{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Bonobo i ateista. W poszukiwaniu humanizmu wśród naczelnych",
  "slug": "bonobo-i-ateista-w-poszukiwaniu-humanizmu-wsrod-naczelnych",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frans-de-waal/bonobo-i-ateista-w-poszukiwaniu-humanizmu-wsrod-naczelnych",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/frans-de-waal/bonobo-i-ateista-w-poszukiwaniu-humanizmu-wsrod-naczelnych.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/frans-de-waal/bonobo-i-ateista-w-poszukiwaniu-humanizmu-wsrod-naczelnych.md",
  "author": {
    "name": "Frans de Waal",
    "slug": "frans-de-waal",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frans-de-waal"
  },
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/copernicus-center-press/frans-de-waal/bonobo-i-ateista-w-poszukiwaniu-humanizmu-wsrod-naczelnych_978-83-7886-379-3-d87a2eef.jpg",
  "quotes_count": 2,
  "quotes": [
    {
      "id": "bfe27742-c27b-4137-9367-ed7d9148ae92",
      "slug": "nawet-jesli-nigdy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frans-de-waal/bonobo-i-ateista-w-poszukiwaniu-humanizmu-wsrod-naczelnych/nawet-jesli-nigdy",
      "text": "Nawet jeśli nigdy nie zamierzałem zostać seksuologiem naczelnych, było to nieuniknioną konsekwencją mojej pracy. Widziałem, jak uprawiają seks w każdej pozycji, jaką można sobie tylko wyobrazić, a nawet w takich, z którymi nasza wyobraźnia mogłaby mieć kłopot (np. wisząc do góry nogami). Najistotniejsza obserwacja dotycząca seksu bonobo to fakt, że jest całkowicie swobodny i zharmonizowany z całością życia społecznego. Różni się to nieco od spojrzenia, jakie na życie erotyczne ma większość z nas, z naszymi kompleksami, obsesjami i zahamowaniami. Niektórzy ludzie nie potrafią nawet kochać się przy włączonym świetle! (…) Nam seks kojarzy się z reprodukcją i pożądaniem, ale w przypadku bonobo zaspokaja przeróżne potrzeby. Zaspokojenie seksualne w żadnym wypadku nie jest celem za każdym razem, a reprodukcja to tylko jedna z funkcji. Wyjaśnia to, dlaczego seks uprawiają tam wszyscy ze wszystkimi.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 103,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "seks",
          "slug": "seks",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/seks"
        },
        {
          "name": "zwierzęta",
          "slug": "zwierzeta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zwierzeta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Frans_de_Waal#Bonobo_i_ateista._W_poszukiwaniu_humanizmu_w%C5%9Br%C3%B3d_naczelnych",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:33"
    },
    {
      "id": "9d39c42c-3b77-4dad-8e48-7f8e0dfe4efd",
      "slug": "tlumienie-kojarzenia-krewniaczego",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frans-de-waal/bonobo-i-ateista-w-poszukiwaniu-humanizmu-wsrod-naczelnych/tlumienie-kojarzenia-krewniaczego",
      "text": "Tłumienie kojarzenia krewniaczego (…) jest dobrze rozwinięte u wielu różnych zwierząt, od muszek owocówek i gryzoni po naczelne. Dla gatunków rozmnażających się płciowo jest to niemal biologiczny nakaz. W przypadku bonobo seksu ojców z córkami unika się w ten sposób, że w okolicach okresu dojrzewania samice odchodzą, by dołączyć do sąsiednich społeczności. Seks matek z synami jest natomiast w ogóle nieobecny, mimo że zostają oni w grupie i często przemieszczają się razem z matkami. Tylko w tym wariancie seks jest w społeczności bonobo wykluczony. A wszystko to pod nieobecność jakiegokolwiek tabu.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 105,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "seks",
          "slug": "seks",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/seks"
        },
        {
          "name": "zwierzęta",
          "slug": "zwierzeta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zwierzeta"
        },
        {
          "name": "biologia",
          "slug": "biologia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/biologia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Frans_de_Waal#Bonobo_i_ateista._W_poszukiwaniu_humanizmu_w%C5%9Br%C3%B3d_naczelnych",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:33"
    }
  ]
}
