{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Ogniem i mieczem",
  "slug": "ogniem-i-mieczem",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/ogniem-i-mieczem",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/ogniem-i-mieczem.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/ogniem-i-mieczem.md",
  "author": {
    "name": "Henryk Sienkiewicz",
    "slug": "henryk-sienkiewicz",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz"
  },
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/wydawnictwo-ossolineum/henryk-sienkiewicz/ogniem-i-mieczem-wydawnictwo-ossolineum_978-83-6625-748-1.jpg",
  "quotes_count": 31,
  "quotes": [
    {
      "id": "f2c96866-f15c-44eb-87df-ca991741d809",
      "slug": "jezeli-tedy-wacpan",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/ogniem-i-mieczem/jezeli-tedy-wacpan",
      "text": "– Jeżeli tedy waćpan nie pojmujesz, dlaczego w Polsce najlepsza jazda, a u Niemców piechota, to ja ci to wytłumaczę.\n\n– No, dlaczego? dlaczego? – spytało kilka głosów.\n\n– Oto, gdy Pan Bóg konia stworzył, przyprowadził go przed ludzi, żeby zaś jego dzieło chwalili. A na brzegu stał Niemiec, jako to się oni wszędy wcisną. Pokazuje tedy Pan Bóg konia i pyta się Niemca: co to jest? A Niemiec na to: Pferd! – Co? – powiada Stwórca – to ty na moje dzieło „pfe” mówisz? A nie będziesz ty za to, plucho, na tym stworzeniu jeździł – a jeśli będziesz, to kiepsko. To rzekłszy, Polakowi konia darował. Oto dlaczego polska jazda najlepsza, a zaś Niemcy, jak poczęli piechotą za Panem Bogiem drałować a przepraszać, tak się na najlepszą piechotę wyrobili.\n\n– Bardzoś to waść misternie wykalkulował – rzekł pan Podbipięta.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "Polacy",
          "slug": "polacy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/polacy"
        },
        {
          "name": "stereotypy",
          "slug": "stereotypy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/stereotypy"
        },
        {
          "name": "Niemcy",
          "slug": "niemcy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niemcy"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ogniem_i_mieczem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:50"
    },
    {
      "id": "e9c16e23-a7ab-4952-9276-82a07715d351",
      "slug": "glowa-od-tego",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/ogniem-i-mieczem/glowa-od-tego",
      "text": "– (…) głowa od tego, żeby o skórze myślała.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "myślenie",
          "slug": "myslenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/myslenie"
        },
        {
          "name": "przetrwanie",
          "slug": "przetrwanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przetrwanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ogniem_i_mieczem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:50"
    },
    {
      "id": "cfa0d3d6-22bf-40fd-9999-98d0cd5b2e24",
      "slug": "na-starosc-najgorzej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/ogniem-i-mieczem/na-starosc-najgorzej",
      "text": "– Na starość najgorzej samemu na świecie.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        },
        {
          "name": "starość",
          "slug": "starosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/starosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ogniem_i_mieczem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:50"
    },
    {
      "id": "cf8ca910-332b-423c-8a72-ba17034d64e7",
      "slug": "zeby-ja-ciebie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/ogniem-i-mieczem/zeby-ja-ciebie",
      "text": "Żeby ja ciebie nie pokochał, byłby ja wolny jak wiatr w polu i na sercu swobodny, i na duszy swobodny, a sławny jak sam Konasewicz Sahajdaczny. Twoje to liczko mnie nieszczęście, twoje to oczy mnie nieszczęście; ni mnie wola miła, ni sława kozacza!",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ogniem_i_mieczem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:50"
    },
    {
      "id": "c96ba0db-d840-4bbb-996f-45c42fcae69b",
      "slug": "obrotny-on-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/ogniem-i-mieczem/obrotny-on-jest",
      "text": "– Obrotny on jest, ale kolorysta z niego wielki, a u takich ludzi cała odwaga zwykle w gębie spoczywa.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pozory",
          "slug": "pozory",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pozory"
        },
        {
          "name": "odwaga",
          "slug": "odwaga",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odwaga"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ogniem_i_mieczem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:50"
    },
    {
      "id": "c921858c-293f-41f7-b9d3-a47fbd38d952",
      "slug": "niejeden-szlachcic-tyle",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/ogniem-i-mieczem/niejeden-szlachcic-tyle",
      "text": "– Niejeden szlachcic tyle nie wyorze w tym kraju, ile dziad wyżebrze.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ogniem_i_mieczem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:50"
    },
    {
      "id": "bf7628d8-e336-4018-9b91-fbca8948ef89",
      "slug": "nie-wolno-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/ogniem-i-mieczem/nie-wolno-jest",
      "text": "(…) nie wolno jest chrześcijaninowi w moc Bożą wątpić, a obywatelowi więcej nad swym własnym niż nad ojczyzny nieszczęściem płakać, gdyż prywata to jest swego rodzaju mieć więcej łez dla siebie niż dla publiki – i więcej swego kochania żałować niż klęsk powszechnych.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ojczyzna",
          "slug": "ojczyzna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ojczyzna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ogniem_i_mieczem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:50"
    },
    {
      "id": "be494320-289b-4989-8693-ff37bbfd542c",
      "slug": "wyrzekam-sie-tego",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/ogniem-i-mieczem/wyrzekam-sie-tego",
      "text": "– Wyrzekam się tego zdrajcy miodu, któren włazi w nogi, nie w głowę. Wszystko złe na świcie z pijaństwa, bo gdyby nas byli trzeźwych napadli, byłbym jako żywo otrzymał wiktorię i Bohuna w chlewie zamknął.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "alkohol",
          "slug": "alkohol",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/alkohol"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ogniem_i_mieczem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:50"
    },
    {
      "id": "b977ffe3-bc53-45ed-9a98-b8c69d0dddb5",
      "slug": "ja-zas-wole",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/ogniem-i-mieczem/ja-zas-wole",
      "text": "– Ja zaś wolę życie, bo śmierć to na raz sztuka, od której się żadnym dowcipem nie wykręcisz.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ogniem_i_mieczem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:50"
    },
    {
      "id": "b1657ebc-cbd2-4455-98e8-6827db0f6cda",
      "slug": "spac-mi-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/ogniem-i-mieczem/spac-mi-sie",
      "text": "– Spać mi się tak chce, że i do rozmowy straciłem ochotę, a choć milczeć nie mam zwyczaju, bo filozofowie mówią, że kot powinien być łowny a chłop mowny, jednakże widzę, że język mi jakoś zleniwiał.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rozmowa",
          "slug": "rozmowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rozmowa"
        },
        {
          "name": "sen",
          "slug": "sen",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sen"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ogniem_i_mieczem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:50"
    },
    {
      "id": "ad776bc9-4320-4243-b197-1f4bd552f1f1",
      "slug": "slusznie-mowia-ze-serce",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/ogniem-i-mieczem/slusznie-mowia-ze-serce",
      "text": "– Słusznie mówią, że serce jest to wolentarz, któren pod jakim chce znakiem służyć, pod takim służy.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ogniem_i_mieczem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:50"
    },
    {
      "id": "accb5911-0d3e-420b-8571-4ac6b296fff8",
      "slug": "mosci-namiestniku-oto",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/ogniem-i-mieczem/mosci-namiestniku-oto",
      "text": "– Mości namiestniku, oto jest pan Powsinoga.\n\n– Podbipięta – poprawił szlachcic.\n\n– Wszystko jedno! herbu Zerwipludry…\n\n– Zerwikaptur – poprawił szlachcic.\n\n– Wszystko jedno. Z Psichkiszek.\n\n– Z Myszykiszek – poprawił szlachcic.\n\n– Wszystko jedno. Nescio, co bym wolał, czy mysie, czy psie kiszki. Ale to pewna, żebym w żadnych mieszkać nie chciał, bo to i osiedzieć się tam nie łatwo, i wychodzić niepolitycznie. Mości panie! – mówił dalej [Zagłoba] do Skrzetuskiego ukazując Litwina – oto tydzień już piję wino za pieniądze tego szlachcica, któren ma miecz za pasem równie ciężki jak trzos, a trzos równie ciężki jak dowcip. Ale jeślim pił kiedy wino za pieniądze większego cudaka, to pozwolę się nazwać takim kpem, jak ten, co mi wino kupuje.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "gra słów",
          "slug": "gra-slow",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/gra-slow"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ogniem_i_mieczem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:50"
    },
    {
      "id": "a1ed00ef-107a-40c5-b4aa-e50d8d00762d",
      "slug": "jak-tatarska-orda",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/ogniem-i-mieczem/jak-tatarska-orda",
      "text": "Jak tatarska orda\n\nBierzesz w jasyr corda!",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "uwodzenie",
          "slug": "uwodzenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/uwodzenie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ogniem_i_mieczem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:50"
    },
    {
      "id": "99d099f8-d3df-45b1-a13e-c7b4a6353ec3",
      "slug": "zdechne-ja-i-pchly",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/ogniem-i-mieczem/zdechne-ja-i-pchly",
      "text": "– Zdechnę ja i pchły moje!",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "czarny humor",
          "slug": "czarny-humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czarny-humor"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ogniem_i_mieczem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:50"
    },
    {
      "id": "92f0a35b-47c7-429b-aa2b-f9e4baded4ab",
      "slug": "pytanie-dlaczego-jazda",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/ogniem-i-mieczem/pytanie-dlaczego-jazda",
      "text": "Pytanie: Dlaczego jazda wołoska zowie się lekką? Odpowiedź: Bo lekko ucieka. Amen.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "tchórzostwo",
          "slug": "tchorzostwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tchorzostwo"
        },
        {
          "name": "żołnierze",
          "slug": "zolnierze",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zolnierze"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ogniem_i_mieczem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:50"
    },
    {
      "id": "91ced561-cab5-4986-8435-fec41b48a519",
      "slug": "wiele-mnie-pan",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/ogniem-i-mieczem/wiele-mnie-pan",
      "text": "– Wiele mnie pan Skrzetuski jeszcze w Rozłogach o panu Wołodyjowskim jako o najlepszym swym przyjacielu powiadał…\n\n– I słusznie czynił. Wielka to dusza w małym ciele. Teraz on jakoś zgłupiał, bo go widać twoja gładkość odurzyła, ale poczekaj, niech się jeno oswoi i przyjdzie do siebie!",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zakochanie",
          "slug": "zakochanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zakochanie"
        },
        {
          "name": "wygląd zewnętrzny",
          "slug": "wyglad-zewnetrzny",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyglad-zewnetrzny"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ogniem_i_mieczem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:50"
    },
    {
      "id": "8fe274bb-41a6-4141-a426-b8d534cf2c46",
      "slug": "niemale-to-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/ogniem-i-mieczem/niemale-to-jest",
      "text": "– Niemałe to jest ukontentowanie dla żołnierza, gdy darmo gardła nie daje.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wojna",
          "slug": "wojna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wojna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ogniem_i_mieczem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:50"
    },
    {
      "id": "89968909-d40f-4860-96f8-ddd75555aa68",
      "slug": "mosci-panowie-gdybym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/ogniem-i-mieczem/mosci-panowie-gdybym",
      "text": "– Mości panowie! gdybym zaczął wszystko szczegółowie opowiadać, tedy i dziesięciu nocy by nie starczyło, a pewnie i miodu, bo stare gardło jak stary wóz smarować trzeba.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "alkohol",
          "slug": "alkohol",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/alkohol"
        },
        {
          "name": "opowiadanie historii",
          "slug": "opowiadanie-historii",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/opowiadanie-historii"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ogniem_i_mieczem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:50"
    },
    {
      "id": "8144064b-538d-4060-a411-2967582a065e",
      "slug": "nienawisc-wrosla-w-serca",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/ogniem-i-mieczem/nienawisc-wrosla-w-serca",
      "text": "Nienawiść wrosła w serca i zatruła krew pobratymczą.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nienawiść",
          "slug": "nienawisc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nienawisc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ogniem_i_mieczem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:50"
    },
    {
      "id": "7f02d554-524d-4f60-8d54-93d6ebc23c4c",
      "slug": "nie-uciekaj-w-te-strone",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/ogniem-i-mieczem/nie-uciekaj-w-te-strone",
      "text": "– (…) nie uciekaj w tę stronę, w którą cię gonić będą.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ostrożność",
          "slug": "ostroznosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ostroznosc"
        },
        {
          "name": "spryt",
          "slug": "spryt",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spryt"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ogniem_i_mieczem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:50"
    },
    {
      "id": "74f97109-3578-4feb-9c75-eb4ed8dfa254",
      "slug": "jedzze-wacpanna-rzekl",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/ogniem-i-mieczem/jedzze-wacpanna-rzekl",
      "text": "– Jedzże waćpanna – rzekł – „kiedy w brzuchu pusto, w głowie groch z kapustą…” „Chcesz nie podrwić głową, jedz pieczeń wołową.”",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "przysłowia",
          "slug": "przyslowia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyslowia"
        },
        {
          "name": "jedzenie",
          "slug": "jedzenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/jedzenie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ogniem_i_mieczem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:50"
    },
    {
      "id": "68124ae1-196a-418f-b868-1e44469b5d05",
      "slug": "prawda-ze-gosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/ogniem-i-mieczem/prawda-ze-gosc",
      "text": "– Prawda, że gość nie w porę gorszy od Tatarzyna (…).",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przysłowia",
          "slug": "przyslowia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyslowia"
        },
        {
          "name": "gościnność",
          "slug": "goscinnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/goscinnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ogniem_i_mieczem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:50"
    },
    {
      "id": "65c4dbd5-4d9b-428b-b721-c89cd116fa85",
      "slug": "hej-nabrali-kozacy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/ogniem-i-mieczem/hej-nabrali-kozacy",
      "text": "– Hej, nabrali Kozacy i Tatarzy polskiego dobra, ale wziąć a zachować – inna rzecz.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ogniem_i_mieczem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:50"
    },
    {
      "id": "59b6f21c-ec4a-47af-8c19-760926df931b",
      "slug": "straszne-to-czasy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/ogniem-i-mieczem/straszne-to-czasy",
      "text": "– Straszne to czasy, gdy ludzie po lasach wyją, a we wsiach wilcy mieszkają!",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "wojna",
          "slug": "wojna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wojna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ogniem_i_mieczem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:50"
    },
    {
      "id": "1e0db719-b032-4549-978a-8ef7dd3c6b1b",
      "slug": "po-wojnie-i-glodzie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/ogniem-i-mieczem/po-wojnie-i-glodzie",
      "text": "Po wojnie i głodzie miał nadejść trzeci wróg nędzy ludzkiej – mróz, a jednak ludzie wyglądali go z upragnieniem, był on bowiem pewniejszym od wszystkich układów hamulcem wojny.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wojna",
          "slug": "wojna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wojna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ogniem_i_mieczem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:50"
    },
    {
      "id": "0be8b3bf-a619-402e-890d-879e47152b9f",
      "slug": "zwyciezonym-laske-okazcie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/ogniem-i-mieczem/zwyciezonym-laske-okazcie",
      "text": "– Zwyciężonym łaskę okażcie, to ją przyjmą z wdzięcznością i pamiętać będą; u zwycięzców w pogardę tylko pójdziecie.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wojna",
          "slug": "wojna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wojna"
        },
        {
          "name": "zwycięstwo",
          "slug": "zwyciestwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zwyciestwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ogniem_i_mieczem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:50"
    },
    {
      "id": "08a86865-caa1-4335-afbd-5b68d92bb8da",
      "slug": "strasznych-to-czasow",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/ogniem-i-mieczem/strasznych-to-czasow",
      "text": "– Strasznych to czasów dożyliśmy, gdyż wojna domowa to ze wszystkiego złego najgorsze. Nie będzie kąta dla spokojnych ludzi.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wojna",
          "slug": "wojna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wojna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ogniem_i_mieczem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:50"
    },
    {
      "id": "d4d857c6-e4c6-40c6-86dc-212c5290bdce",
      "slug": "boze-ty-to-widzisz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/ogniem-i-mieczem/boze-ty-to-widzisz",
      "text": "Boże, Ty to widzisz i nie grzmisz?",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "bóg",
          "slug": "bog",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bog"
        },
        {
          "name": "sprawiedliwość",
          "slug": "sprawiedliwosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sprawiedliwosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Henryk_Sienkiewicz#Ogniem_i_mieczem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:49"
    },
    {
      "id": "7b3745f1-d1e6-4439-8583-60cda1fb451e",
      "slug": "blogo-mi-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/ogniem-i-mieczem/blogo-mi-jest",
      "text": "Błogo mi jest, bo prawdę rzekłszy, po miodzie i węgrzynie nie masz jak słońce na stare kości.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "starość",
          "slug": "starosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/starosc"
        },
        {
          "name": "małe radości",
          "slug": "male-radosci",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/male-radosci"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ogniem_i_mieczem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:49"
    },
    {
      "id": "5c2e83d7-62a5-4de7-8e55-404439eb9fd8",
      "slug": "czlowiek-poty-mlody",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/ogniem-i-mieczem/czlowiek-poty-mlody",
      "text": "– Człowiek póty młody, póki się rusza (tu pan Zagłoba opuścił melancholicznie głowę na piersi), a starzeje się w bezczynności (…).",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "starość",
          "slug": "starosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/starosc"
        },
        {
          "name": "młodość",
          "slug": "mlodosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/mlodosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ogniem_i_mieczem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:49"
    },
    {
      "id": "3ec8fa2a-46e1-4236-985e-7333f2e6900b",
      "slug": "dajze-wacpan-spokoj",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/ogniem-i-mieczem/dajze-wacpan-spokoj",
      "text": "– Dajże waćpan spokój – ozwał się Skrzetuski. – Przecie nie pierwsza to wojna dla pana Podbipięty, a daj Boże najlepszym rycerzom tak stawać, jak on wczoraj.\n\n– Robiło się, co mogło – odrzekł Litwin – nie tyle, ile by się chciało.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "skromność",
          "slug": "skromnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/skromnosc"
        },
        {
          "name": "żołnierze",
          "slug": "zolnierze",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zolnierze"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ogniem_i_mieczem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:49"
    }
  ]
}