{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Trzej towarzysze",
  "slug": "trzej-towarzysze",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/trzej-towarzysze",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/trzej-towarzysze.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/trzej-towarzysze.md",
  "author": {
    "name": "Erich Maria Remarque",
    "slug": "erich-maria-remarque",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque"
  },
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/rebis/erich-maria-remarque/trzej-towarzysze_978-83-8188-652-9.png",
  "quotes_count": 27,
  "quotes": [
    {
      "id": "f90ddf17-061b-4f1e-b85d-fcfc6073981c",
      "slug": "pieniadze-nie-czynia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/trzej-towarzysze/pieniadze-nie-czynia",
      "text": "Pieniądze nie czynią człowieka szczęśliwym, ale niezwykle uspokajają.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pieniądze",
          "slug": "pieniadze",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pieniadze"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Trzej_towarzysze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:21"
    },
    {
      "id": "f6dc9f8b-314f-43be-8dbc-9c3d4fbffc04",
      "slug": "czlowiek-wpada-w-melancholie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/trzej-towarzysze/czlowiek-wpada-w-melancholie",
      "text": "Człowiek wpada w melancholię, kiedy rozmyśla o życiu, a staje się cynikiem, kiedy widzi, jak sobie inni z nim radzą.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "cynizm",
          "slug": "cynizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cynizm"
        },
        {
          "name": "melancholia",
          "slug": "melancholia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/melancholia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Trzej_towarzysze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:21"
    },
    {
      "id": "eae72535-5c39-426a-b67c-fc32da28f44e",
      "slug": "samotnosc-prawdziwa-samotnosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/trzej-towarzysze/samotnosc-prawdziwa-samotnosc",
      "text": "Samotność, prawdziwa samotność bez złudzeń, to stan poprzedzający obłęd lub samobójstwo.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Trzej_towarzysze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:21"
    },
    {
      "id": "cadaa7bd-c980-4294-afca-bb094e7533a3",
      "slug": "w-zyciu-zwycieza",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/trzej-towarzysze/w-zyciu-zwycieza",
      "text": "W życiu zwycięża tylko głupi; mądry widzi przed sobą zbyt wiele trudności i traci pewność siebie, zanim zacznie działać.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "myślenie",
          "slug": "myslenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/myslenie"
        },
        {
          "name": "sukces i porażka",
          "slug": "sukces-i-porazka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sukces-i-porazka"
        },
        {
          "name": "pewność siebie",
          "slug": "pewnosc-siebie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pewnosc-siebie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Trzej_towarzysze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:21"
    },
    {
      "id": "c9d8dc29-c894-40ab-980d-f44226fedddc",
      "slug": "dla-zranionych-uczuc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/trzej-towarzysze/dla-zranionych-uczuc",
      "text": "Dla zranionych uczuć prawda jest zawsze czymś brutalnym, niemal nie do zniesienia.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "prawda",
          "slug": "prawda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prawda"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Trzej_towarzysze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:21"
    },
    {
      "id": "c3659568-abfb-4b56-87c6-abcf1f7b48c3",
      "slug": "zycie-jest-choroba",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/trzej-towarzysze/zycie-jest-choroba",
      "text": "(...) życie jest chorobą, a śmierć zaczyna się już w chwili urodzenia. Każde odetchnięcie, każde uderzenie serca jest odrobiną śmierci. Krokiem ku unicestwieniu.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "przemijanie",
          "slug": "przemijanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przemijanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Trzej_towarzysze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:21"
    },
    {
      "id": "c1e50965-b951-403d-958a-a2cdaf2b1d27",
      "slug": "rum-trzeba-pani",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/trzej-towarzysze/rum-trzeba-pani",
      "text": "(...) rum, trzeba pani wiedzieć, nie ma wiele wspólnego ze smakiem. Nie jest to właściwie trunek, przypomina już raczej przyjaciela. Przyjaciela, który nam wszystko ułatwia. Odmienia świat. A dlatego się pije w ogóle.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "alkohol",
          "slug": "alkohol",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/alkohol"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Trzej_towarzysze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:21"
    },
    {
      "id": "b7bba9a7-11c2-4ea3-9aa2-ff8b36f46ef3",
      "slug": "urodzic-sie-glupcem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/trzej-towarzysze/urodzic-sie-glupcem",
      "text": "Urodzić się głupcem to nie wstyd. Wstyd tylko głupcem umierać.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "głupota",
          "slug": "glupota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/glupota"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Erich_Maria_Remarque#Trzej_towarzysze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:21"
    },
    {
      "id": "b7311867-cdd3-4b52-9543-ef9d66d1f264",
      "slug": "najgorsza-choroba-swiata",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/trzej-towarzysze/najgorsza-choroba-swiata",
      "text": "Najgorsza chorobą świata (...) jest myślenie. Jest bowiem nieuleczalne.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "myślenie",
          "slug": "myslenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/myslenie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Trzej_towarzysze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:21"
    },
    {
      "id": "b5f1df51-6fb2-4e93-914b-89f4aec1cef0",
      "slug": "ale-trzeba-umiec",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/trzej-towarzysze/ale-trzeba-umiec",
      "text": "Ale trzeba umieć także przegrywać. Inaczej nie można by żyć.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sukces i porażka",
          "slug": "sukces-i-porazka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sukces-i-porazka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Trzej_towarzysze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:21"
    },
    {
      "id": "ab1d1ba5-2109-47bd-a9a1-d64be6ad3e01",
      "slug": "kto-jest-sam",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/trzej-towarzysze/kto-jest-sam",
      "text": "(...) kto jest sam, nie może zostać opuszczony.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Trzej_towarzysze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:21"
    },
    {
      "id": "9a04ac72-0a7e-4fc5-afca-738cd82fad9b",
      "slug": "tylko-ten-kto",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/trzej-towarzysze/tylko-ten-kto",
      "text": "Tylko ten, kto zawsze był samotny, może ocenić szczęście obcowania z kimś drugim.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        },
        {
          "name": "relacje międzyludzkie",
          "slug": "relacje-miedzyludzkie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/relacje-miedzyludzkie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Trzej_towarzysze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:21"
    },
    {
      "id": "8f792ad7-8a89-4da0-9223-4a8af6b3207a",
      "slug": "dlaczego-stawia-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/trzej-towarzysze/dlaczego-stawia-sie",
      "text": "(...) dlaczego stawia się pomniki wszelkim możliwym ludziom... Dlaczego nie postawi się raz pomnika księżycowi albo kwitnącej śliwie?",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przyroda",
          "slug": "przyroda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyroda"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Trzej_towarzysze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:21"
    },
    {
      "id": "69c1da62-e925-452d-9b27-ff7c3f63103b",
      "slug": "nigdy-ale-to-nigdy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/trzej-towarzysze/nigdy-ale-to-nigdy",
      "text": "(...) nigdy, ale to nigdy, po trzykroć nigdy nie ośmieszysz się w oczach kobiety, jeżeli będziesz coś robił dla niej.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "kobiety",
          "slug": "kobiety",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kobiety"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Trzej_towarzysze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:21"
    },
    {
      "id": "696f4ef5-3655-4734-9e6d-fdf7f86ce169",
      "slug": "zasady-nalezy-lamac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/trzej-towarzysze/zasady-nalezy-lamac",
      "text": "Zasady należy łamać, inaczej nie sprawiają żadnej przyjemności.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "moralność",
          "slug": "moralnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moralnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Trzej_towarzysze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:21"
    },
    {
      "id": "61ddb056-e015-4367-b6da-0931582f7fa8",
      "slug": "szczescie-jest-najniepewniejszym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/trzej-towarzysze/szczescie-jest-najniepewniejszym",
      "text": "Szczęście jest najniepewniejszym na świecie towarem o najwyższej cenie.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "szczęście",
          "slug": "szczescie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szczescie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Trzej_towarzysze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:21"
    },
    {
      "id": "5d80962c-6651-4787-a5cf-c99549087df6",
      "slug": "mezczyzna-nie-umie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/trzej-towarzysze/mezczyzna-nie-umie",
      "text": "Mężczyzna nie umie żyć dla miłości. Ale umie żyć dla człowieka.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "mężczyźni",
          "slug": "mezczyzni",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/mezczyzni"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Trzej_towarzysze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:21"
    },
    {
      "id": "593ac5a8-2cc9-4b73-83e1-4542740dc6ee",
      "slug": "moze-tak-przywyklismy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/trzej-towarzysze/moze-tak-przywyklismy",
      "text": "Może, tak przywykliśmy do kieratu, że ta odrobina wolności wytrąca nas z równowagi.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Trzej_towarzysze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:21"
    },
    {
      "id": "57aeafe0-3f95-4b40-be57-cf01d6411439",
      "slug": "wspolczucie-jest-najbardziej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/trzej-towarzysze/wspolczucie-jest-najbardziej",
      "text": "Współczucie jest najbardziej nieużytecznym artykułem na świecie. (...) jest to odwrotna strona satysfakcji z czyjegoś nieszczęścia.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "współczucie",
          "slug": "wspolczucie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolczucie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Trzej_towarzysze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:21"
    },
    {
      "id": "4d3e8e17-2ff2-4810-882d-34611002c5a0",
      "slug": "grunt-nie-przywiazywac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/trzej-towarzysze/grunt-nie-przywiazywac",
      "text": "Grunt nie przywiązywać się do niczego (...). Do czego się przywiążesz, to chciałbyś zatrzymać. A zatrzymać w życiu nie można nic.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przemijanie",
          "slug": "przemijanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przemijanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Trzej_towarzysze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:21"
    },
    {
      "id": "496a9825-17fe-482f-8e9f-a82bdf74b84f",
      "slug": "niepotrzebna-mi-kobieta-towarzysz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/trzej-towarzysze/niepotrzebna-mi-kobieta-towarzysz",
      "text": "– (...) Niepotrzebna mi kobieta-towarzysz. Chcę kobiety-kochanki.\n\n– Kiedy ja nie jestem także i tym – wyszeptała.\n\n– A więc czymże jesteś?\n\n– Ani tym, ani owym. Strzępem, fragmentem...\n\n– To jest najcudowniejsze. Podnieca wyobraźnię. Takie kobiety kocha się wiecznie. Skończone doskonałości zapomina się łatwo. Wartościowe także wylatują z pamięci. Tylko fragmentów się nie zapomina.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Trzej_towarzysze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:21"
    },
    {
      "id": "43874375-dde4-427a-b65d-22e023c14064",
      "slug": "kochanie-ludzie-to-gorsza",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/trzej-towarzysze/kochanie-ludzie-to-gorsza",
      "text": "Kochanie, ludzie to gorsza trucizna aniżeli alkohol i tytoń.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "relacje międzyludzkie",
          "slug": "relacje-miedzyludzkie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/relacje-miedzyludzkie"
        },
        {
          "name": "mizantropia",
          "slug": "mizantropia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/mizantropia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Trzej_towarzysze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:21"
    },
    {
      "id": "2cf6be36-47d6-49fc-a2d6-87bd8fc03652",
      "slug": "filarami-ludzkiego-spoleczenstwa",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/trzej-towarzysze/filarami-ludzkiego-spoleczenstwa",
      "text": "Filarami ludzkiego społeczeństwa są: chciwość, strach i przekupstwo.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "chciwość",
          "slug": "chciwosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chciwosc"
        },
        {
          "name": "korupcja",
          "slug": "korupcja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/korupcja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Trzej_towarzysze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:21"
    },
    {
      "id": "216f5542-b771-4e85-81fc-646ab1a1473e",
      "slug": "im-mniej-czlowiek",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/trzej-towarzysze/im-mniej-czlowiek",
      "text": "Im mniej człowiek wie, tym łatwiej mu żyć. Wiedza daje wolność, ale unieszczęśliwia.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "szczęście",
          "slug": "szczescie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szczescie"
        },
        {
          "name": "wiedza",
          "slug": "wiedza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiedza"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Erich_Maria_Remarque#Trzej_towarzysze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:21"
    },
    {
      "id": "0da5c967-2539-46ab-9a56-1128cabf4cdb",
      "slug": "byle-nie-wyrzekac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/trzej-towarzysze/byle-nie-wyrzekac",
      "text": "Byle nie wyrzekać się wolności. Jest ona cenniejsza aniżeli miłość.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Trzej_towarzysze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:21"
    },
    {
      "id": "0ce35a36-5856-424c-9540-2bb3d98c7c3d",
      "slug": "doprawdy-osobliwa-historia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/trzej-towarzysze/doprawdy-osobliwa-historia",
      "text": "Doprawdy, osobliwa historia: człowiek używa nowych i plastycznych wyrażeń tylko wtedy, gdy klnie. Jak monotonne, jak utarte wydają się przy tym słowa miłości! A jakże bogata jest skala przekleństw.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "słowa",
          "slug": "slowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/slowa"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Trzej_towarzysze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:21"
    },
    {
      "id": "cc20e7df-13b0-4a58-8b0a-b398b9843a20",
      "slug": "ciezko-jest-znalezc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/trzej-towarzysze/ciezko-jest-znalezc",
      "text": "Ciężko jest znaleźć słowa, kiedy człowiek ma naprawdę coś do powiedzenia.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "słowa",
          "slug": "slowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/slowa"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Erich_Maria_Remarque#Trzej_towarzysze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:20"
    }
  ]
}