{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Tako rzecze Zaratustra",
  "slug": "tako-rzecze-zaratustra",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra.md",
  "author": {
    "name": "Fryderyk Nietzsche",
    "slug": "fryderyk-nietzsche",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche"
  },
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/bellona/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra-barwione-brzegi_978-83-1118-452-7.webp",
  "quotes_count": 57,
  "quotes": [
    {
      "id": "13b00c25-d5be-4467-9f06-3c6f1e09c488",
      "slug": "dobrzy-zawsze-byli",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/dobrzy-zawsze-byli",
      "text": "Dobrzy zawsze byli początkiem końca.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Część trzecia: O starych i nowych tablicach, 26.",
      "chapter_parent": null,
      "page": 272,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "dobroć",
          "slug": "dobroc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dobroc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-10T22:43:03"
    },
    {
      "id": "b8462784-da4e-4e9b-a989-e51fbbca7cf3",
      "slug": "niedobrane-pary-uwazalem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/niedobrane-pary-uwazalem",
      "text": "Niedobrane pary uważałem zawsze za najgorszych mściwców; całemu światu każą odpłacać, że nie chodzą już pojedynczo.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Część trzecia: O starych i nowych tablicach, 24.",
      "chapter_parent": null,
      "page": 270,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "małżeństwo",
          "slug": "malzenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/malzenstwo"
        },
        {
          "name": "zemsta",
          "slug": "zemsta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zemsta"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-10T22:41:17"
    },
    {
      "id": "f1aeeaae-0551-4426-9b4e-6e84a61d6157",
      "slug": "chec-wyzwala-albowiem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/chec-wyzwala-albowiem",
      "text": "Chęć wyzwala, albowiem chcieć, to tworzyć: tak nauczam.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Część trzecia: O starych i nowych tablicach, 16.",
      "chapter_parent": null,
      "page": 264,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "kreatywność",
          "slug": "kreatywnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kreatywnosc"
        },
        {
          "name": "siła woli",
          "slug": "sila-woli",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sila-woli"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-10T21:05:31"
    },
    {
      "id": "f3a0b55d-a1fc-439a-ab18-444e2bf85b3a",
      "slug": "ze-wszystkich-skarbow",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/ze-wszystkich-skarbow",
      "text": "[...] ze wszystkich skarbów najpóźniej odkopuje się własny;",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Część trzecia: O duchu ciężkości, 2.",
      "chapter_parent": null,
      "page": 248,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samopoznanie",
          "slug": "samopoznanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samopoznanie"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-10T20:07:58"
    },
    {
      "id": "c0639e03-e24d-4939-98fb-1ce96e84caa5",
      "slug": "czego-nie-mozna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/czego-nie-mozna",
      "text": "[...] czego nie można już miłować, winno się - ominąć!",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Część druga: O omijaniu",
      "chapter_parent": null,
      "page": 230,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-10T20:04:06"
    },
    {
      "id": "f6f52ca8-f67e-49e8-af79-a9dc9eb85924",
      "slug": "a-jesliby-ci-zabraklo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/a-jesliby-ci-zabraklo",
      "text": "A jeśliby ci zabrakło wszystkich drabin, to naucz się wspinać po własnej głowie.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Część trzecia: Wędrowiec",
      "chapter_parent": null,
      "page": 198,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "niezależność",
          "slug": "niezaleznosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niezaleznosc"
        },
        {
          "name": "kreatywność",
          "slug": "kreatywnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kreatywnosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-10T20:01:13"
    },
    {
      "id": "87cd51d2-d606-40e8-86b6-212994c0b00b",
      "slug": "ziemia-ma-skore",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/ziemia-ma-skore",
      "text": "Ziemia [...] ma skórę; a skóra ta choruje. Jedna z tych chorób zwie się na przykład człowiekiem.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Część druga: O wielkich wydarzeniach",
      "chapter_parent": null,
      "page": 171,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        },
        {
          "name": "przyroda",
          "slug": "przyroda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyroda"
        },
        {
          "name": "ekologia",
          "slug": "ekologia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ekologia"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-10T19:11:32"
    },
    {
      "id": "818539cc-ae68-479a-b56e-5578e211fe01",
      "slug": "bo-tylko-gdzie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/bo-tylko-gdzie",
      "text": "Bo tylko gdzie są groby, są też zmartwychwstania.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Część druga: Pieśń grobowa",
      "chapter_parent": null,
      "page": 147,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-10T18:53:14"
    },
    {
      "id": "1a932a51-c9ee-4a6f-a7c3-1f57fa762af2",
      "slug": "tak-cos-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/tak-cos-nie",
      "text": "Tak, coś nie do zranienia, nie do pogrzebania jest we mnie, coś rozsadzającego skały: nazywa się to moją wolą.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Część druga: Pieśń grobowa",
      "chapter_parent": null,
      "page": 147,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wytrwałość",
          "slug": "wytrwalosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wytrwalosc"
        },
        {
          "name": "siła woli",
          "slug": "sila-woli",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sila-woli"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-10T18:53:12"
    },
    {
      "id": "9084e346-2062-433b-baaf-9e9f2e78be77",
      "slug": "badzcie-nieufni-wobec",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/badzcie-nieufni-wobec",
      "text": "Bądźcie nieufni wobec wszystkich, w których przemożna jest żądza karania. [...] Bądźcie nieufni wobec wszystkich, którzy dużo mówią o swojej sprawiedliwości.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Część druga: O tarantulach",
      "chapter_parent": null,
      "page": 130,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sprawiedliwość",
          "slug": "sprawiedliwosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sprawiedliwosc"
        },
        {
          "name": "podejrzliwość",
          "slug": "podejrzliwosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/podejrzliwosc"
        },
        {
          "name": "kara",
          "slug": "kara",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kara"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-10T18:51:05"
    },
    {
      "id": "38f76ae6-bd8e-42c1-919f-3e988ff29a48",
      "slug": "a-gdy-przyjaciel",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/a-gdy-przyjaciel",
      "text": "A gdy przyjaciel uczyni ci co złego, powiedz: „Wybaczam, coś mi uczynił; ale żeś sobie to uczynił - jakże mógłbym ci przebaczyć!”",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Część druga: O współczujących",
      "chapter_parent": null,
      "page": 115,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przyjaźń",
          "slug": "przyjazn",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyjazn"
        },
        {
          "name": "przebaczenie",
          "slug": "przebaczenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przebaczenie"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-10T18:38:19"
    },
    {
      "id": "f6886970-b68b-4b60-9c8f-facd5b83c2b8",
      "slug": "ale-zeby-calkiem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/ale-zeby-calkiem",
      "text": "Ale, żeby całkiem odkryć przed wami serce, przyjaciele: gdyby istnieli bogowie, jakżebym ja wytrzymał, by nie być jednym z nich. Zatem bogowie nie istnieją.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Część druga: Na wyspach szczęśliwych",
      "chapter_parent": null,
      "page": 110,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "bóg",
          "slug": "bog",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bog"
        },
        {
          "name": "pycha",
          "slug": "pycha",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pycha"
        },
        {
          "name": "ateizm",
          "slug": "ateizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ateizm"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-10T18:38:09"
    },
    {
      "id": "3a899f03-bf73-4529-9140-4a470d9732a0",
      "slug": "bog-jest-mysla",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/bog-jest-mysla",
      "text": "Bóg jest myślą, która wykrzywia, co proste, a co stoi, wprawia w zawrotny ruch.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Część druga: Na wyspach szczęśliwych",
      "chapter_parent": null,
      "page": 110,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "bóg",
          "slug": "bog",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bog"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-10T18:38:03"
    },
    {
      "id": "9b6a3526-ed7d-4e67-9d71-41dd8043862d",
      "slug": "malzenstwo-tak-nazywam",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/malzenstwo-tak-nazywam",
      "text": "Małżeństwo: tak nazywam wolę tworzenia we dwoje jednego, które jest czymś więcej od tych, co je stworzyli.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Mowy Zaratustry: O dziecku i małżeństwie",
      "chapter_parent": null,
      "page": 90,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "małżeństwo",
          "slug": "malzenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/malzenstwo"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-10T18:37:37"
    },
    {
      "id": "21cb14dc-10eb-453d-baf4-13527d26ce27",
      "slug": "starsza-jest-radosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/starsza-jest-radosc",
      "text": "Starsza jest radość bycia stadem niźli radość bycia Ja: i póki dobre sumienie będzie zwało się stadem, tylko złe sumienie powie: Ja.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Mowy Zaratustry: O tysiąc i jednym celu",
      "chapter_parent": null,
      "page": 77,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "konformizm",
          "slug": "konformizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konformizm"
        },
        {
          "name": "indywidualizm",
          "slug": "indywidualizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/indywidualizm"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-10T06:39:50"
    },
    {
      "id": "47e605b9-dd9d-4cf0-bbe6-475f3d35222a",
      "slug": "zaprawde-ludzie-sami",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/zaprawde-ludzie-sami",
      "text": "Zaprawdę, ludzie sami sobie dali wszelkie dobro i zło. Zaprawdę, nie wzięli ich, nie znaleźli, nie spadły im jako głos z nieba.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Mowy Zaratustry: O tysiąc i jednym celu",
      "chapter_parent": null,
      "page": 76,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "moralność",
          "slug": "moralnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moralnosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-10T06:39:42"
    },
    {
      "id": "efe0c18e-0a0c-41f4-b5df-aff72d9da292",
      "slug": "jesli-chce-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/jesli-chce-sie",
      "text": "Jeśli chce się mieć przyjaciela, trzeba też chcieć prowadzić o niego wojnę; aby zaś prowadzić wojnę, trzeba umieć być wrogiem.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Mowy Zaratustry: O przyjacielu",
      "chapter_parent": null,
      "page": 72,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przyjaźń",
          "slug": "przyjazn",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyjazn"
        },
        {
          "name": "wrogowie",
          "slug": "wrogowie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wrogowie"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-10T06:10:23"
    },
    {
      "id": "d131fab8-0141-4681-a2cc-a2febe04c421",
      "slug": "nasza-wiara-w-innych",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/nasza-wiara-w-innych",
      "text": "Nasza wiara w innych zdradza, w co chcielibyśmy uwierzyć w sobie.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Mowy Zaratustry: O przyjacielu",
      "chapter_parent": null,
      "page": 72,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiara",
          "slug": "wiara",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiara"
        },
        {
          "name": "samopoznanie",
          "slug": "samopoznanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samopoznanie"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T22:15:57"
    },
    {
      "id": "01f71a06-2ece-4e07-b261-1975e7848209",
      "slug": "nie-wtedy-kiedy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/nie-wtedy-kiedy",
      "text": "Nie wtedy, kiedy prawda jest brudna, lecz kiedy jest płytka, poznający niechętnie wstępuje w jej wody.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Mowy Zaratustry: O czystości",
      "chapter_parent": null,
      "page": 71,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "prawda",
          "slug": "prawda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prawda"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T22:15:31"
    },
    {
      "id": "9101c49d-2897-4ea6-89ce-169089a76e60",
      "slug": "czystosc-u-niektorych",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/czystosc-u-niektorych",
      "text": "Czystość u niektórych jest cnotą, ale u wielu nieomal występkiem.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Mowy Zaratustry: O czystości",
      "chapter_parent": null,
      "page": 70,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "moralność",
          "slug": "moralnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moralnosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T22:15:18"
    },
    {
      "id": "59bb6376-a61f-4fe6-895b-bf3709e5fdd7",
      "slug": "co-rozpoznajemy-w-czlowieku",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/co-rozpoznajemy-w-czlowieku",
      "text": "Co rozpoznajemy w człowieku, to w nim też rozniecamy. Strzeż się więc maluczkich!",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Mowy Zaratustry: O muchach na targowisku",
      "chapter_parent": null,
      "page": 69,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T21:57:43"
    },
    {
      "id": "f1269360-76ba-47e0-93f9-20710eab2486",
      "slug": "godnie-beda-z-toba",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/godnie-beda-z-toba",
      "text": "Godnie będą z tobą umiały milczeć las i skała.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Mowy Zaratustry: O muchach na targowisku",
      "chapter_parent": null,
      "page": 66,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przyroda",
          "slug": "przyroda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyroda"
        },
        {
          "name": "milczenie",
          "slug": "milczenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milczenie"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T21:54:02"
    },
    {
      "id": "b1a2066c-b033-4b7c-b7ff-a5647a6531fd",
      "slug": "dobry-sluga-zas",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/dobry-sluga-zas",
      "text": "Dobry sługa zaś wie wszystko, a czasem i to, co jego pan sam przed sobą ukrywa.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Część czwarta i ostatnia: Wysłużony",
      "chapter_parent": null,
      "page": 331,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiedza",
          "slug": "wiedza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiedza"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T21:42:47"
    },
    {
      "id": "da00ca67-610a-41b4-8994-94b40b4b6a2d",
      "slug": "lepiej-nie-wiedziec",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/lepiej-nie-wiedziec",
      "text": "Lepiej nie wiedzieć nic, niż wiele wiedzieć połowicznie! Lepiej być głupcem na własną rękę, niż mędrcem według cudzego widzimisię!",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Część czwarta i ostatnia: Pijawka",
      "chapter_parent": null,
      "page": 318,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiedza",
          "slug": "wiedza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiedza"
        },
        {
          "name": "mądrość",
          "slug": "madrosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/madrosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T21:41:00"
    },
    {
      "id": "5bb9df64-5361-4f73-a694-f28d5e285730",
      "slug": "bog-ktory-widzial",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/bog-ktory-widzial",
      "text": "Bóg, który widział wszystko, nawet człowieka - ten Bóg musiał umrzeć! Człowiek nie znosi tego, by żył taki świadek.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Część czwarta i ostatnia: Najszpetniejszy człowiek",
      "chapter_parent": null,
      "page": 338,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "bóg",
          "slug": "bog",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bog"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T21:40:52"
    },
    {
      "id": "d9af7955-974a-47fc-94b4-0353a3b3267f",
      "slug": "kazdy-bowiem-kto",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/kazdy-bowiem-kto",
      "text": "Każdy bowiem, kto patrzy na zrozpaczonego, staje się odważny. Pocieszać zrozpaczonego - na to każdy czuje się dość silny.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Część czwarta i ostatnia: Powitanie",
      "chapter_parent": null,
      "page": 355,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "odwaga",
          "slug": "odwaga",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odwaga"
        },
        {
          "name": "rozpacz",
          "slug": "rozpacz",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rozpacz"
        },
        {
          "name": "pocieszenie",
          "slug": "pocieszenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pocieszenie"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T21:40:49"
    },
    {
      "id": "03edf822-c2f2-437a-abc3-67f7d5830a15",
      "slug": "rodzi-sie-nazbyt",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/rodzi-sie-nazbyt",
      "text": "Rodzi się nazbyt wielu ludzi - państwo wymyślono dla tych zbytecznych.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Mowy Zaratustry: O nowym bożku",
      "chapter_parent": null,
      "page": 63,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "polityka",
          "slug": "polityka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/polityka"
        },
        {
          "name": "państwo",
          "slug": "panstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/panstwo"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T21:40:21"
    },
    {
      "id": "f2a8d451-88ff-43bf-ab17-013487448121",
      "slug": "wojna-i-mestwo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/wojna-i-mestwo",
      "text": "Wojna i męstwo zdziałały więcej wielkich rzeczy niż miłość bliźniego.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Mowy Zaratustry: O wojnie i wojownikach",
      "chapter_parent": null,
      "page": 60,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "wojna",
          "slug": "wojna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wojna"
        },
        {
          "name": "militaryzm",
          "slug": "militaryzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/militaryzm"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T21:40:16"
    },
    {
      "id": "bda0b4de-d7e7-4fb7-bc56-879afae7c837",
      "slug": "powiadacie-ze-dobra",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/powiadacie-ze-dobra",
      "text": "Powiadacie, że dobra sprawa uświęca nawet wojnę? A ja mówię wam: dobra wojna uświęca każdą sprawę.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Mowy Zaratustry: O wojnie i wojownikach",
      "chapter_parent": null,
      "page": 60,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wojna",
          "slug": "wojna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wojna"
        },
        {
          "name": "militaryzm",
          "slug": "militaryzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/militaryzm"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T21:40:11"
    },
    {
      "id": "ab88d9f4-195b-482b-ac63-2a66151aea67",
      "slug": "nie-jestescie-dosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/nie-jestescie-dosc",
      "text": "Nie jesteście dość wielcy, aby nie zaznać nienawiści i zawiści. Bądźcie więc dość wielcy, aby się tego nie wstydzić!",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Mowy Zaratustry: O wojnie i wojownikach",
      "chapter_parent": null,
      "page": 59,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nienawiść",
          "slug": "nienawisc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nienawisc"
        },
        {
          "name": "zazdrość",
          "slug": "zazdrosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zazdrosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T21:40:08"
    },
    {
      "id": "dc5a7773-02dd-44e7-9d5b-ad12d0e2d329",
      "slug": "z-czlowiekiem-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/z-czlowiekiem-jest",
      "text": "Z człowiekiem jest wszakże jak z drzewem. Im bardziej dąży ku wysokościom i jasnościom, tym silniej jego korzenie ciągną ku ziemi, w dół, w ciemność, głębię: w zło.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Mowy Zaratustry: O drzewie w górach",
      "chapter_parent": null,
      "page": 52,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        },
        {
          "name": "zło",
          "slug": "zlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zlo"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T21:39:19"
    },
    {
      "id": "2f028b4f-f21d-400d-9be7-38507c515ee3",
      "slug": "gdybym-chcial-oburacz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/gdybym-chcial-oburacz",
      "text": "Gdybym chciał oburącz potrząsnąć tym drzewem, nie potrafiłbym tego uczynić. Ale wiatr, którego nie widzimy, dręczy je i gnie, w którą chce stronę. Najgorzej dręczą nas i gną niewidzialne ręce.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Mowy Zaratustry: O drzewie w górach",
      "chapter_parent": null,
      "page": 52,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "los",
          "slug": "los",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/los"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T21:35:42"
    },
    {
      "id": "5c70898d-c82d-4b32-86b2-41cdd9a52fe2",
      "slug": "uwierzylbym-tylko-w-takiego",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/uwierzylbym-tylko-w-takiego",
      "text": "Uwierzyłbym tylko w takiego boga, który potrafi tańczyć.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Mowy Zaratustry: O czytaniu i pisaniu",
      "chapter_parent": null,
      "page": 50,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "bóg",
          "slug": "bog",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bog"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T21:31:42"
    },
    {
      "id": "b42b6094-6d60-401a-a9fb-257507892f22",
      "slug": "odwaznych-beztroskich-drwiacych",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/odwaznych-beztroskich-drwiacych",
      "text": "Odważnych, beztroskich, drwiących, brutalnych - takich nas chce mądrość; ona jest niewiastą i zawsze miłuje tylko wojownika.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Mowy Zaratustry: O czytaniu i pisaniu",
      "chapter_parent": null,
      "page": 50,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "mądrość",
          "slug": "madrosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/madrosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T19:06:56"
    },
    {
      "id": "9ea04dcb-d6ef-4e76-9489-e8297a27838d",
      "slug": "to-ze-kazdemu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/to-ze-kazdemu",
      "text": "To, że każdemu wolno posiąść umiejętność czytania, szkodzi z czasem nie tylko pisaniu, ale i myśleniu.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Mowy Zaratustry: O czytaniu i pisaniu",
      "chapter_parent": null,
      "page": 49,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "myślenie",
          "slug": "myslenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/myslenie"
        },
        {
          "name": "czytanie książek",
          "slug": "czytanie-ksiazek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czytanie-ksiazek"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T19:00:31"
    },
    {
      "id": "6e11daac-182d-443f-bd1c-73debaa3e7c5",
      "slug": "w-gorach-najkrotsza",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/w-gorach-najkrotsza",
      "text": "W górach najkrótsza droga wiedzie od szczytu do szczytu, ale po to trzeba mieć długie nogi. Przypowieści winny być szczytami, a ci, do których się mówi - wielcy i rośli.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Mowy Zaratustry: O czytaniu i pisaniu",
      "chapter_parent": null,
      "page": 49,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "mądrość",
          "slug": "madrosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/madrosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T19:00:17"
    },
    {
      "id": "7d98d7f3-51b1-43b7-8297-d392e4131770",
      "slug": "ale-czym-innym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/ale-czym-innym",
      "text": "Ale czym innym są myśl, czyn i obraz czynu. Między nimi nie obraca się koło przyczyny.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Mowy Zaratustry: O pobladłym przestępcy",
      "chapter_parent": null,
      "page": 47,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "myślenie",
          "slug": "myslenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/myslenie"
        },
        {
          "name": "działanie",
          "slug": "dzialanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dzialanie"
        },
        {
          "name": "przyczyna i skutek",
          "slug": "przyczyna-i-skutek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyczyna-i-skutek"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T18:59:39"
    },
    {
      "id": "67e455d0-850d-446b-9c50-636af033da24",
      "slug": "kogo-plomien-zazdrosci",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/kogo-plomien-zazdrosci",
      "text": "Kogo płomień zazdrości otoczy, ten na koniec, jak skropion, zatrute żądło skieruje przeciw sobie.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Mowy Zaratustry: O radościach i namiętnościach",
      "chapter_parent": null,
      "page": 44,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zazdrość",
          "slug": "zazdrosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zazdrosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T18:58:23"
    },
    {
      "id": "f5a8a357-06b2-49cb-8b9e-39085239fd43",
      "slug": "wzgardzicielom-ciala-chce",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/wzgardzicielom-ciala-chce",
      "text": "Wzgardzicielom ciała chcę rzec me słowo. Nie, aby inaczej i innych uczyli, lecz by własnemu ciału powiedzieli „żegnaj” - a więc umilkli.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Mowy Zaratustry: O wzgardzicielach ciała",
      "chapter_parent": null,
      "page": 40,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ciało",
          "slug": "cialo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cialo"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T18:58:09"
    },
    {
      "id": "630e265c-0952-46b4-a82f-25aa78553a73",
      "slug": "cierpienie-i-niemoznosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/cierpienie-i-niemoznosc",
      "text": "Cierpienie i niemożność - one stworzyły wszystkie zaświaty;",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Mowy Zaratustry: O zaświatowcach",
      "chapter_parent": null,
      "page": 37,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "życie po śmierci",
          "slug": "zycie-po-smierci",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie-po-smierci"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T18:58:03"
    },
    {
      "id": "001e11a4-8193-4dfe-9c52-423139549be2",
      "slug": "mniej-bezpiecznie-czulem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/mniej-bezpiecznie-czulem",
      "text": "Mniej bezpiecznie czułem się wśród ludzi niż pośród zwierząt [...]",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "O nadczłowieku i ostatnim człowieku, 10.",
      "chapter_parent": null,
      "page": 25,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        },
        {
          "name": "zwierzęta",
          "slug": "zwierzeta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zwierzeta"
        },
        {
          "name": "mizantropia",
          "slug": "mizantropia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/mizantropia"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T18:57:53"
    },
    {
      "id": "ef47a53e-8e66-492b-bc51-5b246c3e076a",
      "slug": "spojrzyj-na-tych",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/spojrzyj-na-tych",
      "text": "Spojrzyj na tych wyznawców wszelkich wiar! Kogo nienawidzą najbardziej? Tego, kto burzy ich tablice wartości, burzyciela, obrazoburcy - tym zaś jest twórca.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "O nadczłowieku i ostatnim człowieku, 9.",
      "chapter_parent": null,
      "page": 24,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sztuka",
          "slug": "sztuka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sztuka"
        },
        {
          "name": "fanatyzm",
          "slug": "fanatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fanatyzm"
        },
        {
          "name": "kreatywność",
          "slug": "kreatywnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kreatywnosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T18:57:51"
    },
    {
      "id": "bdda12be-26aa-4b0a-b489-0c6cc4e27113",
      "slug": "kto-karmi-glodnego",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/kto-karmi-glodnego",
      "text": "Kto karmi głodnego, krzepi własną duszę: tak mówi mądrość.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "O nadczłowieku i ostatnim człowieku, 8.",
      "chapter_parent": null,
      "page": 22,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "dobroć",
          "slug": "dobroc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dobroc"
        },
        {
          "name": "mądrość",
          "slug": "madrosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/madrosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T18:57:11"
    },
    {
      "id": "59bf8059-3758-469f-ad9a-a00eb1b05151",
      "slug": "pragne-nauczac-ludzi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/pragne-nauczac-ludzi",
      "text": "Pragnę nauczać ludzi, jaki jest zamysł ich bytu; zamysłem jest nadczłowiek, błyskawica z ciemnej chmury człowieka.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "O nadczłowieku i ostatnim człowieku, 7.",
      "chapter_parent": null,
      "page": 21,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sens życia",
          "slug": "sens-zycia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sens-zycia"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T18:57:07"
    },
    {
      "id": "9206c91b-aa86-4759-aea8-5b01ae969762",
      "slug": "nie-ma-tego",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/nie-ma-tego",
      "text": "[...] nie ma tego, o czym mówisz: ani diabła, ani piekła. Dusza twa zemrze prędzej jeszcze niż twoje ciało, nie lękaj się zatem niczego.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "O nadczłowieku i ostatnim człowieku, 6.",
      "chapter_parent": null,
      "page": 20,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "dusza",
          "slug": "dusza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dusza"
        },
        {
          "name": "piekło",
          "slug": "pieklo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pieklo"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T18:57:04"
    },
    {
      "id": "ada264b1-2e33-4db8-9926-901764d2f144",
      "slug": "nadchodzi-czas-godnego",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/nadchodzi-czas-godnego",
      "text": "Nadchodzi czas godnego największej wzgardy człowieka, który sam sobą już nie będzie umiał gardzić.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "O nadczłowieku i ostatnim człowieku, 5.",
      "chapter_parent": null,
      "page": 17,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        },
        {
          "name": "pogarda",
          "slug": "pogarda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pogarda"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T18:56:55"
    },
    {
      "id": "2bb21b4f-2eb3-43e2-9398-47691110ab8c",
      "slug": "trzeba-jeszcze-miec",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/trzeba-jeszcze-miec",
      "text": "Trzeba jeszcze mieć w sobie chaos, aby móc zrodzić tańczącą gwiazdę.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "O nadczłowieku i ostatnim człowieku, 5.",
      "chapter_parent": null,
      "page": 17,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sztuka",
          "slug": "sztuka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sztuka"
        },
        {
          "name": "kreatywność",
          "slug": "kreatywnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kreatywnosc"
        },
        {
          "name": "chaos",
          "slug": "chaos",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chaos"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T18:56:52"
    },
    {
      "id": "1a1dc1c1-7203-4841-853f-6d3192146c53",
      "slug": "miluje-tego-kto",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/miluje-tego-kto",
      "text": "Miłuję tego, kto nie chce mieć zbyt wielu cnót. Jedna cnota jest nią bardziej niż dwie, bardziej jest bowiem węzłem, na którym ów dopust zawisa.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "O nadczłowieku i ostatnim człowieku, 4.",
      "chapter_parent": null,
      "page": 15,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "moralność",
          "slug": "moralnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moralnosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T18:56:49"
    },
    {
      "id": "5ca86257-ce9d-4f3d-94da-fe2346c425dc",
      "slug": "co-w-czlowieku",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/co-w-czlowieku",
      "text": "Co w człowieku wielkie, to że jest mostem, a nie celem; co w człowieku można miłować, to że jest on przejściem i zejściem.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "O nadczłowieku i ostatnim człowieku, 4.",
      "chapter_parent": null,
      "page": 15,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T18:56:27"
    },
    {
      "id": "6ec0ef29-229e-48f4-8855-5ab32c29ebdd",
      "slug": "czlowiek-jest-lina",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/czlowiek-jest-lina",
      "text": "Człowiek jest liną, zawiązaną między zwierzęciem a nadczłowiekiem, liną ponad przepaścią.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "O nadczłowieku i ostatnim człowieku, 4.",
      "chapter_parent": null,
      "page": 15,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T18:56:13"
    },
    {
      "id": "77e490e6-32e1-46bf-be25-61743e749db7",
      "slug": "to-nie-grzech",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/to-nie-grzech",
      "text": "To nie grzech wasz - to wasze umiarkowanie woła o pomstę do nieba, wasze skąpienie nawet w grzechu woła do nieba!",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "O nadczłowieku i ostatnim człowieku, 3.",
      "chapter_parent": null,
      "page": 14,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "grzech",
          "slug": "grzech",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/grzech"
        },
        {
          "name": "umiar",
          "slug": "umiar",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/umiar"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T18:56:09"
    },
    {
      "id": "d5627a69-3c70-4228-b249-39be985dbd22",
      "slug": "zaprawde-brudna-rzeka",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/zaprawde-brudna-rzeka",
      "text": "Zaprawdę, brudną rzeką jest człowiek. Trzeba być morzem, aby móc przyjąć brudną rzekę, samemu się nie brukając.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "O nadczłowieku i ostatnim człowieku, 3.",
      "chapter_parent": null,
      "page": 13,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T18:56:04"
    },
    {
      "id": "2cf71ed7-c5ee-426f-904d-05c6bfcd6758",
      "slug": "zaklinam-was-bracia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/zaklinam-was-bracia",
      "text": "Zaklinam was, bracia moi, dochowajcie wierności ziemi, a nie dawajcie wiary tym, którzy mówią wam o nieziemskich nadziejach! Truciciele to są, czy wiedzą o tym, czy nie.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "O nadczłowieku i ostatnim człowieku, 3.",
      "chapter_parent": null,
      "page": 13,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiara",
          "slug": "wiara",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiara"
        },
        {
          "name": "przyroda",
          "slug": "przyroda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyroda"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T18:55:44"
    },
    {
      "id": "1db6ceb5-0341-4402-ae5b-77580a2c0bbe",
      "slug": "niegdys-byliscie-malpami",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/niegdys-byliscie-malpami",
      "text": "Niegdyś byliście małpami, a i teraz jeszcze człowiek bardziej jest małpą niżeli jakakolwiek małpa.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "O nadczłowieku i ostatnim człowieku, 3.",
      "chapter_parent": null,
      "page": 12,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        },
        {
          "name": "ewolucja",
          "slug": "ewolucja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ewolucja"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T18:55:29"
    },
    {
      "id": "a6c968c1-0da3-461a-9c18-9cb2225fa644",
      "slug": "bede-nauczal-was",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/bede-nauczal-was",
      "text": "Będę nauczał was nadczłowieka. Człowiek jest czymś, co trzeba przezwyciężać.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "O nadczłowieku i ostatnim człowieku, 3.",
      "chapter_parent": null,
      "page": 12,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rozwój osobisty",
          "slug": "rozwoj-osobisty",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rozwoj-osobisty"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T18:55:24"
    },
    {
      "id": "f9af570a-731c-487f-8a5e-a0c5f9ae4534",
      "slug": "bog-nie-zyje",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/bog-nie-zyje",
      "text": "[...] Bóg nie żyje!",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "O nadczłowieku i ostatnim człowieku, 2.",
      "chapter_parent": null,
      "page": 12,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "bóg",
          "slug": "bog",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bog"
        },
        {
          "name": "ateizm",
          "slug": "ateizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ateizm"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T18:55:21"
    },
    {
      "id": "a0bf3052-ba70-47d4-a387-7c4c10a5ae99",
      "slug": "w-co-motloch",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/w-co-motloch",
      "text": "W co motłoch nauczył się niegdyś wierzyć bezpodstawnie, któż by mógł to, ujawniając grunt i podstawy - obalić?",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Część czwarta i ostatnia: O wyższym człowieku, 9.",
      "chapter_parent": null,
      "page": 369,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiara",
          "slug": "wiara",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiara"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "psychologia tłumu",
          "slug": "psychologia-tlumu",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/psychologia-tlumu"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T18:55:05"
    }
  ]
}