{
  "type": "quote",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jacques-maritain/trzej-reformatorzy-luter-kartezjusz-rousseau/ja-racjonalistyczne-chcialo",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/jacques-maritain/trzej-reformatorzy-luter-kartezjusz-rousseau/ja-racjonalistyczne-chcialo.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/jacques-maritain/trzej-reformatorzy-luter-kartezjusz-rousseau/ja-racjonalistyczne-chcialo.md",
  "id": "ec549e64-7419-463f-9e12-2e91ec23f15f",
  "slug": "ja-racjonalistyczne-chcialo",
  "text": "„Ja” racjonalistyczne chciało być samowystarczalne. Nie chciało się zagubić w otchłani Bożej, gdzie odnalazłoby siebie, dlatego poszukiwać się będzie jedynie w otchłani natury zmysłowej, w której nigdy już się nie odnajdzie. Odeszła miłość, która była tchnieniem ducha. Aby człowiek mógł siebie oddać, zakłada ona istnienie jego osobowości i jej immanentnego życia. Pozostał tylko egoizm. Ale ego już nie istnieje, istnieje tylko przesuwanie się majaków.",
  "language": "pl",
  "author": {
    "name": "Jacques Maritain",
    "slug": "jacques-maritain",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jacques-maritain"
  },
  "book": {
    "title": "Trzej reformatorzy: Luter, Kartezjusz, Rousseau",
    "slug": "trzej-reformatorzy-luter-kartezjusz-rousseau",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jacques-maritain/trzej-reformatorzy-luter-kartezjusz-rousseau"
  },
  "character": null,
  "chapter": null,
  "chapter_parent": null,
  "page": null,
  "verified": false,
  "original": null,
  "other_languages": [],
  "topics": [
    {
      "name": "egoizm",
      "slug": "egoizm",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/egoizm"
    },
    {
      "name": "ego",
      "slug": "ego",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ego"
    }
  ],
  "source": {
    "name": "Wikicytaty",
    "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jacques_Maritain#Trzej_Reformatorzy._Luter,_Kartezjusz,_Rousseau",
    "license": {
      "label": "CC BY-SA 4.0",
      "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
    }
  },
  "added_at": "2026-09-26T06:59:54",
  "more_from_book": [
    {
      "id": "e479a8fe-48e2-44d9-ae93-5928e73abddf",
      "slug": "a-przeciez-sprawa",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jacques-maritain/trzej-reformatorzy-luter-kartezjusz-rousseau/a-przeciez-sprawa",
      "text": "A przecież sprawa Lutra ukazuje nam w całej okazałości jeden z problemów, z którym na próżno szamocze się współczesny człowiek. Jest to problem indywidualizmu i osobowości. Spójrzcie na kantystę, który czepia się kurczowo swojej autonomii, na protestanta dręczonego troską o swoją wolność wewnętrzną, na nietzscheanistę, który przygotowuje się do karkołomnego skoku ponad dobro i zło, na freudystę pielęgnującego swoje kompleksy i sublimującego swoje libido, na myśliciela, który przygotowuje na najbliższy kongres filozoficzny najnowszą koncepcję świata, na bohatera superrealizmu, który wprowadza się w trans i pogrąża w senną otchłań, na ucznia Andre Gide'a, który z bolesną żarliwością przegląda się w lustrze swojej dowolności – wszyscy ci biedni ludzie gonią za własną osobowością i wbrew obietnicy Ewangelii pukają, a nikt im nie otwiera, szukają, a nie znajdują. Patrzcie z jaką uroczystą nabożnością współczesny świat ogłosił święte prawa jednostki i jaką cenę za to zapłacił. A jednak nigdy wielkie, bezimienne potęgi Państwa, Pieniądza, Opinii nie panowały bezwzględniej nad jednostką.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "tożsamość",
          "slug": "tozsamosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tozsamosc"
        },
        {
          "name": "indywidualizm",
          "slug": "indywidualizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/indywidualizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jacques_Maritain#Trzej_Reformatorzy._Luter,_Kartezjusz,_Rousseau",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:54"
    },
    {
      "id": "e0c4d7c8-36df-4356-ac43-d91a444fd911",
      "slug": "prawdziwa-cnota-ktora",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jacques-maritain/trzej-reformatorzy-luter-kartezjusz-rousseau/prawdziwa-cnota-ktora",
      "text": "Prawdziwa cnota, która jest w nas dziełem łaski, wypędza sama, w miarę jak rośnie, wszelkie kłamstwo z duszy. Szczerość jest cechą tego, co jest czyste i klarowne.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "kłamstwo",
          "slug": "klamstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/klamstwo"
        },
        {
          "name": "szczerość",
          "slug": "szczerosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szczerosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jacques_Maritain#Trzej_Reformatorzy._Luter,_Kartezjusz,_Rousseau",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:54"
    },
    {
      "id": "9bc012fa-aa42-406b-af0a-8ad69f1982d9",
      "slug": "czlowiek-nie-moze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jacques-maritain/trzej-reformatorzy-luter-kartezjusz-rousseau/czlowiek-nie-moze",
      "text": "Człowiek nie może jednak ćwiczyć się w cnotach bez pomocy społeczności swoich bliźnich. W sferze intelektu, gdyż powinien być pouczany przez nich, w sferze uczuć, gdyż przykład i upomnienie innych powinny powściągać jego szkodliwe namiętności. Stąd wynika, że życie społeczne jest niezbędne do ćwiczenia się w doskonałości, i że samotność odpowiednia jest dla dusz, które już są doskonałe.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "doskonałość",
          "slug": "doskonalosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/doskonalosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jacques_Maritain#Trzej_Reformatorzy._Luter,_Kartezjusz,_Rousseau",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:54"
    }
  ]
}
