{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Eva Luna",
  "slug": "eva-luna",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna.md",
  "author": {
    "name": "Isabel Allende",
    "slug": "isabel-allende",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende"
  },
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/marginesy/isabel-allende/eva-luna_978-83-6836-768-3.jpg",
  "quotes_count": 53,
  "quotes": [
    {
      "id": "f60a122d-698e-4295-a8fe-5f692658fc4d",
      "slug": "staram-sie-zeby",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/staram-sie-zeby",
      "text": "Staram się, żeby moje życie było takie, jak lubię…jak powieść.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "literatura",
          "slug": "literatura",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/literatura"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#S",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:48"
    },
    {
      "id": "f210fa3f-aa81-4e05-a37e-996b1f9b66d8",
      "slug": "zbyt-malo-jeszcze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/zbyt-malo-jeszcze",
      "text": "Zbyt mało jeszcze przeżyłam, żeby być pesymistką.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "młodość",
          "slug": "mlodosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/mlodosc"
        },
        {
          "name": "pesymizm",
          "slug": "pesymizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pesymizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#Z",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:48"
    },
    {
      "id": "ec150cae-d6f1-46cb-a00e-501de6852d3a",
      "slug": "zawsze-lepiej-kazac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/zawsze-lepiej-kazac",
      "text": "Zawsze lepiej kazać się prosić.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "duma",
          "slug": "duma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duma"
        },
        {
          "name": "uwodzenie",
          "slug": "uwodzenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/uwodzenie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#Z",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:48"
    },
    {
      "id": "e8bb0011-d4b2-40e4-a923-b1c2e3ca6a65",
      "slug": "samotnosc-nikomu-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/samotnosc-nikomu-nie",
      "text": "Samotność nikomu nie służy.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#S",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:48"
    },
    {
      "id": "e61c120b-5dc7-4e83-a83a-c69c3a4f8b1e",
      "slug": "odkrylem-ze-zdumieniem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/odkrylem-ze-zdumieniem",
      "text": "Odkryłem ze zdumieniem, że w odróżnieniu od niego ci chłopcy nie traktują niesprawiedliwości jako naturalnego porządku rzeczy, ale uważają, że jest wynaturzeniem zawinionym przez człowieka. Zrozumiał, że ogromne różnice społeczne określają ludzkie życie od samego urodzenia i postanowił, że swój bezsilny do tej pory gniew spożytkuje, by walczyć przeciwko takiemu stanowi rzeczy.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "gniew",
          "slug": "gniew",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/gniew"
        },
        {
          "name": "nierówności społeczne",
          "slug": "nierownosci-spoleczne",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nierownosci-spoleczne"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#O",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:48"
    },
    {
      "id": "e60d9e2b-f4f7-430e-b326-123123c3f440",
      "slug": "przesladowalo-go-uporczywe",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/przesladowalo-go-uporczywe",
      "text": "Prześladowało go uporczywe pragnienie, żeby poczuć bliskość innej osoby, poczuć czyjś dotyk.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        },
        {
          "name": "dotyk",
          "slug": "dotyk",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dotyk"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:48"
    },
    {
      "id": "c8d4df6b-13f8-4fbc-a657-9f3af9c7ea93",
      "slug": "zwyciestwo-przyciaga-sojusznikow",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/zwyciestwo-przyciaga-sojusznikow",
      "text": "Zwycięstwo przyciąga sojuszników.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zwycięstwo",
          "slug": "zwyciestwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zwyciestwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#Z",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:48"
    },
    {
      "id": "c35bc534-9684-42e6-b7f2-7687aa7f76fa",
      "slug": "zawsze-jak-dotad",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/zawsze-jak-dotad",
      "text": "Zawsze jak dotąd wypełniałam polecenia innych ludzi, złakniona uczucia.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "posłuszeństwo",
          "slug": "posluszenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/posluszenstwo"
        },
        {
          "name": "zależność emocjonalna",
          "slug": "zaleznosc-emocjonalna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zaleznosc-emocjonalna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#Z",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:48"
    },
    {
      "id": "bfd37ead-383f-4b1e-832b-8a5e99d3c26e",
      "slug": "zadne-z-nich",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/zadne-z-nich",
      "text": "Żadne z nich nie zadało sobie trudu, żeby zdementować tę plotkę, cała sprawa umarła śmiercią naturalną.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "plotki",
          "slug": "plotki",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/plotki"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#%C5%BB",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:48"
    },
    {
      "id": "ada75477-4fee-4408-bb02-b66c33443438",
      "slug": "pieniadze-uroda-lub",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/pieniadze-uroda-lub",
      "text": "Pieniądze, uroda lub talent otwierają tu wszystkie drzwi.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pieniądze",
          "slug": "pieniadze",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pieniadze"
        },
        {
          "name": "talent",
          "slug": "talent",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/talent"
        },
        {
          "name": "wygląd zewnętrzny",
          "slug": "wyglad-zewnetrzny",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyglad-zewnetrzny"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:48"
    },
    {
      "id": "a5144aa5-208d-441c-98c6-08a97840af00",
      "slug": "sprytem-znacznie-gorowal",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/sprytem-znacznie-gorowal",
      "text": "Sprytem znacznie górował nad otoczeniem i dobrze o tym wiedział, był jednak na tyle inteligentny, że udawał skromnego.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pozory",
          "slug": "pozory",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pozory"
        },
        {
          "name": "skromność",
          "slug": "skromnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/skromnosc"
        },
        {
          "name": "spryt",
          "slug": "spryt",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spryt"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#S",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:48"
    },
    {
      "id": "93039a3e-8615-45c1-964c-858d1950189f",
      "slug": "staly-wysilek-i-bezustanna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/staly-wysilek-i-bezustanna",
      "text": "Stały wysiłek i bezustanna bieda odebrały jej ochotę do życia i zaczęła rozmawiać ze śmiercią.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ubóstwo",
          "slug": "ubostwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ubostwo"
        },
        {
          "name": "wola życia",
          "slug": "wola-zycia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wola-zycia"
        },
        {
          "name": "wyczerpanie",
          "slug": "wyczerpanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyczerpanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#S",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:48"
    },
    {
      "id": "912c9cc5-c02e-459d-8321-40edf0c5b2d3",
      "slug": "wracaly-do-niego",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/wracaly-do-niego",
      "text": "Wracały do niego wspomnienia z dzieciństwa, z owego dnia, w którym poszedł grzebać zmarłych w obozie koncentracyjnym, a także obrazy z innych wojen. Wiedział, że takie przeżycia nie mijają bez śladu, że każde takie wydarzenie pozostaje niczym plama w jego pamięci. Zazwyczaj dopiero po dłuższym czasie zdawał sobie sprawę, jak głęboko go naznaczały, jakby z początku wspomnienie trwało zamrożone w jakimś zakamarku duszy, a potem, z powodu jakiegoś skojarzenia, znowu stawało mu przed oczyma z nieubłaganą intensywnością.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "wojna",
          "slug": "wojna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wojna"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:48"
    },
    {
      "id": "8ca69c0d-393b-4c75-a288-edd3a27bc679",
      "slug": "pomyslalam-ze-dopoki",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/pomyslalam-ze-dopoki",
      "text": "Pomyślałam, że dopóki uda nam się milczeć, można udawać, że nic się nie wydarzyło, nie istnieje przecież nic, co nie ma nazwy, milczenie wymazuje zdarzenia z pamięci, aż wreszcie odsuwa je w niebyt.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "milczenie",
          "slug": "milczenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milczenie"
        },
        {
          "name": "zapominanie",
          "slug": "zapominanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zapominanie"
        },
        {
          "name": "wyparcie",
          "slug": "wyparcie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyparcie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:48"
    },
    {
      "id": "735869c9-8ace-4b9e-acc9-4aff2bbeee01",
      "slug": "trzeba-dazyc-do-zwyciestwa",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/trzeba-dazyc-do-zwyciestwa",
      "text": "Trzeba dążyć do zwycięstwa.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zwycięstwo",
          "slug": "zwyciestwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zwyciestwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#T",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:48"
    },
    {
      "id": "69bd495a-88ac-42a0-8e51-b26f0eab017f",
      "slug": "wykonac-polecenie-bez",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/wykonac-polecenie-bez",
      "text": "Wykonać polecenie bez wahania, dyscyplina przede wszystkim, kto umie wykonywać polecenia, uczy się rozkazywać.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "posłuszeństwo",
          "slug": "posluszenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/posluszenstwo"
        },
        {
          "name": "przywództwo",
          "slug": "przywodztwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przywodztwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:48"
    },
    {
      "id": "6534b5f5-5a28-45c0-8949-60139c6f3c99",
      "slug": "rzeczywistosc-jest-mglawica",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/rzeczywistosc-jest-mglawica",
      "text": "Rzeczywistość jest mgławicą, nie udaje nam się jej ogarnąć ani rozszyfrować, bo wszystko dzieje się równocześnie (…). Staram się odnaleźć drogę w tym labiryncie, wprowadzić odrobinę porządku w cały ten chaos, sprawić, żeby życie było łatwiejsze do zniesienia.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "chaos",
          "slug": "chaos",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chaos"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#R",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:48"
    },
    {
      "id": "5616ca12-8de3-4770-af94-245db4399ceb",
      "slug": "riad-halabi-mowil",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/riad-halabi-mowil",
      "text": "Riad Halabi mówił, że wolność zaczyna się od niezależności finansowej.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "pieniądze",
          "slug": "pieniadze",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pieniadze"
        },
        {
          "name": "niezależność",
          "slug": "niezaleznosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niezaleznosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#R",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:48"
    },
    {
      "id": "513edaac-2c06-4895-918e-7388269ef6f4",
      "slug": "swiat-sie-jednak",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/swiat-sie-jednak",
      "text": "Świat się jednak zmienia i trzeba iść z duchem czasu.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zmiana",
          "slug": "zmiana",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zmiana"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#%C5%9A",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:48"
    },
    {
      "id": "3365beae-1cee-45d8-82a3-a08782c47332",
      "slug": "porzadna-kapiel-z-dodatkiem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/porzadna-kapiel-z-dodatkiem",
      "text": "Porządna kąpiel z dodatkiem naparu lipy to dobry sposób na pozbycie się strachu.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "rady",
          "slug": "rady",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rady"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:48"
    },
    {
      "id": "1893f5b5-d7e5-4b79-a1fb-4a0c522ccc6f",
      "slug": "podejrzewalam-ze-nic",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/podejrzewalam-ze-nic",
      "text": "Podejrzewałam, że nic nie istnieje naprawdę, rzeczywistość jest nieokreśloną, galaretowatą materią, którą moje zmysły rozeznają tylko w połowie. Nie ma dowodów na to, że wszyscy postrzegają tę rzeczywistość tak samo, być może na Zulemie, Riadzie Halabim i całej reszcie rzeczywistość sprawia inne wrażenie, być może nie widzą tych samych kolorów i nie słyszą tych samych dźwięków, co ja. Gdyby tak było naprawdę, każdy żyłby w całkowitej samotności. Przerażała mnie ta myśl.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "subiektywizm",
          "slug": "subiektywizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/subiektywizm"
        },
        {
          "name": "zmysły",
          "slug": "zmysly",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zmysly"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:48"
    },
    {
      "id": "1469747d-1ec7-4c2e-ba85-cde4faf06d14",
      "slug": "po-raz-pierwszy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/po-raz-pierwszy",
      "text": "Po raz pierwszy doświadczałam uczucia zazdrości, która nie opuszczała mnie dniem ani nocą, przyklejone do mej skóry niczym ciemna plama, nieusuwalny brud i stało się powoli tak trudne do zniesienia, że kiedy w końcu się do niego uwolniłam, pozbyłam się przy okazji raz na zawsze chęci posiadania innej osoby oraz pokusy, żeby do kogoś należeć.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "zazdrość",
          "slug": "zazdrosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zazdrosc"
        },
        {
          "name": "zależność emocjonalna",
          "slug": "zaleznosc-emocjonalna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zaleznosc-emocjonalna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:48"
    },
    {
      "id": "12fb7363-5c6f-4258-9d06-5d00eb98b76a",
      "slug": "wykonywalam-polecenia-bez",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/wykonywalam-polecenia-bez",
      "text": "Wykonywałam polecenia bez pośpiechu, bo szybko odkryłam, że postępując rozsądnie, można się obijać i nic prawie nie robić całymi dniami.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "praca",
          "slug": "praca",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/praca"
        },
        {
          "name": "lenistwo",
          "slug": "lenistwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/lenistwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:48"
    },
    {
      "id": "00f1c2b0-660d-461c-8b99-2dd729fc9523",
      "slug": "oczekiwalam-tej-zlej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/oczekiwalam-tej-zlej",
      "text": "Oczekiwałam tej złej wiadomości (…) i w gruncie rzeczy wolałam wreszcie stawić temu czoło i skończyć z męczącym niepokojem, jaki odczuwałam podskórnie niczym piekący ból.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "niepewność",
          "slug": "niepewnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niepewnosc"
        },
        {
          "name": "oczekiwanie",
          "slug": "oczekiwanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/oczekiwanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#O",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:48"
    },
    {
      "id": "f8b293f8-a209-45ce-8a0c-55fe6dca6cdb",
      "slug": "ma-zapasc-wokol",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/ma-zapasc-wokol",
      "text": "Ma zapaść wokół tego kompletna cisza – rozkazał prezydent, pokładając wiarę w krótkiej ludzkiej pamięci.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        },
        {
          "name": "manipulacja",
          "slug": "manipulacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/manipulacja"
        },
        {
          "name": "pamięć zbiorowa",
          "slug": "pamiec-zbiorowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec-zbiorowa"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#M",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:47"
    },
    {
      "id": "f626d403-c320-4c29-a9af-b09210268ca7",
      "slug": "choroba-stala-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/choroba-stala-sie",
      "text": "Choroba stała się dla niej ucieczką od nudnych zajęć domowych, małżeństwa, od siebie samej. Łatwiej znosiła smutek i nudę niż wysiłek normalnego życia.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nuda",
          "slug": "nuda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nuda"
        },
        {
          "name": "choroba",
          "slug": "choroba",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/choroba"
        },
        {
          "name": "ucieczka od rzeczywistości",
          "slug": "ucieczka-od-rzeczywistosci",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ucieczka-od-rzeczywistosci"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#C",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:47"
    },
    {
      "id": "f0d4a897-58fb-4b88-98eb-7b8dfaae449e",
      "slug": "musisz-sie-uczyc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/musisz-sie-uczyc",
      "text": "Musisz się uczyć, bo dzięki temu będziesz mogła utrzymać się sama (…) niedobrze jest być zależną od męża, pamiętaj, że ten kto płaci, wymaga.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pieniądze",
          "slug": "pieniadze",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pieniadze"
        },
        {
          "name": "małżeństwo",
          "slug": "malzenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/malzenstwo"
        },
        {
          "name": "edukacja",
          "slug": "edukacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/edukacja"
        },
        {
          "name": "niezależność",
          "slug": "niezaleznosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niezaleznosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#M",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:47"
    },
    {
      "id": "ea0b0215-e8c4-4886-ab24-6f9e5178bf01",
      "slug": "byl-spragniony-czulosci",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/byl-spragniony-czulosci",
      "text": "Był spragniony czułości, ale sam odważał się okazywać ją tylko zwierzętom, ponieważ wychowano go bez pieszczot. Potrzebował długiego czasu, by oswoić się z ludźmi.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wychowanie",
          "slug": "wychowanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wychowanie"
        },
        {
          "name": "czułość",
          "slug": "czulosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czulosc"
        },
        {
          "name": "miłość do zwierząt",
          "slug": "milosc-do-zwierzat",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc-do-zwierzat"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#B",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:47"
    },
    {
      "id": "e28a23e6-b2ba-4661-8484-918cd8aed08b",
      "slug": "grzeszki-popelniane-za-male",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/grzeszki-popelniane-za-male",
      "text": "Grzeszki popełniane za małe pieniądze nie dają przyjemności, szybko się o nich zapomina.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ironia",
          "slug": "ironia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ironia"
        },
        {
          "name": "pieniądze",
          "slug": "pieniadze",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pieniadze"
        },
        {
          "name": "grzech",
          "slug": "grzech",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/grzech"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#G",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:47"
    },
    {
      "id": "da5363fb-17b7-467c-b114-330966f9eebc",
      "slug": "carle-twierdzil-ze-istoty",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/carle-twierdzil-ze-istoty",
      "text": "Carle twierdził, że istoty ludzkie dzielą się na kowadła i młoty; jedni rodzą się, by zadawać ciosy, inni by je przyjmować.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        },
        {
          "name": "przemoc",
          "slug": "przemoc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przemoc"
        },
        {
          "name": "siła",
          "slug": "sila",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sila"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Isabel_Allende#Eva_Luna",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:47"
    },
    {
      "id": "d6f897df-0d36-4a4f-b113-7b47f81f61e6",
      "slug": "najwazniejsze-to-byc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/najwazniejsze-to-byc",
      "text": "Najważniejsze to być ustosunkowanym.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "znajomości",
          "slug": "znajomosci",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/znajomosci"
        },
        {
          "name": "nepotyzm",
          "slug": "nepotyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nepotyzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:47"
    },
    {
      "id": "cf21e9a8-8551-426c-9939-dbce9109baa4",
      "slug": "byl-uczciwy-i-pozbawiony",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/byl-uczciwy-i-pozbawiony",
      "text": "Był uczciwy i pozbawiony wybujałych ambicji, nie miał więc cech koniecznych do osiągnięcia sukcesu.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sukces i porażka",
          "slug": "sukces-i-porazka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sukces-i-porazka"
        },
        {
          "name": "ambicja",
          "slug": "ambicja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ambicja"
        },
        {
          "name": "uczciwość",
          "slug": "uczciwosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/uczciwosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#B",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:47"
    },
    {
      "id": "c539cd23-4555-4ddc-98d1-ed9b13c8763b",
      "slug": "obawiala-sie-ze-nieznajomy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/obawiala-sie-ze-nieznajomy",
      "text": "Obawiała się, że nieznajomy rozsypie się na placu w garstkę kurzu, bo taki los spotyka ostatecznie każdego, kto jest pozbawiony dobrych wspomnień.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#O",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:47"
    },
    {
      "id": "bc9f35c3-2463-4e3d-8b21-b30923b571b7",
      "slug": "moje-cialo-osiagnelo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/moje-cialo-osiagnelo",
      "text": "Moje ciało osiągnęło swój ostateczny wzrost, a rysy twarzy wydoroślały i stały się podobne do tych, jakie mam dzisiaj. Przestałam wtedy przyglądać się samej sobie w lustrze, porównywać się z kobietami doskonałymi, tymi z filmów i czasopism, i stwierdziłam, że jestem piękna, bo mam ochotę taka być. Więcej się już nad tym nie zastanawiałam.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "piękno",
          "slug": "piekno",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/piekno"
        },
        {
          "name": "wygląd zewnętrzny",
          "slug": "wyglad-zewnetrzny",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyglad-zewnetrzny"
        },
        {
          "name": "samoakceptacja",
          "slug": "samoakceptacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samoakceptacja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#M",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:47"
    },
    {
      "id": "bc70849c-1df6-4632-acc2-63533596dec4",
      "slug": "no-i-dobrze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/no-i-dobrze",
      "text": "– No i dobrze, ptaszyno – dodawała mi otuchy Elwira. – Trzeba walczyć o swoje. Nikt nie podejdzie do wściekłego psa, a potulnego zadepczą. Zawsze trzeba walczyć.\n\nTo była najlepsza rada, jaką otrzymałam w życiu.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "odwaga",
          "slug": "odwaga",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odwaga"
        },
        {
          "name": "rady",
          "slug": "rady",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rady"
        },
        {
          "name": "asertywność",
          "slug": "asertywnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/asertywnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:47"
    },
    {
      "id": "a6e46d0b-4f30-4dda-8f80-c7d1a8e78797",
      "slug": "dobrze-jest-moc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/dobrze-jest-moc",
      "text": "Dobrze jest móc liczyć na siebie nawzajem i być blisko, żeby sobie pomagać i otaczać się opieką, ze spokojem w sercu.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pomoc",
          "slug": "pomoc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pomoc"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        },
        {
          "name": "troska",
          "slug": "troska",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/troska"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#D",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:47"
    },
    {
      "id": "9aa78429-106c-4579-a04a-90c453b469ac",
      "slug": "dopoki-general-wzbudzal",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/dopoki-general-wzbudzal",
      "text": "Dopóki Generał wzbudzał strach i nienawiść, mógł rządzić krajem, ale teraz, gdy stał się przedmiotem kpin, władza wymyka mu się z rąk. Nie minie nawet miesiąc, a upadnie.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        },
        {
          "name": "tyrania",
          "slug": "tyrania",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tyrania"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#D",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:47"
    },
    {
      "id": "89f53ff6-77a8-41ec-80fa-50df1b0945c5",
      "slug": "mimi-przedstawila-mi-niewatpliwe",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/mimi-przedstawila-mi-niewatpliwe",
      "text": "Mimi przedstawiła mi niewątpliwe zalety pracy dla telewizji: można tam wcisnąć największą bzdurę, każdy bohater, nawet najbardziej dziwaczny, może zawojować nie przygotowaną na to publiczność, co rzadko zdarza się w przypadku książek.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "czytanie książek",
          "slug": "czytanie-ksiazek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czytanie-ksiazek"
        },
        {
          "name": "telewizja",
          "slug": "telewizja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/telewizja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#M",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:47"
    },
    {
      "id": "788d3c6e-7a25-4ff9-8955-3af4464dc0df",
      "slug": "indianie-uwazaja-ze-zwracac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/indianie-uwazaja-ze-zwracac",
      "text": "Indianie uważają, że zwracać się do kogoś po imieniu to tak jak dotykać jego serca.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "imiona",
          "slug": "imiona",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/imiona"
        },
        {
          "name": "rdzenni Amerykanie",
          "slug": "rdzenni-amerykanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rdzenni-amerykanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#I",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:47"
    },
    {
      "id": "773ec770-3764-4cab-b3a5-eb0a4dcc57fc",
      "slug": "ciagle-bylam-zajeta",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/ciagle-bylam-zajeta",
      "text": "Ciągle byłam zajęta, więc nie miałam siły zastanawiać się nad samą sobą, jednak w moich opowiadaniach zaczęły pojawiać się pragnienia i niepokoje, których obecności we własnym sercu nie podejrzewałam.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pisanie",
          "slug": "pisanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pisanie"
        },
        {
          "name": "pragnienia",
          "slug": "pragnienia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pragnienia"
        },
        {
          "name": "podświadomość",
          "slug": "podswiadomosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/podswiadomosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#C",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:47"
    },
    {
      "id": "5f023ff9-98c2-46b4-b380-2d13fa67b51a",
      "slug": "dziwne-nigdy-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/dziwne-nigdy-nie",
      "text": "– Dziwne, nigdy nie ubierałem tych wspomnień w słowa.\n\n– Dlaczego?\n\n– Nie wiem, wydaje mi się, że to tajemnice stanowią najmroczniejszą część mojej przeszłości.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "słowa",
          "slug": "slowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/slowa"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "tajemnica",
          "slug": "tajemnica",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tajemnica"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#D",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:47"
    },
    {
      "id": "556472a1-7c40-4a85-8ce6-db2c1e3687ad",
      "slug": "do-licha-jak",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/do-licha-jak",
      "text": "Do licha, jak zmienne są koleje losu.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "los",
          "slug": "los",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/los"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#D",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:47"
    },
    {
      "id": "534b0277-cbbf-460a-8b7d-21731d2ae715",
      "slug": "mozliwe-jest-tworzenie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/mozliwe-jest-tworzenie",
      "text": "Możliwe jest tworzenie rzeczywistości na miarę własnych pragnień.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "marzenia",
          "slug": "marzenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/marzenia"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "pragnienia",
          "slug": "pragnienia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pragnienia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#M",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:47"
    },
    {
      "id": "4c833be3-058f-49c1-b4e2-e1dc153b64e8",
      "slug": "czasem-zdawalo-mi-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/czasem-zdawalo-mi-sie",
      "text": "Czasem zdawało mi się, że dostrzegam cień prawdy, ale natychmiast stwierdzałam, że znowu tkwię zanurzona w gąszczu dwuznaczności.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "prawda",
          "slug": "prawda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prawda"
        },
        {
          "name": "wątpliwości",
          "slug": "watpliwosci",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/watpliwosci"
        },
        {
          "name": "niepewność",
          "slug": "niepewnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niepewnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#C",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:47"
    },
    {
      "id": "4b8263dc-a36b-41cd-9183-1cf5604469c2",
      "slug": "noc-zawsze-mogla",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/noc-zawsze-mogla",
      "text": "Noc zawsze mogła się okazać podróżą bez powrotu.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "noc",
          "slug": "noc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/noc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:47"
    },
    {
      "id": "492ac51b-bfea-4076-9134-233885a76c16",
      "slug": "moze-w-tej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/moze-w-tej",
      "text": "Może w tej właśnie chwili zdałam sobie sprawę, że i ja prowadzę swoją własną wojnę, której końca nie widać, więc lepiej prowadzić ją z radością, żeby życie nie upłynęło mi na czekaniu na jakieś ostateczne zwycięstwo, po którym dopiero mogłabym poczuć się dobrze. Doszłam do wniosku, że Elwira miała rację, trzeba być bardzo dzielną i walczyć bez wytchnienia.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "wytrwałość",
          "slug": "wytrwalosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wytrwalosc"
        },
        {
          "name": "chwila obecna",
          "slug": "chwila-obecna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chwila-obecna"
        },
        {
          "name": "radość",
          "slug": "radosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/radosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#M",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:47"
    },
    {
      "id": "37334b0b-3a59-4c20-9667-862006b702b5",
      "slug": "mimi-utrzymywala-ze-kazdy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/mimi-utrzymywala-ze-kazdy",
      "text": "Mimi utrzymywała, że każdy człowiek rodzi się obdarzony jakimś talentem i szczęście lub pech w życiu polegają na tym, czy to odkryje i czy w świecie jest na ten talent zapotrzebowanie, bo zdarzają się uzdolnienia bezużyteczne.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "los",
          "slug": "los",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/los"
        },
        {
          "name": "talent",
          "slug": "talent",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/talent"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#M",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:47"
    },
    {
      "id": "34bcad7a-ba4e-4c9e-aef2-dfccc9719d93",
      "slug": "caly-urok-tego",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/caly-urok-tego",
      "text": "Cały urok tego kraju polega na tym, że wszyscy uczestniczą w korupcji.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ironia",
          "slug": "ironia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ironia"
        },
        {
          "name": "korupcja",
          "slug": "korupcja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/korupcja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#C",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:47"
    },
    {
      "id": "1ff53d90-8403-4bb0-a5cb-bc1d5f73099d",
      "slug": "lepiej-umrzec-z-glodu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/lepiej-umrzec-z-glodu",
      "text": "Lepiej umrzeć z głodu niż żebrać, ptaszyno.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "godność",
          "slug": "godnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/godnosc"
        },
        {
          "name": "duma",
          "slug": "duma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#L",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:47"
    },
    {
      "id": "1a430604-e9f8-48ad-b733-bc6e328a1173",
      "slug": "mam-swoja-dume",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/mam-swoja-dume",
      "text": "Mam swoją dumę i zawsze dotrzymuję danego słowa.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "duma",
          "slug": "duma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duma"
        },
        {
          "name": "obietnice",
          "slug": "obietnice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/obietnice"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#M",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:47"
    },
    {
      "id": "18ec0076-eba0-4dbe-8802-d1b0355469f2",
      "slug": "nic-nie-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/nic-nie-jest",
      "text": "Nic nie jest na zawsze (…), oprócz śmierci.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "przemijanie",
          "slug": "przemijanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przemijanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:47"
    },
    {
      "id": "0b4b8620-aa43-44bb-8bf4-10e386893917",
      "slug": "dyktatura-nauczyla-ludzi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/dyktatura-nauczyla-ludzi",
      "text": "Dyktatura nauczyła ludzi trzymać język za zębami, bo nigdy nic nie wiadomo.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "totalitaryzm",
          "slug": "totalitaryzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/totalitaryzm"
        },
        {
          "name": "cenzura",
          "slug": "cenzura",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cenzura"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Isabel_Allende#Eva_Luna",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:47"
    },
    {
      "id": "076b2243-50bc-483f-b8fb-71ba8bd67b26",
      "slug": "smierci-nie-ma-ludzie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/smierci-nie-ma-ludzie",
      "text": "Śmierci nie ma (…). Ludzie umierają tylko wtedy, gdy się o nich zapomina (…) – Jeśli mnie nie zapomnisz, zawsze będę z tobą.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "pamięć o zmarłych",
          "slug": "pamiec-o-zmarlych",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec-o-zmarlych"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Isabel_Allende#Eva_Luna",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:47"
    }
  ]
}
