# Następne 100 lat. Prognoza na XXI wiek - Autor: [George Friedman](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman.md) - Liczba cytatów: 53 - Strona książki: https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek ## Cytaty > Stany Zjednoczone toczyły wojnę przez 10 procent okresu swojego istnienia. Ta statystyka obejmuje tylko większe wojny. s. 55 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/stany-zjednoczone-toczyly.md) > Stany Zjednoczone nie są zainteresowane pokojem w Eurazji. Nie są też zainteresowane wygraniem wojny. Podobnie jak to było w Wietnamie czy w Korei, celem tych konfliktów jest po prostu powstrzymywanie innej potęgi lub destabilizacja regionu, a nie zaprowadzenie porządku. W odpowiednim czasie nawet zdecydowana amerykańska klęska jest do zaakceptowania. s. 62 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/stany-zjednoczone-nie.md) > Znaczące konflikty mają swoje korzenie w zasadniczych realiach – i łatwo nie wygasają. s. 121 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/znaczace-konflikty-maja.md) > Stany Zjednoczone stoją dopiero u progu swojej potęgi. XXI stulecie będzie stuleciem amerykańskim. s. 32 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/stany-zjednoczone-stoja.md) > Starzejące się społeczeństwa przekształcają swój styl życia rodzinnego i codziennego. s. 81 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/starzejace-sie-spoleczenstwa.md) > Większość tego, co powiedziałem, może się wydawać trudne do pojęcia. Idea że XXI stulecie może się zakończyć konfrontacją pomiędzy Meksykiem a Stanami Zjednoczonymi, z pewnością jest mało prawdopodobna w 2009 roku, podobnie jak wizja potężnej Turcji czy Polski. (…) Oczywiście, im dokładniejszy jest opis, tym mniej staje się wiarygodny. Nie da się przewidzieć szczegółów nadchodzącego stulecia – poza tym że od dawna nie będę już żył i nigdy się nie dowiem, jakie błędy popełniłem. Ale twierdzę, że naprawdę można zobaczyć szerokie zarysy tego co nastąpi, i spróbować nadać temu jakąś interpretację, choćby była to interpretacja często spekulatywna. O tym właśnie jest niniejsza książka. s. 24 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/wiekszosc-tego-co-powiedzialem.md) > Wielka strategia nie zawsze dotyczy wojny. Dotyczy wszystkich procesów, które tworzą narodową potęgę. Ale w przypadku Stanów Zjednoczonych, bardziej niż w przypadku innych krajów, wielka strategia dotyczy wojny i wzajemnych powiązań między wojną a życiem gospodarczym. Stany Zjednoczone są, historycznie, krajem wojowniczym. s. 55 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/wielka-strategia-nie.md) > Żeby zapewnić sobie bezpieczeństwo, Rosjanie muszą dominować nad Białorusią i Ukrainą. Kraje bałtyckie mają drugorzędne znaczenie, ale też są ważne. s. 132 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/zeby-zapewnic-sobie.md) > Związek Sowiecki składał się z elementów, które naprawdę nie miały dokąd pójść. Stare powiązania ekonomiczne nadal się w tym regionie utrzymują, z tą jedynie różnicą, że nowy model rosyjskiej gospodarki, nastawiony na eksport energii, uzależnił te kraje od Rosji jeszcze bardziej niż dotąd. s. 127 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/zwiazek-sowiecki-skladal.md) > Rozkwitająca potęga reaguje przesadnie. Dojrzała potęga zachowuje równowagę. Potęga chyląca się ku upadkowi traci zdolność do odzyskiwania równowagi. s. 64 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/rozkwitajaca-potega-reaguje.md) > W XXI stuleciu wybuchnie więcej wojen niż w XX, ale będą to wojny mniej katastrofalne, zarówno z powodu zmian technologicznych, jak i charakteru geopolitycznego wyzwania. s. 20 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/w-xxi-stuleciu.md) > Ukraina i Białoruś są dla Rosjan wszystkim. Gdyby wpadły w ręce nieprzyjaciela – na przykład wstąpiły do NATO – Rosja znalazłaby się w śmiertelnym niebezpieczeństwie. s. 132 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/ukraina-i-bialorus.md) > Wojna jest istotną częścią amerykańskiego doświadczenia, a jej natężenie stale rośnie. Jest wbudowana w amerykańską kulturę i głęboko zakorzeniona w amerykańskiej geopolityce. Jej cel musi być jasno rozumiany. s. 55 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/wojna-jest-istotna.md) > Wielka strategia zaczyna się tam, gdzie kończy się polityka. s. 54 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/wielka-strategia-zaczyna.md) > Zdrowy rozsądek, to jedyna rzecz, na którą nie można liczyć. s. 24 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/zdrowy-rozsadek-to-jedyna.md) > Tym, czego Rosja nie może tolerować, są zwarte granice bez stref buforowych i zjednoczeni przeciwko niej sąsiedzi. s. 125 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/tym-czego-rosja.md) > Stany naprawdę obawiają się Ameryki Łacińskiej tylko wówczas, kiedy jakieś obce mocarstwo ma tam swoje bazy. s. 57 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/stany-naprawde-obawiaja.md) > W geopolityce najważniejsze są konsekwencje niezamierzone. s. 38 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/w-geopolityce-najwazniejsze.md) > Stany Zjednoczone są społecznie naśladowane i politycznie potępiane. s. 81 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/stany-zjednoczone-sa-spolecznie.md) > W relacjach z innymi państwami Chiny będą bronić swojego stanu posiadania, zamiast demonstrować własną siłę. s. 120 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/w-relacjach-z-innymi.md) > Ameryka zrodziła się z wojny i walczy do dzisiejszego dnia. Wielka strategia Norwegii może dotyczyć bardziej gospodarki niż wojny, lecz amerykańskie cele strategiczne i amerykańska wielka strategia biorą się ze strachu. s. 55 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/ameryka-zrodzila-sie.md) > Gniew nie tworzy historii. Tworzy ją siła. Siła może być wspierana przez gniew, ale bierze się z bardziej fundamentalnych czynników: geografii, demografii, technologii i kultury. s. 65 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/gniew-nie-tworzy.md) > Kobiety mają mniej dzieci, ponieważ utrzymywanie licznego potomstwa w przemysłowym, miejskim społeczeństwie jest ekonomicznym samobójstwem. To się nie zmieni. s. 76 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/kobiety-maja-mniej.md) > Następnym posunięciem Rosji będzie prawdopodobnie porozumienie z Białorusią w sprawie zintegrowanego systemu obrony. Białoruś i Rosja były ze sobą związane przez bardzo długi czas, nastąpi zatem powrót do stanu naturalnego. Wojska rosyjskie staną nad granicą państw bałtyckich. Staną również nad polską granicą – i to zapoczątkuje prawdziwą konfrontację. [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/nastepnym-posunieciem-rosji.md) > Rosja nie musi podbijać świata, ale musi odzyskać swoją strefę buforową – zasadniczo granice dawnego Związku Sowieckiego. s. 124 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/rosja-nie-musi.md) > Nieuchronne załamanie chińskiej gospodarki sprawi, iż rząd centralny stanie się bardziej agresywny i bardziej nacjonalistyczny. Ale sam rząd również ulegnie demoralizującemu oddziaływaniu pieniędzy. Chiny pozostaną formalnie zjednoczone, ale władza przeniesie się na poszczególne prowincje. s. 120 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/nieuchronne-zalamanie-chinskiej.md) > Ponowne wciągnięcie Białorusi i Ukrainy do rosyjskiej strefy wpływów jest pewne w ciągu następnych pięciu lat. Kiedy to nastąpi, Rosja prawie powróci do swoich granic z Europą sprzed obu wojen światowych. s. 133 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/ponowne-wciagniecie-bialorusi.md) > Kluczem do zrozumienia ekonomii jest założenie, iż zawsze są niezamierzone konsekwencje. s. 27 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/kluczem-do-zrozumienia.md) > Rosja pokonała Napoleona i Hitlera swoją przestrzenią. Bez Białorusi i Ukrainy nie ma przestrzeni, nie ma ziemi, którą może oddać za cenę krwi przeciwnika. s. 132 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/rosja-pokonala-napoleona.md) > Dopóki muzułmanie walczą miedzy sobą, Stany Zjednoczone wygrały swoją wojnę. s. 65 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/dopoki-muzulmanie-walcza.md) > Do 2040 roku po niegdysiejszej świetności Francji i Niemiec pozostaną już tylko wspomnienia. [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/do-2040-roku.md) > Chiny to Japonia na sterydach. s. 114 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/chiny-to-japonia.md) > Kraje zagrożone kryzysem stają się nieprzewidywalne. Mogą zachowywać się agresywnie, próbując, czasem metodą presji politycznej lub wojskowej, otworzyć sobie inne rynki zbytu. s. 85 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/kraje-zagrozone-kryzysem.md) > Na krótką metę jednak – a rozumiem przez to następne sto lat – twierdzę, iż potęga Stanów Zjednoczonych jest do tego stopnia przytłaczająca i tak głęboko zakorzeniona w rzeczywistości gospodarczej, technologicznej i kulturowej, że w XXI stuleciu kraj nadal będzie się umacniał, choć mogą nim wstrząsać wojny i kryzysy. s. 43 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/na-krotka-mete.md) > Amerykańska kultura stanowi obłędne połączenie upajającej pychy i głębokiego przygnębienia. Rezultatem jest poczucie pewności siebie nieustannie podkopywane strachem. s. 30 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/amerykanska-kultura-stanowi.md) > Polska nie była wielką potęgą od XVI wieku. Ale kiedyś nią była – i, jak sądzę, będzie nią znowu. s. 22 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/polska-nie-byla.md) > Gdyby w 1950 roku ktoś powiedział, że największymi potęgami gospodarczymi pół stulecia później będą Japonia i Niemcy, zajmując drugie i trzecie miejsce w świecie, z pewnością zostałby wyśmiany. A gdybyśmy w 1970 roku wystąpili z twierdzeniem, że do roku 2007 Chiny staną się czwartą największą potęgą gospodarczą, śmiech byłby jeszcze głośniejszy. Ale w 1800 roku tak samo śmiesznie brzmiałaby przepowiednia, że do 1900 roku Stany Zjednoczone będą światowym mocarstwem. Rzeczy się zmieniają i należy oczekiwać tego, co nieoczekiwane. [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/gdyby-w-1950.md) > Dzieci przestały przynosić dochody i stały się najbardziej widoczną formą konsumpcji. Rodzice zaczęli zaspokajać swoją potrzebę wychowywania potomstwa jednym dzieckiem, a nie dziesięciorgiem. s. 72 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/dzieci-przestaly-przynosic.md) > Od końca drugiej wojny światowej połączone siły wszystkich flot świata nie mogą się równać z amerykańską potęgą morską. s. 60 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/od-konca-drugiej.md) > Historia tworzy się w praktyce. s. 80 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/historia-tworzy-sie.md) > Mocarstwa morskie zawsze są zamożniejsze od lądowych sąsiadów, nawet jeśli nie dysponują żadną inną przewagą. s. 39 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/mocarstwa-morskie-zawsze.md) > Kultura skomputeryzowana jest również, z definicji, barbarzyńska. Istotą barbarzyństwa jest sprowadzenie kultury do prostej siły napędowej, która nie toleruje odchyleń ani konkurencji. s. 80 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/kultura-skomputeryzowana-jest.md) > Kraje składające się na Związek Sowiecki trzymały się razem z konieczności. Nie mogły rywalizować z resztą świata pod względem gospodarczym – ale odizolowane od konkurencji światowej mogły współzawodniczyć ze sobą i wspierać się nawzajem. Było to naturalne skupisko, z łatwością zdominowane przez Rosjan. s. 126 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/kraje-skladajace-sie.md) > Największe mocarstwo świata przeżywa ostry kryzys tożsamości wieku dojrzewania, połączony ze świadomością niewiarygodnej potęgi oraz irracjonalną huśtawką nastrojów. Historycznie Stany Zjednoczone są niezwykle młodym i dlatego niedojrzałym społeczeństwem. W tym okresie nie powinniśmy więc oczekiwać od Ameryki niczego innego oprócz zuchowatości i zwątpienia. s. 43 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/najwieksze-mocarstwo-swiata.md) > Hasło Nowej Lewicy: „Bądź praktyczny, żądaj tego, co niemożliwe” – musi się zmienić: „Bądź praktyczny, oczekuj tego, co niemożliwe”. To założenie leży u podstaw mojej metody. s. 25 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/haslo-nowej-lewicy.md) > Pomylę się w wielu szczegółach. Mogę się mylić nawet co do tego, które kraje będą wielkimi potęgami i przeciwstawią się Stanom Zjednoczonym. s. 283 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/pomyle-sie-w-wielu.md) > Podstawową strategią Rosji będzie próba rozbicia NATO i izolowania Europy Wschodniej. Kluczem do tego będą Niemcy, do których przyłączą się Francuzi. s. 137 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/podstawowa-strategia-rosji.md) > A oto szczypta ironii: Europa zapanowała nad światem, ale nie zdołała zapanować nad sobą. Przez pięćset lat kontynent rozdzierały wojny domowe i w rezultacie nigdy nie powstało imperium europejskie (…). Narody europejskie najeżdżały, podbijały i ujarzmiały resztę świata, a jednocześnie wykrwawiały się w nieustannych wojnach między sobą. s. 36 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/a-oto-szczypta.md) > Amerykańska kultura nie radzi sobie łatwo z prawdą i pięknem. Ceni to, że coś zostaje zrobione, i nie przejmuje się specjalnie, czy to, co się robi, jest ważne. s. 80 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/amerykanska-kultura-nie.md) > Jako potęga militarna Stany Zjednoczone mogą zamknąć dostęp do Pacyfiku, kiedy tylko sobie tego zażyczą. Gospodarczo są wprawdzie uzależnione od handlu z Azją, ale nie w takim stopniu, w jakim Azja jest uzależniona od handlu ze Stanami. s. 85 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/jako-potega-militarna.md) > Gdyby Rosja nie pokusiła się o zdobycie strefy wpływów, sama Federacja Rosyjska mogłaby się podzielić. s. 82 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/gdyby-rosja-nie.md) > Naturalną skłonnością systemu międzynarodowego jest dążenie do równowagi. s. 62 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/naturalna-sklonnoscia-systemu.md) > Chiny trzymają się jako jedna całość dzięki pieniądzom, a nie ideologii. Kiedy przyjdzie załamanie gospodarcze i pieniądze przestaną płynąć, nie tylko zachwieje się system bankowy, ale zadrży też cała struktura chińskiego społeczeństwa. Lojalność jest w Chinach albo kupowana, albo wymuszana. Bez pieniędzy pozostanie tylko przymus. s. 115 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/george-friedman/nastepne-100-lat-prognoza-na-xxi-wiek/chiny-trzymaja-sie.md)