{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Podwojenie",
  "slug": "podwojenie",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-saramago/podwojenie",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-saramago/podwojenie.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-saramago/podwojenie.md",
  "author": {
    "name": "José Saramago",
    "slug": "jose-saramago",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-saramago"
  },
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/rebis/jose-saramago/podwojenie_8-373-01658-9-bb755b3d.jpg",
  "quotes_count": 15,
  "quotes": [
    {
      "id": "d56a02a3-aec4-4bc1-95cf-a879cb7b3d1c",
      "slug": "tak-zwane-efekty",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-saramago/podwojenie/tak-zwane-efekty",
      "text": "Tak zwane efekty specjalne są najgorszym wrogiem wyobraźni, tej tajemniczej, enigmatycznej i przebiegłej siły, która tyle się napracowała, pozwoliła ludziom tak wiele wymyślić. (…) Przyznaj, że aby stworzyć te efekty, które tak lekceważysz, także potrzeba wyobraźni, Owszem, ale ich, a nie mojej.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 13,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wyobraźnia",
          "slug": "wyobraznia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyobraznia"
        },
        {
          "name": "kino",
          "slug": "kino",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kino"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jos%C3%A9_Saramago#Podwojenie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:41"
    },
    {
      "id": "cdf944d9-0e91-4cc9-8cd9-4ed18d658808",
      "slug": "bycie-mezczyzna-nigdy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-saramago/podwojenie/bycie-mezczyzna-nigdy",
      "text": "Bycie mężczyzną nigdy nie powinno oznaczać, że nie można się zachowywać po rycersku.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 118,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "mężczyźni",
          "slug": "mezczyzni",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/mezczyzni"
        },
        {
          "name": "dobre maniery",
          "slug": "dobre-maniery",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dobre-maniery"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jos%C3%A9_Saramago#Podwojenie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:41"
    },
    {
      "id": "cd1c01ec-ea45-409b-bea0-8d2ef25ce232",
      "slug": "sa-w-zyciu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-saramago/podwojenie/sa-w-zyciu",
      "text": "Są w życiu sytuacje, kiedy to jest nam już zupełnie obojętne, czy przegramy o dziesięć czy o sto, chcemy tylko jak najszybciej dowiedzieć się jaka jest ostateczna kwota przegranej, żeby później, o ile to możliwe, nie wracać do niej myślami.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 115,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sukces i porażka",
          "slug": "sukces-i-porazka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sukces-i-porazka"
        },
        {
          "name": "akceptacja",
          "slug": "akceptacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/akceptacja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jos%C3%A9_Saramago#Podwojenie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:41"
    },
    {
      "id": "a858d39b-4795-4148-8d3f-ebb77195ab42",
      "slug": "poranne-pomysly-zwykle",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-saramago/podwojenie/poranne-pomysly-zwykle",
      "text": "Poranne pomysły zwykle mają fabryczny defekt, wydaje nam się, że oto odkryliśmy perpetuum mobile, a jak tylko się odwrócimy, maszyna się zatrzymuje.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "złudzenia",
          "slug": "zludzenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zludzenia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jos%C3%A9_Saramago#Podwojenie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:41"
    },
    {
      "id": "9d54e870-0941-42aa-a460-b0822e7444a0",
      "slug": "nawet-absurdalnemu-rozumowaniu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-saramago/podwojenie/nawet-absurdalnemu-rozumowaniu",
      "text": "Nawet absurdalnemu rozumowaniu powinniśmy być wdzięczni, jeśli należy do tych, co w środku gorzkiej nocy przywracają nam odrobinę spokoju.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 181,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "absurd",
          "slug": "absurd",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/absurd"
        },
        {
          "name": "spokój",
          "slug": "spokoj",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spokoj"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jos%C3%A9_Saramago#Podwojenie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:41"
    },
    {
      "id": "8263e634-afaa-444a-b908-c0bd3b9814f4",
      "slug": "wrogowie-nie-rodza",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-saramago/podwojenie/wrogowie-nie-rodza",
      "text": "Wrogowie nie rodzą się z powodu naszej chęci ich posiadania, ale z ich własnego niezłomnego pragnienia posiadania nas.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 226,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wrogowie",
          "slug": "wrogowie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wrogowie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jos%C3%A9_Saramago#Podwojenie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:41"
    },
    {
      "id": "7c75f178-f00c-424d-85e2-1981fdabbff9",
      "slug": "rola-zdrowego-rozsadku",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-saramago/podwojenie/rola-zdrowego-rozsadku",
      "text": "Rola zdrowego rozsądku w historii waszego [ludzkiego] gatunku nigdy nie wychodziła poza sugerowanie ostrożności i użycia rosołków, szczególnie kiedy głupota już się objawiła i grozi przejęciem kontroli nad sytuacją.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 154,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "historia",
          "slug": "historia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/historia"
        },
        {
          "name": "głupota",
          "slug": "glupota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/glupota"
        },
        {
          "name": "ostrożność",
          "slug": "ostroznosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ostroznosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jos%C3%A9_Saramago#Podwojenie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:41"
    },
    {
      "id": "7bbf7747-45cf-498f-b0df-290c2e93aa18",
      "slug": "czasem-zadajemy-sobie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-saramago/podwojenie/czasem-zadajemy-sobie",
      "text": "Czasem zadajemy sobie pytanie, dlaczego szczęście tak długo zwlekało, dlaczego nie przyszło wcześniej, ale jeśli pojawia nam się znienacka, jak w tym przypadku, kiedy już na nie nie czekaliśmy, wtedy najprawdopodobniej nie będziemy wiedzieli, co robić, i chodzi nie tyle o wybór pomiędzy śmiechem płaczem, ile o tajemną wewnętrzną trwogę, na myśl, że być może nie zdołamy stanąć na wysokości zadania.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 267,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "szczęście",
          "slug": "szczescie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szczescie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jos%C3%A9_Saramago#Podwojenie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:41"
    },
    {
      "id": "6c33144e-72ac-45ab-905e-831d673a306e",
      "slug": "nauczyciele-musza-isc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-saramago/podwojenie/nauczyciele-musza-isc",
      "text": "Nauczyciele muszą iść do szkoły dobrze odżywieni, aby móc sprostać ciężkiej pracy sadzenia drzew lub zwykłych krzewów wiedzy na ziemiach w większości przypadków będących raczej jałowym ugorem niż żyznym czarnoziemem.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 35,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "edukacja",
          "slug": "edukacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/edukacja"
        },
        {
          "name": "nauczyciele",
          "slug": "nauczyciele",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauczyciele"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jos%C3%A9_Saramago#Podwojenie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:41"
    },
    {
      "id": "69eb221a-aada-486e-b82e-bb169b53d9d6",
      "slug": "my-istoty-ludzkie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-saramago/podwojenie/my-istoty-ludzkie",
      "text": "My, istoty ludzkie, nawet jeśli pozostaniemy dalej, jedni bardziej, inni mniej, takimi zwierzętami jak przedtem, mamy jednak w sobie jakieś dobre uczucia, czasem nawet resztkę albo zaczyn szacunku do samych siebie.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 299,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        },
        {
          "name": "godność",
          "slug": "godnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/godnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jos%C3%A9_Saramago#Podwojenie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:41"
    },
    {
      "id": "5f5dae07-6219-41e2-b652-441660656422",
      "slug": "dusza-ludzka-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-saramago/podwojenie/dusza-ludzka-jest",
      "text": "Dusza ludzka jest pudełkiem, z którego zawsze może wyskoczyć pajac strojący miny i wywalający język na brodę, ale zdarzają się sytuacje, kiedy ten sam pajac ogranicza się do patrzenia na nas znad krawędzi pudełka, i widząc, że przypadkiem działamy według tego, co jest sprawiedliwe i szczere, z aprobatą kiwa głową i znika, myśląc, że jeszcze nie do końca jesteśmy straceni.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 293,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "dusza",
          "slug": "dusza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dusza"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jos%C3%A9_Saramago#Podwojenie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:41"
    },
    {
      "id": "592e875b-e4ec-4baf-b9e9-0cf8bd92195a",
      "slug": "swiadomosc-wlasnej-winy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-saramago/podwojenie/swiadomosc-wlasnej-winy",
      "text": "Świadomość własnej winy rozdziera ranę, z której zawsze wypływać będzie ropa i gówno.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 297,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jos%C3%A9_Saramago#Podwojenie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:41"
    },
    {
      "id": "39940a26-ebdf-4272-92c5-54fb203df1f1",
      "slug": "bywaja-takie-sytuacje",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-saramago/podwojenie/bywaja-takie-sytuacje",
      "text": "Bywają takie sytuacje, kiedy najgorsze, co się może zdarzyć, to zostawić sprawy tak, jak są, to powoduje jeszcze większe kłopoty.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 259,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "decyzje",
          "slug": "decyzje",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/decyzje"
        },
        {
          "name": "działanie",
          "slug": "dzialanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dzialanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jos%C3%A9_Saramago#Podwojenie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:41"
    },
    {
      "id": "1816e46a-b7e4-4366-a704-ce844e0d37ce",
      "slug": "nie-brak-dowodow",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-saramago/podwojenie/nie-brak-dowodow",
      "text": "Nie brak dowodów na to, że im bardziej staramy się strofować naszą wyobraźnię, tym bardziej bawi się ona atakowaniem tych miejsc naszej zbroi, które świadomie czy nieświadomie zostawiliśmy bez osłony.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 185,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wyobraźnia",
          "slug": "wyobraznia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyobraznia"
        },
        {
          "name": "samokontrola",
          "slug": "samokontrola",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samokontrola"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jos%C3%A9_Saramago#Podwojenie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:41"
    },
    {
      "id": "0e70a534-a6cd-4031-a3f4-c3c7735fd4db",
      "slug": "slowa-to-diabelska",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-saramago/podwojenie/slowa-to-diabelska",
      "text": "Słowa to diabelska pułapka, nam się zdaje, że pozwoliliśmy opuścić naszym ustom tylko to, co nam odpowiada, aż tu nagle pojawia się pomiędzy nimi jakieś niechciane słowo, nie mamy pojęcia, skąd się wzięło, nie wzywano go i to z jego powodu, a nierzadko mamy później problem z przypomnieniem go sobie, kierunek rozmowy raptownie zmiana kurs, zaczynamy potwierdzać to, czemu wcześniej zaprzeczaliśmy, albo vice versa.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 209,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "słowa",
          "slug": "slowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/slowa"
        },
        {
          "name": "rozmowa",
          "slug": "rozmowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rozmowa"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jos%C3%A9_Saramago#Podwojenie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:41"
    }
  ]
}