# Cytat — Frédéric Bastiat, Co widać i czego nie widać

> Gdyby wszystkie konsekwencje jakiegoś działania dotykały jego sprawcy, uczylibyśmy się znacznie szybciej. Zdarza się, że nasze działanie nam przynosi dobre, widoczne skutki, a komuś innemu złe, niewidoczne – a to sprawia, że jeszcze trudniej nam je dostrzec. Musimy wówczas czekać, aż zareagują ci, którzy ponoszą owe złe konsekwencje naszego czynu. Czasem czekać trzeba bardzo długo, przez co panowanie błędu trwa dłużej. Człowiek dokonuje czynu, który przynosi mu dobre konsekwencje równe 10 i złe konsekwencje równe 15, które rozdzielane są na trzydziestu innych ludzi, w taki sposób, że na każdego z nich przypada tylko ½. W sumie mamy stratę, więc koniecznie musi pojawić się reakcja. Jednak na reakcję będziemy czekać tym dłużej, im na większą ilość społeczeństwa rozłoży się zło, podczas gdy dobro, będzie skoncentrowane w jednym punkcie.

- Autor: [Frédéric Bastiat](https://www.zielonecytaty.pl/frederic-bastiat.md)
- Książka: [Co widać i czego nie widać](https://www.zielonecytaty.pl/frederic-bastiat/co-widac-i-czego-nie-widac.md)
- Strona: 57
- Źródło: [Wikicytaty](https://pl.wikiquote.org/wiki/Fr%C3%A9d%C3%A9ric_Bastiat#Co_wida%C4%87_i_czego_nie_wida%C4%87) ([CC BY-SA 4.0](https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/))
- Strona cytatu: https://www.zielonecytaty.pl/frederic-bastiat/co-widac-i-czego-nie-widac/gdyby-wszystkie-konsekwencje

## Więcej z tej książki

> Czy pragniemy więc, by przyszedł jakiś socjalista i zniszczył nasze dobrowolne umowy, zatrzymał podział pracy, zastąpił połączone wysiłki wysiłkami pojedynczego człowieka i sprawił że cywilizacja zaczęłaby się cofać?

s. 33 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/frederic-bastiat/co-widac-i-czego-nie-widac/czy-pragniemy-wiec.md)

> Nasi przeciwnicy sądzą, że działalność, która nie jest ani finansowana, ani regulowana przez państwo, jest skazana na upadek. My uważamy, że jest wręcz przeciwnie. Oni wierzą w ustawodawcę, a nie w ludzi. My wierzymy w ludzi, a nie w ustawodawcę.

s. 22 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/frederic-bastiat/co-widac-i-czego-nie-widac/nasi-przeciwnicy-sadza.md)

> Twierdzę, że prawo nie może sztucznie ułatwiać pożyczek, ale nie twierdzę, że musi sztucznie je utrudniać.

s. 46 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/frederic-bastiat/co-widac-i-czego-nie-widac/twierdze-ze-prawo.md)