{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Shogun",
  "slug": "shogun",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun.md",
  "author": {
    "name": "James Clavell",
    "slug": "james-clavell",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell"
  },
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/vis-a-vis-etiuda/james-clavell/shogun_978-83-7998-495-4-6bda4a2c.jpg",
  "quotes_count": 44,
  "quotes": [
    {
      "id": "fcf9b271-ae6d-4a46-b3b5-a318af0e1f2f",
      "slug": "nienawisc-bierze-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/nienawisc-bierze-sie",
      "text": "Nienawiść bierze się z lęku.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "nienawiść",
          "slug": "nienawisc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nienawisc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sh%C5%8Dgun#Ksi%C4%99ga_czwarta",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:16"
    },
    {
      "id": "f398b1b3-6733-4b7d-9280-f8d65fe58f61",
      "slug": "zadza-nie-trwa",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/zadza-nie-trwa",
      "text": "Żądza nie trwa wiecznie, trzeba coś z nią zrobić.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pożądanie",
          "slug": "pozadanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pozadanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sh%C5%8Dgun#Ksi%C4%99ga_sz%C3%B3sta",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:16"
    },
    {
      "id": "f07d9f7f-b02d-4a6c-878b-34c0e172216e",
      "slug": "czymze-sa-chmury",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/czymze-sa-chmury",
      "text": "Czymże są chmury\n\nJeśli nie wymówką dla nieba?\n\nCzymże jest życie\n\nJeśli nie ucieczką przed śmiercią?",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "poezja",
          "slug": "poezja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/poezja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sh%C5%8Dgun#Ksi%C4%99ga_sz%C3%B3sta",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:16"
    },
    {
      "id": "ed63b008-9b57-4bee-8d21-b9e7768e46f8",
      "slug": "zycie-to-tylko",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/zycie-to-tylko",
      "text": "Życie to tylko sen we śnie.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "sny",
          "slug": "sny",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sny"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sh%C5%8Dgun#Ksi%C4%99ga_pi%C4%85ta",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:16"
    },
    {
      "id": "e26d41d4-0841-46d8-9396-3c1ee830375c",
      "slug": "przygotuj-sie-na-najlepsze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/przygotuj-sie-na-najlepsze",
      "text": "Przygotuj się na najlepsze, lecz nie bój się najgorszego.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "odwaga",
          "slug": "odwaga",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odwaga"
        },
        {
          "name": "optymizm",
          "slug": "optymizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/optymizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sh%C5%8Dgun#Ksi%C4%99ga_czwarta",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:16"
    },
    {
      "id": "d4c3ac0c-7991-40a1-bcf5-c4eb975ce445",
      "slug": "umierac-tak-bez",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/umierac-tak-bez",
      "text": "Umierać tak bez powodu to dowód słabości charakteru. Albo trafniej: głupoty.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "głupota",
          "slug": "glupota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/glupota"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sh%C5%8Dgun#Ksi%C4%99ga_trzecia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:16"
    },
    {
      "id": "ce2d420e-7724-4259-a4fe-7053f6e03fa0",
      "slug": "zycie-i-smierc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/zycie-i-smierc",
      "text": "Życie i śmierć są tym samym… karmę pozostaw karmie.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "los",
          "slug": "los",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/los"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sh%C5%8Dgun#Ksi%C4%99ga_trzecia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:16"
    },
    {
      "id": "c316b25b-562e-42bb-8bfc-f91cfc8e529a",
      "slug": "nadzieja-nie-zda",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/nadzieja-nie-zda",
      "text": "Nadzieja nie zda się na nic przeciw mieczom.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nadzieja",
          "slug": "nadzieja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nadzieja"
        },
        {
          "name": "przemoc",
          "slug": "przemoc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przemoc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sh%C5%8Dgun#Ksi%C4%99ga_sz%C3%B3sta",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:16"
    },
    {
      "id": "bffb93ee-7e68-4e26-83d1-e27be6ec932a",
      "slug": "uznal-ze-malutka",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/uznal-ze-malutka",
      "text": "Uznał, że malutką szansę ocalenia ma tylko wówczas, gdy przekona wszystkich, w tym samego siebie, że całkowicie pogodził się z porażką, choć w rzeczywistości była to jedynie maska, dzięki której zyskiwał czas, kontynuując prowadzoną przez siebie całe życie grę, składającą się z pertraktacji, zwlekania i pozornych odwrotów, i czekał cierpliwie na pojawienie się szczeliny w zbroi wroga, ta gdzie kryje się żyła szyjna, żeby natychmiast bez pardonu zadać celny cios.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pozory",
          "slug": "pozory",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pozory"
        },
        {
          "name": "cierpliwość",
          "slug": "cierpliwosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpliwosc"
        },
        {
          "name": "strategia",
          "slug": "strategia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strategia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sh%C5%8Dgun#Ksi%C4%99ga_czwarta",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:16"
    },
    {
      "id": "b8258b9e-689e-4792-80f8-7199a1d9b5af",
      "slug": "niewybaczalna-glupota-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/niewybaczalna-glupota-jest",
      "text": "Niewybaczalną głupotą jest przegrać.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sukces i porażka",
          "slug": "sukces-i-porazka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sukces-i-porazka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sh%C5%8Dgun#Ksi%C4%99ga_sz%C3%B3sta",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:16"
    },
    {
      "id": "9a29a6cc-9158-4409-b0b3-24efc9bba145",
      "slug": "zdrada-i-strach",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/zdrada-i-strach",
      "text": "Zdrada i strach były zaraźliwe i należało je wyplenić bez litości z chwilą pojawienia.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "zdrada",
          "slug": "zdrada",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zdrada"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sh%C5%8Dgun#Ksi%C4%99ga_czwarta",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:16"
    },
    {
      "id": "8bd481a7-13f5-4e3f-99c3-c083b343bc93",
      "slug": "nie-sposob-obronic",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/nie-sposob-obronic",
      "text": "Nie sposób obronić się przed zabójcą, który jest gotów sam zginąć.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "zbrodnia",
          "slug": "zbrodnia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zbrodnia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sh%C5%8Dgun#Ksi%C4%99ga_pi%C4%85ta",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:16"
    },
    {
      "id": "84f8f972-1431-4c7c-82b5-aac2b82108d2",
      "slug": "tajemnice-mozna-zachowac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/tajemnice-mozna-zachowac",
      "text": "Tajemnicę można zachować jedynie wtedy, gdy jest się samemu i powierza ją szeptem pustej studni w samo południe.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "tajemnica",
          "slug": "tajemnica",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tajemnica"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sh%C5%8Dgun#Ksi%C4%99ga_trzecia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:16"
    },
    {
      "id": "81153637-2ab2-4cbc-98cc-73abb0e2495e",
      "slug": "jedynie-zyjac-o-krok",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/jedynie-zyjac-o-krok",
      "text": "Jedynie żyjąc o krok od śmierci można pojąć nieopisaną radość życia.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "radość",
          "slug": "radosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/radosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sh%C5%8Dgun#Ksi%C4%99ga_pi%C4%85ta",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:16"
    },
    {
      "id": "6d4ed999-b8b4-4cd5-ae7a-a8cc649d2b3a",
      "slug": "ale-pamietac-trzeba",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/ale-pamietac-trzeba",
      "text": "Ale pamiętać trzeba, że w złych ludziach tkwi dobro, a w dobrych znajdzie się zło.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zło",
          "slug": "zlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zlo"
        },
        {
          "name": "dobroć",
          "slug": "dobroc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dobroc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sh%C5%8Dgun#Ksi%C4%99ga_sz%C3%B3sta",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:16"
    },
    {
      "id": "53c6e2a0-f1e0-4673-8aa2-6fafc4c3956f",
      "slug": "podstep-i-zdrada",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/podstep-i-zdrada",
      "text": "Podstęp i zdrada to oręż wojenny.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wojna",
          "slug": "wojna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wojna"
        },
        {
          "name": "zdrada",
          "slug": "zdrada",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zdrada"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sh%C5%8Dgun#Ksi%C4%99ga_sz%C3%B3sta",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:16"
    },
    {
      "id": "4ec08f71-8aa6-48d4-b83c-1cf56b22c966",
      "slug": "ufam-ale-najbardziej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/ufam-ale-najbardziej",
      "text": "Ufam, ale najbardziej sobie.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zaufanie",
          "slug": "zaufanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zaufanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sh%C5%8Dgun#Ksi%C4%99ga_sz%C3%B3sta",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:16"
    },
    {
      "id": "351222e3-0a62-4c9b-9183-a3e164268c8e",
      "slug": "wiedza-i-madrosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/wiedza-i-madrosc",
      "text": "Wiedza i mądrość nie zdadzą się na nic, jeśli zabraknie środków na wprowadzenie planu w życie.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiedza",
          "slug": "wiedza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiedza"
        },
        {
          "name": "mądrość",
          "slug": "madrosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/madrosc"
        },
        {
          "name": "plany",
          "slug": "plany",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/plany"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sh%C5%8Dgun#Ksi%C4%99ga_czwarta",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:16"
    },
    {
      "id": "33004b6e-3a6e-4add-a386-919414ab209a",
      "slug": "uklady-ze-smiercia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/uklady-ze-smiercia",
      "text": "Układy ze śmiercią to układy święte.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sh%C5%8Dgun#Ksi%C4%99ga_sz%C3%B3sta",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:16"
    },
    {
      "id": "1b4dd0c8-fd75-4d8b-8bd1-116c79ba25de",
      "slug": "to-glupota-byc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/to-glupota-byc",
      "text": "To głupota być przesądnym, ale też głupotą też jest niczego się nie bać.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "przesądy",
          "slug": "przesady",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przesady"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sh%C5%8Dgun#Ksi%C4%99ga_sz%C3%B3sta",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:16"
    },
    {
      "id": "f71948da-b388-4597-9ddd-e268951c9992",
      "slug": "tak-w-czasie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/tak-w-czasie",
      "text": "Tak w czasie wojny, jak i w czasie pokoju, porządny wróg może się okazać cenniejszy od porządnego sojusznika.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wrogowie",
          "slug": "wrogowie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wrogowie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sh%C5%8Dgun#Ksi%C4%99ga_druga",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:15"
    },
    {
      "id": "ec91391f-5204-45f8-876e-74f032098330",
      "slug": "jakaz-dziecinada-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/jakaz-dziecinada-jest",
      "text": "Jakąż dziecinadą jest mówienie na głos tego, co się myśli.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "milczenie",
          "slug": "milczenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milczenie"
        },
        {
          "name": "dyskrecja",
          "slug": "dyskrecja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dyskrecja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sh%C5%8Dgun#Ksi%C4%99ga_trzecia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:15"
    },
    {
      "id": "e54849c3-a6d3-4426-86e1-2a93151fca01",
      "slug": "schwytany-samuraj-przestaje",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/schwytany-samuraj-przestaje",
      "text": "Schwytany samuraj przestaje być samurajem.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "niewola",
          "slug": "niewola",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niewola"
        },
        {
          "name": "honor",
          "slug": "honor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/honor"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sh%C5%8Dgun#Ksi%C4%99ga_druga",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:15"
    },
    {
      "id": "e47ba43b-6928-43b4-b3ae-256d4e1c61ad",
      "slug": "dawno-temu-odkryl",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/dawno-temu-odkryl",
      "text": "Dawno temu odkrył, że niezakłócony sen może dostarczyć odpowiedzi na wiele zagadek, a jeżeli nie dostarczał, czyż było to aż takie ważne? Czyż życie nie jest tylko kroplą rosy w kropli rosy?",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "sen",
          "slug": "sen",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sen"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sh%C5%8Dgun#Ksi%C4%99ga_druga",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:15"
    },
    {
      "id": "da39e48b-49a6-47a4-bacb-36203db1607a",
      "slug": "wrog-jest-wobec",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/wrog-jest-wobec",
      "text": "Wróg jest wobec ciebie najbardziej uprzejmy wówczas, gdy zamyślał bądź już zaplanował twoją zgubę.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pozory",
          "slug": "pozory",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pozory"
        },
        {
          "name": "wrogowie",
          "slug": "wrogowie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wrogowie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sh%C5%8Dgun#Ksi%C4%99ga_druga",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:15"
    },
    {
      "id": "d4bc6460-008e-4957-bd7f-7853efce379b",
      "slug": "honor-samuraja-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/honor-samuraja-jest",
      "text": "Honor samuraja jest z pewnością ważniejszy od świstka papieru.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "honor",
          "slug": "honor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/honor"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sh%C5%8Dgun#Ksi%C4%99ga_druga",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:15"
    },
    {
      "id": "d41f0528-e5d2-478a-bde9-121b065bb7f3",
      "slug": "jego-oczy-byly",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/jego-oczy-byly",
      "text": "Jego oczy\n\nByły samym dnem\n\nPiekieł…\n\nCzystą udręką,\n\nJasno wypowiedzianą.\n\nJeżeli dopuścisz\n\nIch zgrozę do siebie,\n\nStaniesz się jak one,\n\nW przepastnej otchłani,\n\nNiewypowiedzianej.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "poezja",
          "slug": "poezja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/poezja"
        },
        {
          "name": "piekło",
          "slug": "pieklo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pieklo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sh%C5%8Dgun#Ksi%C4%99ga_pierwsza",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:15"
    },
    {
      "id": "cf495ef4-d0b8-4f65-80b5-025f7963e31e",
      "slug": "gdybym-mogla-slow",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/gdybym-mogla-slow",
      "text": "Gdybym mogła słów użyć\n\nNiczym spadłych liści,\n\nJakież ognisko\n\nPowstałoby z moich wierszy!",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "słowa",
          "slug": "slowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/slowa"
        },
        {
          "name": "poezja",
          "slug": "poezja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/poezja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sh%C5%8Dgun#Ksi%C4%99ga_trzecia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:15"
    },
    {
      "id": "ce9b59e4-2312-45d1-a2c4-9091d281bbc7",
      "slug": "mamy-takie-powiedzenie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/mamy-takie-powiedzenie",
      "text": "Mamy takie powiedzenie, że czasu nie mierzy się jedną miarą, że czas może być jak mróz, albo jak błyskawica, jak łza, jak oblężenie, burza, zachód słońca, a nawet jak kamień.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "czas",
          "slug": "czas",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czas"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sh%C5%8Dgun#Ksi%C4%99ga_druga",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:15"
    },
    {
      "id": "bee02494-e4c8-44fc-ae28-6687ea1317a8",
      "slug": "smierc-unosi-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/smierc-unosi-sie",
      "text": "Śmierć unosi się w naszym powietrzu, jest obecna w morzu i ziemi.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sh%C5%8Dgun#Ksi%C4%99ga_druga",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:15"
    },
    {
      "id": "b9d5d06c-cbac-4718-a447-cfd7cdbd9d8b",
      "slug": "czlowieczy-los-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/czlowieczy-los-jest",
      "text": "Człowieczy los jest jedynie człowieczym losem, a życie jedynie złudą.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "los",
          "slug": "los",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/los"
        },
        {
          "name": "złudzenia",
          "slug": "zludzenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zludzenia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/James_Clavell#Sh%C5%8Dgun",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:15"
    },
    {
      "id": "98e3228e-4e5c-4a78-acb7-76c087fab04a",
      "slug": "jakie-piekne-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/jakie-piekne-jest",
      "text": "Jakie piękne jest życie i jakie smutne! Jak ulotne, bez przeszłości i przyszłości, zamknięte w bezgranicznym teraz!",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "smutek",
          "slug": "smutek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smutek"
        },
        {
          "name": "chwila obecna",
          "slug": "chwila-obecna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chwila-obecna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sh%C5%8Dgun#Ksi%C4%99ga_druga",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:15"
    },
    {
      "id": "865bf6e9-0351-49e2-9593-40b9c0ec592f",
      "slug": "madry-czlowiek-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/madry-czlowiek-jest",
      "text": "Mądry człowiek jest przygotowany na zdradę.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "mądrość",
          "slug": "madrosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/madrosc"
        },
        {
          "name": "zdrada",
          "slug": "zdrada",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zdrada"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sh%C5%8Dgun#Ksi%C4%99ga_druga",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:15"
    },
    {
      "id": "81d2f0e3-3684-410b-a15d-c8aa58e57c32",
      "slug": "jezeli-chodzi-o-bunt",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/jezeli-chodzi-o-bunt",
      "text": "– Jeżeli chodzi o bunt, przeciwko władcy, to nie ma żadnych „okoliczności łagodzących”.\n\n– Chyba że się zwycięży.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        },
        {
          "name": "bunt",
          "slug": "bunt",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bunt"
        },
        {
          "name": "zwycięstwo",
          "slug": "zwyciestwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zwyciestwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sh%C5%8Dgun#Ksi%C4%99ga_druga",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:15"
    },
    {
      "id": "657bcd11-f962-4019-bb31-67f24e109cab",
      "slug": "kwestie-boskie-pozostaw",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/kwestie-boskie-pozostaw",
      "text": "Kwestie boskie pozostaw Bogu, karma to karma. Dziś jesteś tutaj, opływasz w zaszczyty i ci się szczęści. Popatrz na zachodzące słońce, czyż nie jest piękne? Ono jest. A jutra nie ma. Jest tylko obecna chwila. Popatrz proszę. Ten zachód słońca jest taki piękny i już nigdy się nie powtórzy, już nie, nigdy w całej wieczności. Pogrąż się w nim, połącz w jedno z naturą i nie przejmuj się karmą, swoją, moją ani tej wioski.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "los",
          "slug": "los",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/los"
        },
        {
          "name": "piękno",
          "slug": "piekno",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/piekno"
        },
        {
          "name": "chwila obecna",
          "slug": "chwila-obecna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chwila-obecna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sh%C5%8Dgun#Ksi%C4%99ga_trzecia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:15"
    },
    {
      "id": "61e80861-503d-41bb-929a-357ba2380981",
      "slug": "pieknosci-nie-ujmuje",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/pieknosci-nie-ujmuje",
      "text": "Piękności\n\nNie ujmuje\n\nSpadanie\n\nNa wietrze.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przemijanie",
          "slug": "przemijanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przemijanie"
        },
        {
          "name": "piękno",
          "slug": "piekno",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/piekno"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sh%C5%8Dgun#Ksi%C4%99ga_pierwsza",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:15"
    },
    {
      "id": "5d9425b2-1e1c-4c63-a15b-08917a5d4d42",
      "slug": "czyz-czlowiek-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/czyz-czlowiek-nie",
      "text": "Czyż człowiek nie jest tylko kwiatem uniesionym przez wiatr i jedynie góry, morze, gwiazdy i ta Kraina Bogów są wieczne i rzeczywiste?",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przemijanie",
          "slug": "przemijanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przemijanie"
        },
        {
          "name": "przyroda",
          "slug": "przyroda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyroda"
        },
        {
          "name": "wieczność",
          "slug": "wiecznosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiecznosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sh%C5%8Dgun#Ksi%C4%99ga_pierwsza",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:15"
    },
    {
      "id": "5a86757a-6e27-4091-ac00-564e780e9afe",
      "slug": "o-tak-pory",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/o-tak-pory",
      "text": "(…) o tak, pory narodzin i śmierci są piękne.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "narodziny",
          "slug": "narodziny",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/narodziny"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sh%C5%8Dgun#Ksi%C4%99ga_druga",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:15"
    },
    {
      "id": "5059034a-3535-4db9-a8e5-be64fc45f9bb",
      "slug": "a-wiecznosc-to-dzis",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/a-wiecznosc-to-dzis",
      "text": "A wieczność to dziś.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "chwila obecna",
          "slug": "chwila-obecna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chwila-obecna"
        },
        {
          "name": "wieczność",
          "slug": "wiecznosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiecznosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sh%C5%8Dgun#Ksi%C4%99ga_trzecia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:15"
    },
    {
      "id": "25f1486a-c1f5-415c-b23f-0426a79a001c",
      "slug": "jakze-nieogarnione-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/jakze-nieogarnione-jest",
      "text": "– Jakże nieogarnione jest życie – powiedział uszczęśliwiony. – Niemal słyszę deszcz, który czeka na swoje narodziny.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "radość",
          "slug": "radosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/radosc"
        },
        {
          "name": "deszcz",
          "slug": "deszcz",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/deszcz"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sh%C5%8Dgun#Ksi%C4%99ga_trzecia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:15"
    },
    {
      "id": "23ba22e5-f28e-4d12-aae5-1618ab6fd0e7",
      "slug": "kapiel-to-dar",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/kapiel-to-dar",
      "text": "Kąpiel to dar dany nam przez Boga albo bogów, boska rozkosz, z której należy się cieszyć i jako taką ją traktować.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przyjemność",
          "slug": "przyjemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyjemnosc"
        },
        {
          "name": "higiena",
          "slug": "higiena",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/higiena"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sh%C5%8Dgun#Ksi%C4%99ga_trzecia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:15"
    },
    {
      "id": "1c854b7e-d5d2-4f25-a018-82e0043eb42c",
      "slug": "niebo-spieczone-przez",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/niebo-spieczone-przez",
      "text": "Niebo\n\nSpieczone przez słońce\n\nPłacze\n\nŻyciodajnymi łzami.\n\nAle las\n\nZraniony przez wiatr\n\nPłacze\n\nMartwymi liśćmi.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przyroda",
          "slug": "przyroda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyroda"
        },
        {
          "name": "poezja",
          "slug": "poezja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/poezja"
        },
        {
          "name": "deszcz",
          "slug": "deszcz",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/deszcz"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sh%C5%8Dgun#Ksi%C4%99ga_trzecia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:15"
    },
    {
      "id": "1ad28d38-a380-4791-b633-4c270e53a326",
      "slug": "czasem-i-w-gnoju",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/czasem-i-w-gnoju",
      "text": "Czasem i w gnoju można znaleźć przyjaciół.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przyjaźń",
          "slug": "przyjazn",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyjazn"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/James_Clavell#Sh%C5%8Dgun",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:15"
    },
    {
      "id": "0e550a43-3700-42a2-810e-f54fed4b38d0",
      "slug": "miara-czlowieka-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-clavell/shogun/miara-czlowieka-jest",
      "text": "Miarą człowieka jest ukrywanie cierpień.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "godność",
          "slug": "godnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/godnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/James_Clavell#Sh%C5%8Dgun",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:15"
    }
  ]
}