{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Stary człowiek i morze",
  "slug": "stary-czlowiek-i-morze",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ernest-hemingway/stary-czlowiek-i-morze",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/ernest-hemingway/stary-czlowiek-i-morze.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/ernest-hemingway/stary-czlowiek-i-morze.md",
  "author": {
    "name": "Ernest Hemingway",
    "slug": "ernest-hemingway",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ernest-hemingway"
  },
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/marginesy/ernest-hemingway/stary-czlowiek-i-morze_978-83-6715-715-5.jpg",
  "quotes_count": 19,
  "quotes": [
    {
      "id": "ebe8597a-6baf-45a3-8bee-6de55e74718c",
      "slug": "teraz-nie-czas",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ernest-hemingway/stary-czlowiek-i-morze/teraz-nie-czas",
      "text": "Teraz nie czas myśleć o tym czego nie masz, myśl co potrafisz zrobić z tym co jest.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "decyzje",
          "slug": "decyzje",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/decyzje"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stary_cz%C5%82owiek_i_morze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:33"
    },
    {
      "id": "d2189169-b553-4c0f-9f37-1629d685c196",
      "slug": "szczescie-jest-czyms",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ernest-hemingway/stary-czlowiek-i-morze/szczescie-jest-czyms",
      "text": "Szczęście jest czymś, co przychodzi pod wieloma postaciami, więc któż je może rozpoznać?",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "szczęście",
          "slug": "szczescie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szczescie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stary_cz%C5%82owiek_i_morze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:33"
    },
    {
      "id": "a347a109-4d00-4d4a-8e2f-12b6107ac289",
      "slug": "glupio-jest-nie-miec",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ernest-hemingway/stary-czlowiek-i-morze/glupio-jest-nie-miec",
      "text": "Głupio jest nie mieć nadziei. Poza tym to pewnie grzech.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nadzieja",
          "slug": "nadzieja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nadzieja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stary_cz%C5%82owiek_i_morze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:33"
    },
    {
      "id": "a289ca9f-860f-4eac-aa97-debecc22e4c6",
      "slug": "czlowiek-nie-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ernest-hemingway/stary-czlowiek-i-morze/czlowiek-nie-jest",
      "text": "Człowiek nie jest stworzony do klęski. (…) Człowieka można zniszczyć, ale nie pokonać.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wytrwałość",
          "slug": "wytrwalosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wytrwalosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stary_cz%C5%82owiek_i_morze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:33"
    },
    {
      "id": "8b0c4b26-507d-4b14-97e0-7069e4626a85",
      "slug": "tylko-praktycznosc-ma-sens",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ernest-hemingway/stary-czlowiek-i-morze/tylko-praktycznosc-ma-sens",
      "text": "Tylko praktyczność ma sens.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pragmatyzm",
          "slug": "pragmatyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pragmatyzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stary_cz%C5%82owiek_i_morze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:33"
    },
    {
      "id": "7bd9e6e9-1fa2-4dfb-b59b-c80e3ea19194",
      "slug": "sa-w-zyciu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ernest-hemingway/stary-czlowiek-i-morze/sa-w-zyciu",
      "text": "Są w życiu rzeczy o które warto walczyć, a na niektóre warto poczekać.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wytrwałość",
          "slug": "wytrwalosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wytrwalosc"
        },
        {
          "name": "cierpliwość",
          "slug": "cierpliwosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpliwosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stary_cz%C5%82owiek_i_morze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:33"
    },
    {
      "id": "7751bd53-1ff4-4ad3-a1f9-4b02f05dc295",
      "slug": "nikt-na-starosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ernest-hemingway/stary-czlowiek-i-morze/nikt-na-starosc",
      "text": "Nikt na starość nie powinien być sam. Ale to nieuniknione.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        },
        {
          "name": "starość",
          "slug": "starosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/starosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stary_cz%C5%82owiek_i_morze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:33"
    },
    {
      "id": "6a2f582e-527c-4cd8-b54a-7bab361cd22c",
      "slug": "czlowiek-nie-madrzeje",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ernest-hemingway/stary-czlowiek-i-morze/czlowiek-nie-madrzeje",
      "text": "Człowiek nie mądrzeje na starość, ale staje się ostrożny.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "starość",
          "slug": "starosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/starosc"
        },
        {
          "name": "ostrożność",
          "slug": "ostroznosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ostroznosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stary_cz%C5%82owiek_i_morze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:33"
    },
    {
      "id": "69a7588e-d3e8-40b4-9058-d9c40c24e285",
      "slug": "dlaczego-starzy-ludzie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ernest-hemingway/stary-czlowiek-i-morze/dlaczego-starzy-ludzie",
      "text": "Dlaczego starzy ludzie budzą się tak wcześnie? Czy po to, żeby mieć dłuższy dzień?",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "starość",
          "slug": "starosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/starosc"
        },
        {
          "name": "poranne wstawanie",
          "slug": "poranne-wstawanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/poranne-wstawanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stary_cz%C5%82owiek_i_morze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:33"
    },
    {
      "id": "65eb7d4f-af57-47f1-94cb-a71ce2036e51",
      "slug": "wszystko-w-jakis",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ernest-hemingway/stary-czlowiek-i-morze/wszystko-w-jakis",
      "text": "Wszystko w jakiś sposób zabija wszystko inne.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "przyroda",
          "slug": "przyroda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyroda"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stary_cz%C5%82owiek_i_morze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:33"
    },
    {
      "id": "51a4acf2-5fd0-4508-b040-ad1fc7f6accf",
      "slug": "co-by-to-bylo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ernest-hemingway/stary-czlowiek-i-morze/co-by-to-bylo",
      "text": "Co by to było, gdyby człowiek musiał co dzień próbować zabić księżyc? Księżyc ucieka. A gdyby to co dzień trzeba było zabić słońce?",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "szacunek do życia",
          "slug": "szacunek-do-zycia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szacunek-do-zycia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stary_cz%C5%82owiek_i_morze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:33"
    },
    {
      "id": "3789f327-5ee7-4f62-94f9-508e7d49964e",
      "slug": "nikt-nie-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ernest-hemingway/stary-czlowiek-i-morze/nikt-nie-jest",
      "text": "Nikt nie jest nigdy sam na morzu.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        },
        {
          "name": "morze",
          "slug": "morze",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/morze"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stary_cz%C5%82owiek_i_morze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:33"
    },
    {
      "id": "1179eafd-395a-4a22-9497-d95dcd491cf3",
      "slug": "chcialem-zeby-to-byl",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ernest-hemingway/stary-czlowiek-i-morze/chcialem-zeby-to-byl",
      "text": "Chciałem, żeby to był prawdziwy stary człowiek, prawdziwy chłopiec, prawdziwa ryba i prawdziwy rekin. Jeśli mi się to udało, jeśli są prawdziwi, oznacza to bardzo wiele. Najtrudniej jest stworzyć coś naprawdę prawdziwego, a może nawet prawdziwszego od prawdy.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pisanie",
          "slug": "pisanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pisanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stary_cz%C5%82owiek_i_morze#Cytaty_na_temat_utworu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:33"
    },
    {
      "id": "0d395539-f5c0-4ba9-bb11-423941349ab7",
      "slug": "nie-chcialbym-pozyczac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ernest-hemingway/stary-czlowiek-i-morze/nie-chcialbym-pozyczac",
      "text": "Nie chciałbym pożyczać. Bo to najpierw pożyczasz, a potem żebrzesz.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pieniądze",
          "slug": "pieniadze",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pieniadze"
        },
        {
          "name": "długi",
          "slug": "dlugi",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dlugi"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stary_cz%C5%82owiek_i_morze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:33"
    },
    {
      "id": "e8bf2e5a-42bf-45ec-aa5e-7c08a6473344",
      "slug": "bol-to-glupstwo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ernest-hemingway/stary-czlowiek-i-morze/bol-to-glupstwo",
      "text": "Ból to głupstwo dla mężczyzny.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "mężczyźni",
          "slug": "mezczyzni",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/mezczyzni"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stary_cz%C5%82owiek_i_morze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:32"
    },
    {
      "id": "c82a53d6-ece0-4804-b3ab-0a5d5d4e7159",
      "slug": "ale-ja-to-robie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ernest-hemingway/stary-czlowiek-i-morze/ale-ja-to-robie",
      "text": "Ale ja to robię dokładnie (…) Tylko że nie mam już szczęścia. Chociaż kto wie? Może dzisiaj? Każdy dzień jest nowym dniem. Lepiej jest mieć szczęście. Ale ja wolę być dokładny. Bo wtedy, jak szczęście przychodzi, jesteś gotów.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nadzieja",
          "slug": "nadzieja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nadzieja"
        },
        {
          "name": "praca",
          "slug": "praca",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/praca"
        },
        {
          "name": "szczęśliwy traf",
          "slug": "szczesliwy-traf",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szczesliwy-traf"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stary_cz%C5%82owiek_i_morze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:32"
    },
    {
      "id": "b7772331-8f12-444b-899d-ea36174d676a",
      "slug": "kazdy-dzien-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ernest-hemingway/stary-czlowiek-i-morze/kazdy-dzien-jest",
      "text": "Każdy dzień jest nowym dniem.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nadzieja",
          "slug": "nadzieja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nadzieja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ernest_Hemingway#Stary_cz%C5%82owiek_i_morze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:32"
    },
    {
      "id": "4cd12624-72c3-412c-a499-5a4e6ebdfa0c",
      "slug": "ciesze-sie-ze-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ernest-hemingway/stary-czlowiek-i-morze/ciesze-sie-ze-nie",
      "text": "Cieszę się, że nie musimy próbować zabijać gwiazd.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "szacunek do życia",
          "slug": "szacunek-do-zycia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szacunek-do-zycia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stary_cz%C5%82owiek_i_morze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:32"
    },
    {
      "id": "1e676de0-0a69-4110-8fec-ca318740cbb1",
      "slug": "byl-czlowiekiem-zbyt",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ernest-hemingway/stary-czlowiek-i-morze/byl-czlowiekiem-zbyt",
      "text": "Był człowiekiem zbyt prostym, żeby się zastanawiać, kiedy osiągnął pokorę. Wiedział jednak, że ją osiągnął, wiedział też, że nie ma w tym nic haniebnego i że nie pociąga to za sobą utraty prawdziwej dumy.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pokora",
          "slug": "pokora",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pokora"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stary_cz%C5%82owiek_i_morze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:32"
    }
  ]
}