# Shogun

- Autor: [James Clavell](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell.md)
- Liczba cytatów: 66
- Strona książki: https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun

## Cytaty

> Nienawiść bierze się z lęku.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/nienawisc-bierze-sie.md)

> Żądza nie trwa wiecznie, trzeba coś z nią zrobić.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/zadza-nie-trwa.md)

> Czymże są chmury
>
> Jeśli nie wymówką dla nieba?
>
> Czymże jest życie
>
> Jeśli nie ucieczką przed śmiercią?

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/czymze-sa-chmury.md)

> Życie to tylko sen we śnie.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/zycie-to-tylko.md)

> A jednak to nie był palec boży. To był palec Toranagi.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/a-jednak-to-nie.md)

> – Jakże Omi-san może wiedzieć, co Żelazna Pięść powiedział prywatnie swojej konkubinie? – spytał. – Nie mamy w jego domu szpiegów.
>
> – Już mamy, wielmożny panie.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/jakze-omi-san-moze.md)

> Przygotuj się na najlepsze, lecz nie bój się najgorszego.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/przygotuj-sie-na-najlepsze.md)

> Wielcy mężowie od wieków potępiali domy nierządu i frywolne przybytki, jednakże mężczyźni nie są cnotliwi i władca zakazujący poduszkowania w takich domach jest głupcem, gdyż zakaz taki sprowadza jeszcze większe zło.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/wielcy-mezowie-od-wiekow.md)

> Umierać tak bez powodu to dowód słabości charakteru. Albo trafniej: głupoty.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/umierac-tak-bez.md)

> Życie i śmierć są tym samym… karmę pozostaw karmie.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/zycie-i-smierc.md)

> Nadzieja nie zda się na nic przeciw mieczom.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/nadzieja-nie-zda.md)

> Uznał, że malutką szansę ocalenia ma tylko wówczas, gdy przekona wszystkich, w tym samego siebie, że całkowicie pogodził się z porażką, choć w rzeczywistości była to jedynie maska, dzięki której zyskiwał czas, kontynuując prowadzoną przez siebie całe życie grę, składającą się z pertraktacji, zwlekania i pozornych odwrotów, i czekał cierpliwie na pojawienie się szczeliny w zbroi wroga, ta gdzie kryje się żyła szyjna, żeby natychmiast bez pardonu zadać celny cios.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/uznal-ze-malutka.md)

> Niewybaczalną głupotą jest przegrać.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/niewybaczalna-glupota-jest.md)

> Zdrada i strach były zaraźliwe i należało je wyplenić bez litości z chwilą pojawienia.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/zdrada-i-strach.md)

> Konie są o wiele bardziej zdradliwe od ludzi.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/konie-sa-o-wiele.md)

> Nie sposób obronić się przed zabójcą, który jest gotów sam zginąć.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/nie-sposob-obronic.md)

> Tajemnicę można zachować jedynie wtedy, gdy jest się samemu i powierza ją szeptem pustej studni w samo południe.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/tajemnice-mozna-zachowac.md)

> Jedynie żyjąc o krok od śmierci można pojąć nieopisaną radość życia.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/jedynie-zyjac-o-krok.md)

> Ale ciebie nic nie cieszy, Sudara, niestety. Nic prócz twojej żony, pani Genjiko. Pani Genjiko to twoja słabość.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/ale-ciebie-nic.md)

> Ale pamiętać trzeba, że w złych ludziach tkwi dobro, a w dobrych znajdzie się zło.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/ale-pamietac-trzeba.md)

> Podstęp i zdrada to oręż wojenny.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/podstep-i-zdrada.md)

> Ufam, ale najbardziej sobie.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/ufam-ale-najbardziej.md)

> Obowiązkiem wasali zaś jest naturalnie przekazywanie wszelkich wieści, które mogą dopomóc ich panu.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/obowiazkiem-wasali-zas.md)

> Wiedza i mądrość nie zdadzą się na nic, jeśli zabraknie środków na wprowadzenie planu w życie.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/wiedza-i-madrosc.md)

> Układy ze śmiercią to układy święte.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/uklady-ze-smiercia.md)

> Oboje dali się nieść słodkiej melancholii, połączeni prostotą pojedynczej łzy, radzi z panującej ciszy, dzieląc uczucie pokory i wiedząc, że dar zwrócono w stanie nieskalanym.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/oboje-dali-sie.md)

> Przebaczać wrogowi to głupota.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/przebaczac-wrogowi-to-glupota.md)

> My, kobiety, potrzebujemy boga, Wielki Panie, żeby pomagał nam radzić sobie z mężczyznami.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/my-kobiety-potrzebujemy.md)

> To głupota być przesądnym, ale też głupotą też jest niczego się nie bać.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/to-glupota-byc.md)

> Dziwne, myślał Toranaga, jak kobieta potrafi się zmieniać. Raz jest brzydka, to znów ładna, a chwilami nawet piękna, choć, to tylko złudzenie.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/dziwne-myslal-toranaga.md)

> A potem usłyszał głos Hiro-matsu i pierwszą część hasła:
>
> – Jeżeli Prawda jest odsłonięta, po co medytować?
>
> – A Jeżeli Prawda jest ukryta? – odparł Toranaga.
>
> – Jest odsłonięta – rzekł, tak jak należało, Hiro-matsu. Cytat ów pochodził ze starożytnego tantrystycznego buddyjskiego nauczyciela Sarahy.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/a-potem-uslyszal.md)

> A samuraje nie wojują z kobietami, chyba że one wojują z nimi.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/a-samuraje-nie.md)

> Tak w czasie wojny, jak i w czasie pokoju, porządny wróg może się okazać cenniejszy od porządnego sojusznika.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/tak-w-czasie.md)

> Jakąż dziecinadą jest mówienie na głos tego, co się myśli.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/jakaz-dziecinada-jest.md)

> Schwytany samuraj przestaje być samurajem.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/schwytany-samuraj-przestaje.md)

> Dawno temu odkrył, że niezakłócony sen może dostarczyć odpowiedzi na wiele zagadek, a jeżeli nie dostarczał, czyż było to aż takie ważne? Czyż życie nie jest tylko kroplą rosy w kropli rosy?

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/dawno-temu-odkryl.md)

> Wróg jest wobec ciebie najbardziej uprzejmy wówczas, gdy zamyślał bądź już zaplanował twoją zgubę.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/wrog-jest-wobec.md)

> Honor samuraja jest z pewnością ważniejszy od świstka papieru.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/honor-samuraja-jest.md)

> Jego oczy
>
> Były samym dnem
>
> Piekieł…
>
> Czystą udręką,
>
> Jasno wypowiedzianą.
>
> Jeżeli dopuścisz
>
> Ich zgrozę do siebie,
>
> Staniesz się jak one,
>
> W przepastnej otchłani,
>
> Niewypowiedzianej.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/jego-oczy-byly.md)

> Gdybym mogła słów użyć
>
> Niczym spadłych liści,
>
> Jakież ognisko
>
> Powstałoby z moich wierszy!

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/gdybym-mogla-slow.md)

> Mamy takie powiedzenie, że czasu nie mierzy się jedną miarą, że czas może być jak mróz, albo jak błyskawica, jak łza, jak oblężenie, burza, zachód słońca, a nawet jak kamień.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/mamy-takie-powiedzenie.md)

> Posłuchaj, Inegles, częściowo odpłacę ci się za to pewną radą: zawsze pamiętaj, że Japońce mają po sześć twarzy i trzy serca. Powiadają, że jedno serce, fałszywe, do pokazywania światu, ma człowiek w ustach, drugie w piersi, które okazuje starannie dobranym przyjaciołom i rodzinie, oraz trzecie, prawdziwe, rzeczywiste, tajemne serce, które zna tylko on sam, ukryte Bóg wie gdzie. Japończycy są niewiarygodnie zdradliwie, niewybaczalnie perfidni.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/posluchaj-inegles-czesciowo.md)

> Ale mimo to zdarza się, że potrzebujemy tej chłodnej, okrutnej, złośliwej, przebiegłej, praktycznej mądrości kobiet. Są o wiele sprytniejsze od nas, nie?

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/ale-mimo-to-zdarza.md)

> Śmierć unosi się w naszym powietrzu, jest obecna w morzu i ziemi.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/smierc-unosi-sie.md)

> Chiny są tak ogromne, że prawie jak cały świat.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/chiny-sa-tak.md)

> Mężczyźni to takie duże dzieci, pomyślała. Tacy pełni niemądrej dumy.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/mezczyzni-to-takie.md)

> Człowieczy los jest jedynie człowieczym losem, a życie jedynie złudą.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/czlowieczy-los-jest.md)

> Nieruchome ostrze mierzyło w serce. Słyszał już tylko własne życie, coraz silniej i silniej, aż wreszcie nie mógł już wsłuchiwać się w nie dłużej. Jego dusza łaknęła wieczystej ciszy.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/nieruchome-ostrze-mierzylo.md)

> Jakie piękne jest życie i jakie smutne! Jak ulotne, bez przeszłości i przyszłości, zamknięte w bezgranicznym teraz!

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/jakie-piekne-jest.md)

> Cóż znaczy ból dla mężczyzny?

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/coz-znaczy-bol.md)

> Mądry człowiek jest przygotowany na zdradę.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/madry-czlowiek-jest.md)

> – Jeżeli chodzi o bunt, przeciwko władcy, to nie ma żadnych „okoliczności łagodzących”.
>
> – Chyba że się zwycięży.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/jezeli-chodzi-o-bunt.md)

> Matko Boska, ochroń mnie przed złymi kapłanami.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/matko-boska-ochron.md)

> Kwestie boskie pozostaw Bogu, karma to karma. Dziś jesteś tutaj, opływasz w zaszczyty i ci się szczęści. Popatrz na zachodzące słońce, czyż nie jest piękne? Ono jest. A jutra nie ma. Jest tylko obecna chwila. Popatrz proszę. Ten zachód słońca jest taki piękny i już nigdy się nie powtórzy, już nie, nigdy w całej wieczności. Pogrąż się w nim, połącz w jedno z naturą i nie przejmuj się karmą, swoją, moją ani tej wioski.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/kwestie-boskie-pozostaw.md)

> Piękności
>
> Nie ujmuje
>
> Spadanie
>
> Na wietrze.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/pieknosci-nie-ujmuje.md)

> Czyż człowiek nie jest tylko kwiatem uniesionym przez wiatr i jedynie góry, morze, gwiazdy i ta Kraina Bogów są wieczne i rzeczywiste?

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/czyz-czlowiek-nie.md)

> (…) o tak, pory narodzin i śmierci są piękne.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/o-tak-pory.md)

> A wieczność to dziś.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/a-wiecznosc-to-dzis.md)

> Pieniądze to plugastwo, zabawka dla kobiet albo dobre dla tych zafajdanych kupców.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/pieniadze-to-plugastwo.md)

> Mężczyzna nigdy nie przeprasza, nawet jeżeli się pomyli.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/mezczyzna-nigdy-nie.md)

> – Jakże nieogarnione jest życie – powiedział uszczęśliwiony. – Niemal słyszę deszcz, który czeka na swoje narodziny.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/jakze-nieogarnione-jest.md)

> Kąpiel to dar dany nam przez Boga albo bogów, boska rozkosz, z której należy się cieszyć i jako taką ją traktować.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/kapiel-to-dar.md)

> Niebo
>
> Spieczone przez słońce
>
> Płacze
>
> Życiodajnymi łzami.
>
> Ale las
>
> Zraniony przez wiatr
>
> Płacze
>
> Martwymi liśćmi.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/niebo-spieczone-przez.md)

> Czasem i w gnoju można znaleźć przyjaciół.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/czasem-i-w-gnoju.md)

> Wieś zawsze będzie wsią, bo pola ryżowe są żyzne, a morze zasobne, i taka jest ostatnia z prawd.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/wies-zawsze-bedzie.md)

> Miarą człowieka jest ukrywanie cierpień.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/miara-czlowieka-jest.md)
