{
  "type": "quote",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-xxiii/mater-et-magistra/zarowno-zasada-nieograniczonej",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-xxiii/mater-et-magistra/zarowno-zasada-nieograniczonej.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-xxiii/mater-et-magistra/zarowno-zasada-nieograniczonej.md",
  "id": "b4cffe2c-5ef8-4307-ae30-4e6f3073fa61",
  "slug": "zarowno-zasada-nieograniczonej",
  "text": "Zarówno zasada nieograniczonej i wolnej konkurencji, którą głoszą tak zwani liberałowie, jak i głoszone przez marksistów tezy o walce klas społecznych są najzupełniej sprzeczne tak z nauką chrześcijańską, jak i z samą ludzką naturą.",
  "language": "pl",
  "author": {
    "name": "Jan XXIII",
    "slug": "jan-xxiii",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-xxiii"
  },
  "book": {
    "title": "Mater et magistra",
    "slug": "mater-et-magistra",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-xxiii/mater-et-magistra"
  },
  "character": null,
  "chapter": null,
  "chapter_parent": null,
  "page": null,
  "verified": false,
  "original": null,
  "other_languages": [],
  "topics": [
    {
      "name": "religia",
      "slug": "religia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
    },
    {
      "name": "komunizm",
      "slug": "komunizm",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/komunizm"
    },
    {
      "name": "kapitalizm",
      "slug": "kapitalizm",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kapitalizm"
    }
  ],
  "source": {
    "name": "Wikicytaty",
    "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jan_XXIII#Encyklika_Mater_et_Magistra",
    "license": {
      "label": "CC BY-SA 4.0",
      "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
    }
  },
  "added_at": "2026-09-26T06:48:46",
  "more_from_book": [
    {
      "id": "e1f964a6-0ca0-403b-af4d-daacc4985e76",
      "slug": "w-dziedzinie-zycia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-xxiii/mater-et-magistra/w-dziedzinie-zycia",
      "text": "W dziedzinie życia gospodarczego należy uznać pierwszeństwo prywatnej inicjatywy poszczególnych ludzi.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "gospodarka",
          "slug": "gospodarka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/gospodarka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jan_XXIII#Encyklika_Mater_et_Magistra",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:46"
    },
    {
      "id": "c36887e0-9d87-4828-92ff-7b7c0c9b0543",
      "slug": "gdy-to-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-xxiii/mater-et-magistra/gdy-to-sie",
      "text": "Gdy to się zdarza, ci, którzy chlubią się mianem katolików, muszą jak najbardziej dbać o to, aby postępować zawsze zgodnie z własnym sumieniem i nie uciekać się do takich kompromisów, z powodu których bądź religia, bądź też nieskazitelność obyczajów mogłyby ponieść szkodę. Równocześnie jednak winni przyjąć postawę pełną obiektywnej życzliwości dla poglądów innych, nie starać się obracać wszystkiego na własną korzyść i okazywać gotowość do lojalnej współpracy w dążeniu do osiągnięcia wspólnymi siłami tego, co albo jest dobre z samej swej natury, albo też do dobrego prowadzi.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        },
        {
          "name": "tolerancja",
          "slug": "tolerancja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tolerancja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jan_XXIII#Encyklika_Mater_et_Magistra",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:46"
    },
    {
      "id": "330f0bbc-e1cc-42f6-b2e8-d44c3fa921d7",
      "slug": "uroczyscie-oglaszamy-ze-zycie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-xxiii/mater-et-magistra/uroczyscie-oglaszamy-ze-zycie",
      "text": "Uroczyście ogłaszamy, że życie ludzkie powinno być przekazywane poprzez rodzinę założoną przez małżeństwo, jedno i nierozerwalne, podniesione dla chrześcijan do godności sakramentu. Przekazywanie życia ludzkiego jest powierzone przez naturę aktowi osobowemu i świadomemu i jako takie jest poddane najmądrzejszym prawom Bożym, prawom nienaruszalnym i niezmiennym, które wszyscy powinni przyjąć i zachowywać. Nie można więc używać środków ani iść metodami, które mogą być dozwolone w przekazywaniu życia roślin i zwierząt. Niech więc wszyscy uważają życie ludzkie za święte, a to dlatego, że od samego początku wymaga działania Boga Stwórcy. Ten więc, kto odstępuje od tych Bożych praw, nie tylko uwłacza Jego Majestatowi i okrywa hańbą siebie samego i rodzaj ludzki, lecz także podważa u samych podstaw siłę społeczności, do której należy.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "małżeństwo",
          "slug": "malzenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/malzenstwo"
        },
        {
          "name": "rodzina",
          "slug": "rodzina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rodzina"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jan_XXIII#Encyklika_Mater_et_Magistra",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:46"
    }
  ]
}