-27-innych-kazan/ruina-wsi-i-ruchomosc.md)

> Krótko mówiąc, rozdarci jesteśmy między niedające się pogodzić pragnienia: chcemy coraz mniej państwa, którego nadzór i natrętne wtrącanie się w nasze sprawy odczuwamy z przykrością, względem którego przeżywamy niemiło własną swoją niemoc; jednocześnie chcemy coraz więcej państwa, by broniło nas przeciw wszystkim możliwym nieszczęściom, pochodzącym od natury, od społeczeństwa czy od nas samych, by zagwarantowało nam bezpieczeństwo totalne, zajęło się naszymi interesami i wspierało naszą szczególną sprawę przeciwko wszystkim innym.

s. 37 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/czy-diabel-moze-byc-zbawiony-i-27-innych-kazan/krotko-mowiac-rozdarci.md)

> Ostatecznie ideologie polityczne obiecują nam coraz bardziej, jak się zdaje, społeczeństwo, które połączy harmonijnie raj anarchistyczny z rajem totalitarnym: państwo będzie niczym, a zarazem państwo będzie wszystkim, będzie zajmować się skutecznie wszystkim i odda całą władzę ludowi; każdy z nas będzie chroniony jak niemowlę w kołysce i każdy z nas będzie miał doskonałą wolność indywidualnego rozwoju, osobowej „realizacji” itd.

s. 38 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/czy-diabel-moze-byc-zbawiony-i-27-innych-kazan/ostatecznie-ideologie-polityczne.md)