{
  "type": "quote",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jechiel-rajchman/ocalalem-z-treblinki/w-treblince-trzeba",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/jechiel-rajchman/ocalalem-z-treblinki/w-treblince-trzeba.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/jechiel-rajchman/ocalalem-z-treblinki/w-treblince-trzeba.md",
  "id": "3cddc8f7-843b-4d14-8fbe-23261c867ae8",
  "slug": "w-treblince-trzeba",
  "text": "W Treblince trzeba było znieść wszystko i wytrzymać…",
  "language": "pl",
  "author": {
    "name": "Jechiel Rajchman",
    "slug": "jechiel-rajchman",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jechiel-rajchman"
  },
  "book": {
    "title": "Ocalałem z Treblinki",
    "slug": "ocalalem-z-treblinki",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jechiel-rajchman/ocalalem-z-treblinki"
  },
  "character": null,
  "chapter": null,
  "chapter_parent": null,
  "page": 83,
  "verified": false,
  "original": null,
  "other_languages": [],
  "topics": [
    {
      "name": "przetrwanie",
      "slug": "przetrwanie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przetrwanie"
    },
    {
      "name": "Holokaust",
      "slug": "holokaust",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/holokaust"
    }
  ],
  "source": {
    "name": "Wikicytaty",
    "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jechiel_Rajchman#Ocala%C5%82em_z_Treblinki",
    "license": {
      "label": "CC BY-SA 4.0",
      "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
    }
  },
  "added_at": "2026-09-26T06:59:54",
  "more_from_book": [
    {
      "id": "fdf39646-4fdd-4ed5-9a2b-d5f0f20296a1",
      "slug": "tak-przezylem-i-jestem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jechiel-rajchman/ocalalem-z-treblinki/tak-przezylem-i-jestem",
      "text": "Tak, przeżyłem i jestem wolnym człowiekiem. Ale po co? Często zadaję sobie to pytanie. Po to, ażebym opowiedział światu o milionach zamordowanych, niewinnych ofiar, żebym zaświadczył o krwi niewinnych, przelanej przez morderców.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 100,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "sens życia",
          "slug": "sens-zycia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sens-zycia"
        },
        {
          "name": "Holokaust",
          "slug": "holokaust",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/holokaust"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jechiel_Rajchman#Ocala%C5%82em_z_Treblinki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:54"
    },
    {
      "id": "e869e85e-8a10-4b01-85b6-a20003364b78",
      "slug": "scinam-dalej-wlosy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jechiel-rajchman/ocalalem-z-treblinki/scinam-dalej-wlosy",
      "text": "Ścinam dalej włosy i naglę słyszę krzyk. Oglądam się i widzę, że wbiega młoda, mniej więcej osiemnastoletnia dziewczyna i krzyczy na pozostałe kobiety: – Co się z wami dzieje? Wstydźcie się! Przed kim płaczecie? Śmiejcie się raczej! Niech nasi wrogowie widzą, że idziemy na śmierć nie jak tchórze. Mordercy cieszą się z naszych łez! Wszyscy stanęli jak wryci. Mordercy rozglądają się dookoła, wpadają w jeszcze większą wściekłość, a dziewczyna śmieje się cały czas aż do chwili wyjścia.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 31,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "odwaga",
          "slug": "odwaga",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odwaga"
        },
        {
          "name": "godność",
          "slug": "godnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/godnosc"
        },
        {
          "name": "Holokaust",
          "slug": "holokaust",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/holokaust"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jechiel_Rajchman#Ocala%C5%82em_z_Treblinki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:54"
    },
    {
      "id": "b0037778-191d-4405-9596-4786a5621a0f",
      "slug": "warto-zauwazyc-ze-wsrod",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jechiel-rajchman/ocalalem-z-treblinki/warto-zauwazyc-ze-wsrod",
      "text": "Warto zauważyć, że wśród esesmanów z Treblinki znajdowali się robotnicy, dawni członkowie partii komunistycznej. Jeden zaś z esesmanów był niegdyś pastorem Kościoła ewangelickiego.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 75,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zło",
          "slug": "zlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zlo"
        },
        {
          "name": "Holokaust",
          "slug": "holokaust",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/holokaust"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jechiel_Rajchman#Ocala%C5%82em_z_Treblinki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:54"
    }
  ]
}
