{
  "type": "author",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "name": "Joseph Heller",
  "slug": "joseph-heller",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/joseph-heller",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/joseph-heller.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/joseph-heller.md",
  "image": null,
  "quotes_count": 85,
  "books": [
    {
      "title": "Bóg wie",
      "slug": "bog-wie",
      "quotes_count": 8,
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/albatros/joseph-heller/bog-wie_8-373-59211-3-86c061b1.jpg",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/joseph-heller/bog-wie"
    },
    {
      "title": "Coś się stało",
      "slug": "cos-sie-stalo",
      "quotes_count": 2,
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/albatros/joseph-heller/cos-sie-stalo_8-373-59123-0-78de2fb4.jpg",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/joseph-heller/cos-sie-stalo"
    },
    {
      "title": "Gold jak złoto",
      "slug": "gold-jak-zloto",
      "quotes_count": 6,
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/albatros/joseph-heller/gold-jak-zloto_978-83-7359-056-4-7ad4a11e.jpg",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/joseph-heller/gold-jak-zloto"
    },
    {
      "title": "Ostatni Rozdział, Czyli Paragraf 22 Bis",
      "slug": "ostatni-rozdzial-czyli-paragraf-22-bis",
      "quotes_count": 18,
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/albatros/joseph-heller/ostatni-rozdzial-czyli-paragraf-22-bis_978-83-8125-308-6.jpg",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/joseph-heller/ostatni-rozdzial-czyli-paragraf-22-bis"
    },
    {
      "title": "Paragraf 22",
      "slug": "paragraf-22",
      "quotes_count": 47,
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/albatros/joseph-heller/paragraf-22_978-83-8439-373-4-7050b8b5.webp",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/joseph-heller/paragraf-22"
    },
    {
      "title": "Paragraf 23",
      "slug": "paragraf-23",
      "quotes_count": 4,
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/albatros/joseph-heller/paragraf-23_978-83-7359-086-1-c5212f82.jpg",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/joseph-heller/paragraf-23"
    }
  ],
  "recent_quotes": [
    {
      "id": "fafeaef7-d019-4ed4-be38-9a8cdec4ac4b",
      "slug": "postanowil-zyc-wiecznie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/joseph-heller/paragraf-22/postanowil-zyc-wiecznie",
      "text": "Postanowił żyć wiecznie; był to jedyny cel, dla osiągnięcia którego gotów był narażać życie, i w każdej chwili interesowało go wyłącznie to, żeby wrócić cało i zdrowo.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ironia",
          "slug": "ironia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ironia"
        },
        {
          "name": "wola życia",
          "slug": "wola-zycia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wola-zycia"
        },
        {
          "name": "nieśmiertelność",
          "slug": "niesmiertelnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niesmiertelnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Paragraf_22#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:19"
    },
    {
      "id": "f9e281c0-b056-4521-a358-9e787bec7a7f",
      "slug": "ta-ryba-z-panskiego",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/joseph-heller/paragraf-22/ta-ryba-z-panskiego",
      "text": "– Ta ryba z pańskiego snu. Pomówmy o niej. Czy to jest zawsze ta sama ryba? – Nie wiem – odpowiedział Yossarian. – Z trudem rozróżniam ryby. – Co panu przypomina ta ryba? – Inną rybę. – A ta inna ryba? – Jeszcze inną rybę.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "sny",
          "slug": "sny",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sny"
        },
        {
          "name": "psychoanaliza",
          "slug": "psychoanaliza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/psychoanaliza"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Paragraf_22#T",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:19"
    },
    {
      "id": "d93883c3-50ca-40fc-958f-0749486d23dd",
      "slug": "ojciec-majora-majora",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/joseph-heller/paragraf-22/ojciec-majora-majora",
      "text": "Ojciec majora Majora był trzeźwo myślącym, bogobojnym człowiekiem (...). Jego specjalnością była lucerna i żył z tego, że jej nie uprawiał. Rząd płacił mu dobrze za każdy korzec lucerny, którego nie zebrał. Im więcej lucerny nie uprawiał, tym więcej pieniędzy dostawał od rządu i za każdy nie zarobiony grosz kupował ziemię, aby zwiększyć ilość nie uprawianej lucerny. Ojciec majora Majora pracował bez wytchnienia nad nieuprawianiem lucerny. Długie zimowe wieczory spędzał w domu nie naprawiając uprzęży i codziennie skoro południe zrywał się z łóżka, aby dopilnować, czy nic nie zostało zrobione. Mądrze inwestując stał się wkrótce najpoważniejszym nieproducentem lucerny w okolicy. Sąsiedzi przychodzili do niego po radę w najróżniejszych sprawach, gdyż dorobił się sporej fortuny, co było dowodem mądrości. – Jako posiejecie, tako będziecie zbierać – radził niezmiennie, na co sąsiedzi niezmiennie odpowiadali „Amen”.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ironia",
          "slug": "ironia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ironia"
        },
        {
          "name": "absurd",
          "slug": "absurd",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/absurd"
        },
        {
          "name": "bogactwo",
          "slug": "bogactwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bogactwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Paragraf_22#O",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:19"
    },
    {
      "id": "d6267ca3-2b51-4a52-9083-f755b2034249",
      "slug": "wiem-ze-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/joseph-heller/paragraf-22/wiem-ze-jest",
      "text": "Wiem, że jest wojna. Wiem, że trzeba ponosić ofiary dla zwycięstwa. Ale dlaczego akurat ja? Dlaczego nie wezmą do wojska któregoś z tych starych lekarzy, deklamujących w kółko, że pracownicy służby zdrowia powinni być zawsze gotowi do poświęceń? Ja nie chcę się poświęcać. Ja chcę zarabiać forsę.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "wojna",
          "slug": "wojna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wojna"
        },
        {
          "name": "egoizm",
          "slug": "egoizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/egoizm"
        },
        {
          "name": "obowiązek",
          "slug": "obowiazek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/obowiazek"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Paragraf_22#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:19"
    },
    {
      "id": "c8db7b10-40a1-4379-9d7d-528009c7e6ab",
      "slug": "wrogiem-jest-kazdy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/joseph-heller/paragraf-22/wrogiem-jest-kazdy",
      "text": "– Wrogiem jest każdy – odparł Yossarian z przemyślaną precyzją – kto zamierza cię zabić, niezależnie od tego, po której jest stronie, a to obejmuje również pułkownika Cathcarta. Nie zapominaj o tym, bo im dłużej będziesz o tym pamiętał, tym dłużej możesz pozostać przy życiu.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wojna",
          "slug": "wojna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wojna"
        },
        {
          "name": "wrogowie",
          "slug": "wrogowie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wrogowie"
        },
        {
          "name": "wola życia",
          "slug": "wola-zycia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wola-zycia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Paragraf_22#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:19"
    },
    {
      "id": "c462dde4-a40d-40d0-8291-ad14619ccc2e",
      "slug": "ksiazka-paragraf-22-zajela",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/joseph-heller/paragraf-23/ksiazka-paragraf-22-zajela",
      "text": "Książka [Paragraf 22] zajęła się zamiast tego konfliktami między jednostką i jej zwierzchnikami, między jednostką i instytucjami, którym podlega. Do naprawdę trudnych zmagań dochodzi, gdy jednostka nie wie nawet, kto jej zagraża, kto ją miażdży – a mimo to zdaje sobie sprawę z istnienia przeciwnika, konfliktu, który nie wiadomo, czym się skończy.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        },
        {
          "name": "indywidualizm",
          "slug": "indywidualizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/indywidualizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Joseph_Heller#Paragraf_23",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:19"
    },
    {
      "id": "ab1ae56f-b3ee-480e-8c39-011d1540bdce",
      "slug": "kiedy-patrze-obojetne",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/joseph-heller/paragraf-22/kiedy-patrze-obojetne",
      "text": "– Kiedy patrzę, obojętne z jakiego dystansu, widzę facetów, którzy zgarniają forsę. Nie widzę raju ani świętych, ani aniołów. Widzę ludzi, którzy robią forsę na każdym ludzkim odruchu i na każdej ludzkiej tragedii.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "pieniądze",
          "slug": "pieniadze",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pieniadze"
        },
        {
          "name": "chciwość",
          "slug": "chciwosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chciwosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Paragraf_22#K",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:19"
    },
    {
      "id": "a675f9db-9219-419a-9611-62adae806dcc",
      "slug": "ludzie-maja-prawo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/joseph-heller/paragraf-22/ludzie-maja-prawo",
      "text": "Ludzie mają prawo robić wszystko, co nie jest prawnie zabronione, a nie ma żadnego przepisu, który by zabraniał pana okłamywać.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ironia",
          "slug": "ironia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ironia"
        },
        {
          "name": "kłamstwo",
          "slug": "klamstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/klamstwo"
        },
        {
          "name": "prawo",
          "slug": "prawo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prawo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Paragraf_22#L",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:19"
    },
    {
      "id": "98be9a06-8f1a-46dc-9db6-550ec23864fd",
      "slug": "pulkownik-cathcart-byl",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/joseph-heller/paragraf-22/pulkownik-cathcart-byl",
      "text": "Pułkownik Cathcart był człowiekiem odważnym i bez wahania zgłaszał swoich ludzi na ochotnika do ataku na każdy cel.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ironia",
          "slug": "ironia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ironia"
        },
        {
          "name": "odwaga",
          "slug": "odwaga",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odwaga"
        },
        {
          "name": "hipokryzja",
          "slug": "hipokryzja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hipokryzja"
        },
        {
          "name": "żołnierze",
          "slug": "zolnierze",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zolnierze"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Paragraf_22#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:19"
    },
    {
      "id": "95ad48a2-e8e7-4c10-842b-a9131f4acca2",
      "slug": "ojczyzna-jest-to-kawalek",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/joseph-heller/paragraf-22/ojczyzna-jest-to-kawalek",
      "text": "(...) Ojczyzna jest to kawałek ziemi otoczony ze wszystkich stron granicami, zazwyczaj nienaturalnymi. Anglicy umierają za Anglię, Amerykanie za Amerykę, Niemcy za Niemcy, Rosjanie za Rosję. W tej wojnie bierze teraz udział pięćdziesiąt czy sześćdziesiąt krajów. To chyba niemożliwe, żeby było aż tyle krajów, za które warto umierać?",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wojna",
          "slug": "wojna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wojna"
        },
        {
          "name": "patriotyzm",
          "slug": "patriotyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/patriotyzm"
        },
        {
          "name": "pacyfizm",
          "slug": "pacyfizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pacyfizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Paragraf_22#O",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:19"
    },
    {
      "id": "8f1ad65f-3812-4b1b-89f1-4cc92b5f1205",
      "slug": "wiesz-to-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/joseph-heller/paragraf-22/wiesz-to-jest",
      "text": "– Wiesz, to jest właśnie mój problem – zadumał się Yossarian krzyżując ramiona. – Pomiędzy mną a każdą ideą znajduję zawsze Scheisskopfów, Peckemów, Kornów i Cathcartów. I to zmienia nieco samą ideę.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        },
        {
          "name": "idealizm",
          "slug": "idealizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/idealizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Paragraf_22#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:19"
    },
    {
      "id": "8e4a722e-67b0-4900-83e9-8fa12695a4bb",
      "slug": "pulkownik-zostal-przebadany",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/joseph-heller/paragraf-22/pulkownik-zostal-przebadany",
      "text": "Pułkownik został przebadany, co się zowie. Każdy organ jego ciała naszpikowano lekarstwami, sponiewierano, wydrenowano i wydrylowano, obmacano i sfotografowano, wyjęto, splądrowano i wsadzono z powrotem.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "ciało",
          "slug": "cialo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cialo"
        },
        {
          "name": "medycyna",
          "slug": "medycyna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/medycyna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Paragraf_22#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:19"
    }
  ]
}