{
  "type": "quote",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/wilk-stepowy/ale-jak-to-rozumiesz",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/wilk-stepowy/ale-jak-to-rozumiesz.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/wilk-stepowy/ale-jak-to-rozumiesz.md",
  "id": "8c4dac45-9ed7-42b8-b49c-83bb71666afc",
  "slug": "ale-jak-to-rozumiesz",
  "text": "– Ale jak to rozumiesz: że ludzie tacy jak my, mający o jeden wymiar za dużo, nie mogą tu żyć? Na czym to polega? Czy to tylko dzisiaj tak się dzieje? Czy może tak było zawsze (…)\n\n– Zawsze tak jak dziś? Zawsze świat tylko dla polityków, paskarzy, kelnerów i hulaków, a bez powietrza dla ludzi? (…)\n\n– Zawsze tak było i zawsze tak będzie, że czas i świat, pieniądze i potęga należą do ludzi małych i płaskich, a do innych, do tych właściwych ludzi, nic nie należy. Nic oprócz śmierci.\n\n– I nic ponadto?\n\n– Owszem, wieczność.",
  "language": "pl",
  "author": {
    "name": "Hermann Hesse",
    "slug": "hermann-hesse",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse"
  },
  "book": {
    "title": "Wilk stepowy",
    "slug": "wilk-stepowy",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/wilk-stepowy"
  },
  "character": null,
  "chapter": null,
  "chapter_parent": null,
  "page": null,
  "verified": false,
  "original": null,
  "other_languages": [],
  "topics": [
    {
      "name": "wyobcowanie",
      "slug": "wyobcowanie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyobcowanie"
    },
    {
      "name": "hierarchia społeczna",
      "slug": "hierarchia-spoleczna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
    },
    {
      "name": "wieczność",
      "slug": "wiecznosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiecznosc"
    }
  ],
  "source": {
    "name": "Wikicytaty",
    "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wilk_stepowy#A",
    "license": {
      "label": "CC BY-SA 4.0",
      "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
    }
  },
  "added_at": "2026-09-26T06:47:12",
  "more_from_book": [
    {
      "id": "e30c8c36-d6dc-446a-a13f-98d65908c6d7",
      "slug": "zyje-jeszcze-i-chodzi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/wilk-stepowy/zyje-jeszcze-i-chodzi",
      "text": "Żyje jeszcze i chodzi gdzieś po świecie na swoich umęczonych nogach, w górę i w dół po schodach obcych domów, gdzieś tam gapi się na wyfroterowane posadzki i starannie pielęgnowane arakuarie, w ciągu dnia przesiaduje w bibliotekach, noce spędza w knajpach albo leży na wynajętym tapczanie i wsłuchuje się w żyjący za oknem świat i ludzi i wie, że jest wykluczony z tego wszystkiego, jednak się nie zabija, gdyż resztka wiary powiada mu, że cierpienia tego musi w sercu zakosztować do końca i że na to cierpienie musi umrzeć.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "wytrwałość",
          "slug": "wytrwalosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wytrwalosc"
        },
        {
          "name": "wyobcowanie",
          "slug": "wyobcowanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyobcowanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wilk_stepowy#%C5%BB",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:14"
    },
    {
      "id": "b8ed09cc-14a5-4366-8a7e-5906743ae230",
      "slug": "zrozumialem-wszystko-zrozumialem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/wilk-stepowy/zrozumialem-wszystko-zrozumialem",
      "text": "Zrozumiałem wszystko, zrozumiałem Pabla, Mozarta, gdzieś za plecami słyszałem jego straszliwy śmiech, wiedziałem, że w mojej kieszeni są setki tysięcy układów gry życiowej, wstrząśnięty, przeczuwałem jej sens, byłem zdecydowany rozpocząć ją raz jeszcze, raz jeszcze zakosztować jej męki, raz jeszcze i wiele razy przejść piekło mojej duszy. Kiedyś będę lepiej grał w tę grę z figurkami. Kiedyś nauczę się śmiać. Czekał na mnie Pablo. Czekał na mnie Mozart.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wytrwałość",
          "slug": "wytrwalosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wytrwalosc"
        },
        {
          "name": "nowy początek",
          "slug": "nowy-poczatek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nowy-poczatek"
        },
        {
          "name": "dystans do siebie",
          "slug": "dystans-do-siebie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dystans-do-siebie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wilk_stepowy#Z",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:14"
    },
    {
      "id": "afe13b10-e142-4c71-80ec-236f558b7b73",
      "slug": "w-istocie-jesli",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/wilk-stepowy/w-istocie-jesli",
      "text": "W istocie, jeśli świat ma rację, jeśli rację mają masowe rozrywki, kawiarniana muzyka, zamerykanizowani ludzie, zadowoleni z byle czego, w takim razie ja nie mam racji, jestem szaleńcem, jestem naprawdę wilkiem stepowym (…) jestem zwierzęciem, zabłąkanym w obcym i niezrozumiałym świecie, zwierzęciem, które nie może już znaleźć swego legowiska, swego pożywienia i chęci do życia.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wyobcowanie",
          "slug": "wyobcowanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyobcowanie"
        },
        {
          "name": "mieszczaństwo",
          "slug": "mieszczanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/mieszczanstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wilk_stepowy#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:14"
    }
  ]
}
