{
  "type": "quote",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leon-xiii/rerum-novarum-encyklika-papieza-leona-xiii-o-kwestii-socjalnej/wolnosc-bowiem-tworzenia",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/leon-xiii/rerum-novarum-encyklika-papieza-leona-xiii-o-kwestii-socjalnej/wolnosc-bowiem-tworzenia.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/leon-xiii/rerum-novarum-encyklika-papieza-leona-xiii-o-kwestii-socjalnej/wolnosc-bowiem-tworzenia.md",
  "id": "ca99bee2-5d8d-4db4-88cd-f14e7f43dfba",
  "slug": "wolnosc-bowiem-tworzenia",
  "text": "Wolność bowiem tworzenia prywatnych stowarzyszeń ma człowiek na podstawie prawa natury, a państwo istnieje nie dla niszczenia prawa natury, ale dla jego ochrony; dlatego państwo zakazując prywatnych związków obywateli podważałoby własne swoje podstawy, skoro tak samo ono, jak i związki prywatne, z jednego pochodzi źródła, ze społecznej natury ludzkiej.",
  "language": "pl",
  "author": {
    "name": "Leon XIII",
    "slug": "leon-xiii",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leon-xiii"
  },
  "book": {
    "title": "Rerum Novarum. Encyklika papieża Leona XIII o kwestii socjalnej",
    "slug": "rerum-novarum-encyklika-papieza-leona-xiii-o-kwestii-socjalnej",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leon-xiii/rerum-novarum-encyklika-papieza-leona-xiii-o-kwestii-socjalnej"
  },
  "character": null,
  "chapter": null,
  "chapter_parent": null,
  "page": null,
  "verified": false,
  "original": null,
  "other_languages": [],
  "topics": [
    {
      "name": "wolność",
      "slug": "wolnosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
    },
    {
      "name": "państwo",
      "slug": "panstwo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/panstwo"
    }
  ],
  "source": {
    "name": "Wikicytaty",
    "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Leon_XIII#Encyklika_Rerum_novarum_o_kwestii_robotniczej",
    "license": {
      "label": "CC BY-SA 4.0",
      "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
    }
  },
  "added_at": "2026-09-26T06:53:12",
  "more_from_book": [
    {
      "id": "d8be5c43-2305-474b-9d41-e95238b2084f",
      "slug": "wladza-ojcowska-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leon-xiii/rerum-novarum-encyklika-papieza-leona-xiii-o-kwestii-socjalnej/wladza-ojcowska-jest",
      "text": "Władza ojcowska jest tego rodzaju, że państwo nie może jej ani zniszczyć, ani w siebie wchłonąć, bo ten sam ma początek, co samo ludzkie życie.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "państwo",
          "slug": "panstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/panstwo"
        },
        {
          "name": "ojciec",
          "slug": "ojciec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ojciec"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Leon_XIII#Encyklika_Rerum_novarum_o_kwestii_robotniczej",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:12"
    },
    {
      "id": "c31405c3-9771-4fbe-8c81-8a62cf69624f",
      "slug": "zmiana-zatem-posiadania",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leon-xiii/rerum-novarum-encyklika-papieza-leona-xiii-o-kwestii-socjalnej/zmiana-zatem-posiadania",
      "text": "Zmiana zatem posiadania z prywatnego na wspólne, do której dążą socjaliści, pogorszyłaby warunki życia wszystkich pracowników, pobierających płacę, ponieważ odebrałaby im swobodę używania płacy na cele dowolne, i tym samym także nadzieję i możność pomnożenia majątku rodzinnego i polepszenia losu.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "socjalizm",
          "slug": "socjalizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/socjalizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Leon_XIII#Encyklika_Rerum_novarum_o_kwestii_robotniczej",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:12"
    },
    {
      "id": "af507a42-998d-4079-99d0-d0c3ebcb475e",
      "slug": "w-ogole-wiec",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leon-xiii/rerum-novarum-encyklika-papieza-leona-xiii-o-kwestii-socjalnej/w-ogole-wiec",
      "text": "W ogóle więc spoczynek winien być tak długi, jak długiego czasu trzeba na odzyskanie sił zniszczonych przez pracę; ten jest bowiem cel spoczynku, żeby odnawiał siły starte pracą.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "praca",
          "slug": "praca",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/praca"
        },
        {
          "name": "odpoczynek",
          "slug": "odpoczynek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odpoczynek"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Leon_XIII#Encyklika_Rerum_novarum_o_kwestii_robotniczej",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:12"
    }
  ]
}
