{
  "type": "author",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "name": "Johann Wolfgang von Goethe",
  "slug": "johann-wolfgang-von-goethe",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/johann-wolfgang-von-goethe",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/johann-wolfgang-von-goethe.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/johann-wolfgang-von-goethe.md",
  "image": null,
  "quotes_count": 71,
  "books": [
    {
      "title": "Cierpienia młodego Wertera",
      "slug": "cierpienia-mlodego-wertera",
      "quotes_count": 31,
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/wydawnictwo-ibis/johann-wolfgang-von-goethe/cierpienia-mlodego-wertera-lektura-z-opracowaniem_978-83-6696-965-0-244e4d4b.jpg",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/johann-wolfgang-von-goethe/cierpienia-mlodego-wertera"
    },
    {
      "title": "Faust",
      "slug": "faust",
      "quotes_count": 32,
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/wydawnictwo-siedmiorog/johann-wolfgang-von-goethe/faust_978-83-6683-744-7-f71bb2a9.webp",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/johann-wolfgang-von-goethe/faust"
    },
    {
      "title": "Refleksje i maksymy",
      "slug": "refleksje-i-maksymy",
      "quotes_count": 42,
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/vis-a-vis-etiuda/johann-wolfgang-von-goethe/refleksje-i-maksymy_978-83-7998-239-4.webp",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/johann-wolfgang-von-goethe/refleksje-i-maksymy"
    }
  ],
  "recent_quotes": [
    {
      "id": "f1024569-e132-4eb1-adb1-4147e955f966",
      "slug": "roznica-niezauwazalna-dla",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/johann-wolfgang-von-goethe/refleksje-i-maksymy/roznica-niezauwazalna-dla",
      "text": "Różnica niezauważalna dla rozsądku nie jest żadną różnicą.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "myślenie",
          "slug": "myslenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/myslenie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Refleksje_i_maksymy#R",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:02"
    },
    {
      "id": "eb29fb55-b37f-469c-beec-8c12b711a190",
      "slug": "biblia-dlatego-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/johann-wolfgang-von-goethe/refleksje-i-maksymy/biblia-dlatego-jest",
      "text": "Biblia dlatego jest książką, która wiecznie będzie wywierać wpływ na ludzi, że jak długo będzie istniał świat, nie pojawi się nikt, kto by powiedział: Pojmuję ją w całości i rozumiem ją w szczegółach. My jednak mówimy skromnie: w całości jest to księga czcigodna, a w szczegółach da się zastosować.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "Biblia",
          "slug": "biblia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/biblia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Refleksje_i_maksymy#B",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:02"
    },
    {
      "id": "d82a9d92-0314-4c56-8648-7f8d428edb2c",
      "slug": "wlasciwie-uczymy-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/johann-wolfgang-von-goethe/refleksje-i-maksymy/wlasciwie-uczymy-sie",
      "text": "Właściwie uczymy się tylko z tych książek, których nie możemy ocenić. Autor książki, którą potrafilibyśmy ocenić, musiałby się uczyć od nas.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "czytanie książek",
          "slug": "czytanie-ksiazek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czytanie-ksiazek"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Refleksje_i_maksymy#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:02"
    },
    {
      "id": "c0fb6ec2-fd64-4554-ae6c-31f82aa9437d",
      "slug": "nie-wszedzie-gdzie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/johann-wolfgang-von-goethe/refleksje-i-maksymy/nie-wszedzie-gdzie",
      "text": "Nie wszędzie, gdzie jest woda, muszą być żaby; ale gdzie słychać żaby, tam jest woda.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "myślenie",
          "slug": "myslenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/myslenie"
        },
        {
          "name": "logika",
          "slug": "logika",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/logika"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Johann_Wolfgang_von_Goethe#Refleksje_i_maksymy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:02"
    },
    {
      "id": "bad90945-885d-4b06-833f-ea914941ad2c",
      "slug": "natura-jest-zawsze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/johann-wolfgang-von-goethe/refleksje-i-maksymy/natura-jest-zawsze",
      "text": "Natura jest zawsze Jehową. Jest tym, czym jest, czym była i czym będzie.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przyroda",
          "slug": "przyroda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyroda"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Refleksje_i_maksymy#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:02"
    },
    {
      "id": "b2fa956a-8c5a-43b5-8a34-05d815635746",
      "slug": "doswiadczenie-najpierw-sluzy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/johann-wolfgang-von-goethe/refleksje-i-maksymy/doswiadczenie-najpierw-sluzy",
      "text": "Doświadczenie najpierw służy nauce, później jednak szkodzi jej, ponieważ pozwala dostrzec prawo i wyjątek. Ale kompromis między nimi bynajmniej nie stanowi prawdy.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Refleksje_i_maksymy#D",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:02"
    },
    {
      "id": "9966dc71-5577-488e-abd1-8c7ca9102b6c",
      "slug": "anglik-jest-mistrzem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/johann-wolfgang-von-goethe/refleksje-i-maksymy/anglik-jest-mistrzem",
      "text": "Anglik jest mistrzem w natychmiastowym wykorzystywaniu rzeczy odkrytych, tak by z kolei prowadziło to do nowych okryć i czynów. Zapytajmy teraz, dlaczego Anglicy wyprzedzają nas we wszystkim?",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "wynalazki",
          "slug": "wynalazki",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wynalazki"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Refleksje_i_maksymy#A",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:02"
    },
    {
      "id": "7eb957a1-d479-4f9e-a5ec-f0a64d446c29",
      "slug": "hipotezy-sa-rusztowaniami",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/johann-wolfgang-von-goethe/refleksje-i-maksymy/hipotezy-sa-rusztowaniami",
      "text": "Hipotezy są rusztowaniami, które wznosi się wokół budynku i które usuwa się, kiedy skończyło się budowę; dla robotnika są one nieodzowne, ale nie powinien on rusztowań mylić z budynkiem.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Refleksje_i_maksymy#H",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:02"
    },
    {
      "id": "6c85357f-e50c-48a7-869f-054c1ff95b0b",
      "slug": "matematyka-podobnie-jak",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/johann-wolfgang-von-goethe/refleksje-i-maksymy/matematyka-podobnie-jak",
      "text": "Matematyka, podobnie jak dialektyka, jest organem wyższego zmysłu wewnętrznego; w zastosowaniu przypomina ona zarówno sztukę, jak i wymowę. Dla obu wartość ma jedynie forma; treść jest im obojętna. To, czy matematyka liczy fenigi czy gwinee, a retoryka broni prawdy czy fałszu, nie ma dla nich obu żadnego znaczenia.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        },
        {
          "name": "matematyka",
          "slug": "matematyka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/matematyka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Refleksje_i_maksymy#M",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:02"
    },
    {
      "id": "68ad1133-2cdf-4adb-8239-0c97e8c4a56e",
      "slug": "hipotezy-to-kolysanki",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/johann-wolfgang-von-goethe/refleksje-i-maksymy/hipotezy-to-kolysanki",
      "text": "Hipotezy to kołysanki, którymi nauczyciel usypia swoich uczniów; myślący wierny obserwator poznaje w coraz większym stopniu swe ograniczenie, widzi on, że im bardziej zwiększa się wiedza, tym więcej pojawia się problemów.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiedza",
          "slug": "wiedza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiedza"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Refleksje_i_maksymy#H",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:02"
    },
    {
      "id": "5366afcd-ba68-45d1-ad5c-b1c7ff120e87",
      "slug": "autorytet-bez-niego",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/johann-wolfgang-von-goethe/refleksje-i-maksymy/autorytet-bez-niego",
      "text": "Autorytet. Bez niego człowiek nie może istnieć, a przecież przynosi on ze sobą tyle samo błędów, co prawdy. Uwiecznia on w jednostce to, co wraz z nią powinno przeminąć, i jest główną przyczyną, dla której ludzkość nie rusza się z miejsca.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "myślenie",
          "slug": "myslenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/myslenie"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "autorytety",
          "slug": "autorytety",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/autorytety"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Refleksje_i_maksymy#A",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:02"
    },
    {
      "id": "48036227-7afc-4501-a999-ba0feb5ec9dd",
      "slug": "matematycy-sa-rodzajem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/johann-wolfgang-von-goethe/refleksje-i-maksymy/matematycy-sa-rodzajem",
      "text": "Matematycy są rodzajem Francuzów; kiedy do nich mówimy, tłumaczą to na swój język, a wtedy jest to już coś zupełnie innego.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "matematyka",
          "slug": "matematyka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/matematyka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Refleksje_i_maksymy#M",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:02"
    }
  ]
}