{
  "type": "quote",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-steinbeck/grona-gniewu/lekajcie-sie-czasow",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/john-steinbeck/grona-gniewu/lekajcie-sie-czasow.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/john-steinbeck/grona-gniewu/lekajcie-sie-czasow.md",
  "id": "12e82c87-2729-4cd1-8fbe-e34d8281430b",
  "slug": "lekajcie-sie-czasow",
  "text": "Lękajcie się czasów, gdy człowiek nie zechce cierpieć i umierać dla idei, bo ta właściwość jest podstawą człowieczeństwa i tylko ona tworzy człowieka, wyróżniając go pośród innych stworzeń na ziemi.",
  "language": "pl",
  "author": {
    "name": "John Steinbeck",
    "slug": "john-steinbeck",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-steinbeck"
  },
  "book": {
    "title": "Grona gniewu",
    "slug": "grona-gniewu",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-steinbeck/grona-gniewu"
  },
  "character": null,
  "chapter": null,
  "chapter_parent": null,
  "page": null,
  "verified": false,
  "original": null,
  "other_languages": [],
  "topics": [
    {
      "name": "cierpienie",
      "slug": "cierpienie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
    },
    {
      "name": "człowiek",
      "slug": "czlowiek",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
    },
    {
      "name": "idealizm",
      "slug": "idealizm",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/idealizm"
    }
  ],
  "source": {
    "name": "Wikicytaty",
    "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/John_Steinbeck#Grona_gniewu",
    "license": {
      "label": "CC BY-SA 4.0",
      "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
    }
  },
  "added_at": "2026-09-26T06:47:52",
  "more_from_book": [
    {
      "id": "e105cdff-a109-4e7b-ad55-8781aaece7e3",
      "slug": "ku-czemu-idziemy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-steinbeck/grona-gniewu/ku-czemu-idziemy",
      "text": "Ku czemu idziemy? A mnie się zdaje, że do niczego nie idziemy. Zawsze tylko jesteśmy w drodze.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "podróże",
          "slug": "podroze",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/podroze"
        },
        {
          "name": "cel",
          "slug": "cel",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cel"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/John_Steinbeck#Grona_gniewu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:52"
    },
    {
      "id": "bae57c12-392b-479b-b486-31df40a4e52f",
      "slug": "kleska-wyziera-z-oczu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-steinbeck/grona-gniewu/kleska-wyziera-z-oczu",
      "text": "Klęska wyziera z oczu tych ludzi. Z oczu tych zgłodniałych wyziera rosnący gniew. W sercu ich wzbierają i dojrzewają grona gniewu – zapowiedź przyszłego winobrania.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "gniew",
          "slug": "gniew",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/gniew"
        },
        {
          "name": "bunt",
          "slug": "bunt",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bunt"
        },
        {
          "name": "głód",
          "slug": "glod",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/glod"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/John_Steinbeck#Grona_gniewu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:52"
    },
    {
      "id": "8f4db403-1417-4aa5-bae6-e48ab2a76801",
      "slug": "czlowiek-bowiem-w-przeciwienstwie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-steinbeck/grona-gniewu/czlowiek-bowiem-w-przeciwienstwie",
      "text": "Człowiek bowiem, w przeciwieństwie do wszystkiego, co organiczne i nieorganiczne we wszechświecie, wyrasta ponad własne dzieło, wznosi się w górę po szczeblach swych koncepcji, góruje nad własnymi osiągnięciami. Oto, co można powiedzieć o człowieku: gdy zmieniają się i bankrutują teorie, gdy powstają i rozpadają się szkoły, systemy filozoficzne i ciemne zaułki myśli narodowej, religijnej, gospodarczej, wtedy człowiek dąży naprzód potykając się, cierpiąc, często błądząc. Zrobiwszy krok naprzód, może cofnąć się w tył, ale tylko o pół kroku – nigdy o cały.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        },
        {
          "name": "historia",
          "slug": "historia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/historia"
        },
        {
          "name": "rozwój osobisty",
          "slug": "rozwoj-osobisty",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rozwoj-osobisty"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/John_Steinbeck#Grona_gniewu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:52"
    }
  ]
}