{
  "type": "author",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "name": "Günter Grass",
  "slug": "gunter-grass",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass.md",
  "image": null,
  "quotes_count": 135,
  "books": [
    {
      "title": "Miejscowe znieczulenie",
      "slug": "miejscowe-znieczulenie",
      "quotes_count": 47,
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/polnord-oskar/gunter-grass/miejscowe-znieczulenie_8-386-18133-8-00741225.jpg",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/miejscowe-znieczulenie"
    },
    {
      "title": "Moje stulecie",
      "slug": "moje-stulecie",
      "quotes_count": 12,
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/polnord-oskar/gunter-grass/moje-stulecie_8-386-18148-6-3fdf700b.jpg",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/moje-stulecie"
    },
    {
      "title": "Przy obieraniu cebuli",
      "slug": "przy-obieraniu-cebuli",
      "quotes_count": 15,
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/polnord-oskar/gunter-grass/przy-obieraniu-cebuli_978-83-8992-328-8-83e042c3.jpg",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/przy-obieraniu-cebuli"
    },
    {
      "title": "Turbot",
      "slug": "turbot",
      "quotes_count": 49,
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/polnord-oskar/gunter-grass/turbot_8-386-18119-2.jpg",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/turbot"
    },
    {
      "title": "Wróżby kumaka",
      "slug": "wrozby-kumaka",
      "quotes_count": 12,
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/polnord-oskar/gunter-grass/wrozby-kumaka_8-386-18150-8-0184832b.jpg",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/wrozby-kumaka"
    }
  ],
  "recent_quotes": [
    {
      "id": "f671951d-52f5-42fb-8e42-e0aab6dc01c8",
      "slug": "na-dluzsza-mete",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/wrozby-kumaka/na-dluzsza-mete",
      "text": "Na dłuższą metę nie ma rzeczy bardziej przekonującej niż korzyść…Nareszcie zaczyna się w Polsce liczyć, to znaczy myśleć po ogólnoeuropejsku.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pieniądze",
          "slug": "pieniadze",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pieniadze"
        },
        {
          "name": "Polacy",
          "slug": "polacy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/polacy"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wr%C3%B3%C5%BCby_kumaka",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:49"
    },
    {
      "id": "f53c899d-11cb-490a-b91c-2b694330fd66",
      "slug": "w-koncu-grob",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/wrozby-kumaka/w-koncu-grob",
      "text": "W końcu grób to ostateczny wyraz człowieka.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "pogrzeb",
          "slug": "pogrzeb",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pogrzeb"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wr%C3%B3%C5%BCby_kumaka",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:49"
    },
    {
      "id": "daa9597e-f744-4b1f-bf8f-14b9f13e5ce2",
      "slug": "w-dzisiejszych-czasach",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/wrozby-kumaka/w-dzisiejszych-czasach",
      "text": "W dzisiejszych czasach, kiedy wszystko się chwieje, liczy się w życiu podejmowanie ryzyka.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ryzyko",
          "slug": "ryzyko",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ryzyko"
        },
        {
          "name": "niepewność",
          "slug": "niepewnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niepewnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wr%C3%B3%C5%BCby_kumaka",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:49"
    },
    {
      "id": "bac25744-5a75-4df0-832b-0915d60fd36b",
      "slug": "zawsze-pozostaja-kamienie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/wrozby-kumaka/zawsze-pozostaja-kamienie",
      "text": "Zawsze pozostają kamienie, o których powiada się, że mogłyby mówić.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "historia",
          "slug": "historia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/historia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wr%C3%B3%C5%BCby_kumaka",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:49"
    },
    {
      "id": "ba4079b8-19cb-4951-9ed8-506e60b0c581",
      "slug": "przekonujacy-dowod-militarnej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/wrozby-kumaka/przekonujacy-dowod-militarnej",
      "text": "Przekonujący dowód militarnej siły pozwala jednocześnie dostrzec bezsilność zachodniego myślenia.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "myślenie",
          "slug": "myslenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/myslenie"
        },
        {
          "name": "militaryzm",
          "slug": "militaryzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/militaryzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wr%C3%B3%C5%BCby_kumaka",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:49"
    },
    {
      "id": "46d7d83d-61c1-4c62-a39b-d4abe2d7f635",
      "slug": "tak-to-juz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/wrozby-kumaka/tak-to-juz",
      "text": "Tak to już jest, że wszystko, nawet śmierć, ma swoją cenę.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "pieniądze",
          "slug": "pieniadze",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pieniadze"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wr%C3%B3%C5%BCby_kumaka",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:49"
    },
    {
      "id": "45a79fd6-aecd-4aff-97d4-87aee8e1e4b9",
      "slug": "z-kosciolem-zawsze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/wrozby-kumaka/z-kosciolem-zawsze",
      "text": "Z Kościołem zawsze trzeba być ostrożnym, gdyż w Polsce Kościół to wszystko…",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "Polacy",
          "slug": "polacy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/polacy"
        },
        {
          "name": "kościół",
          "slug": "kosciol",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kosciol"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wr%C3%B3%C5%BCby_kumaka",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:49"
    },
    {
      "id": "f4eb2776-cbea-4d13-8123-de34872f3475",
      "slug": "wiem-ze-wiara",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/turbot/wiem-ze-wiara",
      "text": "Wiem, że wiara, choć w mrokach błądzi, przyćmiewa kaganki rozumu.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiara",
          "slug": "wiara",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiara"
        },
        {
          "name": "logika",
          "slug": "logika",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/logika"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Turbot#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:48"
    },
    {
      "id": "ef8ea5bc-9220-40b5-9cb5-6ce6713b0099",
      "slug": "prosze-mi-wierzyc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/wrozby-kumaka/prosze-mi-wierzyc",
      "text": "Proszę mi wierzyć (…), jeśli chcemy przyszłości, to musimy udzielać jej kredytów.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zaufanie",
          "slug": "zaufanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zaufanie"
        },
        {
          "name": "przyszłość",
          "slug": "przyszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/G%C3%BCnter_Grass#Wr%C3%B3%C5%BCby_kumaka",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:48"
    },
    {
      "id": "eecdc788-e539-42c5-b179-d791cf740bbd",
      "slug": "ostentacyjna-bezbronnosc-jak",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/turbot/ostentacyjna-bezbronnosc-jak",
      "text": "Ostentacyjna bezbronność, jak pacyfizm i podobne dziecinady, tylko prowokuje agresora.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wojna",
          "slug": "wojna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wojna"
        },
        {
          "name": "pacyfizm",
          "slug": "pacyfizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pacyfizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Turbot#O",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:48"
    },
    {
      "id": "e826df1a-fccf-44bf-b6a0-caa579583867",
      "slug": "zawsze-szukalem-celow",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/turbot/zawsze-szukalem-celow",
      "text": "Zawsze szukałem celów poza horyzontem.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cel",
          "slug": "cel",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cel"
        },
        {
          "name": "ambicja",
          "slug": "ambicja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ambicja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Turbot#Z",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:48"
    },
    {
      "id": "d0bac0d8-f999-48bf-9ada-13bd73d30816",
      "slug": "zarzadzano-i-zarzadza",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/turbot/zarzadzano-i-zarzadza",
      "text": "Zarządzano i zarządza się samowyzwalanie ludzi pod przymusem. Zasada gospodarki wolnorynkowej powoduje stałe niedożywienie milionów: głód to też wojna!",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "głód",
          "slug": "glod",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/glod"
        },
        {
          "name": "kapitalizm",
          "slug": "kapitalizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kapitalizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Turbot#Z",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:48"
    }
  ]
}