{
  "type": "quote",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/julien-offray-de-la-mettrie/czlowiek-maszyna/medrcowi-nie-wystarcza",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/julien-offray-de-la-mettrie/czlowiek-maszyna/medrcowi-nie-wystarcza.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/julien-offray-de-la-mettrie/czlowiek-maszyna/medrcowi-nie-wystarcza.md",
  "id": "1e2df6f1-d6d5-4256-870e-f5a9f34558ab",
  "slug": "medrcowi-nie-wystarcza",
  "text": "Mędrcowi nie wystarcza badać naturę i prawdę; powinien on raczej odważyć się ją wypowiedzieć, mając na względzie ograniczoną liczbę tych, co pragną i mogą myśleć; reszta bowiem pozostająca w dobrowolnej niewoli u przesądów, nie łacniej osiągnąć może prawdę niż żaby – zdolność latania.",
  "language": "pl",
  "author": {
    "name": "Julien Offray de la Mettrie",
    "slug": "julien-offray-de-la-mettrie",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/julien-offray-de-la-mettrie"
  },
  "book": {
    "title": "Człowiek-maszyna",
    "slug": "czlowiek-maszyna",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/julien-offray-de-la-mettrie/czlowiek-maszyna"
  },
  "character": null,
  "chapter": null,
  "chapter_parent": null,
  "page": 63,
  "verified": false,
  "original": null,
  "other_languages": [],
  "topics": [
    {
      "name": "prawda",
      "slug": "prawda",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prawda"
    },
    {
      "name": "mądrość",
      "slug": "madrosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/madrosc"
    },
    {
      "name": "przesądy",
      "slug": "przesady",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przesady"
    }
  ],
  "source": {
    "name": "Wikicytaty",
    "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Julien_Offray_de_La_Mettrie#Cz%C5%82owiek-maszyna_(1748)",
    "license": {
      "label": "CC BY-SA 4.0",
      "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
    }
  },
  "added_at": "2026-09-26T06:58:53",
  "more_from_book": [
    {
      "id": "9a7666a1-4708-4246-ac46-0834365bf3a5",
      "slug": "niechaj-zreszta-nikczemne",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/julien-offray-de-la-mettrie/czlowiek-maszyna/niechaj-zreszta-nikczemne",
      "text": "Niechaj zresztą nikczemne pospólstwo myśli sobie inaczej, niechaj śmie twierdzić, iż nie ma prawości bez wiary w objawienie – słowem, iż potrzeba którejkolwiek bądź innej religii niż religia naturalna! O nędzy! O litości! I jakież to dobre mniemanie wpaja nam każdy o swojej religii! Nie zabiegamy tutaj o poklask gminu. Kto wznosi w swym sercu ołtarz zabobonowi, ten jest urodzonym bałwochwalcą, pozbawionym poczucia cnoty.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 109,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "moralność",
          "slug": "moralnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moralnosc"
        },
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "przesądy",
          "slug": "przesady",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przesady"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Julien_Offray_de_La_Mettrie#Cz%C5%82owiek-maszyna_(1748)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:53"
    },
    {
      "id": "9067bfc6-f81f-4980-a6ee-a3406acc4977",
      "slug": "ktoz-wie-zreszta",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/julien-offray-de-la-mettrie/czlowiek-maszyna/ktoz-wie-zreszta",
      "text": "Któż wie zresztą, czy samo istnienie człowieka nie jest racją jego bytu? Został on może nie wiadomo jak, ani dlaczego rzucony na pastwę losu w którymś miejscu powierzchni ziemskiej: wiemy tylko, że musi żyć i umrzeć, podobnie jak grzyby, rodzące się i ginące z dnia na dzień, albo jak kwiaty, okalające rowy i pokrywające mury.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 103,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "los",
          "slug": "los",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/los"
        },
        {
          "name": "sens życia",
          "slug": "sens-zycia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sens-zycia"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Julien_Offray_de_La_Mettrie#Cz%C5%82owiek-maszyna_(1748)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:53"
    },
    {
      "id": "653d0549-7a42-45e9-9795-ce0f8141947d",
      "slug": "poniewaz-zdolnosc-myslenia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/julien-offray-de-la-mettrie/czlowiek-maszyna/poniewaz-zdolnosc-myslenia",
      "text": "Ponieważ zdolność myślenia rozwija się widocznie wraz z narządami cielesnymi, czemuż ich materia, uzyskując z czasem zdolność czucia, nie miałaby być również wrażliwa na wyrzuty sumienia?",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 109,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ciało",
          "slug": "cialo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cialo"
        },
        {
          "name": "filozofia",
          "slug": "filozofia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/filozofia"
        },
        {
          "name": "wyrzuty sumienia",
          "slug": "wyrzuty-sumienia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyrzuty-sumienia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Julien_Offray_de_La_Mettrie#Cz%C5%82owiek-maszyna_(1748)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:53"
    }
  ]
}
